Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-116 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-01/5-2
Karar Tarihi : 4.1.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : H. Suat ÖLMEZ, Bayram Ali GEÇGİL
C. BİLDİRİMDE : Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
BULUNAN
20
D. TARAFLAR : - Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Barbaros Bulvarı No:123 Cam Han K:2
Beşiktaş/İstanbul
-İpek Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri
Sanayi ve Ticaret A.Ş.
İstanbul Yolu 10. Km. No:310, Yenimahalle/ANKARA
E. DOSYA KONUSU : Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
sahibi olduğu Bugün Gazetesi ve eklerinin isim, imtiyaz ve yayıncılık
haklarının İpek Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve 30
Ticaret A.Ş. tarafından devralınması, işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 22.11.2005 tarih ve 707 sayı ile
giren başvuru uzerine, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
hazırlanan 30.12.2005 tarih ve 2005-2-116/ Öİ-05-HSÖ sayılı Devralma Ön
İnceleme raporu 2.1.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/3 sayılı Başkanlık
önergesi ile 06-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda;
Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, "Bugün",
"Bugün Şampiyon",”Melodi”, “Pazar Melodi”, "Borsa Türk" ve "Fısıltı"
isimli yayınların unvanlarının ve yayın haklarının İpek Yayıncılık Bilişim
Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne devredilmesi
işleminin, ilgili ürün pazarında hakim durum yaratacak ya da hakim
durumu güçlendirecek nitelikte olmadığı ve ülkenin bütünü yahut bir
kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği, 50
06-01/5-2
2
Söz konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma olmasına karşın,
Kurul'un izni olmaksızın gerçekleştirilmiş olması nedeniyle İpek
Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
ile Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne Kanun’un 16.
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve bu teşebbüslerden, İpek
Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret
A.Ş’nin yönetim kurulunda görev alan Hamdi Akın İpek, Cafer Tekin
İpek ve Pelin İpek Zenginer ile Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’nin yönetim kurulunda görev alan Mehmet Ali Ilıcak,
Fercan Aykutlu ve Naci Övünç’e 16. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca 60
idari para cezası uygulanması gerektiği
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. İpek Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (İpek Yayıncılık)
Dosya mevcudu bilgilere göre; şirketin kuruluşu 4.5.2005 tarih ve 6296 sayılı
Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayınlanmış olup herhangi bir ticari faaliyeti
bulunmamakla birlikte gazete, dergi ve kitap yayıncılığında ar-ge çalışmaları 70
yapmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 1: İpek Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Koza-İpek Holding A.Ş. 97,78
Hamdi Akın İpek 0,56
Cafer Tekin İpek 0,56
Pelin İpek Zenginer 0,56
Melek İpek 0,56
Toplam 100
Şirketin yönetim kurulu üyeleri ise; Hamdi Akın İpek, Cafer Tekin İpek ve Pelin
İpek Zenginer’den oluşmaktadır. Şirketin yayınlanmış bir cirosu
bulunmamaktadır.
H.1.2. Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Dosyada yer alan bilgilere göre; şirketin eski unvanı Merkez Tercüman
Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. olup, bu unvan şirketin 6.9.2005 tarihinde
toplanan olağanüstü genel kurulunda “Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve
Ticaret A.Ş.” olarak değiştirilmiş ve bu değişiklik 14.9.2005 tarih ve 6389 sayılı 80
Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanmıştır. Şirket, 26.1.2005 tarihinde kurulmuş
olup, şirketin kuruluşu 2.3.2005 tarih ve 6251 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde
yayımlanmıştır. Şirketin ortaklık yapısı şu şekildedir:
06-01/5-2
3
Tablo 2: Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ortaklık yapısı
Hissedar Adı Hisse Payı (%)
Merkez Yayın Holding 65
Mehmet Ali Ilıcak 30
Fercan Aykutlu 2,5
Naci Övünç 2,5
Toplam 100
Şirketin yönetim kurulu ise aynı zamanda şirket ortakları olan Mehmet Ali
Ilıcak, Fercan Aykutlu ve Naci Övünç'ten oluşmaktadır. Şirketin 2004 yılı
cirosu bulunmamaktadır. Ancak kuruluş tarihinden bugüne kadar geçen
sürede elde ettiği toplam cirosu (..…..………) YTL’dir. 90
Şirketin en büyük hissedarı olan Merkez Yayın Holding, yine kendi iştiraki olan
Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın San. Tic. A.Ş. vasıtasıyla gazete ve
dergi yayımcılığı piyasasında faaliyet göstermektedir. Söz konusu bu şirket
tarafından yayımlanan süreli yayınların isimleri şu şekildedir;
Gazeteler: Sabah, Takvim, Yeni Asır ve Pas Fotomaç,
Dergiler: Bebeğim ve Biz, Erkeğin Ağırlık Merkezi, FHM, Gezi, Global Enerji,
Harper's Bazaar, Home Art, House Beautiful, Hülya, Kumsal, Oto Haber,
Como Girl, Sinema, Sofra, Süper Alış Veriş, Şamdan Plus, Transport, Garaj,
Yeni Aktüel ve Para.
Merkez Yayın Holding'in 2004 yılı cirosu (..…..………) YTL olarak 100
gerçekleşmiştir. 2004 yılı pazar payları ise reklam Gelirleri'ne göre; Gazete
%26, Dergi %24 ve tiraj rakamlarına göre, Gazete %20, Dergi %9 şeklindedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma işleminin konusu, Merkez Bugün’ün sahibi olduğu Bugün, Bugün
Şampiyon, Melodi, Borsa Türk ve Fısıltı isimli yayınların isim, imtiyaz ve
yayıncılık haklarının İpek Yayıncılığa devri işlemidir. Her ne kadar devreden
teşebbüs olan Merkez Bugün'ün kontrolünü elinde bulunduran Merkez Yayın
Holding, yine kendi kontrolünde olan Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın
San. Tic. A.Ş. vasıtasıyla hem gazete ve hem de dergi yayımcılığı faaliyetinde 110
bulunuyor olsa da Melodi Pazar, Melodi ve Bugün Şampiyon'un, Bugün
Gazetesi'nin ücretsiz eki olması, Borsa Türk isimli derginin ise yayımlanmıyor
olması nedeniyle ilgili devir işleminin yalnızca gazete yayımcılığı pazarına
yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı "günlük gazete
yayımcılığı pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işleminin tarafları bütün Türkiye genelinde faaliyet göstermekte olup
pazar farklılaştırması yaratacak önemli bir husus bulunmamaktadır. Bu
nedenle ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
120
06-01/5-2
4
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”’in, 2. maddesinin (b) bendinde, "herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını devralması veya kontrol etmesi" birleşme
veya devralma sayılan haller arasında kabul edilmektedir. Bu çerçevede,
dosya konusu olaydaki süreli yayınlara ait isim ve yayın hakları devreden
teşebbüsün mal varlığı içinde önemli bir yer tutmakta olup, bu isim ve yayın
haklarıyla çıkarılan süreli yayınlardan elde edilen her türlü ticari fayda ve
kazanç devralan teşebbüse geçmiştir. Dolayısıyla söz konusu işlem, adı 130
geçen tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde; "Bu
Tebliğ’in 2 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
% 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25
trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur" denmek suretiyle, hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin
Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğu belirlenmektedir.
Dosya konusu devralma işleminde ilgili ürün pazarı, günlük gazete yayımcılığı 140
pazarı olarak belirlenmiştir. Söz konusu ilgili ürün pazarında devralma işlemi
taraflarından İpek Yayıncılık’ın herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’de izne tabi birleşme ve devralmalarda pazar payı ve
cironun hesaplanmasında teşebbüslerin ilgili pazarda faaliyet gösteren ve
doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettikleri diğer teşebbüslerin pazar payı ve
cirolarının da göz önünde bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu
çerçevede devralan tarafın pazar payı ve cirosu hesaplanırken Merkez Bugün
Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile birlikte, daha önce de değinildiği üzere
bu şirketin kontrolünü elinde bulunduran Merkez Yayın Holding'in ilgili pazarda
faaliyet gösteren bir diğer şirketi olan Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın 150
San. Tic. A.Ş.’nin cirosu da dikkate alınmıştır.
Buna göre Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın San. Tic. A.Ş.’nin 2004 yılı
pazar payı %26, cirosu ise yaklaşık (..…..………) TL 'dir. Bu rakama Merkez
Bugün’ün cirosu da eklendiğinde toplam ciro yaklaşık 191 trilyon TL olarak
gerçekleşmektedir. Görüldüğü gibi devralma işlemi taraflarının ilgili pazardaki
toplam cirosu 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiklerin üzerindedir.
Dolayısıyla söz konusu devralma işlemi anılan Tebliğ kapsamında bildirilmesi
gereken bir işlemdir.
Öte yandan, 4054 sayılı Kanun'un idari para cezalarını düzenleyen 16.
maddesinin (c) bendinde yer alan "Birleşme veya devralmanın ya da 4 üncü 160
madde kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararların süresi içinde
bildirilmemesi halinde" ibaresi 5388 sayılı Kanun ile "İzne tabi birleşme veya
devralma işlemlerinin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi
halinde" şeklinde değiştirilmiştir. Görüldüğü gibi izne tabi olduğu halde
Kurul'un izni olmaksızın hayata geçirilen birleşme ve devralmalar için
Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi uyarınca devralmayı gerçekleştiren
taraflara idari para cezası uygulanması hükme bağlanmıştır.
06-01/5-2
5
Söz konusu devralma işlemi, taraflar arasında 16.11.2005 tarihinde yapılan
Mevkute (süreli yayın) Beyannamesi Devir Sözleşmesi ile gerçekleştirilmiştir.
Devralma işlemine ilişkin olarak devreden teşebbüs Merkez Bugün tarafından 170
yapılan bildirim ise Rekabet Kurumu’na 22.11.2005 tarihinde ulaşmıştır.
Görüldüğü gibi dosya konusu devralma işlemi Rekabet Kurulu’nun izni
olmadan gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi
ve Ticaret A.Ş ile İpek Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi
ve Ticaret A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi uyarınca
idari para cezası verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “tüzel kişiliği olan
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin birinci fıkrada belirtilen para cezalarına
çarptırılmaları halinde, bu tüzel kişiliğin yönetim organlarında görev alan
gerçek kişilere de şahsen verilen cezanın yüzde onuna kadar ayrıca para 180
cezası uygulanır” denilmektedir. Bu fıkra hükmü uyarınca devralmaya taraf
teşebbüslerin yönetim kurullarında bulunan gerçek şahıslara da 16.
maddesinin (c) bendi uyarınca verilen cezanın yüzde onuna kadar idari para
cezası verilmesi gerekmektdir.
İlgili pazarda, devralan taraf olan İpek Yayıncılık’ın faaliyeti ve dolayısıyla
pazar payı bulunmamaktadır. Merkez Bugün’ün ise pazar payı %0,2 dir. Bu
nedenle dosya konusu devralma işlemi sonucunda, ilgili pazarda herhangi bir
hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi söz
konusu olmayacaktır.
190
I.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
1. Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, "Bugün",
"Bugün Şampiyon", ”Melodi”, “Pazar Melodi”, "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli
yayınların unvanlarının ve yayın haklarının İpek Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve
Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye devredilmesi işleminin, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 200
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna ve bu
devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azalmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla anılan devir işlemine izin
verilmesine,
2. Diğer yandan izne tabi olduğu anlaşılan söz konusu devralma işleminin
Rekabet Kurulu’nun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi nedeniyle, İpek
Yayıncılık Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile
Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye 4054 sayılı Kanun’un 16. 210
maddesinin (c) bendi uyarınca (2006/1 sayılı Tebliğ’e göre) her birine ayrı ayrı
olmak üzere 1.592’şer YTL idari para cezası verilmesine,
3. Aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca İpek Yayıncılık
Bilişim Sanatsal ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin yönetim
kurulunda görev alan Hamdi Akın İpek, Cafer Tekin İpek ve Pelin İpek
06-01/5-2
6
Zenginer ile Merkez Bugün Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin yönetim
kurulunda görev alan Mehmet Ali Ilıcak, Fercan Aykutlu ve Naci Övünç’ün her
birine ayrı ayrı ve teşebbüslere verilen cezanın takdiren %10’u oranında
olmak üzere 159,20’şer YTL idari para cezası verilmesine 220
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy