Rekabet Kurumu Başkanlığından, 10
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-125 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-75/1018-284
Karar Tarihi : 28.10.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
20
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖR : Hilal YILMAZ, İ. Yücel ARDIÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.
Tekfen Tower 4. Levent 34394-İstanbul 30
D. TARAFLAR : - Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.
Tekfen Tower 4. Levent 34394-İstanbul
- Samsun Gübre Sanayii A.Ş.
Tekkeköy Samsun
- Toros Tarımsal Üretim ve Pazarlama A.Ş.
Tekfen Tower 4. Levent 34394-İstanbul
40
- Tefken Sanayi Yatırımları A.Ş.
Ulus Mah. Tefken Sitesi A Blok Etiler 80600 İstanbul
- Teknik Servis ve Ticaret A.Ş.
Tekfen Tower 4. Levent 34394-İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.’nin Samsun
Gübre Sanayii A.Ş., Toros Tarımsal Üretim ve Pazarlama A.Ş. ve Tefken
Sanayi Yatırımları A.Ş.’yi külliyen ve Teknik Servis ve Ticaret A.Ş.’nin de
bazı tesislerini devralmasına izin verilmesi talebi. 50
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.10.2005 tarih ve 7248 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
05-75/1018-284
2
sonucu düzenlenen 21.10.2005 tarih ve 2005-1-125/Öİ-05-HY sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 24.10.2005 tarih ve REK.0.05.00.00-120/205 sayılı
Başkanlık önergesi ile 05-75 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
60
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; aynı ekonomik bütünlük içinde
yer alan Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.’nin Samsun Gübre Sanayii A.Ş.,
Toros Tarımsal Üretim ve Pazarlama A.Ş. ve Tefken Sanayi Yatırımları A.Ş.’yi
külliyen ve Teknik Servis ve Ticaret A.Ş.’nin de bazı tesislerini devralması
işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında bir devralma işlemi
olmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70
H.1. Taraflar
H.1.1. Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. (Toros Gübre)
Toros Gübre, kimyevi gübre üretim pazarında faaliyet gösteren bir şirket olup, %
99,9’una Tekfen Sanayi Yatırımları A.Ş. sahiptir. Tefken Sanayi Yatırımları A.Ş.
de, Tekfen Holding A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir.
H.1.2. Samsun Gübre Sanayii A.Ş. (Samsun Gübre) 80
Samsun Gübre’nin % 99’99’una sahip olan Toros Gübre tarafından kontrol
edilmektedir.
H.1.3. Toros Tarımsal Pazarlama ve Üretim A.Ş. (Toros Tarımsal Pazarlama)
Toros Tarımsal Pazarlama, tohum üretimi, geliştirmesi ve suda eriyen gübre
ticareti alanında faaliyet göstermekte olup, hisselerinin % 99’99’una Toros Gübre
sahiptir.
90
H.1.4. Tekfen Sanayi Yatırımları A.Ş. (Tekfen Sanayi)
Tekfen Sanayi’nin faaliyetleri, sanayi, imalat, inşaat, ziraat, madencilik, enerji ve
sair sektörlerde her türlü teşebbüs ve taahhütlere girişilmesi, proje geliştirilmesi,
her türlü ticari emtia, ham madde ve sair tüm malların ithali, ihracı, distribütörlüğü
ve pazarlanması üzerine yoğunlaşmıştır. Teşebbüsün ortaklık yapısı aşağıdaki
gibidir:
100
05-75/1018-284
3
Tablo 1- Tekfen Sanayi’nin Ortaklık Yapısı
Unvan Sermaye Payı (TL) Hisse Oranı (%)
TST International Finance SA 67.332.371.974.000 96,19
Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş. 2.640.791.502.000 3,77
TST International Ltd. 22.327.587.000 0,03
Teknik Servis ve Ticaret A.Ş. 4.481.053.000 0,01
Tekfen Holding A.Ş. 27.884.000 0,00
TOPLAM 70.000.000.000.000 100,00
Ortaklık yapısından da anlaşılacağı üzere Tekfen Sanayi, TST International
Finance SA tarafından kontrol edilmektedir. TST International Finance SA da
Tekfen Holding A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir.
H.1.5. Teknik Servis ve Ticaret A.Ş. (Teknik Servis)
Teknik Servis, kısmi bölünme suretiyle torba fabrikası, akaryakıt istasyonları ve 110
otoyol tesislerini ayni sermaye olarak Toros Gübre’ye devredecektir. Şirketin
hisselerinin % 99’99’una Tekfen Holding A.Ş. sahip bulunmaktadır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Toros Gübre, Samsun Gübre, Toros Tarımsal Pazarlama, Tekfen Sanayi ve
Teknik Servis’in ortaklık yapılarından da anlaşılacağı üzere, tüm teşebbüsler
doğrudan veya dolaylı olarak Tekfen Holding A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir.
Bu bakımdan, söz konusu şirketler ayrı ayrı tüzel kişiliklere sahip olmakla birlikte,
aynı ekonomik bütünlük içinde yer almaları nedeniyle, 4054 sayılı Rekabetin 120
Korunması Hakkındaki Kanun açısından tek bir teşebbüs niteliğindedirler.
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde teşebbüs kavramı, “Piyasada mal veya
hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar
verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimleri” şeklinde ifade
edilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un “Birleşme veya Devralma” başlıklı 7. maddesinde, “Bir ya
da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını
daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında 130
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya
bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları,
miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve
yasaktır.” denilmektedir. Dolayısıyla tek bir teşebbüs niteliğindeki ekonomik
bütünlük içinde olan birimler arasında gerçekleşen birleşme/devralma işlemi
Kanun kapsamı dışında kalmaktadır.
Nitekim; 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 140
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in “Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” başlıklı
05-75/1018-284
4
2. maddesinin 1. fıkra (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin
diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi.” şeklindeki devralma işlemi tanımından da
anlaşılacağı üzere; işlemin taraflarının bağımsız teşebbüs niteliğinde olmaları
gereklidir.
Tekfen Holding A.Ş.’nin kontrolü altında bulunan, Toros Gübre, Samsun Gübre,
Toros Tarımsal Pazarlama, Tekfen Sanayi ve Teknik Servis’in aynı ekonomik 150
bütünlük içinde bulunmaları, dolayısıyla tek bir teşebbüs niteliğinde olmaları
nedeniyle, Toros Gübre’nin Samsun Gübre, Toros Tarımsal Pazarlama ve Tekfen
Sanayi’yi külliyen ve Teknik Servis’in de bazı tesislerini devralması işlemi, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamı dışındadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul 160
üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,
2- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi
kapsamında bir devralma işlemi olmadığına OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
05-75/1018-284
5
28.10.2005 tarih, 05-75/1018-284 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı
Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı
Kanun’un 22. maddesi ;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam
yedi üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8
olmasına rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin
katılımı ile yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.
Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup,
bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak
getirilmiştir.
Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan
13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile
yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı ile
yapılmasına dair çoğunluk görüşüne karşıyız.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy