Rekabet Kurumu - Karar Sayı 05-74/998-279

10

BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI
KONUYA ILISKIN 03.05.2007 TARIH VE 07-37/380-
141 NOLU KARARINA INTERNET
SAYFAMIZDAKI KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN
ERİŞEBİLİRSİNİZ.


20









30








05-74/998-279


2

Rekabet Kurumu Başkanlığından, 40

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2005-4-56 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 05-74/998-279
Karar Tarihi : 27.10.2005

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK 50
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Mehmet ÖZDEN

C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Ulusoy Deniz Yolları İşletmeciliği A.Ş.
Temsilcileri: Av. İ. Yılmaz ASLAN,
Av. Ceyda AKBAL MUMCU 60
Maya Akar Center No:100/10 34394 Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR : - UN Ro-Ro İşletmeleri A.Ş.
Salacak İskele Arkası Sk. Kız Kulesi Villaları A-1
No:15 Üsküdar/İstanbul
- Ulusoy Deniz Yolları İşletmeciliği A.Ş.
Gazeteci Ümit Deniz Sk. No:16 3. Levent/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Taraflar arasında 12.10.2000 tarihinde akdedilmiş
bulunan anlaşmanın 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında 70
Kanun”un 4. ve 6. maddelerine aykırı olmadığının tespit edilerek menfi
tespit belgesi verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.3.2005 tarih ve 1866 sayı ile
giren başvuru üzerine düzenlenen 20.10.2005 tarih, 2005-4-/MM-05-SC sayılı
Muafiyet Ön İnceleme Raporu 25.10.2005 tarih, REK.0.08.00.00-130/315
sayılı Başkanlık önergesi ile 05-74 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, 80

- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı nitelikte düzenlemeler ihtiva
ettiğinden, bildirim konusu protokole menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün
olmadığı,
05-74/998-279


3


- 20.9.2005 tarihi itibaryla taraflara tebliğ edilen Rekabet Kurulu’nun 13.7.2005
tarih ve 05-46/668-170 sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’a aykırı bulunarak
yasaklanan “Tarafların anlaşma tarihi itibariyle uygulamakta oldukları tarife ve
ödeme koşullarını diğer tarafın mutabakatı olmaksızın değiştirmeyecekleri” 90
hükmünün muafiyetten yararlandırılmasının mümkün olmadığı;

- Başvuru konusu anlaşmanın yukarıda anılan maddesi dışında kalan
hükümlerinin ve bu anlaşma ile oluşturulan sistemin, anılan hükmün protokol
metninden çıkarılması şartıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi yasağından
aynı Kanun’un 5. maddesi hükmü gereğince muaf tutulmasının yerinde
olacağı,

- Oluşturulan bilet tanıma ve hizmet sunuşunu koordine etme unsurlarını
içeren sistemden, pazara girmek isteyen teşebbüslerin de aynı şartlarla 100
yararlandırılmaması halinde söz konusu protokolün ve bu protokol ile
oluşturulan sistemin pazara giriş engeli yaratacak bir nitelik kazanacağı,
dolayısıyla tanınacak muafiyetin geri alınarak muafiyete konu protokolün 4054
sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri çerçevesinde değerlendirilebileceğinin
ihtaren bildirilmesinin yerinde olacağı,

görüşlerine yer verilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
110
H.1. İlgili Pazar

H.1.1. Ürün Pazarı

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı, “tekerlekli ve mobil yük
taşıyan Ro-Ro gemileri ile yapılan tarifeli deniz taşımacılığı pazarı" olarak
tespit edilmiştir.

H.1.2. Coğrafi Pazar
120
Bildirim konusu dikkate alınarak, ilgili coğrafi Pazar, “İstanbul-Trieste
(Haydarpaşa ve Ambarlı birbirine ikame) ve Çeşme-Trieste’den ibaret olan
(Türkiye-İtalya) Akdeniz Ro-Ro hatları” olarak belirlenmiştir.”

H.2. Başvuru Konusu İşlem

Bildirim konusu işlem ile Ro Ro taşımacılığı yapan UN Denizcilik A.Ş.ve UN
Ro-Ro İşletmeleri A.Ş. ile Ulusoy Deniz Yolları İşletmeciliği A.Ş.
teşebbüslerinin önemli bölümleri aşağıda yer alan protokolü akdetmektedirler.
130
05-74/998-279


4


“Bir tarafta; UND Ro-Ro İşletmeleri A.Ş. ve UND Denizcilik A.Ş. (bundan böyle
UND Ro-Ro olarak anılacaktır), diğer tarafta Ulusoy Denizyolları A.Ş.(bundan
böyle ULUSOY) olarak anılacaktır), çalıştırmakta oldukları, İstanbul-Trieste ve
Çeşme-Trieste hatlarında aşağıdaki şekil ve şartlarla bir işbirliğinde mutabık
kalmışlardır.
UÇAK: İstanbul-Ljubliyana arasında şoförlerin taşınması konusunda,
Çeşme’deki gemi sefer günleri ve kapasiteleri, Adria ile UND arasındaki uçak
kira sözleşmesi, UND’nin İstanbul’daki Ro-Ro hattının koltuk ihtiyacı v.b göz 140
önüne alınarak aşağıdaki hususlarda mutabık kalınmıştır:
ULUSOY’un Çeşme’den Trieste’ye yapacağı seferlerin Çeşme kalkışları;
Çarşamba-Cuma ve Pazar günleri, Trieste’den kalkışları ise, Pazar, Pazartesi
ve Çarşamba günleri olacaktır. …
yukarıdaki programa riayet edilmesi kaydı ile UND, ULUSOY’dan beher
gemisinin Çeşme’den kalkışı için uçak katkısı olarak 3.250$ götürü ücret tahsil
edecektir….
ÖKOMBİ KATKISI: UND Ro-Ro nun, Avusturya belgesi temini amacıyla
yürütmekte olduğu Villach-Wels ÖKOMBİ Tren operasyonunun aylık direkt
maliyeti, tarafların fiilen taşıdıkları (Türkiye çıkışı esastır) araç sayısı oranında 150
paylaşılacaktır. Maliyet, ÖKOMBİ’nin o ay UND Ro-Ro’ya kestiği fatura
tutarından araç başına Trieste’de yine UND Ro-Ro tarafından tahsil edilmekte
olan 120 DM.’ ın düşülmesi ile bulunacaktır. …
İTALYAN BELGE MALİYETİ PAYLAŞIMI: İlave İtalyan Belgesi temini için,
KUK toplantı protokolü gereğince İtalyan plakalı römorklara gidiş dönüş bilet
fiyatı olarak 800$ uygulanacak ve ayrıca İtalyan plakalı çekicilere çektirilecek 2
Türk römorkuna 1 bedelsiz bilet verilecektir. Bu uygulama sonucunda ortaya
çıkacak gelir kaybı, UND Ro-Ro, EGE Ro-Ro ve ULUSOY tarafından
taşıdıkları araç sayısı bazında paylaşılacaktır. Bu paylaşımı UND Ro-Ro
yapacak ve taraflara tebliğ edecektir…. 160
DÖNÜŞ BİLETLERİNİN TANINMASI: Trieste’den dönüş biletleri taraflar
arasında muteberdir. Ancak 3 er aylı dönemlerde, taraflar ellerindeki diğer
tarafa ait dönüş biletlerini takas edecekler ve takas sonucunda arta kalan
dönüş biletleri ise, bilet sahibi firma tarafından beher dönüş 350 U.S. Dolar
bedelle satın alınacaktır. Ödeme U.S.$ olarak yapılacaktır.
…
taraflar halen uygulamakta oldukları tarife ve ödeme koşullarını diğer tarafın
mutabakatı olmaksızın değiştirmeyeceklerdir. Böyle bir durum işbu protokolün
başka bir ihtara hacet kalmaksızın sona ermesi anlamındadır.
… 170



05-74/998-279


5

ULUSOY, Trieste’deki acente tayini konusunda UND Ro-Ro’yu takip etmek
zorundadır. Ancak Acente ile mali ve hukuki ilişkilerde bağımsız olacaktır.
İşbu protokol hükümleri 1 Eylül 2000 den itibaren 1 yıl süre ile geçerli olup,
bitim tarihinden 45 gün evvel, taraflardan birince feshi yazılı olarak ihbar
edilmediği takdirde kendiliğinden 1 er yıllık sürelerce uzamış sayılacaktır.”
180
Bildirim formunda, bildirim konusu işlemin amacı;

- Ulusoy Ro Ro Grubu’nun taşımasını gerçekleştirdiği araç şoförlerinin uçakla
İtalya’ya ulaştırılmasının, UN Ro Ro ile işbirliğine gidilerek sağlanması,
- Avusturya üzerinden gerçekleştirilen Ökombi Tren taşımalarının maliyetinin
paylaşılması,
- İtalya geçiş belgesi elde etmek için katlanılan maliyetlerin paylaşılması,
- Taşıyıcıların Trieste’den İzmir ya da İstanbul’a dönmek konusunda seçim
yapabilmelerinin sağlanması
olarak bildirilmiştir. 190

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirim konusu anlaşma metninde bulunan,
- Ulusoy Ro-Ro’nun Çeşme’den Ro-Ro kalkış günlerinin anlaşma çerçevesinde
Çarşamba, Cuma ve Pazar olarak belirlenmesi,
- tarafların anlaşma tarihi itibarıyla uygulamakta oldukları tarife ve ödeme
koşullarını diğer tarafın mutabakatı olmaksızın değiştirmeyecekleri konusunda
anlaşmaları
200
gibi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eden hususlar dikkate alındığında
bildirim konusu Protokol’e menfi tespit Belgesi verilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, tarafların anlaşma tarihi itibarıyla uygulamakta oldukları tarife
ve ödeme koşullarını diğer tarafın mutabakatı olmaksızın
değiştirmeyeceklerine ilişkin hüküm haricinde kalan düzenlemelerin anılan
Kanun’un 4. maddesinin uygulanmasından muaf tutulmaya ilişkin 5.
maddesinde belirtilen;

a) malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve 210
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmelerin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
05-74/998-279


6
d) Rekabetin (a) ve (b) bendlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması


kriterlerini karşıladığı, bu çerçevede anılan hükümlerin ve bu protokol ile
oluşturulan sistemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5.
maddesi hükmü gereğince, aynı Kanun’un 4. maddesi yasağından muaf 220
tutulmasının yerinde olacağı, bununla birlikte oluşturulan bilet tanıma ve
hizmet sunuşunu koordine etme unsurlarını içeren sistemin, pazara girmek
isteyen teşebbüslerin aynı sistemden yararlandırılmaması halinde, pazarı
rekabete kapatıcı bir etki yaratacağı, bu durumda söz konusu protokolün 4054
sayılı Kanun’un 5’inci maddesinin (c) ve (d) bendlerinde yer alan şartları yerine
getirmeye devam ettiğinin kabul edilemeyeceği, dolayısıyla Protokolün etkisi
bakımından Kanun’a aykırı bir nitelik kazanacağı kanaatine varılmıştır.. Ayrıca
benzer bir uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında
değerlendirilebilmesi her zaman söz konusudur.
230
I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul
üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,
2. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine aykırı
nitelikte düzenlemeler ihtiva ettiğinden, bildirim konusu protokole menfi tespit
belgesi verilemeyeceğine,
3. 20.9.2005 tarihi itibarıyla taraflara tebliğ edilen Rekabet Kurulu’nun
13.07.2005 tarih ve 05-46/668-170 sayılı kararı ile 4054 sayılı Rekabetin 240
Korunması Hakkında Kanun’a aykırı bulunarak yasaklanan “Tarafların
anlaşma tarihi itibariyle uygulamakta oldukları tarife ve ödeme koşullarını
diğer tarafın mutabakatı olmaksızın değiştirmeyecekleri” şeklindeki protokol
hükmüne muafiyet tanınamayacağına,
4. Başvuru konusu Protokol’ün yukarıda anılan maddesi dışında kalan
hükümlerinin ve bu protokol ile oluşturulan sistemin, anılan hükmün protokol
metninden çıkarılması şartıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi yasağından
aynı Kanun’un 5. maddesi hükmü gereğince muaf tutulmasına,
5. Oluşturulan bilet tanıma ve hizmet sunuşunu koordine etme unsurlarını
içeren sistemden, pazara girmek isteyen teşebbüslerin de aynı şartlarla 250
yararlandırılmaması halinde söz konusu protokolün ve bu protokol ile
oluşturulan sistemin pazara giriş engeli yaratacak bir nitelik kazanacağı,
dolayısıyla tanınacak muafiyetin geri alınarak muafiyete konu protokolün
4054 sayılı Kanun’un 4 ve 6. maddeleri çerçevesinde değerlendirileceği
05-74/998-279


7

hususlarında ilgili teşebbüslere bilgi verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile

karar verilmiştir.















































05-74/998-279


8





(27.10.2005 tarih, 05-74/998-279 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ


13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin
Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı Kanun’un 22. maddesi
;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam yedi
üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8 olmasına
rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin katılımı ile
yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.

Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup, bu
sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak
getirilmiştir.

Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 13.07.2005
tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile yapılması
gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı ile yapılmasına
dair çoğunluk görüşüne karşıyız.






Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi




Full & Egal Universal Law Academy