Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-82 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 05-70/970-267
Karar Tarihi : 20.10.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, Metin PEKTAŞ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Pfizer İlaçları Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. Zümrüt ESİN 20
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : - Pfizer İlaçları Ltd. Şti.
Muallim Naci Cad. No:55 34347 Ortaköy - İstanbul
- Öz-Sel Ecza Depoları Tic. Paz. A.Ş.
Büyükdere Cad. Naci Kasım Sok. No: 8/B
Mecidiyeköy – İstanbul
- SSM Steril Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. 30
Katip Salih Sok. No: 6 Koşuyolu Kadıköy - İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Pfizer İlaçları Ltd. Şti., Öz-Sel Ecza Depoları Tic. ve
Paz. A.Ş., SSM Steril Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. arasında
imzalanan Ürün Tedarik Sözleşmesi’ne ilişkin menfi tespit belgesi verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.7.2005 tarih, 5072 sayı ile giren ve
en son 7.9.2005 tarih, 6236 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan başvurusu
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4., 5. ve 8. 40
maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.10.2005 tarih ve
2005-1-82/MM-05-ECG sayılı Muafiyet Raporu, 10.10.2005 tarih,
REK.0.05.00.00-130/197 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-70 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Pfizer İlaçları Ltd. Şti., Öz-Sel
Ecza Depoları Tic. ve Paz. A.Ş., SSM Steril Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş.
arasında imzalanan Ürün Tedarik Sözleşmesi’ndeki asgari alım taahhüdü
rekabeti sınırlayabilecek nitelikte olduğundan söz konusu sözleşmeye menfi
tespit verilemeyeceği, ancak anılan düzenleme anlaşmaları grup muafiyeti dışına 50
çıkaran sınırlamalar arasında bulunmadığından ve beşeri ilaç sektöründe önemli
05-01/3-3
2
bir etki doğurmayacağından, başvuruya konu sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Pfizer İlaçları Limited Şirketi (Pfizer)
60
Pfizer, dünya çapında faaliyet gösteren Pfizer şirketler grubunun bağlı
ortaklıklarından bir olup beşeri ve hayvan sağlığı ürünlerinin üretimi, alımı, satımı
ile bu ürünlerin yurt dışına ihracı ve yurt dışından ithali işi ile iştigal etmektedir.
H.1.2. Öz-Sel Ecza Depoları Ticaret ve Pazarlama A.Ş. (Öz-Sel)
Öz-Sel ilaç ve sıhhi malzemelerin toptan satışı ile resmi veya özel kurumlarca bu
ürünlerin alımına yönelik olarak açılan ihalelere iştirak alanında faaliyet
göstermektedir.
70
H.1.3. SSM Steril Sağlık Malzemeleri San. Tic. A.Ş. (SSM)
SSM her türlü tıbbi malzeme üretimi, satışı, depoculuğu, ithalat ve ihracatı
alanında faaliyet göstermektedir. SSM ve Öz-Sel, aynı tüzel kişi tarafından
kontrol edilmekte olup söz konusu tedarik sözleşmesine ilişkin yükümlülükleri
beraber yerine getirecektir. Öz-Sel ile birlikte SSM’nin de sözleşmeye taraf
olmasının sebebi, Pfizer’e sunulacak olan teminat mektubunun SSM tarafından
sağlanacak olmasıdır.
H.2. Değerlendirme 80
Başvuruya konu ürün tedarik sözleşmesi, Pfizer tarafından üretilen veya ithal
edilen Sulperazon, Cefobid, Fragmin, Campto ve Aromasin ilaçlarının Öz-Sel’e
satışına ilişkindir.
Beşeri ilaçlar, Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı Anatomik Tedavi
Sınıflandırması (Anatomical Therapeutic Classification - ATC) üzerinden çeşitli
gruplara ayrılmıştır. ATC sınıflandırmasının üçüncü kademesinde, ilaçlar
kullanım amaçlarına göre ayrılmakta olup aynı tedavi edici özelliklere sahip olan
ilaçlar aynı gruba dahil edilmektedir. Olay bazında daha dar veya daha geniş 90
pazar tanımlanması mümkün olmakla birlikte, ATC–3 sınıflandırması bu
niteliğiyle beşeri ilaç sektöründe ürün pazarı tanımı yapılmasında referans olarak
kabul edilmektedir. Bu çerçevede, tedarik sözleşmesine konu ürünler ATC–3
sınıflandırmasına göre aşağıdaki şekilde gruplandırılabilir:
Tablo 1- Tedarik sözleşmesine konu ürünlerin sınıflandırılması
Ürün Adı ATC–3 Grubu
Sulperazon
Cefobid J01D
Fragmin B01B
Aromasin L02B
Campto L01C
05-01/3-3
3
Ürün Tedarik Sözleşmesi uyarınca; Pfizer sözleşme konusu ilaçları Öz-Sel’e
satacak, Öz-Sel ise Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği depocu fiyatlarını aşmayacak
şekilde satışlarını gerçekleştirecek, Türkiye genelindeki hastanelerin bu ürünlere 100
ilişkin olarak açacağı ilaç alım ihalelerine kendi nam ve hesabına katılacak, bu
ihalelerde tüm ticari riskleri üstlenecektir. Öz-Sel’in Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği
depocu fiyatlarını aşamayacak olması ilgili mevzuatta öngörülen bir zorunluluk
olduğundan, sözleşmenin ilgili düzenlemesi Öz-Sel’in satış fiyatlarına Pfizer’in
müdahalesi sonucunu doğurmayacaktır. Sözleşmede Öz-Sel’in Sağlık
Bakanlığı’nın belirlediği üretici fiyatlarını aşmayacağı öngörülmüş olsaydı bile;
böyle bir düzenleme, yeniden satış fiyatına yönelik olarak bir kısıtlama meydana
getirmekle birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4(a) maddesi ile uyumlu olduğundan
anlaşmayı Tebliğ kapsamı dışına çıkarmayacaktı.
110
Öte yandan Öz-Sel, sözleşmenin 3.1. maddesi gereğince asgari alım taahhüdü
altına girmektedir. Buna göre Öz-Sel, 1.12.2004 – 30.10.2005 dönemi için asgari
(………..) kutu Sulperazon, (…………) kutu Fragmin ve (……….) kutu Cefobid’i
sözleşmenin amacı çerçevesinde kullanmak üzere Pfizer’den satın almayı
taahhüt etmektedir. Fesih gerçekleşmedikçe, sözleşmenin kendiliğinden sona
ereceği 5. yılın sonuna kadar bu miktarlar her bir dönem (bir yıl) için
yenilenecektir.
Yukarıdaki asgari alım miktarları ile Öz-Sel’in sözleşme konusu ürünlerde bir
önceki takvim yılına ait satışları karşılaştırıldığında, 2002/2 sayılı Tebliğ’de 120
rekabet etmeme yükümlülüğünün ortaya çıkmasının eşiği sayılan %80’lik oranın
aşılmadığı görülmektedir. Dolayısıyla sözleşmenin ilgili maddesi sonucu, 2002/2
sayılı Tebliğ anlamında rekabet etmeme yükümlüğü doğmamaktadır.
Bununla birlikte asgari alım taahhüdü, ilgili dağıtıcının toplam satışlarına oranı
nisbetinde pazarı kapama etkisi doğurabilecek ve marka içi / markalar arası
rekabeti sınırlayabilecek bir nitelik arz etmektedir. Örneğin, alımların tamamına
yakınının tek bir sağlayıcıdan yapılmasına ilişkin bir düzenleme, dağıtıcının diğer
sağlayıcılardan mal teminini önemli ölçüde kısıtlayacağından, pazarda benzer
ilişkilerin bulunup bulunmamasına ve dağıtıcı sayısına bağlı olarak rakiplerin ve 130
pazara yeni girenlerin dağıtıcılara erişimini sınırlayabilecektir. Beşeri ilaç
sektöründe ise, ihalelere üretici firmalar adına katılan çok sayıda ecza
deposunun bulunmasına bağlı olarak buradaki asgari alım taahhüdü piyasada
önemli bir etki doğurmayacaktır. Ne var ki, bu tür düzenlemeler yukarıda
açıklandığı üzere rekabeti kısıtlayabilecek potansiyel arz ettiğinden, başvuru
konusu anlaşmaya menfi tespit verilmemiştir. Ancak gerek yukarıda bahsi geçen
hükümler gerekse sözleşmedeki diğer hükümler 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde sayılan ve anlaşmaları grup muafiyeti dışına çıkaran sınırlamalar
arasında yer almadığından, taraflar arasında imzalanan tedarik sözleşmesi
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır. 140
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Pfizer İlaçları Ltd. Şti., Öz-Sel Ecza Depoları Tic. ve Paz. A.Ş., SSM Steril
Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanan Ürün Tedarik
05-01/3-3
4
Sözleşmesi’ndeki asgari alım taahhüdü rekabeti sınırlayabilecek nitelikte
olduğundan, söz konusu sözleşmeye menfi tespit verilemeyeceğine,
150
- ancak anılan düzenleme, anlaşmaları grup muafiyeti dışına çıkaran sınırlamalar
arasında bulunmadığından ve beşeri ilaç sektöründe önemli bir etki
doğurmayacağından, başvuruya konu sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğuna
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy