Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-18
Karar Sayısı : 06-04/53-M
Karar Tarihi : 26.1.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: M.Akif KAYAR, Metin PEKTAŞ
C. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
- Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Darıca, Taşliman Mevkii Gebze/Kocaeli
D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu'nun 24.3.2005 tarih ve 05-18/197-M
sayılı kararı uyarınca hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden
Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de Soruşturma Heyetinde görevli
Raportörlerce 2.1.2006 tarihinde yapılmak istenilen yerinde incelemenin
teşebbüs yetkililerince engellenmesi.
E. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
tarafından yerinde incelemenin engellenmesi nedeniyle, söz konusu teşebbüse
bir günlük süreli para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
F. DOSYA EVRELERİ: 24.3.2005 tarih, 05-18/197 sayılı Kurul kararı uyarınca
yürütülen soruşturma çerçevesinde Kurum yetkili raportörlerinin yerinde
inceleme yapmasının Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından
engellenmesi ile ilgili Bilgi Notu, 20.1.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/7 sayılı
Başkanlık önergesi ile 06-04 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurulu’nun 24.3.2005 tarih ve 05-18/197-M sayılı kararıyla, Marmara
Bölgesi’nde faaliyet gösteren çimento ve hazır beton üreticileri hakkında 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmıştır.
Söz konusu soruşturmanın kapsamında yer alan teşebbüslerden Akçansa
Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de (Akçansa) Kanun’un 15. maddesi
çerçevesinde ilgili raportörlerce yerinde inceleme yapılmak üzere 2.1.2006
tarihinde Sabancı Center 4. Levent-İstanbul adresine gidilmiştir. Ancak, Akçansa
yetkilileri Rekabet Kurumu Raportörlerine yerinde inceleme izni vermemişlerdir.
Bu durum üzerine, 4971 sayılı Kanun ile değişik 4054 sayılı Kanun’un 15.
06-04/53-M
2
maddesinde yer alan “Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme
olasılığının bulunması durumunda Sulh Ceza Hakimi kararı ile yerinde inceleme
yapılır.” hükmü gereğince 2.1.2006 tarihinde T.C. İstanbul 2. Sulh Ceza
Mahkemesi Hakiminden yerinde inceleme yapılmasına ilişkin karar alınmıştır.
Adı geçen şirkette yerinde inceleme ancak bir gün sonra 3.1.2006 tarihinde
2006/19 sayılı İstanbul 2. Sulh Ceza Mahkemesi kararının ibrazı üzerine
yapılabilmiştir.
Bu çerçevede söz konusu soruşturmayı yürütmekle görevli raportörlerin yerinde
inceleme yapılmasının engellenmesi sebebiyle, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesinin (d) bendi gereğince Akçansa
Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin süreli para cezası ile cezalandırılması
gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Yapılan görüşmeler sonucunda;
Görevli raportörler tarafından yerinde inceleme yapılmasının engellenmesi
sebebiyle, 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinin (a) bendi delaletiyle, 17.
maddesinin (d) bendi gereğince (2006/1 sayılı Tebliğ’e göre) Akçansa Çimento
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 636 YTL para cezası ile cezalandırılmasına Kurul
Üyeleri Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI ve Süreyya ÇAKIN’ın farklı
gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
06-04/53-M
3
Rekabet Kurulu’nun 26.01.2006 günlü 06-04/53-M sayılı kararına
KARŞI OY
4054 sayılı Yasanın 15 inci maddesinin birinci fıkrasında Kurulun, bu
Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde,
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabileceği, bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin;
a- Defterlerini, hertürlü evrak ve belgelerini inceleyebileceği ve gerekirse
suretlerini alabileceği,
b- Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebileceği,
c- Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler
yapabileceği. İkinci fıkrasında, incelemenin Kurul emrinde çalışan uzmanlar
tarafından yapılacağı,
Aynı maddeye 4971 sayılı Yasanın 25 inci maddesiyle eklenen son
fıkrada ise;
ilgililerin istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle
yükümlü oldukları, yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme
olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde
incelemenin yapılacağı kurala bağlanmıştır.
Rekabet Kurulu bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirmek
için çok ayrıntılı bilgilere ihtiyaç duyabilmektedir. Bu bilgileri Kurulun öncelikle
ilgili teşebbüs ve teşebbüs birliklerinden sağlaması tabiidir. Bunun yanı sıra
çeşitli Kamu kuruluşları ile özel teşebbüslerden de bazı bilgileri elde etmesi
gerekebilir. İlgili taraflar dışındaki kuruluşlar da Kurulun bilgi ve belge talebini
geri çeviremezler.
4054 sayılı Yasanın amacının gerçekleştirilmesi ve bu Yasanın
uygulanabilmesi için zorunlu bir eylem olan “yerinde inceleme”nin etkinliğinden
beklenen; delillerin kaybolmaması ve karartılmaması için mümkün olan en kısa
zamanda yerinde incelemeye başlanmasıdır.
Olayda da, Rekabet Kurulunca Çimento Sektörüne yönelik olarak üçüncü
kez açılan bir soruşturma sürecinde yapılmak istenen “yerinde inceleme”
sözkonusudur.
Yerinde incelemeye muhatap olan teşebbüs de önceki çimento
soruşturmalarında da taraf olan teşebbüslerdendir.
Önceki soruşturmalar sonucunda, Kurulun tespit edilen rekabet ihlallerine
ilişkin olarak ceza uygulanması yolundaki kararları dava aşamasında çeşitli usul
eksiklikleri nedeniyle iptal edilmiştir.
06-04/53-M
4
Bu durumda, 4054 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde sözü edilen
“yerinde incelemenin engellenme olasılığı” uzmanlarca öngörülerek sulh ceza
mahkemesinden alınacak bir kararla yerinde incelemeye gidilmeli, inceleme
eyleminin etkinsizliğine neden olunmamalıydı.
Diğer taraftan yerinde incelemenin geciktirilmesinin de yerinde
incelemenin engellenmesi olarak yorumlandığı AB Komisyonu uygulamaları da
dikkate alındığında söz konusu incelemeyi engelleme fiilinin Kanunun 17 inci
maddesinin (d) bendi uyarınca cezalandırılması gerektiği görüşüyle Karara
gerekçe yönünden karşıyız.
Rıfkı ÜNAL Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy