Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-80
Karar Sayısı : 05-75/1019-285 (Önaraştırma)
Karar Tarihi : 28.10.2005
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof Dr. Zühtü AYTAÇ, 10
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN
B- RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Derya YENİŞEN,
Ilgaz SARIOĞLU
C- ŞİKAYET EDEN : Benefit Tıbbi Elektrik Elektronik Danışmanlık ve
Ticaret Ltd. Şti
Kalamış Fener Cad. Iğrıp Sok. Fener Apt.
No:5/12 34726 Fenerbahçe- İSTANBUL
D- ŞİKAYET EDİLEN : Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. 20
(Tıp Çözümleri Bölümü)
Yakacık Yolu No:111 81430 Kartal-İSTANBUL
E-DOSYA KONUSU : Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Siemens
markalı cihazlar üzerindeki hakim konumundan faydalanarak, kamu ve
özel hastanelere satışını gerçekleştirdiği tıbbi cihazların garanti süreleri
bittikten sonra yedek parça ve servis temini konusunda rakip
teşebbüsleri piyasanın dışına çıkarmaya yönelik eylemleri.
F- DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 9.8.2005 tarih ve 5600 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 8.9.2005 tarih ve 2005-2-80/İİ-05-HSÖ sayılı
ilk inceleme raporu, Rekabet Kurulu’nun 15.9.2004 tarihli ve 05-58 sayılı 30
toplantısında görüşülmüş ve konuyla ilgili olarak önaraştırma açılmasına karar
verilmiştir. Anılan Karar çerçevesinde hazırlanan önaraştırma raporu
21.10.2005 tarih, REK.0.06.00.00-110/140 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-75
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, şikayet dilekçesinde
belirtilmiş olan hususların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
kapsamında ihlal niteliği taşımadığından, şikayet edilen Siemens Sanayi ve
Ticaret A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
H-ŞİKAYET DİLEKÇESİNDE YER ALAN İDDİALAR
Benefit Tıbbi Cihazlar Ltd. Şirketi Genel Müdürü ve ortağı tarafından yapılan 40
başvuru kapsamında yer alan iddialar, Siemens Tıp Çözümleri tarafından
gerçekleştirilen çeşitli eylemlerin rakip firma olan Benefit’in, Siemens markalı
tıbbi cihazların yedek parça ve servis temini pazarındaki faaliyetlerini
engellemesine ilişkindir. Bu kapsamda, birincisi İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp
Fakültesi tarafından açılan bir ihale sonrasında Siemens’in ihaleye konu
cihazı bağışlaması suretiyle Benefit’in faaliyetlerini engellemesi, diğeri ise
05-75/1019-285
2
piyasadaki şifre uygulamasının yedek parça ve servis veren teşebbüslerin ilgili
pazara girişini engellemesi olmak üzere iki ana şikayet bulunmaktadır.
H.1. İhaleye İlişkin İddialar
Kurum kayıtlarına giren şikayet dilekçesinde özetle, Benefit şirketinin tıbbi 50
cihazlara servis ve yedek parça desteği vermek üzere kurulduğu, amaçlarının
tıbbi cihazların garanti sürelerinin sona ermesinden sonraki süreçte, ilgili
cihazların yedek parçalarını ithal etmek ve müşterilere makul fiyatlardan
yedek parça temin etmek olduğu, ancak Siemens Tıp Çözümleri’nin, Siemens
markalı cihazlar üzerindeki hakim konumundan faydalanarak kamu ve özel
hastanelere satışını gerçekleştirdiği tıbbi cihazların garanti süreleri bittikten
sonra yedek parça ve servis konusunda kendileri gibi küçük ölçekli rakip
teşebbüsleri piyasanın dışına çıkarmaya yönelik eylemlerde bulunmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddia edilmektedir.
Şikayet konusu eylemlere ilişkin dilekçede yer alan iddialar aşağıdaki gibidir: 60
İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı’nda kurulu bulunan
Siemens marka Siremobil Compact cihazının arızalanması üzerine,
Siemens firması aranmış ve servis talebinde bulunulmuştur. Siemens
yetkili mühendisleri arıza tespitini yaparak 4466322 artikel numaralı
“Memoskop” adlı yedek parçanın gerekli olduğunu belirtmişlerdir.
İstanbul Tıp Fakültesi satın alma yetkilileri Benefit firmasını arayarak
sözü geçen parça için fiyat teklifi istemişler, daha sonra da Benefit
firmasının gönderdiği proformayı da dosyaya ekleyerek 27.7.2005
tarihinde pazarlığa çağırmışlardır.
Yapılan pazarlıklar sonucunda Siemens firması anılan parça için en son 70
23.873 YTL fiyat teklifini sunmuş, fakat Benefit firmasının 20.000 YTL’lik
son fiyatı karşısında pazarlıktan çekilmiştir. Böylece parçanın
değiştirilmesi işini Benefit firması yüklenmiştir.
29.7.2005 tarihinde Siemens firması İstanbul Tıp Fakültesi satın alma
bölümüne bir faks göndererek, iki kurum arasındaki iyi ilişkilerin devamını
sağlamak amacıyla sözü geçen parçayı bedelsiz olarak vereceğini
bildirmiştir. Böylece ihalesi Benefit firmasında kalan parçanın teslimatı
315883 numaralı Siemens A.Ş.’ye ait irsaliye ile bedelsiz olarak yapılmış
ve Benefit firmasının cihazı kabul edilmemiştir.
Benefit firmasının bu olaydan sonra Rekabet Kurumu’na başvuracağını 80
söylemesi üzerine, Siemens firması yetkilileri aynı mühendisi tekrar
göndermişlerdir. Görevli mühendis, anılan yedek parçanın çalışıyor
olduğunu belirtip asıl arızanın farklı yerden kaynaklandığı şeklinde bir
rapor hazırlayarak bu parçaya gerek olmadığını belirtmiştir.
H.2. Şifre Uygulamasına İlişkin İddialar
Yukarıda yer verilen şikayetlere ek olarak Benefit, önaraştırma esnasında
yazılı olarak, sektörde şifre uygulaması olduğu ve söz konusu uygulamanın
pazara girişi engellediği yönünde ayrı bir iddiada daha bulunmuştur.
Dilekçelerde özetle,
İleri teknoloji ürünlerde, cihazın seri numarası ile bağlantılı bir logaritma 90
sayesinde Siemens’in cihazlara günlük, aylık, üç aylık veya yıllık şifreler
verdiği,
05-75/1019-285
3
Bu cihazlarda yer alan yazılımların servis moduna girebilmek için bu
şifrelere ihtiyaç duyulduğu,
Siemens’in kendisi dışında bir firmanın bu cihazlara servis vermeyi
istemesi durumunda, bu şifreyi Siemens’den temin etmesi gerektiği,
ancak bu şifrelerin defalarca talep edilmesine rağmen verilmediği,
böylelikle müşterilerin farklı tedarikçilerden servis almalarını engellediği,
Avrupa ve ABD’de gerekli kanunların yürürlükte olması dolayısıyla,
Siemens firmasının benzer şifreleri ücretsiz olarak vermek zorunda 100
olduğu
iddia edilmektedir.
Rekabet Kurumu kayıtlarına 10.10.2005 tarih ve 7112 sayı ile giren ek
dilekçede benzer bir durumla en son olarak Kardiyoloji Enstitüsü tarafından
açılan Sequoia 256C model ultrason cihazının RX2-C elektronik kartının
alımına ilişkin ihalede karşılaşıldığı, yapılan ihaleyi Benefit firmasının
kazandığı, ancak Siemens’in yine servis şifresini vermeyi reddederek rekabeti
engellemeye çalıştığı iddia edilmiştir. Benefit firması şifre talebi için yazı ile
Siemens’e başvurmuştur.
I.YAPILAN İNCELEME ve TESPİTLER 110
I.1. İhaleye İlişkin Tespitler
I.1.1. Siemens Tıp Çözümleri’nde Yapılan Yerinde İnceleme
Raportörlerce 4.10.2005 tarihinde Siemens Tıp Çözümleri’nde yapılan yerinde
inceleme kapsamında Genel Direktör tarafından, şikayet dilekçesine konu
olayın gelişiminin şikayetçi tarafından aktarılan şekilde olmadığı iddia edilmiş
ve ihale süreci ile sonrası hakkında aşağıda verilen açıklamalar yapılmıştır.
Anılan Direktör, “ilgili cihaz ilk arızalandığında, İstanbul Tıp Fakültesi Genel
Cerrahi Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr.( ………….).’nın talebi üzerine Siemens
tarafından arıza tespiti yapıldığını, ihale prosedürlerinin uzun zaman alması
nedeniyle muhtemelen kurumun cihazı bir elektronikçiye gösterdiğini, 120
sonrasında ihaleye çıkıldığını ve Benefit firmasının ihaleyi kazanarak ilgili
satışı gerçekleştirdiğini, takiben kurumun kendilerini arayarak Siemens Tıp
Çözümleri’nden yedek parça talebinde bulunduğunu, iki kuruluş arasında
süregelen iyi ilişkilerin göstergesi olarak Siemens’in söz konusu yedek parçayı
bedelsiz olarak temin ettiğini, ilerleyen günlerde arızanın devam etmesi
nedeniyle sorunun memoskop cihazından değil, tüpten kaynaklandığının
anlaşıldığını, bunun üzerine memoskop cihazının geri alındığını ve tüpün
bağışlandığını” ifade etmiştir.
Siemens Tıp Çözümleri tarafından sunulan çeşitli belgeler de olayın gelişimini
destekler nitelikte olup, şikayetçinin ihale sonrası olması gerektiği gibi satış 130
işlemini gerçekleştirdiğini, dolayısıyla dilekçede iddia edildiği gibi ihale sonrası
Siemens’in bağış yapmasının Benefit’in piyasadaki faaliyetlerini engellemek
gibi bir sonuç yaratmadığını ortaya koymaktadır.
I.1.2. İhale Komisyonunda Görevli Bir Yetkili İle Yapılan Görüşme
İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi tarafından 27.7.2005 tarihinde
Memoskop CE isimli cihazın alımına ilişkin gerçekleştirilen ihale ile ilgili olarak
şikayet dilekçesinde yer alan iddialar ile şikayet edilen firma yetkililerin çelişkili
ifadeleri üzerine, incelemeyi yapan raportörlerce söz konusu ihale
05-75/1019-285
4
komisyonunda görev yapan yetkili ile 5.10.2005 tarihinde bir görüşme
yapılmıştır. Yetkili, bölümleri için son derece önem taşıyan siremobil compact 140
cihazında Şubat ayında bir arıza meydana gelmesi üzerine Siemens’i
aradıklarını ve arıza tespiti talebinde bulunduklarını, Siemens yetkililerinin
memeskop cihazını arızalı buldukları ve değişmesi gerektiğini belirttiklerini,
bunun üzerine belki tamir edilebilir düşüncesiyle radyoloji ünitesinin çalıştığı
bir elektronikçiye başvurulduğunu, ancak cihazın tamir edilemediğini, bunun
üzerine ihaleye çıkılmak üzere gerekli işlemlerin başlatıldığını, ihalenin
gerçekleştiği tarihe kadar da makinenin atıl kaldığını, bir kere daha benzer bir
durumla karşılaşıldığında makinenin uzun süre atıl kalmaması için
Siemens’den bağışta bulunmasının talep edildiğini, bu arada ihale sonrası
alımın gerçekleştirildiği ancak Benefit tarafından temin edilen yedek parçanın 150
monte edilmeyerek depoda durduğunu, bunun sebebinin ise arızanın
sebebinin memoskop cihazından değil, tüpten kaynaklandığının anlaşılması
olduğunu, bunun üzerine Siemens tarafından bağışlanan memoskop cihazının
iade edildiğini ve tüpün bağışlandığını belirtmiştir.
I.1.3. Benefit ile Yapılan Görüşme
İddialar bölümünde yer verildiği üzere, Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal
eden şikayet dilekçesinde, “Bölüm sorumlusu doktorlarla konuşan firma
yetkililerimize yapılan açıklamada, yedek parçanın Siemens tarafından hibe
edildiği belirtilerek, ihalesi bizde kalmış olan ve tarafımızdan montaj yapılmak
istenen parça kabul edilmemiştir.” ifadesi yer almakta olup, 3.10.2005 160
tarihinde raportörlerce Benefit Genel Müdürü ile yapılan görüşmede de aksi
iddia edilmemiştir.
Raportörlerce, Siemens Tıp Çözümler’de yapılan yerinde inceleme ve ihale
yetkilisi ile yapılan görüşme sonrasında tarafların çelişkili ifadeler vermesi
üzerine, Benefit’in ithal ettiği cihazın İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesine
teslim edilip edilmediğinin tespit edilebilmesi için Benefit Genel Müdürü ile
telefonda görüşülmüştür. Genel Müdür, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
Dekanlığının, ihaleye katılan firmaların malı teslim etmemeleri durumunda ileri
tarihte gerçekleştirilecek ihalelerden men edileceklerini belirtmesi üzerine
malın teslimatının Benefit tarafından yapıldığını kabul etmiştir. 170
Nitekim, Rekabet Kurumu kayıtlarına 10.10.2005 tarih ve 7112 sayı ile intikal
eden ek dilekçede de durumu aşağıdaki şekilde ifade etmiştir:
“İlk şikayetimize konu olan İstanbul Üniversitesi’nde kurulu bulunan Siemens
marka cihaza ait memoskop parçası temininde, bildiğiniz üzere, yedek
parçayı ithal etmiş, Siemens’in parçayı bedelsiz vereceğini beyan etmesi
sebebiyle ithal etmiş olduğumuz yedek parçayı geri göndermiştik.
İhale komisyonunun firmamızı arayarak, imzalamış olduğumuz ihale sonuç
belgesine dayanarak, “taahhüdü yerine getirmemiz gerektiği, aksi halde
ihalelerden sürekli olarak men olacağımızı” bildirmesine müteakiben de
memoskop’u tekrar ithal ederek, üniversite’ye teslim ettik.” 180
I.2. Şifre Uygulamasına İlişkin Tespitler
I.2.1. Siemens Tıp Çözümleri ile Yapılan Görüşme
Siemens Tıp Çözümleri yetkilileri ile 4.10.2005 tarihinde Raportörlerce yapılan
görüşmelerde, şifre uygulamalarının gerekçesinin cihazların ehil olmayan
05-75/1019-285
5
kişilerce tamir edilmesi ve böylelikle hastalara, kullanıcılara, çevreye ve
cihaza zarar vermesini önlemek ve telif haklarını korumak olduğu belirtilmiştir.
Halihazırda servis sağlayıcı herhangi bir firmanın kendilerinden şifre talebinde
bulunmadığı, bulunduğu takdirde yurtdışında olduğu üzere şifrenin
satılabileceği, Türkiye’de henüz böyle bir durumla karşılaşılmadığı için
şartların neler olabileceğinin bilinmediği, ancak Almanya’daki genel 190
merkezden söz konusu şifre uygulamalarına ilişkin politikaların temin edilerek
gönderileceği belirtilmiştir.
Müşteri Hizmetleri Müdürü ise, teknik olarak cihaza girebilmek için aslında
şifreye ihtiyaç olmadığını belirterek şifreler ile tıbbi cihazların işletim
sistemlerine girmenin ve cihazdaki sorunun yerini tespit etmenin mümkün
olduğu, ancak herhangi bir mühendisin mekanik ve elektronik olarak da
sorunu tespit etmesinin ve gereken tamiri gerçekleştirmesinin, ya da
mühendislerin şifre kırmak suretiyle işletim sistemlerine ulaşıp kendilerine ait
servis yazılımlarını çalıştırabileceklerinin mümkün olduğu, bir başka deyişle
uzman bir mühendisin şifre olmadan da tıbbi cihazın sorunlu kısmını tespit 200
edebileceği ve gereken hizmeti verebileceği, halihazırda GE firmasının
Siemens’den şifre temin etmeksizin Siemens markalı tıbbi cihazlara servis ve
bakım hizmeti verdiği şeklinde açıklamalarda bulunmuştur.
I.2.2. SiemensTıp Çözümleri Tarafından Gönderilen Ek Bilgi
Siemens AG’den gelen ve Rekabet Kurumu kayıtlarına 14.10.2005 tarih ve
7232 sayı ile giren yazıda, Siemens’in şifre/lisans uygulamalarına ilişkin
politikası yer almaktadır.
Söz konusu yazıda özetle, cihazlarda bulunan servis yazılımının Siemens’in
malı olduğu ve başka taraflara satılabileceği, politikalarının servis
yazılımlarının farklı seviyelerinin lisansını üçüncü kişilere kullandırtmaya izin 210
verdiğini, yazılımın farklı seviyelerinin farklı eğitimler gerektirdiği ve
amaçlarının sadece yetkili ve eğitimli kişilerin servis hizmeti vermesini
sağlamak olduğu, servis yazılımının yetkili ya da ehil olmayan kişilerce
cihazlara müdahale edilmesini ve böylelikle hastalara, kullanıcılara ve üçüncü
kişilere zarar gelmesini önlemek amacıyla korunduğunu, lisans süresinin bir
yıl olduğu ve fakat bununla sınırlı olmadığı ve gerektiğinde uzatılabileceği,
lisansın sadece bir sistem için geçerli olduğu belirtilerek, temel hizmet bakım
işlerinin servis yazılımına erişim olmadan da yapılabileceği ifade edilmiştir.
Şu halde, şikayet dilekçesinde de yer aldığı üzere, yurtdışı uygulamalarında
servis yazılımlarının şifre ya da lisanslarının satışı mümkün görünmektedir. 220
Siemens Tıp Çözümleri yetkilileri aynı durumun Türkiye için de geçerli
olduğunu belirterek, her ne kadar halihazırda Türkiye’de böyle bir şifre talebi
ile daha önce karşılaşılmadığını söylemişlerse de, firma içi yapılan detaylı
araştırmalar sonucu Türkiye ofisinde de daha önce “şifre satışı” gerçekleştiğini
kaydetmiş ve ilgili proforma fatura ve faturaları konuyu inceleyen Raportörlere
sunmuşlardır.
I.2.3. Benefit’in Şifre Talebine İlişkin Siemens Tıp Çözümleri’nin Cevabı
Benefit tarafından gönderilen ek dilekçede Kardiyoloji Enstitüsü tarafından
açılan Sequoia 256C model ultrason cihazının RX2-C elektronik kartının
alımına ilişkin ihalenin Benefit tarafından kazanıldığı, ancak Siemens’in yine 230
servis şifresini vermeyi reddederek rekabeti engellemeye çalıştığı iddia
05-75/1019-285
6
edilmiştir. Benefit tarafından 10.10.2005 tarihinde şifrenin taraflarına
gönderilmesi için Siemens Tıp Çözümlerine bir talep yazısı gönderilmiştir,
Siemens Tıp Çözümleri’nden bir cevap gelmemesi üzerine 18.10.2005
tarihinde bir hatırlatma yazısı gönderilmiştir. Siemens Tıp Çözümleri, aynı
tarihte 750 Euro bedel içeren bir proforma fatura göndermiştir.
J. DEĞERLENDİRME
J.1. İhaleye İlişkin Değerlendirme
Şikayet dilekçesindeki iddialara yönelik yapılan incelemelerde, ihale ertesinde
olayların şikayet dilekçesinde bahsedildiği şekilde gerçekleşmediği tespit 240
edilmiştir. İhaleyi kazanan Benefit firması ihale şartlarındaki teklifi
çerçevesinde anılan parçayı İstanbul Tıp Fakültesine satmış olup, Siemens
Tıp Çözümleri’nin bedava ürün vermesi Benefit firmasının satışlarını
engellememiştir. Siemens Tıp Çözümleri’nin anılan parçayı bedava vermesi
ihale ile bağlantılı olmayıp İstanbul Tıp Fakültesi’nin talebiyle ve Siemens Tıp
Çözümleri’nin bu talebe olumlu yaklaşımıyla gerçekleşmiştir.
Siemens Tıp Çözümleri’nin çeşitli şirketlere veya devlet kuruluşlarına yönelik
bu çeşit iyi ilişkiler geliştirmeye yönelik politikalarının, rakip şirketlerin
faaliyetlerini zorlaştırıcı ve müşterileri kendine bağlayıcı olmadığı sürece
rekabet hukuku yönünden bir sakıncası bulunmamaktadır. Şöyle ki, Siemens 250
Tıp Çözümleri’nin yedek parçayı ücretsiz olarak vermesi ertesinde, sağlayıcı
firmalar İstanbul Tıp Fakültesi’nin yeni bir cihaz alımında yine aynı ihale
şartlarına tabi olacaklar ve ihalede verdikleri fiyat nispetinde rekabet
edeceklerdir.
Rekabet hukuku yönünden ihlal oluşturan yıkıcı fiyat uygulamaları genellikle
hakim durumdaki teşebbüslerin maliyetlerinin altında ürün satışı yaparak
rakiplerini piyasanın dışına çıkmaya zorlaması ve neticesinde piyasadaki
konumunu güçlendirerek daha yüksek fiyatla ürün satışına geçmesi ve önceki
zararlarını fazlasıyla karşılaması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Oysaki
şikayete konu eylemde Siemens Tıp Çözümleri bedava ürün vererek rakipleri 260
karşısında herhangi bir avantaj kazanmamakta aksine bedava verdiği ürün
nispetinde maliyeti yükselmektedir. Eğer İstanbul Tıp Fakültesi ihale
yöntemiyle ürün almıyor olsaydı ve bu bedava ürün dolayısıyla diğer
firmalardan alımını keserek Siemens Tıp Çözümleri’ne yönelseydi yukarıda
söylediğimiz şekilde bir rekabet ihlali gerçekleşme olasılığı yüksek olacaktı.
Halbuki bu durumda tüm firmalar İstanbul Tıp Fakültesinin yeni açacağı
ihalelere girme hakkına yine sahip olacak ve bu ihalelerde aynı şekilde
rekabet edebilecektir. Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olan
kuruluşların başka türlü hareket etmesi bugün için düşünülemez bir husustur.
Bu çerçevede anılan şikayet dilekçesinde yer alan Siemens Tıp Çözümleri’nin 270
İstanbul Tıp Fakültesi’ne verdiği ücretsiz yedek parça dolayısıyla hakim
durumunu rakip teşebbüsler aleyhine kötüye kullandığı iddiasının yersiz
olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
J.2. Şifre Uygulamasına İlişkin Değerlendirme
Anılan önaraştırmaya konu olan diğer bir iddia ise, Siemens marka cihazlara
şifre uygulamasının yedek parça ve servis veren teşebbüslerin ilgili pazara
girişini engellediği ve bu nedenle Siemens Tıp Çözümleri’nin hakim durumunu
kötüye kullandığıdır.
05-75/1019-285
7
Konuyu inceleyen raportörlerin Siemens Tıp Çözümleri ile yaptığı
görüşmelerde, şifre uygulamalarının gerekçesi olarak cihazların ehil olmayan 280
kişilerce tamir edilmesi ve böylelikle hastalara, kullanıcılara, çevreye ve
cihaza zarar vermesini önlemek ve telif haklarını korumak amacıyla olduğu
belirtilmiştir. Bu gerekçeler ileri teknoloji ürün üreten teşebbüsler açısında
haklı bulunmuştur. Ehil olmayan kişilerin cihazlara müdahalesi, ürünün
kullanılamaz hale gelmesine, ürün hakkındaki bazı gizli içerikli bilgilerin
açıklanmasına ve ürün tutundurmasında çeşitli sorunlara sebep olabilecektir.
Bununla birlikte, şifrelerin servis hizmeti veren diğer teşebbüslerin kullanımına
hiç açılmaması durumunda Siemens Tıp Çözümleri dışında hiçbir teşebbüsün
bu ürünlere yedek parça temininde bulunması veya servis hizmeti vermesi
mümkün olmayacaktır. Raportörlerce bu konuda yapılan incelemede Siemens 290
Tıp Çözümleri’nin şifreyi belli bir meblağ karşılığında kullandırabileceği
anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, şifre uygulamasının bu aşamada bir ihlal teşkil
etmediği ve bu konuda bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır.
K- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına gore;
1. 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul
üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,
300
2. Başvuru konusuna yönelik olarak Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine
OYÇOKLUĞU ile,
karar verilmiştir.
05-75/1019-285
8
(28.10.2005 tarih, 05-75/1019-285 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı
Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı
Kanun’un 22. maddesi ;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam
yedi üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8
olmasına rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin
katılımı ile yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.
Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup,
bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak
getirilmiştir.
Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan
13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı
ile yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı
ile yapılmasına dair çoğunluk görüşüne karşıyız.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
05-75/1019-285
9
Rekabet Kurulu’nun 28.10.2005 tarih ve 05-75/1019-285 sayılı Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Siemens markalı cihazlar
üzerindeki hakim konumundan faydalanarak, kamu ve özel hastanelere
satışını gerçekleştirdiği tıbbî cihazların garanti süreleri bittikten sonra yedek
parça ve servis temini konusunda rakip teşebbüsleri piyasanın dışına
çıkarmaya yönelik eylemlerde bulunması sebebiyle önaraştırma açılmasına
karar verilmiştir.
Kurul, yapılan önaraştırma sonunda ilgili teşebbüs hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna varmıştır. Bu karara
katılmam aşağıda belirteceğim nedenlerle mümkün olmamıştır.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı’nda
kurulu bulunan Siemens marka Sire-mobil Compact cihazı için gerekli olan
“Momoskop” adlı yedek parçanın yapılan alım ihalesinde, ihaleyi Benefit
firması kazanmıştır. İhaleden sonra Siemens Tıp Çözümleri, anılan parçayı
ücretsiz olarak İ.Ü.Tıp Fak. Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı’na vermek suretiyle
hakim durumunu kötüye kullanarak, Benefit’i piyasa dışına çıkarmak
istemiştir. Siemens Tıp Çözümleri’nin bu eylemini, çeşitli şirket ve devlet
kurumlarıyla bu meyanda İ.Ü.Tıp Fakültesi ile iyi ilişkiler geliştirmeye yönelik
politikaların bir sonucu olarak değerlendirmek doğru değildir. İstanbul
Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin hibe işleminden sonra alımları ihale ile yapacak
olması rekabet ihlalinin söz konusu olmadığının gerekçesi olamaz.
Keza, Siemens marka cihazlara şikayet edilen Teşebbüs tarafından
şifre uygulanması, yedek parça ve servis hizmeti veren teşebbüslerin, bu ara
Benefit Tıbbi Cihazlar Ltd. Şirketi’nin pazara girişini engeller niteliktedir. Bu
davranış ve uygulamanın, ehil olmayan kişilerin cihazlara müdahalesi sonucu,
ürünün kullanılamaz hale gelmesine, ürün hakkında bazı gizli içerikli bilgilerin
açıklanmasına, ürünün tutunmasında çeşitli sorunlara sebep olabileceği ile
izahı yanlıştır.
Yapılan ön araştırma sonunda toplanan deliller soruşturma açılmasına
neden olabilecek muhtevadadır.
Çoğunluk görüşüne bu nedenle katılmamaktayım.
M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy