Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-10 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 05-79/1080-307
Karar Tarihi : 24.11.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Esin ÇERÇİOĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Teknik Malzeme Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Temsilcileri: Av. Alev TOPSAKAL, Av. Gülperi YÖRÜKER, 20
Av. Sibel YURTTUTAN
Ahi Evran Cd. Polaris Plaza Kat:8 D:40
34398 Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR : - Teknik Malzeme Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Geçit Köyü Girişi 16265 Bursa
- Faurecia Sieges D’Automobiles
2, Rue Hennape 92000 Nanterre Cedex FRANSA
E. DOSYA KONUSU: Teknik Malzeme Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Teknik 30
Malzeme) ile Faurecia Sieges D’Automobiles (FSA) arasında imzalanmış
olan Lisans Anlaşması’na menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet
tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 5.8.2005 tarih ve 5486 sayı ile
giren başvuru üzerine düzenlenen 17.11.2005 tarih, 2005-4-10/MM-05-KOK
sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 21.11.2005 tarih, REK.0.08.00.00-130/334
sayılı Başkanlık önergesi ile 05-79 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda,
- bildirim konusu lisans anlaşmasına, anlaşmanın sınırlı bir alanda teknoloji
kullanma ve münhasır bir lisans hakkı tanıması nedeniyle menfi tespit belgesi
verilemeyeceği,
05-79/1080-307
2
- bununla birlikte, anlaşmaya, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki şartları
taşıması nedeniyle, takdiri Kurul’a ait olmak üzere 5 yıl süreyle muafiyet
tanınabileceği
görüşlerine yer verilmiştir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu ürün olan koltuklar sadece Renault Megane markalı arabalar için
tasarlanmıştır. Bu çerçevede, farklı marka araçların parçalarının birbirine
uymaması ve hatta aynı markalı araçların değişik modellerinin parçalarının dahi 60
diğerlerinin yerine kullanılamaması dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı, “Renault
Megane marka otomobillerin koltuk pazarı” olarak tespit edilmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün açısından tüketici tercihleri, giriş engelleri ve fiyatlarda bölgeler
arasında bir fark sözkonusu olmadığından ilgili coğrafi pazar, “Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 70
Bildirime konu anlaşma, Teknik Malzeme’nin, Renault Megane marka
otomobillerin komple koltuklarının (kod no: L84) Türkiye’de üretimi, montajı ve
Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.’ye satışı için, FSA’nın sahip olduğu
know-how ve patenti içeren teknolojiyi kullanmasına ilişkin olarak taraflar
arasında 17.12.2004 tarihinde akdedilmiş olan lisans anlaşmasıdır. FSA’nın
Renault firması ile Fransa, Türkiye ve İspanya pazarında üretilecek olan Renault
Megane otomobiller için bir anlaşması vardır ve Lisans anlaşması da bu
anlaşmanın Türkiye bölümüne ilişkindir.
80
Söz konusu lisans anlaşması uyarınca, FSA, Teknik Malzeme’ye münhasır,
devredilemez ve yalnızca Lisans Anlaşması’nda açıkça belirtilen parçalar
açısından alt lisans hakkını bahşeden bir lisans hakkı vermektedir.
Bildirim Formunda, FSA ile Teknik Malzeme arasında imzalanan lisans
anlaşmasına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talep
edilmektedir.
H.2.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
90
Bildirimi yapılan Anlaşma’nın “Lisansın Kapsamı” başlıklı 3. maddesinde;
05-79/1080-307
3
“3.1 Lisansın Verilmesi
Lisans veren işbu sözleşme ile Lisans Alan’a, sahip olduğu Teknoloji’nin Bölge’de
Ürünler ve Ürünler’in parçalarının üretimi, montajı, ve Ürünler’in ve Ürünler’in
Parçaları’nın yedek parça olarak Müşteri’ye satılması için kullanılmasına dair,
işbu Sözleşme’nin feshi veya sona erdirilmesine kadar, Ek 3.2’de yer alan hariç
tutulanlar yürürlükte olmak kaydıyla, şahsi, münhasır, devredilemez ve yalnızca
Alt- lisansa Tabi Parçalar için alt lisans hakkını bahşeden bir lisans hakkı
vermektedir. 100
İşbu lisans, Lisans Alan’a doğrudan veya dolaylı olarak Bölge içinde üretim,
montaj, ve Ürün’ü Müşteri’ye satmak için bahşedilen Teknolojiyi kullanma
hakkından başka amaçları olan herhangi bir hakkı kullanma hakkı bahşetmez.
Bu sebeple işbu Sözleşme’nin geçerlilik süresi içinde, Lisans Alan, Lisans
Veren’in önceden yazılı izni olmaksızın doğrudan veya bir üçüncü şahıs
vasıtasıyla dolaylı olarak, işburada belirlendiği üzere işbu Sözleşme kapsamı
dışında Teknoloji’yi kullanmamayı veya Teknoloji ile bağlantılı Gizli Bilgiler’i
kullanmayacağını taahhüt eder.”
ifadelerine yer verilmektedir.
110
Sözleşmeyle lisans veren, lisans alana şahsi, münhasır, devredilemez ve alt
lisansa tabi parçalar için alt lisans hakkını bahşeden bir lisans hakkı tanımaktadır.
Sözleşme, lisans alana tahsis edilen bölge içinde üretim ve montaj izni vermekte,
sadece ürünü müşteriye satma amaçlı teknolojiyi kullanma hakkını lisans alana
tanımakta ve diğer sebeplerle teknoloji kullanma hakkı kısıtlanmaktadır.
Başvuruya konu anlaşmada yer alan bu kısıtlamalar 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiğinden, söz konusu anlaşmaya Kanun’un 8. maddesi uyarınca
menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.
H.2.2. Muafiyet Değerlendirmesi 120
Bildirimi yapılan Lisans Anlaşması’yla, Renault Megane araçların komple koltuk
üretiminde FSA sahip olduğu patent ve know how’ın Teknik Malzeme tarafından
kullanımı mümkün olmakta, lisans sahibinin fikri mülkiyet hakları korunmakta ve
otomobil üreticisinin talep ettiği standartlarda üretim gerçekleştirilebilmektedir.
Üretim ve standartta sağlanan bu teknik gelişmeden ürünün kullanıcısı olan
tüketiciler de fayda sağlamaktadır. Ayrıca, Anlaşma’da kabul edilen
yükümlülüklerin otomobil koltuklarının imalatında ve satışında yeni
gelişme/iyileştirmelerin ve teknik gelişmenin sağlanması ve tüketicinin yarar
sağlaması için gerekli olandan fazla oranda rekabeti kısıtlayıcı olmadığı 130
anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, söz konusu Anlaşma’da yer verilen düzenlemeler 4054 sayılı
Kanun’un, 4. maddenin uygulanmasından muaf tutulmaya ilişkin, 5. maddesinde
belirtilen kriterleri karşılamaktadır.
05-79/1080-307
4
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 140
1. 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul
üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,
2. Teknik Malzeme Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin Türkiye’de L84 kod numaralı,
Renault Megane marka otomobillerin komple koltuklarının üretimi, montajı ve
satışı için, Faurecia Sieges D’Automobiles’in sahip olduğu know-how ve patenti
içeren teknolojiyi kullanmasına ilişkin olarak taraflar arasında 17.12.2004
tarihinde akdedilmiş olan lisans anlaşmasına, anlaşmanın sınırlı alanda
teknoloji kullanma hakkı ve münhasır lisans hakkı tanımasından dolayı menfi
tespit belgesi verilemeyeceğine OYBİRLİĞİ ile, 150
3. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki şartları yerine getirmesi nedeniyle,
Lisans Anlaşması’na aktedildiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle muafiyet
tanınmasına OYBİRLİĞİ ile,
karar verilmiştir.
05-79/1080-307
5
(24.11.2005 tarih, 05-79/1080-307 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin
Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı Kanun’un 22. maddesi
;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam yedi
üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8 olmasına
rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin katılımı ile
yapılacağına dair geçici bir hükme de 5388 sayılı Kanun’da yer verilmemiştir.
Karar nisabı da aynı Kanun’un 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup,
bu nisabın 8 üye içinde kıyasen uygulanacağına dair hüküm bulunmamaktadır.
Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 13.07.2005
tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile yapılması
gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı ile yapılmasına
dair çoğunluk görüşüne karşıyız.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy