Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-3 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-13/154-38
Karar Tarihi : 16.2.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr.Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN
B.RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Zeynep MADAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Société Industrielle Commerciale Et de Participation
Temsilcileri: Gülperi YÖRÜKER ve Berrak ZORLU
Ahi Evran Cad. Polaris Plaza Kat:25 D:89 20
34398 Maslak / İstanbul
D. TARAFLAR :Kevork SANTALU
Körkadı Sokak Panorama Sitesi No:10
Arnavutköy / İstanbul
Hayik ARSLANYAN
Körkadı Sokak Panorama Sitesi No:10
Arnavutköy / İstanbul
30
Eva SANTALU
Körkadı Sokak Panorama Sitesi No:10
Arnavutköy / İstanbul
Anjel ARSLANYAN
Körkadı Sokak Panorama Sitesi No:10
Arnavutköy / İstanbul
Ani PEKKÜÇÜKYAN
Öztopuz Cad.Niğbolu Sokak No:2/5 Ulus İstanbul 40
Vantavar SANTALU
Kelaynak Sok. Kamer Sitesi 14 Blok D.7 Ulus İstanbul
Société Industrielle Commerciale Et de Participation
16 ,Boulevard Malesherbes,75008 Paris FRANCE
Fromageries BEL S.A.
16 ,Boulevard Malesherbes,75008 Paris FRANCE
50
06-13/154-38
2
E. DOSYA KONUSU: Kars Karper Peynir ve Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin %51 oranındaki hissesi ile bu teşebbüsün kontrol ettiği Karper
Gıda Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. ile Karper Basım Ambalaj
Hizmet ve Gıda Sanayi A.Ş. unvanlı şirketlerin Société Industrielle
Commerciale Et de Participation tarafından devralınması işlemine izin ve
menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.1.2006 tarih ve 170 sayı ile giren
ve en son 23.1.2006 tarih ve 417 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 60
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucu düzenlenen 2006-3-3/Öİ-06-Ş.YA sayılı Birleşme/Devralma Raporu,
3.2.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-120/4 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul’un
9.2.2006 tarihli ve 06-11/125-Mİ sayılı toplantısında görüşülmüş ve ek bir
çalışma yapılmasına karar verilmiştir.
Kurul’un 06-11 sayılı kararına istinaden hazırlanan 13.2.2006 tarihli Bilgi Notu,
13.2.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-120/7 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-13
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 70
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
-Société Industrielle Commerciale Et de Participation’ın Kars Karper Peynir ve
Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin %51 hissesi ile birlikte bu teşebbüsün kontrol
ettiği Karper Gıda Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. ile Karper Basım
Ambalaj Hizmet ve Gıda Sanayi A.Ş.’yi devralması işleminin; tarafların ilgili
ürün pazarındaki toplam pazar paylarının ve cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’in
4. maddesinde öngörülen eşiklerin altında kalması nedeniyle Rekabet Kurulu
iznine tabi olmadığı,
-Hisse Satın Alım ve Hissedarlık Sözleşmesi’nde öngörülen rekabet 80
etmemeye ilişkin hükümlerin kapsamı ve süresi makul gerekliliği aşmayacak
şekilde belirlendiğinden talep edilen menfi tespit belgesinin verilebileceği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1.Kars Karper Peynir ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. (Kars Karper)
Kars Karper, Türkiye’de eritme peyniri, tereyağı, bal, reçel, margarin, kaşar
peyniri, gravyer peyniri ve karton pazarlarında faaliyet göstermektedir. 90
Şirketin yukarıda sayılan pazarlardaki faaliyeti şu şekildedir: Eritme peynirini,
tereyağını, reçeli üreterek veya üçüncü kişilerden satın alarak satmaktadır.
Balı ise tenekelerde satın almakta ve daha sonra üretim sürecinde
kullanmakta1, margarini ise satın almakta ve ambalajlayarak satmaktadır.
Satın aldığı kaşar peynirin bir kısmını üretim sürecinde hammadde olarak
kullanmakta, kalanını üçüncü kişilere satmaktadır. Aynı şekilde gravyer
peynirini satın almakta ve daha sonra da satmaktadır. Kartonu da satın
1 Tereyağı ve balın üretim sürecinde kullanılmayan kısmı küçük gramajlar halinde ambalajlanarak
satılmaktadır.
06-13/154-38
3
almakta ve bunu Karper Basım Ambalaj Hizmet ve Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’ye satmaktadır. Kars Karper’in 2004 yılı Türkiye’deki toplam cirosu 100
(……………) YTL olup, devir işlemi öncesi ortaklık yapısına tablo 1’de yer
verilmiştir:
Tablo 1: Kars Karper’in hissedarlık yapısı
Hissedarlar Hisse Sayısı Hisse Bedeli
(YTL)
Hisse Oranı
(%)
Hayik Arslanyan 93.006.000 465.030 46.5
Kevork Santalu 79.003.000 395.015 39.5
Anjel Arslanyan 15.997.000 79.985 7.9
Eva Santalu 10.000.000 50.000 5
Ani Pekküçükyan 997.000 4.985 0.5
Vartavar Santalu 997.000 4.985 0.5
Toplam 200.000.000 1.000.000 100
Kars Karper’in yönetim kurulu üyeleri; Hayik Arslanyan (Başkan), Kevork
Santalu (Başkan Vekili), Anjel Arslanyan,Vartavar Santalu, Ani
Pekküçükyan’dan oluşmaktadır.
H.1.2.Karper Gıda Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. (Karper
Pazarlama) 110
Karper Pazarlama, Kars Karper’in ürün yelpazesinde yer alan ürünlerin
pazarlanması ve satışı ile iştigal etmekte olup, 2004 yılı Türkiye’deki toplam
cirosu (………….) YTL’dir. Hissedarlık yapısına tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo 2: Karper Pazarlama’nın hissedarlık yapısı
Hissedarlar Hisse Sayısı Hisse Bedeli
(YTL)
Hisse Oranı
(%)
Kars Karper 99.996 99.996 99.996
Hayik Arslanyan 1 1 0.001
Kevork Santalu 1 1 0.001
Ani Pekküçükyan 1 1 0.001
Vartavar Santalu 1 1 0.001
Toplam 100.000 100.000 100
Kars Pazarlama’nın yönetim kurulu üyeleri; Hayik Arslanyan (Başkan), Kevork
Santalu (Başkan Vekili), Ani Pekküçükyan’dan oluşmaktadır.
H.1.3. Karper Basım Ambalaj Hizmet ve Gıda Sanayi A.Ş. (Karper 120
Ambalajlama)
Karper Ambalajlama, Kars Karper’in ürün yelpazesinde yer alan ürünlerin
ambalajlanması ile iştigal etmekte olup, 2004 yılı Türkiye’deki toplam cirosu
(………) YTL’dir. Hissedarlık yapısına tablo 3’te yer verilmiştir.
Tablo 3: Karper Ambalajlama’nın hissedarlık yapısı
Hissedarlar Hisse Sayısı Hisse Bedeli
(YTL)
Hisse Oranı
(%)
Kars Karper 99.996 99.996 99.996
Hayik Arslanyan 1 1 0.001
Kevork Santalu 1 1 0.001
Ani Pekküçükyan 1 1 0.001
Vartavar Santalu 1 1 0.001
Toplam 100.000 100.000 100
06-13/154-38
4
Kars Ambalajlama’nın yönetim kurulu üyeleri; Hayik Arslanyan(Başkan),
Kevork Santalu(Başkan Vekili), Ani Pekküçükyan’dan oluşmaktadır.
130
H.1.4. Société Industrielle Commerciale Et de Participation’ın (Bel)
Bel, 52.500 Euro sermayeye sahip ve Paris Ticaret ve Şirketler Sicili’nde
kayıtlı bir şirkettir. Bel grubunun asıl hissedarı, Unibel SA’dır. Unibal SA
grubun koordinatör holding şirketidir. Bel’in Türkiye’de hukuki bir varlığı
bulunmamakta olup, ürünlerini Türkiye’deki tek dağıtıcısı olan GC Gıda
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (GC Gıda) aracılığıyla ihraç etmektedir.
Bel’in Türkiye’de tereyağı, bal, reçel, margarin, kaşar peyniri, gravyer peyniri
alanlarında doğrudan veya dolaylı bir faaliyeti yoktur. Yalnızca La Vache Qui 140
Rit ve Kiri markalı ürünler ile sürülebilir peynir pazarında, Babybel markalı
ürünler ile sert peynir pazarında GC Gıda aracılığıyla faaliyette bulunmaktadır.
Bel’in Türkiye’de GC Gıda aracılığıyla elde etmiş olduğu 2004 yılı cirosu
320.000 Euro olup, hissedarlık yapısına tablo 4’te yer verilmiştir.
Tablo 4: Bel’in hissedarlık yapısı
Hissedarlar Hisse Sayısı Hisse Bedeli (YTL) Hisse Oranı (%)
Bel 102.000.000 510.000 51
Hayik Arslanyan 59.003.000 295.015 29.5
Kevork Santalu 37.003.000 185.015 18.5
Ani Pekküçükyan 997.000 4.985 0.5
Vartavar Santalu 997.000 4.985 0.5
Toplam 200.000.000 1.000.000 100
Yönetim kurulu üyeleri ise; Antoine Fiévet (Başkan), Catherine Sauvin ve
Bruno Choch’dan oluşmaktadır.
150
H.2. İlgili Pazar
Devre konu şirketler eritme peyniri, tereyağı, bal, reçel, margarin, kaşar
peyniri, gravyer peyniri ve karton üretimi ve satışı alanlarında faaliyet
göstermekle birlikte, işlemin esas itibarıyla süt ürünleri pazarını etkilemesi ve
dolayısıyla yoğunlaşmanın bu alanda meydana gelmesi beklenmektedir.
Süt ve süt ürünleri sektörü, genel olarak süt, yoğurt, ayran, peynir, yağ, süt
tozu, krema, dondurma ve sütlü tatlılar gibi temel maddesi süt olan ürünleri
kapsamaktadır. 160
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu
mal veya hizmetler ile tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili
ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek
ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının
tanımında temel alınmaktadır.
170
06-13/154-38
5
Konu talep ikamesi yönünden ele alındığında süt ve süt ürünleri başlıkları
altında birçok alt ürün grubunun bulunduğunun dikkate alınması
gerekmektedir.
Süt ürünleri başlığı altında yer alan ve devredilen faaliyetlerin konusunu
oluşturan ürünler; peynir, tereyağı, margarin şeklinde sıralanabilecek
ürünlerdir. Bu ürünlerin her birinin farklı amaçlarla kullanılan, tüketici gözünde
farklı nitelikleri ve özellikleri bulunan, fiyatları farklı ürünler olduğu açıktır. Bu
çerçevede bu ürünlerin her birinin ayrı bir alt ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanma olanağı bulunmaktadır. 180
Genel olarak süt ve süt ürünleri arasında birinin diğerinin girdisi olma ilişkisi ve
yoğurt, ayran gibi fermente süt ürünleri ile diğer süt ürünlerinin çok karmaşık
üretim süreçlerinden geçirilmelerine rağmen büyük ek yatırımlar yapılmasına
gerek kalmaksızın aynı temel hammaddeden aynı tesiste üretilebilmeleri, söz
konusu ürünler arasındaki arz ikamesinin yüksekliğine işaret etmektedir. Arz
ikamesinin yüksekliği kapsam ekonomilerinden de faydalanmak isteyen
firmaları süt ve süt ürünleri portföyünde yer alan birçok üründe aynı anda faal
olmaya yöneltmektedir.
190
Bel’in Türkiye’deki faaliyetlerinin sadece peynir satışı ile sınırlı olduğu göz
önüne alındığında, işlemden en fazla bu pazarın etkilenmesi beklenmektedir.
İlgili ürün pazarı en geniş haliyle süt ve süt ürünleri pazarı olarak
belirlenebileceği gibi bu pazarın süt başta olmak üzere, peynir, yoğurt,
tereyağı gibi alt pazarlara ayrıştırılması da mümkündür. Diğer yandan peynir
pazarı sürülebilir peynir, eritme peynir, kaşar peyniri, gravyer peyniri gibi alt
segmentlere de ayrılmaktadır.
Nihai tahlilde bir değişikliğe yol açmayacak olması nedeniyle kesin bir veya
birden çok ilgili ürün pazarı tanımına yer verilmesine gerek bulunmamaktadır. 200
Bununla birlikte 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşiklerin aşılıp
aşılmadığının tespiti bakımından ilgili ürün pazarları; “peynir pazarı” bir bütün
olarak, “tereyağı”,” margarin”, “bal” ve “reçel” pazarları olarak ayrı ayrı
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının
bölgesel bir farklılık göstermediği ve devre konu şirketlerin bu türden
faaliyetlerini ülke çapında yürüttükleri göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar 210
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Dosya konusu işlem, Kars Karper’in sermayesinin %51’ini temsil eden ve
Hayik Arslanyan, Kevork Santalu, Anjel Arslanyan, Eva Santalu tarafından
sahip olunan hisseler ile Ani Pekküçükyan ve Vartavar Santalu(Türk
Hissedarlar)’nun ise Karper Pazarlama ve Karper Ambalajlama’daki 220
06-13/154-38
6
hisselerinin, Kars Karper’in bağlantılı teşebbüsleri olan Karper Pazarlama ve
Karper Ambalajlama unvanlı kuruluşların (devre konu şirketler), Bel (doğrudan
ya da yan kuruluşları aracılığıyla) tarafından devralınmasına (işlem) ilişkindir.
Taraflar bu işlemin gerçekleşmesine yönelik olarak 23.12.2005 tarihinde Hisse
Satın Alım ve Hissedarlık Sözleşmesi (Hissedarlık Sözleşmesi)
imzalamışlardır.
Kars Karper doğrudan, Karper Pazarlama ve Karper Ambalajlama ise Kars
Karper üzerinden dolaylı olarak Türk Hissedarların mutlak kontrolü (Devre
konu şirketlerin sermayelerinin %100’üne sahiptirler) altındadır. Dosya 230
mevcudu bilgi ve belgeden; işlem sonrasında devre konu şirketlerin, Kars
Karper sermayesinin %51 oranındaki hissesine sahip olacak olan Bel ile kalan
%49 oranındaki hissesine sahip kalacak Türk Hissedarlar tarafından ortak
kontrol edileceğinin taraflarca ifade edildiği anlaşılmıştır.
İşlem sonrasında Kars Karper’in2 hissedarlık yapısı aşağıdaki şekilde
olacaktır.
Tablo 3: Kars Karper’in işlem sonrası hissedarlık yapısı
Hissedarlar Hisse Sayısı Hisse Bedeli (YTL) Hisse Oranı (%)
Bel 102.000.000 510.000 51
Hayik Arslanyan 59.003.000 295.015 29.5
Kevork Santalu 37.003.000 185.015 18.5
Ani Pekküçükyan 997.000 4.985 0.5
Vartavar Santalu 997.000 4.985 0.5
Toplam 200.000.000 1.000.000 100
240
Hissedarlık Sözleşmesi’nin 13.3.(a) maddesi uyarınca devre konu şirketler altı
kişiden oluşan bir yönetim kurulu tarafından idare edilecektir. Dört üye Bel
tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilecektir. Kalan iki üye ise şirket
sermayesinin en az %20’sine sahip oldukları sürece Türk Hissedarlar’ın
çoğunluğu tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilecektir. Türk
Hissedarlar’ın Kars Karper sermayesindeki toplam hisseleri %20’nin altına
düşerse (hissedar oldukları sürece), bir üye atama hakkına sahip olacaklar ve
yönetim kurullarının kalan üyeleri Bel tarafından belirlenecektir. Aynı
maddenin (e) bendine göre yönetim kurulu kararları en az dört üyenin katılımı
ve toplantıda hazır bulunanların çoğunluğunun lehte oyu ile alınmaktadır. 250
Keza genel kurul toplantılarının toplantı ve karar nisabı, yasalarda aksi
emredilmediği sürece, şirket sermayesinin %51’ine sahip olanların hazır
bulunması ve lehte oy kullanması ile oluşmaktadır. Ayrıca, şirketlerin en üst
düzey yöneticisi olarak görev yapacak ve yönetim kurulu yetkilerinin bir
kısmını üzerine alarak şirketlerin günlük yönetiminden ve işlerinin idaresinden
sorumlu olacak bir Genel Müdür olacak ve bu kişi yönetim kurulu tarafından,
yalnızca Bel’in temsilcilerinin ilgili yönetim kurulu toplantısı sırasında önerdiği
kişiler arasından atanacaktır (sözleşme, madde 13.4).
Buna karşılık sözleşmenin 13.2.(c) ve 13.3.(e) maddelerine göre Türk 260
Hissedarlar’ın devre konu şirketlerin belirli stratejik (önemli) kararları üzerinde
2 Kars Karper; Karper Pazarlama ve Karper Ambalajlama’nın kontrol hissesine sahip olduğundan, bu iki
şirketin hissedarlık yapısı değişmese de, üzerindeki kontrol dolaylı olarak değişecektir.
06-13/154-38
7
veto hakları bulunmaktadır. Bu kararlar esas itibarıyla belirli bir büyüklükteki
yatırımlara ve kredi kullanımına ilişkindir.
Taraflar, stratejik olarak nitelendirilen bu kararların alınabilmesi için ana
teşebbüslerin katılımı ve lehte oy kullanması gerektiğinden (diğer bir ifadeyle
veto hakkı) devre konu şirketler üzerinde ortak kontrol olacağından bahisle
işlemin bir ortak girişim olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir.
Ortak girişimler için öncelikli unsur ortak kontrolün varlığıdır. Ortak kontrol iki 270
veya daha fazla teşebbüsün ya da kişinin başka bir teşebbüsün kararları
üzerinde etkili olabildiği durumlarda mevcuttur. Kararları üzerinde etkili olma
normal koşullarda bir teşebbüsün stratejik ticari kararlarını veto edebilme
gücünü ifade etmektedir. Stratejik kararları belirleme yetkisini bir ortağın eline
bırakan mutlak kontrolün aksine, ortak kontrol iki veya daha fazla ana
teşebbüsün stratejik kararları veto edebilme gücünden kaynaklanan kilitlenme
durumu ile tanımlanmaktadır. Diğer bir ifadeyle ana teşebbüsler ortak girişimin
ticari politikasını belirlemede ortak bir anlayışa sahip olmalıdır. Ortak kontrolün
en bilinen hali hisselerin ve oy haklarının ana teşebbüsler arasında eşit olarak
paylaşımıdır. 280
Diğer yandan söz konusu veto hakları ortak girişimin ticari stratejik kararlarıyla
ilgili olmalıdır ve bu haklar azınlık hissedarlarının yatırımcı sıfatıyla çıkarlarının
korunmasına yönelik tanınan haklardan (örneğin ana sözleşme değişikliği,
sermaye artırımı veya azaltımı ya da tasfiye kararları) öteye gitmelidir. Bu
bağlamda örneğin ortak girişimin satışına ya da tasfiye edilmesine dair
tanınan veto hakkı, azınlık hissesine sahip ortaklar bakımından ortak kontrol
varlığı sonucunu doğurmayacaktır. Buna karşılık bütçe, iş planları, temel
yatırımlar veya üst düzey yönetimin atanması gibi konularda öngörülen veto
hakları tipik olarak ortak kontrole yol açmaktadır. Bu noktada temel alınması 290
gereken nokta, ortak girişimin stratejik ticari kararları üzerinde ana
teşebbüslere etkide bulunabilme olanağının sağlanıp sağlanmadığı olmalıdır.
Söz konusu dosya bakımından Türk Hissedarlar’a tanınan stratejik ticari
kararlara yönelik veto hakkı, yapılacak yatırımlar bakımından bir anlam ifade
etmektedir. Veto hakkının önem derecesi birincil olarak yatırım seviyesine,
ikincil olarak ortak girişimin faaliyet gösterdiği piyasanın özelliği bakımından
yatırımların ne derece önemli olduğuna bağlıdır. Bu bağlamda oybirliği
gereken yatırım miktarı çok yüksek ise, tanınan veto hakkı ticari politikanın
ortaklaşa belirlenmesinden ziyade azınlık hissedarların çıkarlarının olağan
korunması durumuna daha yakın olacaktır.3 300
Bu konuda taraflardan alınan ek bilgide öngörülen yatırım büyüklüğünün
halihazırda planlanmış herhangi bir proje ile ilgili olmadığı, Kars Karper’in iş
hacmi göz önüne alındığında, her ne kadar imkansız olmasa da, herhangi bir
yılda yapılacak yatırımın öngörülen yatırım miktarına ulaşmasının pek
muhtemel görülmediği ifade edilmiştir.
3 İkinci kıstasa yönelik olarak, yatırım politikası normal koşullarda ortak kontrolün varlığını
değerlendirmede önemli bir araç olmasına rağmen, kimi sektörler bakımından yatırımlar bir teşebbüsün
pazar davranışında önemli bir role sahip değildir.
06-13/154-38
8
O halde yakın gelecekte yapılması pek muhtemel olmayan yatırımlar
konusunda amacı yalnızca %49 hisseye sahip Türk Hissedarlar’ın olağan
azınlık çıkarlarını korumak olan böylesi bir düzenlemenin devre konu şirketler 310
üzerinde ortak kontrole yol açtığını ileri sürmek doğru olmayacaktır. Bu
doğrultuda dosya konusu işlem ortak girişimden ziyade 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2/b maddesi kapsamında bir devralmadır.
Aynı Tebliğ’in 4. maddesine göre bir birleşme/devralmanın Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olabilmesi için işlemin taraflarının ilgili ürün piyasasında
toplam %25 pazar payı veya 25 milyon YTL ciro eşiğini aşmaları
gerekmektedir. Başvuru taraflarının ilgili piyasada elde ettikleri toplam ciro ve
pazar payı bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:
320
Toplam Ciro (2004 yılı itibarıyla Net Satışlar):
Kars Karper (…………) YTL
Bel (………) YTL4
----------- -------------------------
Toplam (……………..) YTL
Karper Pazarlama (…………….) YTL5
Karper Ambalajlama (…………….) YTL6
Devre konu şirketler ile devralan tarafın elde ettikleri cirolar ilgili ürün pazarı
en geniş haliyle alındığında dahi 25 milyon YTL eşiğini aşmamaktadır. Keza 330
peynir, tereyağı, margarin, bal ve reçel pazarlarından aldıkları paylar da
(sırasıyla; %(…), %(…), %(…), %(…), %(…)) Tebliğ’de öngörülen %25 pazar
payı eşiğinin altında kalmaktadır.
Söz konusu devralma işleminin taraflarının toplam cirolarının ve pazar
paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen 25 milyon YTL eşiğini veya %25
pazar payı eşiğini geçmediğinden devralma işlemi izne tabi değildir.
H.3.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi
340
Hissedarlık Sözleşmesi’nin 20. maddesine göre, Türk Hissedarlar hissedar
oldukları sürece ve sonrasında da beş yıl boyunca devre konu şirketler ile
rekabet eden herhangi bir işle7 iştigal etmeme, Bel ise yalnızca hissedar
olduğu sürece rekabet eden bir işle8 uğraşmama taahhüdü altına girmişlerdir.
Buna ilave olarak, taraflar işlerin görülmesi sırasında edindikleri ya da karşı
taraftan elde ettikleri her türlü bilgiyi hissedar oldukları sürece ve hissedarlığın
sonra ermesini izleyen beş yıl boyunca gizli tutmayı ve karşı tarafın yazılı
rızası olmadan -yasal gerekler haricinde- açıklamamayı ve kullanmamayı
taahhüt etmiştir (Hissedarlık Sözleşmesi, m.11.1).
350
4 (…………) Avro (31.12.2004 tarihindeki Merkez Bankası Avro döviz alış kuru (1,823 YTL) esas
alınarak hesaplanmıştır).
5 Karper Pazarlama’nın yegâne tedarikçisi Kars Karper’dir. Dolayısıyla elde edilen ciro, Kars Karper’den
satın alınmış ürünlerin üzerine kar konularak üçüncü kişilere yapılan satışlardan kaynaklanmaktadır.
6 Bu rakam yalnızca Kars Karper’e yapılan plastik ve karton kutuların satışından elde edilmiştir.
7 Peynir, tereyağı, bal ve reçel üretimi, pazarlaması, satışı veya dağıtımı.
8 Sürülebilir peynir, tereyağı, bal ve reçel üretimi, pazarlaması, satışı veya dağıtımı.
06-13/154-38
9
Dosya konusu devralma işlemi bakımından menfi tespit değerlendirmesinin
somut karşılığı (-rekabeti kısıtlayıcı başkaca bir hüküm olmadığı dikkate
alındığında-) Hissedarlık Sözleşmesi’ndeki rekabet etmeme ve gizliliğe ilişkin
düzenlemelerin yan sınırlama niteliğinde olup olmadığının tespitidir. Bunun
ötesinde değerlendirmeye ihtiyaç olan başkaca bir düzenleme sözleşmede
bulunmamaktadır.
Yan sınırlamalarda rekabet etmemeye ilişkin maddeler süre, coğrafi alan,
konular ve kişilerle ilgili şartların gerçekleştirilmek istenen amaçların elde
edilmesinde makul gerekliliği aşmayacak şekilde düzenlenmelidir. Rekabet 360
etmemeye ilişkin maddelere uygulamada istisnalar olmakla birlikte, know-how
ve goodwill ile birlikte devir söz konusuysa genellikle azami üç yıla, yalnız
goodwill devrediliyor ise iki yıla izin verilmiştir.
Olağan devralma işlemlerinde devreden ortak, hisselerini satarak piyasadan
çekilmekte ve rekabet yasağı süresi devir tarihinden itibaren işlemeye
başlamaktadır. Dosya konusu işlem her ne kadar devralma olarak
nitelendirilse de devreden ortaklar (Türk Hissedarlar) %49 oranındaki hisse ile
ortak kalmaya devam etmelerinin ötesinde altı kişiden oluşacak yönetim
kurullarında iki kişiyi belirleme hakkına sahip olacaklardır. Diğer bir açıdan 370
şirketin tüm kararlarına katılma ve her türlü bilgisine (ticari sırlar dahil) erişim
olanağına sahip olacaklardır. Bu açıdan Türk Hissedarlar için hissedar
kaldıkları sürece öngörülen rekabet yasağı makul bir temele kavuşmaktadır.
Hissedarlık sonrası için öngörülen ilave beş yıllık rekabet yasağı ise bu
yasağa duyulan ihtiyacın know-how ve/veya goodwill özelinde
gerekçelendirilmesi ile mümkün olabilecektir. Taraflar rekabet yasağı
maddesinin gerekçesine ilişkin yeterli açıklamaya yer vermişlerdir.
Gerçekleştirilecek işlem çerçevesinde Bel’in üretim, yenilik, araştırma-
geliştirme bağlamında yapacağı katkılar ortaya konulmuştur.
380
Aynı açıklamalarda rekabet yasağı maddesinin reklam/pazarlama ve dağıtım
açısından özel gerekçelerine de yer verilmiştir.
Yukarıdaki hususlar dikkate alındığında, Hissedarlık Sözleşmesi’nde
öngörülen ve devre konu şirketler ile hissedarlık süresince ve Türk
Hissedarlar’a Kars Karper’deki hisselerini devretmelerinden itibaren beş yıl
boyunca getirilen rekabet etmemeye yönelik hükmün, Bel’in Kars Karper’e
aktaracağı know-how ve buna bağlı olarak Kars Karper’de oluşacak
goodwill’in korunması amacıyla öngörülen kısıtlamalar işlemin gereği gibi
gerçekleştirilebilmesi için gereklidir; kapsamı ve süresi makul ölçüde
belirlenmiştir. 390
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Société Industrielle Commerciale Et de Participation’ın Kars Karper Peynir
ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin %51 hissesi ile birlikte bu teşebbüsün
kontrol ettiği Karper Gıda Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. ile Karper
Basım Ambalaj Hizmet ve Gıda Sanayi A.Ş.’yi devralması işleminin; tarafların
ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının ve cirolarının 1997/1 sayılı
06-13/154-38
10
Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşiklerin altında kalması nedeniyle
Rekabet Kurulu iznine tabi olmadığına,
400
2. Hisse Satın Alım ve Hissedarlık Sözleşmesi’nde öngörülen rekabet
etmemeye ve gizliliğe ilişkin hükümlerin yan sınırlama kabul edilerek kapsamı
ve süresi de makul gerekliliği aşmayacak şekilde belirlendiğinden Kanun’un 7.
maddesi kapsamında talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine
Kurul üyesi Rıfkı ÜNAL’ın farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
06-13/154-38
11
(16.02.2006 tarih, 06-13/154-38 sayılı Kurul Kararı’na)
FARKLI GEREKÇE
Kars Karper Peynir ve Gıda Sanayi Tic. A.Ş.’nin %51 oranındaki hissesi ile bu
teşebbüsün kontrol ettiği Karper Gıda Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. ve
Karper Basım Ambalaj Hizmet ve Gıda Sanayi A.Ş.’nin Societe Industrielle
Commerciale Et de Participation tarafından devralınması işlemine, dosya
çerçevesinde devralınan teşebbüsün üretim konularından “peynir” bakımından ilgili
ürün pazarının çok geniş belirlenmiş olduğu, bu tespitin “eritme peynir” gibi daha
spesifik bir ilgili ürün pazarının belirlenmesi halinde devralma işlemine konu
oluşumun pazar payının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen % 25’lik pazar payı eşiğini
aşabileceği gerekçesiyle ilgili Kurul Kararı’ndan farklı kanaatindeyim.
Rıfkı ÜNAL
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy