Rekabet Kurumu - Karar Sayı 05-73/987-274

05-73/987- 274

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay’ın İptal Kararı Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-4-36 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 05-73/987- 274
Karar Tarihi : 25.10.2005
DOSYA KONUSU : Danıştay 13. Dairesi’nin 14.09.2005 tarih ve
2005/3612 sayılı iptal kararı üzerine, Ankara İlinde faaliyet gösteren ve
sürücü olur raporu vermeye yetkili polikliniklerin fiyat tespiti yapmak ve 10
banka hesapları ile havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini
ihlal etmesine ilişkin 13.8.2003 tarih ve 03-55/645-296 sayılı Kurul Kararı’nın
yeniden incelenmesi.

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN 20

B. RAPORTÖRLER : Haluk ARI, Evren SESLİ

C. ŞİKAYET EDEN : İhbar

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN:
- Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi
1. Cad. No.12/2.3.4. Demetevler/ANKARA

E. İDDİALARIN ÖZETİ : Rekabet Kurumu’na intikal eden dilekçede; sürücü 30
belgesi edinebilmek için gerekli olan belgelerden “Sürücü Olur Sağlık Raporu”nu
almak için Ankara İlinde faaliyet gösteren özel kliniklerden beşine başvurulduğu,
söz konusu polikliniklerin rapor için 25.000.000.-TL talep ettikleri ve bu fiyattan
kesinlikle indirim yapmadıkları, ayrıca polikliniklerin, kendi aralarında havuz
sistemi oluşturdukları ifade edilmiştir.

F. DOSYA EVRELERİ: - Kurum kayıtlarına 15.4.2002 ve 1745 sayı ile intikal
eden dilekçe üzerine hazırlanan 25.4.2002 tarihli bilgi notu, Rekabet Kurulu’nun
14.5.2002 tarih ve 02-28/332-M sayılı toplantısında görüşülerek 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ve soruşturma açılmasına gerek olup 40
olmadığının belirlenmesi amacıyla aynı Kanun’un 40/1. maddesi gereğince
“Önaraştırma” açılması kararı alınmıştır.
- Yapılan inceleme sonucu elde edilen bulgular ışığında hazırlanan 13.9.2002
tarih, 2002-4-36/Ö.A.-02-O.G sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun
4.10.2002 tarih, 02-61 sayılı toplantısında görüşülmüş ve Özel Yeni Anıl
Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği,
05-73/987- 274
2
Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp
Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar
Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği ünvanlı teşebbüsler hakkında,
“Ankara Ili Sürücü Olur Raporları” ilgili pazarında rekabetin kısıtlanması 50
sonucunu doğurabilecek nitelikte faaliyetlerde bulundukları yönünde ciddi ve
yeterli bulgular elde edilmiş olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
-18.10.2002 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca taraflara soruşturma
açıldığına dair bildirimde bulunularak taraflardan 30 gün içinde ilk yazılı
savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
- Haklarında sorusturma açılan polikliniklerden, Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel
Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp
Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar
Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği’nin birinci yazılı savunmaları 60
yasal süresi içinde, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği’nin birinci yazılı savunması
ise yasal süresi geçtikten sonra Kurum kayıtlarına intikal etmiş, Özel Kızılay
Mithatpaşa Polikliniği’nin savunması ise gönderilmemiştir.
- Soruşturma Heyetince tamamlanan 3.4.2003 tarih ve S.R./03-4 sayılı
Soruşturma Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Başkanlıkça tüm Kurul
Üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince
taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
- Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, haklarında soruşturma yürütülen
polikliniklerin tamamının savunmaları yasal süresi içinde Kurum'a intikal etmiştir.
- Soruşturma Heyetinin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi 70
uyarınca, 24.5.2003 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
- Haklarında soruşturma yapılan polikliniklerden Özel Ortadoğu Polikliniği ve Özel
Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ek görüşe yasal süre içinde, Özel İlkiz
Polikliniği ve Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi yasal sürenin sona ermesini takiben
cevap vermişler, diğer poliklinikler ek görüşe karşı yazılı savunmalarını
göndermemişlerdir.
- Rekabet Kurulu'nun 30.6.2003 tarih ve 03-46/1537-M sayılı toplantısında,
yürütülen soruşturma ile ilgili olarak 13.8.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına ve sözlü savunma toplantısına soruşturma kapsamındaki tüm
polikliniklerin davet edilmesine karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı 80
davetiyeleri, Kanun'un 46/2. maddesi uyarınca ilgililere gönderilmiştir. 13.8.2003
tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmış ve aynı tarihte nihai karar verilmiştir.
- Anılan Karar, Rekabet Kurulu’nun Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi
hakkındaki kararı “Soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına
katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu” gerekçesiyle Danıştay 13.
Dairesi’nin 14.9.2005 tarih ve 2005/3612 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Danıştay
Kararı 3.10.2005 tarihinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir.
05-73/987- 274
3
- Kurul’un 20.10.2005 tarih ve 05-70/966-M sayılı toplantısında, dosya
konusunun 25.10.2005’te bilgilendirme ve nihai karar toplantısı yapılmak üzere
Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. 90
- Rekabet Kurulu’nun 25.10.2005 tarih ve 05-73/987-274 sayılı toplantısında, ilk
inceleme ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları, raporlar, Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer
alan bütün bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda dosya konusu karara
bağlanmiştır.
- 13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı
“Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine
Dair Kanun”un 5. maddesinde yer alan “…Soruşturma yapılmasına karar
verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek
raportör veya raportörleri belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-100
46/667 sayılı Kurul Kararının “Soruşturma Heyeti Başkanı olarak belirlenmiş
bulunan Rekabet Kurulu Üyelerinin, söz konusu dosyalara ilişkin nihai kararın
alındığı toplantılara katılmaması gerektiği” hükmünü içeren 3. maddesi
doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ nihai karar toplantısına katılmamıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Ankara İli Sürücü Olur Sağlık Raporu” ilgili pazarında faaliyet gösteren; Özel
Yeni Anıl Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye
Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan 110
Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadogu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel
Umar Uzman Doktorlar Poliklinigi ve Özel İlkiz Poliklinigi unvanlı tesebbüslerin
açılan banka hesapları ile bir havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak ve
fiyat tespiti yapmak şeklindeki eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin
(a) ve (b) bentlerinde sayılan örneklerle uyumlu olduğu ve yasak kapsamında
rekabet ihlali oluşturduğu,
2- Belirtilen anlaşma ve uygulamalara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 10.
maddesi ile öngörülmüş olan bir aylık süre içerisinde bildirim yükümlülüğünün
yerine getirilmediği,
3- Rekabet Kurulu’nca yukarıda belirtilen ihlalleri gerçekleştiren teşebbüslerin her 120
birinin 4054 sayılı Kanun’un 16/2. maddesi uyarınca idari para cezası ile
cezalandırılmaları,
4- Diğer taraftan söz konusu teşebbüslerin ihlale konu olan sözleşmeler ile ilgili
olarak 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca bildirim yükümlülüğünü yerine
getirmemelerinden dolayı, aynı Kanun’un 16/1. maddenin (c) bendi uyarınca her
birinin idari para cezası ile cezalandırılmaları; 16/3. maddesi uyarınca tüzel kişiliği
bulunan teşebbüslerin yönetim organlarında görevli olan gerçek kişilere de ayrıca
idari para cezası verilmesi,
05-73/987- 274
4
5- İlgili pazardaki işleyişte kamu denetimi ve uygulamaları nedeniyle oluşan
aksaklıklar konusunda 4054 sayılı Kanun’un 2 ve 27/g maddeleri uyarınca Sağlık 130
Bakanlığı’na bir görüş yazısı gönderilmesi gerektiği

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
140
“Sürücü Adayı Sağlık Raporları”, ilgili mevzuat uyarınca alınması gereken ve
verilme esasları sıkı kıstaslara bağlanmış bir rapor türüdür. Bu niteliği ile hizmet
sunucuları olan teşebbüsler ve hizmet kullanıcısı olan tüketiciler açısından
herhangi bir ikame imkanı bulunmamaktadır. Belirlenen bu sınırlamalar nedeniyle
ilgili ürün pazarı, “Sürücü Adayı Sağlık Raporları” olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

“Sürücü Adayı Sağlık Raporları” il merkezlerinde ve ilçe merkezlerinde kurulan ve
uzman tabiplerden oluşan sağlık heyetleri tarafından verilmektedir. Pazar yapısı 150
uyarınca, herhangi bir sürücü adayının, eğer kendisine yönelik olarak rapor alma
kıstaslarında bir sorun çıkmazsa, başka bir il veya ilçe merkezine giderek rapor
alması, ulaşım maliyeti ve zaman kaybı dezavantajı nedeniyle, bir talep ikamesi
oluşturmamaktadır. Bu nedenlerle ilgili coğrafi pazar, şikayet konusu eylemlerin
gerçekleştiği “Ankara İli şehir merkezi sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.2. Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüsler

H.2.1. Özel Ortadoğu Polikliniği
160
Ortadogu Sağlık ve Eğitim Tesisleri İşletmeciliği Anonim Şirketi tarafından
işletilmekte olan Özel Ortadoğu Polikliniği’nin ana faaliyet olarak poliklinik
hizmetleri sunduğu ve sürücü olur raporu düzenleme faaliyetinin ikincil planda
kaldıgı belirlenmiştir. Söz konusu şirketin ortaklık yapısı ve yönetim kurulu
aşağıda verilmiştir:

Hissedar Hisse Oranı
Prof. Dr. Hikmet AKGÜL %40
Dr. Sadi KAYA %30
Dr. Eyüp ÖZEREN %15
Dr. Süleyman GÖKDUMAN %10
Dr. Mustafa GÖKSE %5
Toplam %100

05-73/987- 274
5
Yönetim Kurulu
Dr. Eyüp ÖZEREN (Yönetim Kurulu Başkanı)
Dr. Sadi KAYA 170
Dr. Süleyman GÖKDUMAN
Şirketin 2001 yılı cirosu ….. -TL olup, 2001 yılı içerisinde toplam
olarak 1300 adet sürücü olur raporu düzenlediği ve bu raporlardan …… -TL gelir
elde ettiği tespit edilmiştir.
H.2.2 Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği

Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Megamar Sağlık Hizmetleri ve Ticaret Limited
Şirketi tarafından işletilmekte olup, tek faaliyeti sürücü olur raporu düzenlemektir.
Şirketin ortaklık yapısı aşağıda verildiği gibidir:
180
Hissedar Hisse Oranı
Mehmet Yunis ÇELEBİ %35
Cüneyt Haşmet ÇELEBİ %65
Toplam %100

Şirketin müdürü Mehmet Yunis ÇELEBİ olup, polikliniğin 2001 yılında sürücü olur
raporu düzenlemekten elde ettiği gelir ……. - TL’dir. Polikliniğin başka bir faaliyeti
bulunmamaktadır.
H.2.3. Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği

Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, 30.8.2001 tarihinde faaliyete başlamış olup,
adi ortaklık şeklinde işletilmektedir ve ağırlıklı ortağın Selçuk DOKER olduğu
belirlenmiştir. Polikliniğin 2001 yılı cirosu …….-TL olarak gerçekleşmiş olup,
mesul müdürü Dr. Yurdaer ÇAGLAR’dır. 190
H.2.4. Özel Yeni Anıl Polikliniği

Özel Yeni Anıl Polikliniği, Karahan Sağlık Hizmetleri İthalat İhracat Limited Şirketi
tarafından işletilmektedir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Hissedar Hisse Oranı
Cumhur Karaman %50

Osman Yalçınlar %50

Toplam %100


Özel Yeni Anıl Polikliniği’nin tek faaliyetinin sürücü olur raporu tanzim etmek
olduğu ve faaliyete geçtiği 2001 yılında …….-TL ciro elde ettiği tespit edilmiştir.
18.5.2001-29.4.2002 tarihleri arasında Osman YALÇINLAR şirket müdürlüğü
görevini yürütmüştür. 200
05-73/987- 274
6
H.2.5. Özel İlkiz Polikliniği

Özel İlkiz Polikliniği sadece sürücü olur raporu düzenleme hizmeti sunmakta
olup, İlkiz Sağlık Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından
işletilmektedir. Söz konusu şirketin 2001 yılı cirosu …….- TL olup ortaklık yapısı
aşağıda verilmiştir:

Hissedar Hisse Oranı
Ahmet TÜRKYILMAZ %50
Yavuz YOLSAL %25
Bülent ÇELİKEL %25
Toplam %100

Şirket müdürlüğü İhsan YOLSAL tarafından yürütülmektedir.
210
H.2.6. Özel Ziya Gökalp Polikliniği

Özel Ziya Gökalp Polikliniği, şirket müdürlüğü Refik ALTUNTAŞ tarafından
yürütülmekte olan Ehliyet Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi tarafından işletilmekte
olup, bu şirketin 2001 yılı cirosu …….- TL’dir ve ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Hissedar Hisse Oranı
Kemal ŞAHİN %50

Rahin Aydın %50

Toplam %100


Özel Ziya Gökalp Polikliniği’nin faaliyetleri sadece sürücü olur raporu tanzim
etmekten oluşmaktadır.
220
H.2.7. Özel Yeni Dışkapı Polikliniği

Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Tolunay Sağlık Hizmetleri Medikal İthalat İhracat
Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Bu şirketin
2001 yılı cirosu …….-TL olarak gerçekleşmiş olup bu gelirin …….-TL’lik kısmı
sürücü olur raporlarından elde edilmiştir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Hissedar Hisse Oranı
Nevzat AKBAŞ %50
Ahmet TÜRKYILMAZ %50
Toplam %100

05-73/987- 274
7
Adil IŞIK, Tolunay Sağlık Hizmetleri Medikal İthalat İhracat Pazarlama Sanayi
Ticaret Limited Şirketi’nin müdürlüğünü yürütmektedir. 230

H.2.8. Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği

Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği, Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi
Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Şirket 2001 yılında …….-TL ciro
elde etmiştir. Bu şirketin ortaklar listesi aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hissedar Hisse Oranı
Muhammed Aziz SÜTBAŞ %33,3
Hasan Hüseyin ÇAĞRICI %33,3
Macit UZUN %33,3
Toplam %100

Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi Ticaret Limited Şirketi’nin müdürü,
Muhammed Aziz SÜTBAŞ’tır. 240
H.2.9. Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi
Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited
Şirketi tarafından işletilmekte olup, 2001 yılı toplam cirosu …….-TL olarak
gerçekleşmiştir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda verilmiştir.


Hissedar Hisse Oranı
Dilek Emek ÇİFTÇİ %34
M. Mete ALDAN %31
E. Hakan SEVİNİŞ %21
Haldun KABACAOĞLU %8
Kemal AYDIN %4
Sami KALENCİ %2
Toplam %100

Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nin müdürlüğünü Ekrem
ÇİFTÇİ yapmaktadır.
250
H.2.10. Özel Servet Ünsal Polikliniği

Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından
işletilmekte olan Özel Servet Ünsal Polikliniği’nin 2001 yılı cirosu …….-TL olarak
gerçekleşmiştir ve hissedarlık yapısı aşağıda verildiği gibidir.


Hissedar Oranı
Servet ÜNSAL %50
05-73/987- 274
8

Dürdane ÜNSAL %50

Toplam %100


Söz konusu şirketin müdürü ise Servet ÜNSAL’dır.
260
H.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller

H.3.1. Sürücü Olur Raporu Düzenlenmesi İle İlgili Mevzuat

Sürücü olur raporu düzenlenmesine ilişkin kurallar ve bu raporu düzenlemeye
yetkili kuruluşların taşıması gereken nitelikler, çeşitli mevzuat hükümleriyle
düzenlenmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41. maddesinde yer
alan, “Sürücü belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç
Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan
Sağlık Kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre “Sürücü Olur” raporu 270
almaları gerekir. Ortopedist bulunmadığı takdirde Genel Cerrahtan, Psikiyatri
Uzmanı bulunmadığı durumlarda Nörolog veya Psikologdan görüş alınarak
Sağlık Kurulu kararını verir…” ifadesi ile sürücü olur raporu düzenleyecek olan
sağlık kurulunun niteliği belirtilmektedir. Bu heyetin hangi kurum bünyesinde
oluşturulacağı ise Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 78. maddesinde “Sağlık
kurulu raporları; İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri
uzmanları bulunan ve Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlükleri tarafından
sürücü belgesi alacak sürücü adaylarına sağlık kurulu raporu düzenlemeye
yetkilendirilmiş resmi ve özel sağlık kuruluşlarınca verilir.” ifadesi ile
düzenlenmektedir. Bu hüküm uyarınca sürücü olur raporu düzenleyecek 280
polikliniklerin yetkilendirilmesi işlemi, Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlükleri
tarafından yapılmaktadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde resmi ve özel sağlık
kuruluşlarının, İl Sağlık Müdürlükleri aracılığı ile yürütülecek yetkilendirme
işlemlerine ve Kanun'da belirtilen bütün uzmanların bulunmadığı küçük yerleşim
birimlerinde serbest çalışan tabiplerin sağlık kurullarında görevlendirilmesine dair
usul ve esasların Sağlık Bakanlığı’nca çıkarılacak bir genelge ile düzenleneceği
öngörülmüştür. Bu madde gereği Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğü tarafından 7.5.1998 tarih ve 6094 sayılı “Sürücü Olur Raporlarının
Düzenlenmesi Hakkında Genelge” çıkarılmış olup, genelge halen yürürlükte
bulunmaktadır. Bu genelge ile; "Sürücü Olur" raporu düzenlemeye yetkili 290
kılınacak sağlık kuruluşlarının taşıması gerekli şartlar, bu kuruluşların başvuru
esasları, başvuruların incelenmesi esasları, "Sürücü Olur" raporunun
düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, yetkilendirilecek sağlık kurulusunun
taşıması gerekli şartlar, sağlık kurullarında görev yapacak doktorların ve mesul
müdürlerin sorumlulukları düzenlenmiştir.

H.3.2. Pazar Yapısı

05-73/987- 274
9
Ankara İlinde sürücü olur raporu vermekle görevli resmi kuruluşlar 12 adettir.
Ayrıca, tüm sağlık kurumlarını denetlemekle görevli olan Ankara İl Sağlık 300
Müdürlüğü bünyesinde Ankara Valiliği’nin 1.12.1995 tarih ve 503 sayılı oluru ile
ve “T.C. Ankara Valiliği Il Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah Ruhsatı
Sağlık Merkezi Baştabipliği” birimi oluşturulmuştur. Bu birim tarafından denetleme
görevleri dışında rapor tanzimi de yapılmakta, hukuki bir altyapısı bulunmaması
nedeniyle döner sermaye uygulaması yapılamamasına karsın Sağlık ve Sosyal
Yardım Vakfı’na bağış toplanması seklinde rapor talep edenlerden ücret
alınmaktadır. Bunun yanısıra, denetim görevi yerine getirilirken özel
polikliniklerden, poliklinik yetkililerince rapor basına 2.500.000.-TL olarak
uygulandığı ifade edilen, belirli tutarlarda tasdik ücreti alınmaktadır. Ankara İlinde
yukarıda aktarılan birim dışında aktif olarak bu raporu düzenleyen resmi sağlık 310
kurumu Sincan Devlet Hastanesidir. Bu hastane uygulamasında 2002 yılı bütçe
talimatnamesinin yorumu sonucu 3.000.000.-TL üzerinden sağlık raporunun
düzenlenmesi ile talep kayması yaşanmış, ancak uygulanan bu tutarın eksik
olduğu ve hastanenin bu uygulaması sonucu kamu zararı doğduğu gerekçesiyle
Sağlık Bakanlığı müfettişlerince hastane yönetimi hakkında işlem yapılmıştır. Bu
uygulamadan resmi kurumların sürücü olur raporlarına uygulanacak ücretin
belirlenme yöntemi konusunda farklı davranışlar içinde oldukları anlaşılmaktadır.

H.3.3. Polikliniklerin bir araya Gelerek Oluşturdukları Havuz Hesabına Dair
Tespitler 320
H.3.3.1. Protokol Belgesi

Yapılan yerinde incelemeler sırasında, Özel Ortadoğu Polikliniği’nde “Ankara İli
Sürücü Adayları Muayene ve Rehabilitasyon Merkezleri İşbirliği Protokolü”
başlıklı bir belge bulunmuştur. Bu belgede aynen “havuza aktarılacak paranın
paylaşımında eşitlik temel kriterdir. Günlük muayene ücretleri ertesi gün en geç
saat 11:00’e kadar ortak hesaba yatırılacaktır. Yine aynı banka nezrinde açılmış
bireysel hesaplara haftalık olmak üzere havuzdan dağıtımı yapılacaktır. Söz
konusu merkezlerden kurulan bir denetim ekibi günlük veya haftalık kayıtlar ile
gelirleri karşılaştırarak sistemin sağlıklı yürümesi için yerinde rutin denetim 330
yapacaktır. İşletme sahibi veya yöneticileri bu konuda anlayış göstererek ilgililere
yardımcı olacaktır. Havuza biriken para 14 merkez arasında eşit paylaşılacaktır.
Merkezlerin herhangi bir sebeple kapanması durumunda en fazla 3 ay havuzdan
aynı şartlarda pay alır. Ancak bu süre sonunda mevcudiyetini idare ettiremezse
havuzdan verilen pay kesilir.” ifadelerine yer verilmiş olup, söz konusu belge
Sıhhiye Polikliniği adına Dr. Mehmet ÇELEBİ, Dışkapı Polikliniği adına Adil ISIK,
İlkiz Polikliniği Dr. Yavuz YOLSAL, Ziya Gökalp Polikliniği adına Refik
ALTUNTAŞ, Mithatpaşa Polikliniği adına Dr. Selçuk DOKER, Anıl Polikliniği
adına Vedat YETENER, Özel Ortadogu Polikliniği adına Haluk GÜNGÖR, Özel
Sincan Bilgi Tıp Merkezi adına Ekrem ÇİFTÇİ tarafından imzalanmıstır. Bu evrak, 340
soruşturmaya konu olan teşebbüslerin bir araya gelerek bir yapılanma
oluşturmak istediklerini, bu konuda ortak davranış sergilemek üzere çeşitli
esasları protokole bağladıklarını göstermektedir. Haluk GÜNGÖR tarafından,
belgede yer alan imzanın kendisine ait olmadığı ifade edilmiştir. Poliklinik
05-73/987- 274
10
yetkililerince hiçbir zaman uygulamaya konulmadığı şeklinde görüş belirtilen
protokolün, soruşturmaya taraf teşebbüslerin gerçek iradelerinin yazılı bir şekilde
ortaya konduğu bir belge olduğu belirlenmektedir. Pazar şartları dolayısıyla
belirlenmek istenen yüksek fiyatların uygulanamaması nedeniyle gecikmeli olarak
yürürlüğe konan bu protokol, açılan havuz hesapları ile ortak hareket etme
amacının piyasa davranışı olarak ortaya çıkmasını sağlamıstır. Ortak hesaplar 350
oluşturularak elde edilen gelirin paylaştırılması ile ilgili pazarda rekabeti bozucu
etkinin ortaya çıktığı görülmektedir. Anılan protokol, soruşturmaya taraf
teşebbüslerin rekabeti bozucu amaç ve etki taşıyan davranışlarının somut bir
belgesi niteliğindedir.

H.3.3.2. Yapılan Yerinde İncelemeler ve Bilgi Tutanakları

Yapılan incelemeler çerçevesinde, görevli Raportörlerce sektörde denetleyici
idari organ konumundaki Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne gidilmiş ve müdürlük
bünyesinde olusturulan yapı içerisinde diğer poliklinikler gibi uzman doktorlardan 360
bir heyet oluşturularak sürücü olur raporu düzenlendiği ve rapor ücreti olarak
25.000.000.-TL’nin Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı’na bağış adı altında
toplandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, İl Sağlık Müdür Yardımcısı Dr. Osman
ASLANGÜL, yapılan görüşmede havuz konusunda kendilerinin de duyumlar
aldıklarını belirtmiş, yapılan görüşmeye sonradan katılan Özel Yeni Anıl
Polikliniği Şirket Müdürü H… G…, poliklinikler arasında bir “centilmenlik
anlaşmasının” varlığını kabul etmiş ve bu çerçevede bütün polikliniklerin sürücü
olur raporu ücretini 25.000.000.-TL olarak tespit ettiklerini sözlü olarak ifade
etmiştir.
370
Bu fiyatın denetiminin sağlanması amacıyla sorumlu ortakları adına 2002 yılı
Ocak ayında Ziraat Bankası Heykel Şubesi’nde 989849 no’lu vadesiz tasarruf
hesabı ve 989852 no’lu yatırım hesabı açılmış, hakkında soruşturma yapılan tüm
poliklinikler tarafından düzenli periyotlarla sürücü adaylarından alınan ücretlerden
masraf kalemleri düşülerek bu hesaba yatırılmış, bahsedilen hesaplar 7.5.2002
tarihinde kapatılmıştır. 5.5.2002 tarihinde ise, Ziraat Bankası Hamamönü
Şubesi’nde, S… D… adına 602205 no’lu vadesiz mevduat hesabı ve 602232
no’lu menkul hesabı açılmıştır. Bu hesaplar da, Heykel Şubesi’nde açılan
hesapların devamı niteliğindedir. Heykel Şubesi’ndeki mevduat hesabına para
yatıran poliklinikler, Hamamönü Şubesi’ndeki hesaba da para yatırmaya devam 380
etmişlerdir. 28.8.2002 tarihinde anılan hesapların da kapatıldığı ekstre
dökümlerinden anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme ve görüşmelerden, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerce ortak
bir yapı oluşturularak fiyat anlaşmasına gidildiği, ortak hesap uygulaması ve
hesabın denetimi ile bu uygulamanın 8 aylık süre boyunca devam ettiği, Rekabet
Kurumu’nun müdahalesi sonucunda yapının sona erdiği tespit edilmektedir. Bu
yapının oluşumu ve işleyişi hakkında görüşme yapılan poliklinik yetkililerinin
tamamı, oluşumun sürücü kursları ile yaşanan sağlıksız ilişkilerin sona erdirilmesi
amaçlı olduğunu ve oluşuma kendilerinin liderlik etmeksizin katıldıklarını 390
05-73/987- 274
11
belirtmişlerdir. Diğer taraftan, sistem içerisinde düşük paya sahip bir kısım
polikliniklerin yetkilileri, uygulamanın amacının; yıkıcı fiyat rekabetini engellemek,
önceden belirlenen kotalara göre dağılımı sağlamak olduğunu, ayrıca düzenli
ödemelerle havuz hesabının olusturulduğunu ve ödemelerin rapor verilen aday
sayısı üzerinden denetlendiğini, ancak geri ödemelerin düzenli olmadığını beyan
etmişlerdir. Diğer grup yetkililer ise; hesabın sağlık sektöründe ortak bir yapı
içerisinde daha üst düzey bir yapı oluşturulmak için kurulduğunu ve sermaye
toplanması amaçlı olduğunu, işleyişinin gönüllülük esasına dayalı olduğunu,
ekonomik kriz nedeniyle sistemin destekleme fonu mahiyetinde çalısmasını
sürdürdüğünü, ancak hesaba yatırılan ve hesaptan dağıtılan paralar konusunda 400
anlaşmazlık doğması nedeniyle işleyişin sona erdiğini ifade etmişlerdir.

H.4. Savunmaların Değerlendirilmesi

H.4.1. Haksız Rekabetin Önlenmesinin Amaçlandığı

Savunmalardan fiyat rekabetinin aşırı boyutlarda yapılması sonucu piyasa
düzeninin bozulmasının haksız rekabet olarak nitelendirildiği ve ortak hareket
edilmesi ile bu durumun giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Ancak bu
görüş, söz konusu fiyat belirleme eyleminin ve havuz uygulamasının, 4054 sayılı 410
Kanun kapsamında bir “rekabet ihlali” olusturduğu gerçeğini değiştirmemektedir.

H.4.2. Sürücü Olur Raporu Almak İsteyenlerin Devlet Hastanelerine ya da İl
Sağlık Müdürlüğü’ne Başvurabilecekleri

İlgili pazarda hukuki olarak her türlü resmi sağlık kuruluşunun söz konusu raporu
düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Fakat fiilen İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı olarak
faaliyet yürüten “T.C. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah
Ruhsatı Sağlık Merkezi Baştabipliği” ve Sincan Devlet Hastanesi dışında hiçbir
resmi sağlık kuruluşu bu raporu özel bir sistem dahilinde düzenlememektedir. 420
Kaldı ki, sürücü adaylarının diğer sağlık kurumlarına başvurabilme imkanlarının
bulunması, teşebbüslerce gerçekleştirilen eylemin rekabet ihlali niteliğini
değistirecek bir husus değildir.

H.4.3. Fiyat Belirleme İşlemi İle Hukuki Bir Boşluğun Doldurulmasının
Amaçlandığı

Sürücü olur raporu ücretinin herhangi bir resmi birim tarafından tespit edilmiş
olmaması gerçekten de, bilinçli bir uygulamadan ziyade bir boşluk izlenimi
oluşturmaktadır. Ancak piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerin serbest 430
rekabet şartları içerisinde faaliyetleri ile ilgili kendi kararlarını alarak davranmaları
esas oldugundan, savunmalarda ifade edilen anlamda bir boşluk
bulunmamaktadır. Yetkisi olan düzenleyici organların yapabilecekleri
düzenlemelerin, bu düzenlemelere uymak suretiyle faaliyette bulunması gereken
teşebbüslerce gerçekleştirilmesi bilakis ihlal teşkil etmekte, bu tür bir savunmanın
kabulü mümkün bulunmamaktadır.
05-73/987- 274
12

H.4.4. Hesapta Para Toplanmasının Amacının İhtiyacı Olan Polikliniklere
Yardım Etmek Olduğu
440
Yazılı savunmalarda dile getirilen bu görüş, yerinde incelemeler esnasında bazı
poliklinik müdür ve sahipleri tarafından, havuz hesabında toplanan paralarla acil
nakit paraya ihtiyacı olan polikliniklere yardım edilmek istendiği şeklinde
gündeme getirilmiştir. Ancak oluşturulan olan hesaptan polikliniklere düzenli
olarak para aktarılması, bu savunmayı geçersiz hale getirmektedir. Ayrıca bu
iddia ticari hayatın işleyişine de aykırıdır.

H.4.5. Havuz Hesabının Sağlık Sektöründe Daha Büyük Yatırımlar
Yapabilmek İçin Oluşturulduğu
450
Bu görüş, yapılan yerinde incelemelerde, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği şirket
müdürü Adil ISIK, Özel İlkiz Poliklinigi mesul müdürü Dr. Yavuz YOLSAL, Özel
Ziya Gökalp Polikliniği şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Başkent Sıhhiye
Polikliniği şirket ortağı Mehmet Yunis ÇELEBI, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi
şirket müdürü Ekrem ÇİFTÇİ, Özel Yeni Anıl Polikliniği şirket müdürü Haluk
GÜNGÖR ve Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği sahibi Selçuk DOKER tarafından
dile getirilmiş olup kalan 3 polikliniğin bu doğrultuda herhangi bir beyanları
olmamıştır. Bu beyanlar havuz hesaplarında yapılan incelemeler ve başka
polikliniklerin verdikleri ifadelerle çelişmektedir. Zira hesaplarda biriken paralar,
Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği’nde bulunan dekontlarla ortaya çıkarıldığı 460
üzere, düzenli olarak poliklinikler arasında paylaştırılmıştır. Eğer gerçekten de
amaç para biriktirmek olsaydı, bu paraların polikliniklere dağıtılmayarak hesapta
biriktirilmeye devam edilmesi gerekmekteydi. Bir ortaklık oluşturulmasında
başlangıç sermayelerinin peşin olarak konulması ve ortaklığın iradesinin ortaya
konması gerekmektedir. Oysa anılan hesaplar için bu sekilde bir irade beyanının
bulunmadığı görülmektedir. Ortaklık oluşumunu gösterecek unsurlar mevcut
olmadığından bu görüşün kabulü de mümkün değildir.

H.4.6. Polikliniklerin Havuz Hesabına Para Yatırırken Hasta Sayısını Baz
Almadığı 470

Bu savunmaya göre poliklinikler, havuz hesabına para yatırırken baktıkları aday
sayısına göre bir meblağ aktarmadıklarını, aksine günlük veya bir kaç günlük
süre zarfında elde etmis oldukları cirolardan masraflarını düştükten sonra kalan
paradan diledikleri bir kısmı hesaba yatırdıklarını ve bu nedenle eylemlerinin
pazar paylaşımı olarak nitelendirilemeyeceğini ileri sürmektedirler. Özel Ortadoğu
Polikliniği’nin 2002 yılının Ocak ayı içinde vermiş oldugu sürücü olur raporu
sayılarını içeren liste aynı ayda havuz hesabına yatırılan paralarla
karşılaştırıldıgında, yatırılan paranın hasta sayısı ile doğru orantılı olduğu
görülmektedir. 22.1.2002 tarihinde yine bahsi geçen poliklinik tarafından yalnızca 480
1 rapor düzenlenmiş, 23.1.2002 tarihinde havuz hesabına 15.000.000.-TL
yatırılmıştır. 31.12.2002 tarihinde bakılan aday sayısı 4 iken 1.2.2002 tarihinde
05-73/987- 274
13
hesaba yatırılan para 60.000.000.-TL olduğu tespit edilmiştir. Nitekim Özel Servet
Ünsal Polikliniği şirket müdürü Servet ÜNSAL, Özel Ziya Gökalp Polikliniği şirket
müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket müdürü
Muhammed Aziz SÜTBAŞ, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi şirket müdürü Ekrem
ÇİFTÇİ tam aksine, havuza yatırılan paranın verilen sürücü olur raporu sayısı
üzerinden hesaplandığını belirtmiş, ayrıca Servet ÜNSAL da aday başına
15.000.000.- TL’nin hesaba yatırıldığını ifade etmiştir. Özel Ziya Gökalp
Polikliniği’nin şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ havuzda biriken paraların ayda 2 490
kere olmak üzere tekrar hesaplara aktarıldığını, kendilerinin havuzda toplanan
paraların %8,8’lik kısmını aldıklarını, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket
müdürü olarak görev yapmakta olan Muhammed Aziz SÜTBAŞ ise havuzdan
aktarılan paralar için çeşitli oranlar belirlenmiş olduğunu ifade etmiştir. Özel
Kızılay Mithatpasa Polikliniği’nde yapılan incelemelerde bulunan havuz
hesabından polikliniklere aktarılan paralara ait dekontlarda Özel Yeni Dışkapı
Polikliniği şirket müdürü Adil IŞIK ve yukarıda bahsi geçen Refik ALTUNTAŞ
adına 877.000.000.- TL yatırıldığı görülmektedir. Ayrıca Özel Yeni Anıl Polikliniği
adresinde mukim İbrahim TOPAK adına havuz hesabından yine 877.000.000.-TL
aktarıldığı görülmektedir. Aktarılan bu meblağların aynı olmasının tesadüf sonucu 500
olamayacağı ve belirli esaslara göre dağıtım yapıldığının bir göstergesi olduğu
açıktır. Ayrıca yine Özel Servet Ünsal Polikliniği sahibi Servet ÜNSAL, paraların
belli kotalar çerçevesinde poliklinikler arasında paylaştırıldığını ifade etmiştir.

I. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK

İlgili pazarda faaliyet gösterebilecek nitelikteki özel sağlık merkezleri; pazarın
sürücü kursları ile sürekli bağlantı gerektirmesi ve bu iş için görevlendirecekleri
doktorların alternatif maliyetlerinin yüksek olması gibi nedenlerle pazara giriş
yapmamaktadırlar. Öte yandan, resmi sağlık kurumlarında özel heyetler 510
oluşturulmasının zorluğu ve İl Sağlık Müdürlüğü’nce rapor verilmesi hastanelere
olası talebi kaldırmaktadır.

Soruşturma tarafı polikliniklerce belirlenen ortak fiyatın, resmi kurumlar fiyatı
seviyesinde olup, Türk Tabipler Birliği tarifesinin dahi altında olması,
polikliniklerce kar etmekten ziyade zarar edilmemesi mantığı ile açıklanmaktadır.
Bununla birlikte, serbest rekabet yapısında “per se” yasak sayılan fiyat tespiti
anlaşmasının taraflarca yapıldığı, bulunan protokollerle de sabittir. Ayrıca bu
fiyata uyumun açılan bir ortak hesapla denetlendiği, bu hesabın hesaba para
yatıran polikliniklerce de “havuz hesabı” olarak nitelendirildiği ve bu havuz 520
anlaşmasının 17.1.2002 ile 28.8.2002 tarihleri arasında uygulandığı
görülmektedir.

Taraflarca gerçekleştirilen fiyat tespiti ve havuz uygulamasının diğer bir sonucu,
oluşturulan yapı gereği ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında
pazarın müşteri bazında paylaşılmasıdır. Bilgi tutanaklarında da yer aldığı üzere,
havuz sistemi kota esasına dayanmakta, belirlenen kotalardan daha az talep
05-73/987- 274
14
gören polikliniklerin, fazla talep alan polikliniklerce sistemi bozmamaları
karşılığında finansmanı sağlanmaktadır.
530
Pazar içerisinde oluşan toplam cironun, hizmet esası yerine belirlenen oranlar
çerçevesinde bölüşülmesi ile talebin paylaşılması sonucu ortaya çıkmaktadır.
“Ankara Ili Sürücü Adayı Sağlık Raporları” ilgili pazarında faaliyet gösteren
soruşturmaya tabi teşebbüslerin gerçekleştirdikleri protokol ve eylemlerin, 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında hukuka aykırı ve yasak olduğu
belirlenen teşebbüsler arası anlaşma niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Söz
konusu teşebbüsler ilgili pazarda aynı seviyede faaliyette bulunan teşebbüsler
olduklarından belirtilen anlaşma da, rekabet hukuku literatüründe yatay anlaşma
olarak belirlenen kategorideki anlaşmalardandır. Fiyat anlaşması niteliğindeki bu
anlaşma ve anlaşmanın yürütülmesi ile oluşan etkileri, Kanun’un 4. maddesinin 540
(a) ve (b) bentlerinde sayılan örneklerle uyum göstermektedir. Oluşturulan fiyat
anlaşması (a) bendinde örnek verilen “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım
fiyatının,… tespit edilmesi,”, uygulamada oluşan pazar paylaşımı ise (b) bendinde
örnek verilen “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa
kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,” hükümleri ile uyum
içerisindedir.
J. SONUÇ:

İlk İnceleme ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanak ve kayıtları, raporlar, dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve 550
belgelerin incelenmesi sonucunda;

1-) 03-55/645-296 sayılı Rekabet Kurulu kararının iptaline ilişkin Danıştay 13.
Dairesi’nin 2005/5818 E. ve 2005/3612 K. sayılı kararı ertesinde,

“soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına katılarak oy
kullanmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesine dayanan ve Kurumumuzca
tebellüğ edilen ve Danıştay 13. Dairesi ve İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun
değişik kararlarıyla yerleşik hale gelen mahkeme kararlarının bugünkü tarihten
itibaren temyiz edilmemesine ve yürütmenin durdurulması kararı verilenler 560
açısından itiraz edilmemesine; gelecekte de bu nitelikteki bir gerekçeyle
Kurumumuza tebliğ edilecek tüm kararların temyiz edilmemesine ve yürütmenin
durdurulması kararı verilenler açısından itiraz edilmemesine”

ilişkin 15.8.2005 tarihli ve 05-51/785-M sayılı Kurul kararı uyarınca ilgili Danıştay
kararı temyiz edilmeksizin dosyanın yeniden değerlendirilebileceğine
OYÇOKLUĞU ile

2-) Danıştayca iptal edilen Kurul Kararı ile haklarında karar tesis edilen Özel Yeni
Anıl Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye 570
Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan
Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar
Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği unvanlı teşebbüsler hakkında, bu teşebbüsler
05-73/987- 274
15
tarafından açılan iptal davalarına ilişkin karar verme sürecinin devam etmesi
nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına OYÇOKLUĞU ile,

3-) “Ankara İli Sürücü Olur Sağlık Raporu” ilgili pazarında faaliyet gösteren Özel
Servet Ünsal Polikliniği’nin aynı pazarda faaliyet gösteren Özel Yeni Anıl
Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği,
Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp 580
Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ve
Özel İlkiz Polikliniği unvanlı teşebbüslerle birlikte, açılan banka hesapları ile bir
havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak ve fiyat tespiti yapmak suretiyle
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine
OYÇOKLUĞU ile,

4-) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlale yol açan Özel Servet
Ünsal Polikliniği’nin sektördeki cirosunun düşüklüğü dikkate alınarak takdiren,
Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası ve Rekabet Kurulu’nun 2003/1 sayılı
Tebliği uyarınca asgari ceza tutarı olan 9.247.613.000.- 590
(Dokuzmilyarikiyüzkırkyedimilyonaltıyüzonüçbin) TL. idari para cezası ile
cezalandırılmasına OYÇOKLUĞU ile,

5-) 5388 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile 4054 sayılı Kanun kapsamında bulunan
anlaşmaların bildirilmesi yükümlülüğünün kaldırılmış olması nedeniyle,

“Özel Servet Ünsal Polikliniği’nin, yukarıda belirtilen anlaşma ve uygulamalarına
ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile öngörülmüş olan bir aylık süre
içerisinde bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediği, bundan dolayı Kanun’un 16.
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca idari para cezası ile 600
cezalandırılması gerektiği, ayrıca bu teşebbüsün yönetim organında bildirim
yükümlülüğü bulunan tarihte görevli olan Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Sanayi
ve Ticaret Limited Şirketi Müdürü Servet ÜNSAL’ın da aynı maddenin üçüncü
fıkrası uyarınca idari para cezası ile cezalandırılması gerektiği”

şeklindeki raportörlerin önerisi konusunda karar verilmesine gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile

karar verilmiştir.
05-73/987- 274


(25.10.2005 tarih, 05-73/987-274 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ

1- Kararın 1. bendine dair Karşı Oy;
Danıştay 13. Dairesinin “soruşturmayı yürüten Kurul Üyesi’nin nihai karar
toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu” gerekçesiyle ortaya çıkan
iptal kararlarının ve Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu’nun değişik kararlarıyla
yerleşik hale gelen mahkeme kararlarının temyiz edilmemesine ve yürütmenin
durdurulması kararı verilenler yönünden itiraz edilmemesine, gelecektede bu tür tüm
kararların temyiz edilmemesine ve yürütmenin durdurulması kararı verilenler açısından
itiraz edilmemesine dair çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

Gidilecek yargı yolu yönünden itiraz veya temyiz imkanı bulunan dosya ya da
davalar hakkında sahip olunan tüm yargı yollarının ve hakkının süresinde kullanılmak
suretiyle tüketilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Rekabet Kurulu kararlarının ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay ilgili
dairesinde görülüyor olması nedeniyle verilen kararlar, bir başka dosya için emsal karar
olması niteliğini taşımaması gerekir. İdari Dava Daireleri Genel Kurulu tarafından verilen
kararlar, Rekabet Kurulu kararları yönünden temyiz niteliğinde olduğundan, Danıştay’ın
ilgili dairesi tarafından emsal olarak kabul edilmelidir. O halde itiraz ya da temyiz imkanı
bulunan dosyalar yönünden ve hatta geleceğede yönelik olarak bu yargı yolunu
kapatırcasına alınan kararın uygun olmadığı görüşündeyim. Kaldı ki, Rekabet Kurulu
kararlarının, 4054 sayılı Kanun’un 56 vd. maddelerinde yer verilen “Özel Hukuk
Alanındaki Sonuçları” nedeniyle tarafların bu yöndeki haklarını mahkemelerde
kullanabileceği göz önüne alındığında, sahip olunan yasal yolları kullanmaktan
vazgeçmenin sorumluluğu ve önemi daha da açığa çıkmaktadır.

2- Kararın 4. bendine dair Karşı Oy;
Teşebbüse verilen para cezasının tespitinde 2003/1 sayılı tebliğdeki miktar esas
alınarak asgari ceza uygulanmıştır.

Dosyanın karar tarihi 25.10.2005’dir. Karar tarihi itibariyle Kanun’da belirtilen para
cezalarının uygulandığı tebliğin 01.06.2005 ile 31.12.2005 tarihleri arasında yürürlükte
olan 2005/2 sayılı tebliğ olması gerekir.

Kaldı ki, dosya konusu davranışa uygulanan ve Kanun’un 16. maddesinin 2.
fıkrasına tabi olan cezanın asgari haddi 2003/1 sayılı tebliğe göre 9.247.613.000 TL
iken, 2005/2 sayılı tebliğe göre bu miktar 5.800 YTL’dir. Karar tarihi itibariyle yürürlükte
olan ve uygulanması gereken 2005/2 sayılı tebliğe göre verilecek olan para cezası,
2003/1 sayılı tebliğde öngörülen cezadan daha az olacak iken teşebbüse daha fazla
para cezası verilmiştir.

Bu nedenle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.



Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan
05-73/987- 274
17


Rekabet Kurulu’nun 25.10.2005 tarih, 05-73/987-274 sayılı Kararı’na

KARŞI OY GEREKÇESİ

Servet Ünsal Polikliniği’nin, Ankara ilinde faaliyet gösteren ve sürücü adayı
sağlık raporu vermeye yetkili diğer polikliniklerle birlikte rapor ücretlerini tespit
etmek suretiyle, 4054 sayılı kanunun 4.maddesini ihlal ettiği ve cezalandırılması
yönündeki Kurul Kararına aşağıdaki sebeplerle katılmıyorum:

1.En az beş uzman doktorun muayenesini ve imzasını gerektiren , insanların can
ve mal güvenliğini yakından ilgilendiren bir alanda formalitenin ikmali için komik
denecek ücretler karşılığı verilen “sürücü olur raporu” uygulaması, gerekli
denetimlerin ne kadar yetersiz olduğunun açık bir göstergesidir.

2.Rekabet Kurulu, insanların ve toplumun ihtiyaçlarını karşılayan “normal” mal ve
hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara yönelik kararlar vermek mevkiindedir. Eldeki
belge, gözlem ve yapılan açıklamalara göre asgari standartlardan yoksun bir
sağlık muayenesi yapılmasının ; insan sağlığına, iş ahlakına, kamu düzenine ve
mevcut mevzuata aykırı bir davranış olduğu belli ve böyle bir davranış esasen
yasak ve suç teşkil eden bir eylem iken, yapılanları Rekabet mevzuatı dahilinde
ele alıp soruşturmak hukuka aykırı davranışları bir bakıma meşrulaştırmak
demek olacaktır.

Ayrıca;
3.Polikliniklerin rapor ücretini, sağlık hizmetleri (muayene,tedavi,
kontrol,tahlil,yatak ücretleri) alanında yaygın şekilde uygulanan ve esasen Sağlık
Bakanlığı ve meslek teşekküllerinin ilgili mevzuata istinaden belirledikleri
ücretlere kıyasen tespit ettikleri anlaşılmaktadır.

4.Ortak ücret belirlenmesi ve uygulanması sürecinde, Ankara İl Sağlık
Müdürlüğü’nün doğrudan ve dolaylı olarak yönlendirici ve/veya etkili olduğu
belirgin bir husustur.

Sonuç olarak; konunun Sağlık, Milli Eğitim ve İç İşleri Bakanlıklarına
bildirilmesi ve bu tür hizmetlerin, bu şekilde üretilip satılmasını engellemek ve
sorumluların cezalandırılmasını teminen hukuki yollara başvurulması gerektiği
düşüncesiyle Kurul Kararına katılamıyorum.



Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi

05-73/987- 274
18
(25.10.2005 tarihli,05-73/987-274 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ


Bilindiği üzere, Kurul Üyesinin soruşturma heyeti başkanı olması ve
yürüttüğü soruşturmaya ilişkin kararlara da katılmasının ‘hukukun genel ilkelerine
aykırı’ olduğu gerekçesiyle iptal nedeni sayılmasına dair, Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulu’nun kararlarına başlangıçta direnen Danıştay 13. Dairesi,
bilahare bu kararlara uymuştur. Hangi aşamada bulunursa bulunsun, (yürütmeyi
durdurma, ilk derece mahkemesi olarak esastan karar, temyiz veya tashih-i
karar) önünde bulunan davalarda, soruşturmacı üyenin karara katıldığını tespit
ettiği durumlarda Danıştay 13. Dairesi, Kurul kararının davacıya ilişkin kısmını bu
açıdan iptal etmektedir. İdari Dava Daireleri Kurulu’nun ilke kararı mahiyetindeki
bu kararından sonra, bugüne kadar bunun bir istisnası da bulunmamaktadır.
Danıştay’ın önünde bulunan fakat henüz herhangi bir karar verilmemiş davalar
bakımından da farklı bir sonucun çıkma ihtimalinin olmadığı düşünülmektedir.
Nitekim, bu mülahazalar nedeniyle Kurul, 15 Ağustos 2005 tarihli, 05-51/785-M
sayılı kararında iptal edilen kararlarla ilgili olarak itiraz veya temyize başvurmama
yoluna gitmiştir.

Soruşturmacı Kurul Üyesinin kararlara iştiraki nedeniyle iptal edilen Kurul
Kararları konusunda nasıl bir yöntem izleneceği konusunda farklı görüşler ortaya
çıkmıştır. Bu vesileyle, nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine dair görüşlerimize de
aşağıda yer verilecektir.

Öncelikle, Kurulun, Danıştay’ın yürütmeyi durdurma veya iptal kararı
nedeniyle, işlem dosyasıyla ilgili olarak yeni kararını 30 gün içinde almak zorunda
olmadığı düşünülmektedir. Her ne kadar 2577 sayılı Kanun’un 28. maddesi idare
mahkemelerinin kararlarının en geç 30 gün içinde yerine getirileceğini
öngörmekteyse de, madde metninde mahkeme kararlarının icaplarına göre
idarece gecikmeksizin yerine getirilmesinden söz edilmektedir. Madde metninde
geçen icaplarına göre ibaresinin doğru anlaşılması gerekmektedir.

İptal kararlarının yerine getirilmesi ile ilgili olarak literatürde çeşitli
durumlara göre bir ayırım yapılmaktadır. Örneğin; Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK
iptal kararlarının yerine getirilmesine dair beş farklı durumdan söz etmektedir.
Buna göre;

Kimi iptal kararları kendiliğinden sonuç doğurur. İptal kararının yerine
getirilmesi için idarece herhangi bir işlem yapılmasına gerek yoktur. Örneğin;
çıkarılan bir yönetmeliğin veya verilen bir disiplin cezasının iptali halinde, idarenin
başka bir idari işlem yapmasına gerek bulunmamaktadır.

Kimi durumlarda iptal kararının yerine getirilmesi mümkün olmayabilir.
Örneğin; görevden alınan bir memurun, iptal kararı alınıncaya kadar emeklilik
05-73/987- 274
19
yaşına ulaşması gibi. Bu gibi durumlarda memurun eski görevine başlatılması
imkânı yoktur.

Bazen de iptal kararları aynı nitelikte yeni bir karar alınmasını
engellemezler. Örneğin; idari işlem yetki, şekil gibi usule ilişkin eksikliklerden
dolayı iptal edilmişse, idare, kararda zikredilen eksiklikleri tamamlayarak istediği
zaman yeni bir karar alabilir. Bu yeni karar, etki bakımından eski kararın yerine
geçmez ve geriye yürümez ve bu karar da iptal davasına konu olabilir.

Kimi durumlarda idare, iptal edilen kararın tersine bir karar alma
durumundadır. Bu durum özellikle idari işlemlerin iptalinde ortaya çıkar. Örneğin;
idareye yapı izni için yapılan başvurunun reddine ilişkin iptal kararı üzerine, idare
yapı izni verme doğrultusunda yeni bir karar alma durumundadır.

Kimi durumlarda da, idarenin iptal kararını yerine getirebilmesi için, iptal
edilen kararla ilgili olanların hukuksal durumunda değişiklik yapılması gerekebilir.
Örneğin; görevden alınan ve yerine atama yapılan genel müdüre ilişkin iptal
kararı verilmesi durumunda idarenin yeni atamayı iptal edip, görevden alma ile
ilgili yeni bir işlem yapması gerekir. (Gözübüyük, Yönetsel Yargı, 2003, 16. Bası,
Sh. 250-254)

Görüldüğü üzere, idare yukarıda anlatılan son iki durumda en geç otuz
gün içinde yeni bir işlem yapmak zorundadır. İlk iki durumda herhangi bir işlem
yapmaması gerekli iken, üçüncü durumda idare, aynı konuda yeni bir işlem
yapma hakkına sahip olup, bu hakkını otuz gün içinde kullanmak zorunda
değildir. İşte, dava konusu olan Rekabet Kurulu kararları da bu kategorideki
işlemler olup, otuz gün içinde iptal kararının gereğinin yerine getirilmesinden söz
edilemez.

Bilindiği üzere; davalara konu Kurul Kararları, tarafları çok sayıda olan tek
bir idari işlem niteliğindedir. Durum böyle olunca, çoğu zaman tek bir Kurul
Kararına karşı çok sayıda dava açılması söz konusu olabilmektedir. Örneğin; bu
kararda hakkında soruşturma yapılan 10 poliklinik bulunmaktadır. Bunların
tamamı dava açtığından on ayrı dava dosyası varken bu konuda tek bir Kurul
kararı mevcuttur. Öte yandan, Mahkeme, dosyaları birleştirmediğinden her bir
dava için ayrı karar almaktadır.

Dosya münderecatı bilgilerden, Özel Polikliniklere ilişkin verilen karara
karşı açılan davalardan beşinin Kurum lehine sonuçlandığı ve bu kararların
kesinleştiği, ikisinin esastan görüşmelerinin devam ettiği, ikisinin davacılar
tarafından temyize götürüldüğü, birinin de aleyhe sonuçladığı anlaşılmaktadır.
Buna göre; lehe kesinleşenler dışında kalan ve halen Mahkemede görülmekte
olan davaların aleyhe sonuçlanmasının –ki bir tanesi sonuçlanmıştır- neredeyse
kesin olduğu söylenebilir.

05-73/987- 274
20
Bu durumda, sadece aleyhe sonuçlanan Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri
Ltd. Şti. hakkında karar vermek yerine, ya Mahkemede henüz sonuçlanmamış
diğer taraflara ilişkin kararları da bekleyip, hepsi için tek bir karar alınmalı ya da
mahkeme süreci devam edenlerin aleyhe sonuçlanacağı ön varsayımından
hareketle davası sürenleri de kapsayacak yine tek bir karar verilmesinin usul
ekonomisi bakımından en uygun yol olacağı düşünülmektedir. Lehe kesinleşenler
bakımından herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı izahtan varestedir.

Devam eden davaların küçük bir ihtimal de olsa kurum lehine
sonuçlanabileceği, böyle bir durumda lehe sonuçlanmış bir işlemle ilgili olarak
ikinci bir karar alınmış olacağı ileri sürülebilir. Böyle bir durumda dahi
Kurumumuz açısından aleyhe bir durumun söz konusu olmayacağı
düşünülmektedir. Şöyle ki; mahkeme kararlarında olduğu şekliyle ‘kesin hüküm
yasağı’ kuralı idari işlemler bakımından söz konusu değildir. Başka bir ifadeyle,
idare, konusu ve tarafları aynı olan iki ayrı karar alabilir. Bunu yasaklayan bir
yasa hükmü yoktur. Ancak, böyle bir durumda iki karar iki ayrı idari işlem
sayılacağından her bir karar iptal davasına konu olabilir.

Kurulun çimento, seramik gibi çok taraflı soruşturma kararlarına karşı
açılan davalara ilişkin, her bir davacı için ayrı karar alınmasının yaratacağı iş
yükü düşünüldüğünde, mahkemesi sonuçlanmamış tarafları da kapsayacak
şekilde karar verilmesinin, taraflara bir kez daha dava hakkı tanımak dışında bir
mahzurunun olmadığı düşünülmektedir. Yeniden bir dava açma hakkı elde
edilmesinin tarafların aleyhine bir durum teşkil etmemesi bu konudaki
düşüncelerimizi güçlendirmektedir.

Bu itibarla, usul açısından sadece bir davacıya ilişkin karar alınmasına
dair çoğunluk görüşüne iştirak etmemiz mümkün olamamıştır.




Mehmet Akif ERSİN
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy