Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-116 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-74/1008-282
Karar Tarihi : 27.10.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Mehmet Selim ÜNAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Honeywell International Inc.
Temsilcleri: Av. Sezin Turan ve Av. Seçil ABALI
Barbaros Bulvarı, Morbasan Sokak, Cerrahoğlu Binası
Balmumcu Beşiktaş 34349 İstanbul
D. TARAFLAR : - Union Carbide Corporation / Catalysts, Absorbents
and
Process Systems Inc.
400 West Sam Houston Parkway South Houston,
TX 77042 ABD
- Honeywell International Inc. / Honeywell Specialty
Materials LLC
101 Columbia Road PO Box 2245 Morristown, NJ
079962-2245 ABD
E. DOSYA KONUSU: Union Carbide Corporation’ın iştiraki olan Catalysts,
Absorbents and Process Systems Inc.’in UOP LLC’de bulunan %50
hissesinin, Honeywell International Inc.’in iştiraki olan Honeywell
Specialty Materials LLC tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.9.2005 tarih ve 6872 sayı ile
giren ve en son 19.10.2005 tarih, 7336 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 24.10.2005 tarih, 2005-1-116/Öİ-05-MK
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 25.10.2005 tarih, REK.0.05.00.00-
120/207 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-74 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Union Carbide Corporation’ın
iştiraki olan Catalysts, Absorbents and Process Systems Inc.’in UOP LLC’de
bulunan %50 hissesinin, Honeywell International Inc.’in iştiraki olan Honeywell
Specialty Materials LLC tarafından devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu, ancak söz konusu devralmanın 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazarlarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bulunmadığı, bu nedenle söz
konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Bildirimde bulunan ve devralan teşebbüs konumundaki Honeywell
International Inc. (Honeywell); havacılık ürünleri ve hizmetleri, otomobil
ürünleri, elektronik teçhizatlar, özel malzemeler, performans polimerleri,
nakliye ve güç sistemleri, ev ve apartman kontrolleri ile endüstriyel kontroller
alanında dünya çapında faaliyet göstermektedir. Şirketin %75’i kurumsal
hissedarlara ait olup şirketi doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol eden
herhangi bir hissedar bulunmamaktadır. Halihazırda, devralınan teşebbüs olan
UOP LLC’de %50 oranında ortaklığı bulunan Honeywell, Türkiye’de esas
olarak iştirakleri aracılığıyla yukarıda tanımlanan iş sahalarında faaliyet
göstermektedir.
Honeywell’in UOP LLC ortak girişiminin faaliyet gösterdiği ve mevcut dosya
özelinde ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabilecek alanlarda esas olarak
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Devreden teşebbüs konumunda bulunan Catalysts, Absorbents and Process
Systems Inc. (CAPS) ise Union Carbide Corporation (UCC)’nin %100
iştirakidir. UCC de, nihai olarak, kimyasallar, plastik ve tarım ürünleri gibi
sahalarda dünya çapında faaliyet gösteren The Dow Chemical Company’nin
(Dow) %100 iştiraki konumundadır. Honeywell gibi Dow da herhangi bir kişi
tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol edilmemektedir. Dow,
Türkiye’de Dow Europe GmbH ve Türk iştirakleri aracılığıyla faaliyet
göstermektedir.
Nihayet devralmaya konu olan UOP LLC; hidrokarbon işleme endüstrileri için
proses çözümleri tedariki (petrol rafinaj, petrokimya, doğalgaz arıtma), proses
çözümleri için verilen sürekli hizmetler, rafineri ve petrokimya katalizörleri ve
adzorbentler alanında faaliyet gösteren ve Honeywell ile UCC’nin tamamına
sahip oldukları iştiraklerinin her birinin %50’sine sahip olduğu bir ortak girişim
şirketidir. Söz konusu ortak girişim, Honeywell ve UCC tarafından müştereken
kontrol edilmektedir.
H.2. İlgili Pazar
3
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
UOP LLC; hidrokarbon işleme endüstrileri için proses çözümleri tedariki (petrol
rafinaj, petrokimya, doğalgaz arıtma), proses çözümleri için verilen sürekli
hizmetler, rafineri ve petrokimya katalizörleri ve adzorbentler alanında faaliyet
göstermektedir. Bildirim konusu işlem ile UOP LLC’de tek başına kontrol sahibi
olacak olan Honeywell’in ise esas itibarıyla rafineri ve petrokimya sektörüne
yönelik olduğu anlaşılan bu pazarlarda yahut alt-üst pazarlarda herhangi bir
faaliyeti bulunmadığı dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, söz konusu işlem ile UOP LLC dışında anılan pazarlarda herhangi
bir faaliyeti bulunmayan Honeywell, yine UOP LLC’ye ait hisseleri devralacağı
ve bu şirkette tek başına kontrol sahibi olacağından, tanımlanabilecek her ilgili
ürün pazarı bakımından UOP LLC’nin pazar payı aynı kalacak ve söz konusu
pazarlarda bir yoğunlaşmadan söz edilemeyecektir. Bu çerçevede, mevcut
dosya özelinde ayrıntılı ilgili pazar analizi yapılmasına gerek duyulmamıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
UOP LLC’nin faaliyette bulunduğu pazarlar dünya çapında rekabetçi bir nitelik
arz etmekte ve bu yönüyle global bir görünüm sergilemektedir. Bununla birlikte
4054 sayılı Kanun kapsamında, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirime konu işlemde Honeywell, UCC’nin iştiraki olan CAPS’in UOP LLC’de
bulunan %50 oranındaki hissesini devralacak ve halihazırda UCC ile müşterek
kontrole sahip olduğu UOP LLC’yi münferiden kontrol eder hale gelecektir.
H.3.2. Hukuksal Değerlendirme
Union Carbide Corporation’ın iştiraki olan Catalysts, Absorbents and Process
Systems Inc.’in UOP LLC’de bulunan %50 hissesinin, Honeywell International
Inc.’in iştiraki olan Honeywell Specialty Materials LLC tarafından devralınması
işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında kontrol değişikliğine
yol açan bir devralma olduğu anlaşılmıştır.
UOP LLC’nin hidrokarbon işleme endüstrileri için proses çözümleri tedariki,
proses çözümleri için verilen sürekli hizmetler, rafineri ve petrokimya
katalizörleri ile adzorbentler pazarlarında 2000-2004 yılları arasındaki ciro ve
tahmini pazar payı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1- UOP LLC’nin 2000-2004 yılları arasındaki söz konusu pazarlardaki ciro ve pazar
payları
Hidrokarbon İşleme Endüstrileri için Proses Çözümleri Tedariki
2000 2001 2002 2003 2004
4
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
(………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…)
Proses Çözümleri için Verilen Sürekli Hizmetler
2000 2001 2002 2003 2004
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
84.376 (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…)
Rafineri ve Petrokimya Katalizörleri
2000 2001 2002 2003 2004
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
(………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…)
Adzorbentler
2000 2001 2002 2003 2004
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
Gelir
(YTL)
Pazar
Payı
(%)
(………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…) (………) (…)
Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere; mevcut dosya özelinde ayrıntılı ilgili
ürün pazar analizi yapılmamış olmakla birlikte, tanımlanabilecek en dar ilgili
ürün pazarlarından olan rafineri ve petrokimya pazarında, UOP LLC’nin 2004
yılına ait %(…)’lik pazar payı, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesindeki pazar payı eşiğini aşmaktadır. Bu çerçevede, bildirim
konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından izne tabi bir devralma işlemidir.
Tabloda dikkat çeken önemli bir husus, seneler zarfında pazar payı
değerlerinin oldukça dalgalı bir seyir izlemesidir. Bu durum, anılan pazarların
esas olarak rafineri ve petrokimya sektörlerine yönelik olması ve pazarı
belirleyen asıl unsurun bu sektörlerde açılan ihaleler oluşu ile açıklanmaktadır.
Öte yandan, bildirime konu devir işleminin teşebbüs içi kontrol devrinden ibaret
olduğu ve işlem neticesinde UOP LLC’nin tanımlanabilecek her bir ilgili ürün
pazarı bakımından Türkiye sınırları içerisinde pazar payının aynı kalacağı ve
dolayısıyla herhangi bir yoğunlaşma oluşmayacağı görülmektedir. Bu sebeple,
söz konusu devralmanın herhangi bir ilgili ürün pazarında hakim durum
yaratan veya hakim durumu güçlendiren bir nitelik arz etmediği ve dolayısıyla
ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmadığı
kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
1- 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul
üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,
2-Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
5
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
6
(27.10.2005 tarih, 05-74/1008-282 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı
Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı
Kanun’un 22. maddesi ;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam
yedi üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8
olmasına rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin
katılımı ile yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.
Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup,
bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak
getirilmiştir.
Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan
13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile
yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı ile
yapılmasına dair çoğunluk görüşüne karşıyız.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy