Rekabet Kurumu - Karar Sayı 06-11/127-5

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2005-4-259 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 06-11/127-5
Karar Tarihi : 9.2.2006

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B- RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Sezin ELÇİN CENGİZ

C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : Titan Italia SpA.
Temsilcileri: Av. Dr. E.Seyfi MOROĞLU,
Av.Dilmin ÖZDEMİR, 20
Av. Hikmet KOYUNCUOĞLU
Odakule Kat:12 İstiklal Cd. Beyoğlu/İstanbul

D- TARAFLAR : - Titan Italia SpA.
Via Confortino 23/28 40010 Loc. Calcara, Crespellano
Bologna/İTALYA
- JANTSA Jant Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Organize Sanayi Sit. Umurlu/Aydın

E- DOSYA KONUSU: İtalya’da kurulmuş ve yerleşik Titan Italia SpA. (Titan) 30
ile Türkiye’de kurulmuş ve yerleşik JANTSA Jant Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Jantsa)’nin birlikte Titan Jantsa Jant Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Titan Jantsa)
unvanlı yeni bir şirket kurmaları işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 1.2.2006 tarih, 635 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 2.2.2006
tarih, 2005-4-259/Öİ-06-SY sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu 6.2.2006
tarih, REK.0.08.00.00-120/28 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-11 sayılı Kurul 40
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Bildirimi yapılan işlemin, tarafların toplam pazar payları ve ciroları dikkate
alındığında, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmadığı,
06-11/127-5

2

- Ortak girişim ile Titan arasındaki “Teknik Bilgi Lisans Anlaşması”nın, ana
teşebbüslerin her biri ile ortak girişim arasındaki münhasır olmayan dağıtım
anlaşmalarının ve ayrıca Ortak Girişim Sözleşmesi’nde yer alan, ana 50
teşebbüslerin ortak girişim ile rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin hükümlerin
birer yan sınırlama olarak kabul edilebileceği,
- Anılan Sözleşme’nin 18. maddesi ile getirilen gizlilik hükümlerinin mevcut
şekliyle yan sınırlama olarak kabul edilemeyeceği; 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde düzenlenen muafiyet için gerekli kosulları sağlamayan söz konusu
hükümlere bireysel muafiyet de tanınamayacağı,
- Bu çerçevede ilgili maddenin, gizlilik niteliğini haiz de olsalar Sözleşme
çerçevesinde elde edilen -özellikle müşterilere ilişkin- bilgilerin, tarafların
kurulacak ortak girişim üzerindeki ortak kontrolleri sona erdikten 2 yıl sonra ilgili
tarafın ticari çıkarları çerçevesinde kullanılmasına imkân verecek şekilde 60
değiştirilerek Kurum’a tevsik edilmesinin gerektiği, aksi halde ilgili Sözleşme
maddesinin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde rekabet ihlali olarak
değerlendirilerek haklarında işlem yapılacağı hususlarının ilgili taraflara
bildirilmesinin yerinde olacağı,
görüşleri ifade edilmiştir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar
70
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “inşaat ve arazi
makineleri jantları pazarı” olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin ürünlerinin ülkemizin
tümünde satışının yapılması ve ilgili ürünler açısından rekabetin ülke çapında
homojen dağıldığının aksine göstergeler bulunmaması dikkate alınarak, ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak belirlenmiştir.
80
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.2.1. Ortak Girişim İşleminin Değerlendirilmesi
İnceleme konusu işlem, Bildirim Formu’nda, Titan ve Jantsa teşebbüslerinin
kendi ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyetlerin bir bölümünü gerçekleştimek
üzere anonim şirket şeklinde bir ortak girişim şirketi kurulması olarak
tanımlanmaktadır.


06-11/127-5

3
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. 90
maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve
malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan
ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint-venture), 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul
edilmektedir.
Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi
ve dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi
çerçevesinde birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken
unsurlar aşağıdaki şekilde sayılabilir; 100
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.

H.2.1.1. Ortak Kontrol
Bir işlemin ortak girişim işlemi olarak nitelendirilebilmesi için ilk aranan koşul
ortak kontroldür. Bildirim konusu ortak girişim şirketinin kuruluşuna ilişkin olarak
taraflar arasında imzalanan 12.9.2005 tarihli Ortak Girişim Sözleşmesi’e göre,
kurulan şirkette Titan ve Jantsa eşit sayıda hisseye sahiptir. 110
Diğer yandan, mezkur Sözleşme’de, Şirket Yönetim Kurulu’nun, ikisi Jantsa
tarafından, üçü de Titan tarafından atanacak beş üyeden oluşacağı ve üç oyun
yönetim kurulu kararı alınması için yeterli olacağı belirtilmektedir. Bununla birlikte,
Sözleşme’nin “Oylama, Yönetim” başlıklı 5. maddesinde Şirket ile ilgili ticari ve
stratejik kararların Titan ve Jantsa’nın yazılı onayı olmaksızın
gerçekleştirilemeyeceği belirtilmek suretiyle, oluşturulan ortak girişim, ortaklardan
hiç birinin tek kontrolüne bırakılmamıştır. Anılan madde aşağıdaki gibidir:
“Kuruluşun ardından, Sözleşme’de aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde,
Hissedarlar tüm oy haklarını ve Şirket ile ilgili kontrol yetkilerini; Şirket, Yönetim
Kurulu ve/veya Genel Müdür’ün veya diğer tüm yetkililerin aşağıdaki işlemleri, 120
TITAN ve JANTSA’nın yazılı onayı olmadan gerçekleştirmemelerini temin edecek
şekilde kullanacaklardır.”
Yukarıdaki maddede anılan işlemlerden bazıları şunlardır:
“- şirketin ödenmiş ve kayıtlı sermayesinde bir değişiklik yapılması veya herhangi
bir opsiyon tanınması veya hak ihdas edilmesi veya her hangi bir tahvil edilebilir
enstrüman çıkarılması, veya hisselerin satın alınmasına veya yeniden
yapılanmasına sebep olabilecek, hisselerin geri alınmasına sebep olabilecek her
hangi bir teminat veya hisse çıkarılması,
- Sözleşme ile onaylanan dışında her hangi bir kişinin ortak olarak kabulü
- Şirket’in Ana Sözleşmesi’nde herhangi bir tadil yapmak; 130
- Her hangi bir kişinin, yükümlülüklerine veya taahhütlerini garanti altına almak
üzere kefalet, garanti veya tazminat verilmesi;
06-11/127-5

4
- Şirket’in (maddi veya gayrimaddi) varlıklarının veya taahhütlerinin veya işinin
tümünün veya önemli bir kısmının veya bunlar üzerindeki kontrol yetkisinin
satışına, devir ve temlikine, kiralanmasına ve elden çıkartılmasına ilişkin kararlar
veya bu yöndeki iş ve işlemler veya yerine göre satınalma işlemi öncesinde veya
sonrasında, Şirket’in, mülk veya varlıklarının önemli bir kısmını teşkil edecek
(maddi veya gayrimaddi) her hangi bir işin, mülkün veya varlığın veya bunlar
üzerindeki hakların satınalınmasına ilişkin kararlar veya bu yöndeki iş ve işlemler.
- Herhangi bir şube veya ofis açmak, kapatmak, iştiraki satmak veya her hangi bir 140
iştirakteki hisseleri veya menkul kıymetleri veya payları satmak, her hangi bir
arazi üzerinde kira tesis etmek, veya tesis etmeye karar vermek veya lisans tesis
etmek;
- Her hangi bir gerçek ve tüzel kişi ile ortaklık, kar paylaşımı, iş ortaklığı
sözleşmeleri yapmak;
- Yıllık işletme planı tasarısını, bütçe ve sermaye artırımı tasarısını kabul etmek
veya İşletme Planı’nda özlü değişiklikler yaparak, Ticari Faaliyet’in doğasını veya
coğrafik dağılımının değiştirilmesi;
- Herhangi bir kişiden hisse veya başka hak alımı, hisse taahhüdü, ipotek veya
teminat (veya buna ilişkin bir hak) tesisi; 150
- Alacaklılarla anlaşma ve yapılandırma yapmak, iflas talep etmek, tasfiye, hacizli
malların idaresi ve yönetimi veya Şirket’in (ihtiyari veya zorunlu) tasfiyesine
sebep olabilecek işlemlere izin vermek;
- nakit veya ayni olarak gelirlerden, sermayeden veya sermaye yedeklerinden
temettü veya her hangi bir nam altında dağıtım yapmak;
- Ünvanı veya markasını, TITAN JANTSA Sanayi ve Ticaret A.Ş den başka bir
ticari marka veya unvan ile değiştirmek;
- 500.00,00 EUR(beşyüz bin) toplamını geçen yatırımlar yapmak”;
Yukarıda aktarılan bilgi ve değerlendirmeler ışığında bildirim konusu işlemin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemi olarak nitelendirilebilmesi 160
için gereken ortak bir kontrolün bulunması şartını taşıdığı kanaatine varılmıştır.

H.2.1.2. Bağımsız bir İktisadi Varlık Olarak Ortaya Çıkma
Bir ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması için tam
işlevsel olması gereklidir. Ortak girişimin tam işlevsel olarak nitelendirilebilmesi,
onun bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini uzun süreli olarak yerine
getirmek üzere kurulmasına bağlıdır. Ana teşebbüslerin bünyesinde belirli bir
alanda örneğin araştırma geliştirme, üretim, dağıtım ya da satış alanlarından
birinde faaliyet göstermek üzere kurulan ortak girişimler bağımsız bir iktisadi
varlık olma özelliğine sahip değildirler. Ortak girişim, pazarda faaliyet gösteren 170
diğer firmaların gerçekleştirdiği üretim, dağıtım gibi tüm faaliyetlerde bulunmalı ve
kendine ait muhasebe, personel, idare ve yönetim organına sahip olmalıdır. “Tam
işlevsel” kriterinin belirlenmesinde etkili olan bir diğer unsur, ana teşebbüslerin
ilgili ürünün alt ve üst pazarlarında varlıklarını sürdürdüğü durumlarda, ana
teşebbüslerle ortak girişim arasındaki ilişkinin mahiyetidir. Ortak girişim,
ürünlerinin önemli bir bölümünü ana teşebbüslere sağlıyor, piyasadaki diğer
teşebbüslere kayda değer biçimde satış yapmıyorsa, bu durum ortak girişimin
06-11/127-5

5
bağımsız bir iktisadi varlık olarak nitelendirilememesi yönünde bir emare teşkil
etmektedir.
Kurum’un, bildirim konusu işleme ilişkin olarak taraf temsilcilerine gönderdiği 180
yazıya cevaben gönderilen yazıda, bildirim konusu ortak girişimin yeterli mali
gücü, personeli ve donanımı bulunduğu belirtilmektedir.
Buna göre, ortak girişimin gerçekleştirilmesi için başlangıç olarak yaklaşık
(…………………) YTL tutarında bir yatırımın yapılmasının öngörüldüğü, bu
miktarın faaliyet için gerekli ekipman, teçhizat ve enformasyon desteğini
kapsadığı ve Ortak Girişim Şirketi’nin kendi tesislerinin maliki olmasının
planlandığı belirtilmektedir.
Anılan yazıda, ayrıca, Ortak Girişim Şirketi’nin üretim aşamasındaki personel
ihtiyacının esas olarak Türkiye pazarında uzun yıllardır faaliyet gösteren Jantsa
tarafından araştırılacağı ancak müstakilen ortak girişim teşebbüsünce istihdam 190
edileceği; bununla birlikte knowhow transferinin etkin olarak sağlanması için Titan
tarafından belirlenmiş üst düzey ve kalifiye personelin ortak girişimin faaliyetlerini
gerçekleştirmesinde önemli rol oynayacağı, Şirket’in genel müdürü de dahil
olmak üzere, üst düzey profesyonel yönetiminin istihdamının da tarafların
halihazırdaki bünyesi haricindeki iş piyasasından gerçekleştirileceği ifade
edilmiştir.
Yazıda son olarak, Ortak Girişim Şirketi’nin Aydın Organize Sanayi Bölgesi’nde
kurulacağı ve faaliyet göstereceği; bu tesislerde üretilecek jantların satışının Türk
ve Doğu Avrupa pazarlarında yapılacağı ve üretim kapasitesinin senelik (…….)
adet olmasının planlandığı belirtilmektedir. 200
Yapılması planlanan yatırımın büyüklüğü ve niteliği göz önüne alındığında, ortak
girişimin geçici değil uzun süreli faaliyet gösterme amaçlı olarak kurulduğu
anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, teşebbüsün tam işlevsel bir teşebbüsün tüm
fonksiyonlarına sahip olacağı görülmektedir.
Diğer taraftan, bildirime konu Ortak Girişim Şirketi ile ana teşebbüsler arasında
ortak girişimin üreteceği ürünlerin dağıtımı için münhasır olmayan ancak her bir
ana teşebbüse ayrı bölge ve müşterilerin tahsis edilmiş olduğu dağıtım
anlaşmaları imzalanmaktadır. Tarafların temsilcileri, ortak girişimin ticari ve
stratejik koşullarına uyan başka bir teşebbüsün de ortak girişim tarafından
üretilen ürünleri dağıtma imkanı olacağını belirtmiştir. Ortak girişimin kuruluş 210
aşamasında ticari açıdan, dağıtım organizasyonunu gerçekleştirebilme kapasitesi
hakkında ortada olan objektif veriler (uzun zamandır piyasada faaliyet gösterme,
yeterli organizasyona sahip olma gibi) sebebiyle dağıtımın ana teşebbüsler
üzerinden yapılmaya başlanmasına karar verildiği, ortak girişimin ürünlerinin arzu
edilen kapasiteye varması halinde diğer bayilik organizasyonunun hayata
geçirileceği bildirilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Titan Jantsa’nın bağımsız bir
iktisadi varlık olarak ortaya çıkma şartını sağladığı anlaşılmıştır.

220
06-11/127-5

6
H.2.1.2. Rekabeti Sınırlayıcı Amaç ve Etkiye Sahip Olmama
Bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu olarak kabul edilebilmesi için
taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisinin olmaması gerekmektedir.
Aynı pazarda faaliyet gösteren rakipler arasında kurulan ortak girişimlerin,
rakipler arasındaki rekabeti koordine edici ve sınırlayıcı amaç ve etkileri
olabilmektedir. Bildirim konusu ortak girişim işleminin tarafları da aynı pazarda
faaliyet gösteren rakip teşebbüslerdir. Ancak, taraflar Ortak Girişim
Sözleşmesi’nin 11. maddesinde düzenlendiği üzere, ortak girişimin faaliyet
göstereceği ticaret alanında rekabet etmeme yükümlülüğüne girmişlerdir. 230
Dolayısıyla ana teşebbüsler olan Titan ve Jantsa, ortak girişimin faaliyet
konusunu oluşturan ve sözleşmede “ÜRÜNLER” olarak belirtilen ürünler
bakımından pazardan çekileceklerdir.
Titan temsilcisi tarafından Kurum’a gönderilen yazıda, ortak girişimin müstakilen
ve münhasıran faaliyet ve ürün konusunun tarım ve arazi jantları pazarında belli
traktör jantlarını üretmek olduğu, traktör jantlarının (özellikle arazide yüksek hızda
gidebilenler) özel üretim tekniği ve finansman gerektirdiği, Avrupa Jant Üreticileri
Birliği’nin bu konuda yayınlamış olduğu, Titan baş mühendislerinin bu jantların
teknik özelliklerine dair yaptığı katkıyı gösteren dokümanda (EUWA High Speed
Agricultural Wheel Production Term Sheet) da standartları belirtilen bu jantların 240
üretim tekniğinin özellikli bir know-how teşkil ettiği ve ortak teşebbüsün bu tip
jantları üretebilmesinin knowhow’un ortak teşebbüse Titan tarafından
kazandırılmasını gerektirdiği belirtilmektedir. Bu yazıda, ayrıca ortak girişimin
sınırlı faaliyeti alanına giren tarım ve arazi jantlarının kendi içinde benzer ama
bazı farklılıklar barındırmakta olup, diğer taraftan hafif ticari araç ve tır, kamyon
jantlarından tamamen farklı bir teknikle üretilmekte oldukları açıklanmaktadır.
Bu çerçevede, ortak girişimin amacının rekabetçi davranışların
koordinasyonundan ziyade özel bir know how gerektiren belli traktör jantlarını
üretmek olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Sözleşme’de ana teşebbüslere getirilen rekabet yasağı nedeniyle, 250
ana teşebbüslerin faaliyetleri ile ortak girişimin faaliyetleri çakışmamaktadır.
Ayrıca, Ortak Girişim Sözleşmesi’nin 2.1.1 maddesi,
“JANTSA ticari ve sınai, hafriyat ve zirai tekerlek üretmektedir. JANTSA
“ÜRÜNLER ve ÜRÜNLERLE rekabet edebilecek olarak tanımlananlar” hariç
olmak üzere yine zirai tekerlek ve tüm diğer traktör ve diğer araç tekerlekleri
üretimine devam edecektir.”
şeklindedir. Öte yandan, dosya mevcudu bilgilere göre, Titan’ın ortak girişimden
önceki ilgili pazardaki tüm satışları ortak girişimin üretim sahasına giren
jantlardan oluşmaktadır.
Bu hususlar dikkate alındığında, kurulacak ortak girişimin etki olarak da ana 260
teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açmayacağı
kanaatine varılmıştır.
06-11/127-5

7
Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda bildirim konusu işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.

H.2.2. Bildirimin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ
Kapsamında Değerlendirilmesi
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan,
“Ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar 270
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü ile birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
Bildirimi yapılan işlemde, ana teşebbüslerin Türkiye’de ilgili ürün pazarında
gerçekleştirmiş oldukları ciroları toplamı yaklaşık (…………) YTL, pazar payları
toplamı ise % (…) olduğundan, söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi değildir.

H.2.3. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Yan Sınırlamalara İlişkin 280
Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine tabi ortak girişimlerde ana teşebbüsler ile
ortak girişim arasında ana işlemin bir parçası olarak düzenlenen bir takım rekabet
sınırlamaları, özellikle rekabet etmeme yükümlülükleri, dağıtım anlaşmaları veya
lisans anlaşmaları gibi düzenlemeler işlemle doğrudan ilgili ve zorunlu olduğu
sürece yan sınırlama olarak kabul edilerek izin verilmektedir. Yan sınırlama kabul
edilmeyen sınırlamalar ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ayrıca
değerlendirilebilmektedir.
Birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu 290
yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar
açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Ortak girişim ile Titan arasında yapılan “Teknik Bilgi Lisans Sözleşmesi” ile Titan,
“Ürünler”in Türkiye’de üretimi ve pazarlaması için sözleşmenin ekinde yer alan
teknik bilgi ve ilgili yenilikler için ortak girişime münhasır haklar vermektedir.
Ayrıca, ortak girişim ile ana teşebbüsler arasında ayrı ayrı, ürünlerin sözleşmenin
2.1.5. maddesinde belirtilen tahsis edilmiş bölgelerde dağıtımı amacıyla
münhasır olmayan ve 3 yıllık “Dağıtım Anlaşma”ları imzalanmıştır. Bildirim
Formu’nda, bu anlaşmaların, ortak girişim tarafından üretilen malların halihazırda
mevcut veya ortak girişime kazandırılacak ya da kaydırılacak yerli ve yabancı 300
müşteri çevresine etkin ve verimli bir şekilde dağıtımı amacını taşıdığı
belirtilmektedir.
Anılan düzenlemelerin, zorunlu kriterleri taşımaları nedeniyle yan sınırlama
oldukları kanaatine varılmıştır.

06-11/127-5

8
H.2.4. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasağına İlişkin
Değerlendirme
Ortak Girişim Sözleşmesi’nin “Rekabetin Bulunmaması” başlıklı 11. maddesinde
ana teşebbüslerin hisseleri ellerinde bulundurdukları sürece ve ellerinden
çıkardıkları tarihten itibaren 2 yıl boyunca, kanunen tanınmış herhangi bir 310
borsada kote edilmiş veya işlem gören herhangi bir şirketin çıkarılmış hisse veya
tahvillerinin en fazla % 30 una sahip olunması dışında, aynı veya benzeri
herhangi bir işle doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeyecekleri
düzenlenmiştir. 11.1.2. maddede ise, ana teşebbüslerin hissedar oldukları ve
hisseleri ellerinden çıkardıkları tarihten 2 yıl sonraya kadar herhangi bir kişiyi
kendi nam veya hesabına veya bir başkası ile birlikte veya bir başkası adına
çalıştırmayacağı, şirketten ayrılması için kışkırtmayacağı, 11.3. maddede
belirtilen müşteriler haricinde, ortak girişimin halihazırdaki müşterilerine ya da 2
yıllık sürenin başlamasından bir yıl önce müşterisi olanlara kendi nam veya
hesabına, bir başkası ile birlikte ya da bir başkası adına ortak girişimin bir 320
müşterisi olmaması ve ortak girişimden ayrılması yönünde teşvikte yahut
girişimde bulunmayacağı hususlarına yer verilmiştir.
Sözleşmenin yukarıda belirtilen 11.3. maddesinde ise, 2.1.4. maddede bulunan
listenin Titan’ın müşteri tabanını oluşturduğu ve Titan’ın veya Titan Europe
Plc.’nin iştirakleri ya da diğer bağlı şirketlerin “Ürünlerin” üretim, satış ve dağıtımı
ile ilgili halihazırdaki operasyonlarının 2 yıllık süre açısından 11. maddedeki
rekabet yasağından muaf tutulduğu belirtilmektedir. 11.3. maddenin devamında
da, Türkiye’deki Hema, Uzel, Türk Traktör, Valtra ve ortak girişimin tahsis edilmiş
bölgede yer alan müşterilerinin ortak girişimin müşteri tabanını oluşturduğu
hususu düzenlenmektedir. 330
Bildirim Formu’nda, sözleşmenin 11. maddesindeki rekabet yasağı ile ilgili olarak,
ortak girişim sona erdikten sonraki rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
değerlendirilmesinin mutad bir uygulama olmadığının bilindiği, ancak ana
teşebbüslerin bir araya gelme nedenleri, hükmün içeriği ve konuluş amacının bu
hükmün yan sınırlama olarak değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koyduğu
belirtilmektedir.
Ayrıca, sınırlamanın Titan’a ait olan müşteri portföyünü ve dolayısıyla Titan’ın
ortak girişime kazandırdığı knowhow kullanılarak gerçekleştirilen üretimi
kapsadığı, bu sayede Titan’ın büyük bir değer olarak ortak girişimin hedeflerini
gerçekleştirmesi doğrultusunda ortaya koyduğu knowhow’ın, ortaklığın sona 340
ermesi durumunda kendi müşteri portföyüne yönelik olarak kullanılmasını belirli
bir süre için engellemeye çalıştığı ve bu sürenin de amacına uygun olarak
yalnızca 2 yıllık bir süre belirlendiği bildirilmektedir.
Diğer taraftan, getirilen sınırlamanın yoğun teknoloji transferinin olması sebebiyle
yatırımın ve dolayısıyla ortak girişim işleminin kendisinin gerçekleştirilmesi için bir
unsur ve gereklilik olarak ortaya çıktığı vurgulanmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, taraflarca rekabet yasağı aşağıdaki gibi
açıklanmıştır:
06-11/127-5

9
1. Taraflar, ortak teşebbüs devam ettiği sürece ortak girişim şirketi ile rekabet
etmeyeceklerdir. 350
2. Titan’ın ortak girişim şirketindeki hissesini devredip ayrılması halinde, Titan’ın
ortak girişime kazandırdığı kendi müşterileri ile know-how’un asli sahibi olarak
ticari ilişkisine devam etmesi mümkün olacaktır. Ancak bu esnada, ortak girişim
şirketi de aynı şekilde edindiği know-how’u, belli bir süre sonra edinmiş sayılacak
ve aynı know-how’ı kullanarak Titan ile rekabet edebilecektir. Dolayısıyla bu
ihtimal dahilinde ortak girişime getirilmiş bir rekabet sınırlaması yoktur.
3. Sadece, Titan’ın, Jantsa’nın hisselerini devralması halinde ise, devreden
ortaklar bakımından bir rekabet sınırlaması söz konusudur ve bunun süresi iki
yıldır.
4. Ortak girişim şirketinin henüz pay sahibi olmayan bir teşebbüse satılması 360
halinde de ortak girişim şirketinin faaliyetleri yönünden hiçbir rekabet sınırlaması
söz konusu değildir.
5. Jantsa’nın, Titan’ın paylarını devralması halinde ise, yine ortak girişim şirketi
herhangi bir şekilde rekabet sınırlamasına tabi değildir. Jantsa, şirketi
devralmışsa, Titan da kendi portföyü hariç, şirket portföyü ile rekabet
edemeyecektir, ki burada da amaç ortak teşebbüsü ve devralanı korumaktır.
Dolayısıyla, sadece Jantsa ortak girişimden ayrılmışsa Titan’ın portföyü veya
şirketin portföyü ile 2 yıl rekabet etmeyeceği taahhüdünde bulunmaktadır. Titan’ın
ortak girişimden ayrılması halinde ise, Titan 2 yıl süre ile kendi portföyü hariç
ortak girişim ile rekabet edemeyecektir. Bunun sebebi know-how’un şirket 370
aleyhine belli bir süre daha kullanılmasını engellemek olarak belirtilmekte;
sektöre kendi başına girmenin yatırım ve bilgi birikimi şartları da düşünüldüğünde
Jantsa’nın hazır bir düzen, tesis ve finansal kaynak olmadan iki sene içinde ortak
girişim ile rekabet edebilecek düzeye gelmesinin zaten mümkün olmadığı,
dolayısıyla 2 yıllık rekabet yasağının aslında Jantsa’nın ortak girişime yapılan
yatırım ve getirilen know-how’u dışarı taşımasını önlemek üzere getirildiği ifade
edilmektedir. Bu çerçevede, düzenlemenin tamamen bilgi ve portföyü dışarı
taşıyarak, daha önceden planlanmış ortak teşebbüsün amaç ve öngörüsüne ters
olan bir girişimi -yani haksız rekabeti- sınırlamak olduğu, bu itibarla, ilgili rekabet
sınırlamasına ekonomik anlamda bir rekabet sınırlaması olarak bakmamanın, 380
sadece haksız rekabetin önünün alınması gözüyle bakmanın hukuken ve fiilen
doğru olduğu vurgulanmaktadır. Bunun yanında rekabet etmeme yükümlülüğü
süresinin uzun tutulmayıp amacına uygun olarak sadece 2 sene olarak
belirlendiği bildirilmiştir.
Dosya konusu ortak girişim işleminde ana teşebbüslere getirilen rekabet
yasağının, ana teşebbüslerin ortak kontrolü devam ettiği sürece yan sınırlama
olarak kabul edilmesinde bir sorun olmadığı; söz konusu rekabet yasağının ortak
kotrolün sona ermesinden sonra 2 yıl daha devam etmesinin ise, işlemin yoğun
know-how ve müşteri portföyü transferi içermesi, ana teşebbüslerin ortak
girişimin sona ermesinden sonra tek başına faaliyet gösterebilmelerinin zaten 2 390
yıldan daha uzun bir zaman gerektirmesi ve amacın ortak girişime yapılan
yatırımların ve ortak girişimin çıkarlarının korunması olması dolayısıyla işlemle
06-11/127-5

10
doğrudan ilgili ve gerekli bir yan sınırlama olarak değerlendirilebileceği kanaatine
varılmıştır.
Öte yandan, Ortak Girişim Sözleşmesi’nin “Gizlilik” başlıklı 18. maddesinde ana
teşebbüslere getirilen, rekabet yasağı benzeri etki gösterebilecek düzenleme ile,
Sözleşme’nin hissedarları birbirlerine ve ortak girişime karşı, anlaşma boyunca
veya anlaşmanın feshinden sonraki herhangi bir tarihte ortak girişim veya diğer
hissedarla ilgili edinmiş olduğu gizli bilgileri kullanmama, açıklamama veya
yayınlamama yükümlülüğüne girmektedirler. Anılan maddede, bu maddedeki 400
“bilgi”lerin ortak girişim veya diğer hissedarlara ait müşterilerin isim ve adreslerini
de kapsadığı belirtilmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Titan temsilcileri bu
maddenin esas amacının gerek bu sözleşmede belirtilen, gerek ortak teşebbüs
faaliyeti neticesinde edinilecek ticari sır niteliğindeki bilgilerin, rakiplerden ve diğer
dikey ilişkide yer alan firmalardan gizli tutulmasına yönelik olduğunu
belirtmişlerdir. Ancak, ilgili maddenin lafzından, özellikle müşterilere ilişkin
bilgilerin kullanılmaması yükümlülüğünün, yukarıda yan sınırlama olduğu
belirtilen, ortak girişimin sona ermesinden itibaren 2 yıl süreyle sınırlı rekabet
etmeme yükümlülüğünü süresiz olarak uzatma etkisinin olabileceği
anlaşılmaktadır. Bu durum 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir 410
rekabet ihlali oluşturacaktır. Söz konusu yoğunlaşma işlemi için rekabeti gerekli
olandan daha fazla kısıtladığı belirlenen bu sınırlamanın, 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde belirtilen,
a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b. Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması,
kriterlerinin tamamını sağlayamadığı, bu nedenle, bu sekliyle anlaşmaya muafiyet 420
verilmesinin de mümkün olmadığı kanaatine varılmıstır.

I- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. İtalya’da kurulmuş ve yerleşik Titan Italia SpA. ile Türkiye’de kurulmuş ve
yerleşik JANTSA Jant Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin biraraya gelerek kurdukları Titan
Jantsa Jant Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanlı şirketin -ortak kontrol, bağımsız bir
iktisadi varlık olarak ortaya çıkma ve işlemin taraflar arasındaki veya taraflarla
ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması
kriterlerinin sağlandığı anlaşıldığından- ortak girişim olarak nitelendirilebileceğine; 430
işlemin, tarafların toplam pazar payları ve ciroları dikkate alındığında, 4054 sayılı
“Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olmadığına,
06-11/127-5

11
2. Ortak girişim ile Titan Italia SpA. arasındaki “Teknik Bilgi Lisans
Anlaşması”nın, ana teşebbüslerin her biri ile ortak girişim arasındaki münhasır
olmayan dağıtım anlaşmalarının ve ayrıca Ortak Girişim Sözleşmesi’nde yer
alan, ana teşebbüslerin ortak girişim ile rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin
hükümlerin birer yan sınırlama olarak kabul edilebileceğine,
3. Ortak Girişim Sözleşmesi’nin 18. maddesi ile getirilen gizlilik hükümlerinin 440
mevcut şekliyle yan sınırlama olarak kabul edilemeyeceğine; ayrıca 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen muafiyet için gerekli koşulları sağlamayan
bu hükümlere bireysel muafiyet tanınamayacağına,
4. Bu çerçevede ilgili maddenin, gizlilik niteliğini haiz de olsalar Ortak Girişim
Sözleşmesi çerçevesinde elde edilen özellikle müşterilere ilişkin bilgilerin,
tarafların kurulacak ortak girişim üzerindeki ortak kontrolleri sona erdikten 2 yıl
sonra ilgili tarafın ticari çıkarları çerçevesinde kullanılmasına imkan verecek
şekilde değiştirilerek Kurum’a tevsik edilmesine, aksi halde ilgili sözleşme
maddesinin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde rekabet ihlali olarak
değerlendirilerek haklarında işlem yapılacağının ilgili taraflara bildirilmesine; 450
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy