Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-7 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-16/186-46
Karar Tarihi : 2.3.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı
ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya
ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Orçun SENYÜCEL, Ali Fuat KOÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN
: Andritz AG Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve
Av. Zümrüt ESİN
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah.
Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR
:
Andritz GmbH
Stephanopeler Strasse 22 D-58675, Hemer-
Sundwig ALMANYA
Andritz AG
Statteggerstraße 18 A-8045 Graz AVUSTURYA FN
50935f Landesgericht Graz
Jagenberg AG
Kempeter Allee 30 47803 Krefeld ALMANYA
E. DOSYA KONUSU : Andritz GmbH tarafından Küsters Grubu’nun sahibi
bulunduğu “dokusuz kumaş”, “tekstil” ve “kağıt” üretiminde kullanılan 10
kalender makinelerine yönelik faaliyetlerin kendisine kontrol yetkisini sağlayan
%60 hissesinin Jagenberg AG’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.1.2006 tarih ve 530 sayı ile intikal eden
ve en son 14.2.2006 tarih ve 905 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.2.2006
tarih ve 2006-3-7/Öİ-06-OS sayılı Ön İnceleme Raporu, 27.2.2006 tarih,
REK.0.07.00.00-120/11 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-16 sayılı Kurul toplantısında 20
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Andritz GmbH’nin Jagenberg AG’nin
kontrolünde bulunan Küsters Grubu’nun sahibi bulunduğu “dokusuz kumaş”, “tekstil”
ve “kağıt” üretiminde kullanılan kalender makinesi işinin kendisine kontrol yetkisini
06-16/186-46
2
sağlayan %60 hissesini Jagenberg AG’den devralması işleminin tarafların ilgili ürün
pazarındaki toplam pazar payları yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında bir devralma
olduğu, ancak bu devir işlemi sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle de bildirim 30
konusu devir işlemine izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Andritz AG tarafından devralınacak olan Jagenberg AG’ye ait şirketler esas olarak
kağıt, dokusuz kumaş ve tekstil endüstrileri için kalender makinesi tasarımı, üretimi,
satışı ve bakımı alanlarında faaliyet gösterecektir. Küsters Grubu’nun tekstil kalender
makineleri bölümü devredilmektedir. Tekstil bölümü faaliyetleri ise dosya konusu
devralma işleminin bir parçası değildir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Küsters
Grubu’nun tekstil bölümü kumaşın yaş aprelenmesi (beyazlatma, merserize etme, 40
yıkama ve boyama işlemleri) ile ilgili makineler alanında faaliyet gösterirken, tekstil
kalender makinelerinin dokuma kumaş üretiminin son aşamalarında kumaşın kuru
aprelemesinde kullanıldığı anlaşılmıştır.
Ayrıca devrolunacak olan şirketler karton pano kurutma kalıp preslerinde kullanılan
“kıskaç rulolar” isimli rulolar üretimi alanında da faaliyet göstereceklerdir. Ancak
Jagenberg AG’nin Türkiye’ye herhangi bir rulo satımı mevcut değildir. Bu çerçevede
devir konusu faaliyet alanlarından birisi olan rulo pazarının ilgili ürün pazarı dışında
tutulması gerektiği kanaatine varılmıştır.
50
İlgili ürün pazarı devrolunacak şirketlerin Türkiye’de faaliyet gösterdiği alanlar
bazında kağıt kalender makineleri, dokusuz kumaş kalender makineleri ve tekstil
kalender makineleri olmak üzere üç ana pazar olarak belirlenmiştir. Yapılan yedek
parça satışı ile sunulan bakım ve tamir hizmetlerinin de aynı pazarlar içinde
değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devir işlemine konu olan şirketlerin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında
yapılmasından dolayı söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi pazar, 60
tüm ilgili ürün pazarları için “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.1.3. Pazar Payları
İlgili ürün pazarlarında Andritz Grubu’nun herhangi bir faaliyeti olmadığından pazar
payı da bulunmamaktadır. Kağıt kalender makineleri pazarında Kusters Grubu’nun
2004 ve 2005 yılı cirosu (………) ve (………) Euro civarında olup pazar payı
hesaplanmasına gerek olmayacak kadar küçüktür.
Küsters Grubu’nun dokusuz kumaş kalender makineleri pazarında 2004 yılında 70
Türkiye’de elde ettiği (………) Euro tutarındaki cironun sadece yedek parça
06-16/186-46
3
satışlarından elde edildiği dosya mevcudu bilgi ve belgede vurgulanmaktadır. Ayrıca
2005 yılında ise bu pazarda herhangi bir satış olmamıştır.
Tekstil kalender makineleri pazarında ise Küsters Grubu’nca 2004 yılında elde edilen
(………) Euro gelirin (………) Euro tutarındaki kısmının bir adet tekstil kalender
makinesi, kalan (………) Euro tutarındaki kısmın ise çeşitli yedek parça satışlarından
elde edildiği, 2005 yılında ise Türkiye’ye (………) Euro tutarında iki adet tekstil
kalender makinesi ve (………) Euro tutarında çeşitli yedek parça satışının
gerçekleştiği ve toplamda (………) Euro tutarında bir ciro elde edildiği taraflarca 80
bildirilmiştir
Tekstil kalender makineleri ve Dokusuz Kumaş kalender makineleri pazarlarındaki
teşebbüslerin Türkiye pazar paylarına tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo-1 Türkiye’de ilgili pazarlardaki pazar payları
Teşebbüs 2004
2005
Tekstil Kalender Makineleri
Küsters %(…) %(…)
Ramish Guarneri %(…) %(…)
Dokusuz Kumaş Kalender Makineleri
Küsters %(…) %(…)
Comerio %(…) %(…)
H.2.Taraflar
H.2.1. Küsters Beteiligungs GmbH ve Küsters Technologie GmbH&Co. KG 90
Devreden taraf olan Jagenberg Grubu’nun faaliyetlerinin kurumsal yapısı, dahili
olarak yeniden yapılandırılarak, dokusuz kumaş (non-woven) ve kağıt için kalender
makinası faaliyetleri, devralma işlemi öncesinde Küster Technologie GmbH&Co. KG
unvanlı yeni kurulacak bir ana şirket ve onun iştirakleri altında toplanacaktır.
Jagenberg AG, Küster Technologie GmbH&Co. KG’nin tek sınırlı sorumlu ortağı
olacaktır. Ayrıca, yeni kurulmuş bulunan Küster Beteiligungs GmbH, Küster
Technologie GmbH&Co. KG’nin tek genel ortağı olacaktır. Küster Beteiligungs
GmbH devralma işleminin gerçekleştirilmesi öncesinde %100 Jagenberg AG
iştirakidir. Küsters Grubu’nun diğer faaliyet alanı olan tekstil bölümü Jagenberg 100
AG’nin iştirakleri tarafından yürütülmeye devam edecek ve bu iştiraklerin devir işlemi
ile bir ilişkisi bulunmayacaktır.
Devralma işleminin gerçekleştirilmesi ile Küsters Technologie GmbH & Co. KG’nin
unvanı Andritz Küsters GmbH & Co. KG olarak değiştirilecek, Küster Beteiligungs
GmbH’nin unvanı ise Andritz Küster Beteiligungs GmbH olarak değiştirilecektir.
Jagenberg AG her iki şirkette de %40 hisseyi elinde bulundurmaya devam edecektir.
H.2.2. Jagenberg AG
Jagenberg AG, Jagenberg Grubu’nun holding şirketidir. Jagenberg Grubu kağıt, film
ve folyo makineleri için biçme, bükme, kaplama ve lamine etme alanlarında ve kağıt
üretimi, tekstil ve dokusuz kumaş üretiminde kullanılan kalender makineleri ile tekstil
alanında kullanılan diğer makineler alanlarında faaliyet göstermektedir. 110
06-16/186-46
4
E.Küsters Maschinenfabrik GmbH&Co. KG. Küsters Grubu’nun ana şirketidir.
Jagenberg AG bu şirketin tek sınırlı sorumlu ortağıdır. Ayrıca Jagenberg AG’nin
%100 iştiraki olan Eduard Küsters GmbH ise E. Küsters Maschinenfabrik
GmbH&Co. KG’nin tek genel ortağıdır.
Jagenberg AG’nin %94.3 hissesi bir Alman Şirketi olan Jag-Verwaltungs GmbH’ye
aittir. Geriye kalan %5,7 hisse ise halka arz edilmiştir ve Almanya’daki Frankfurt,
Stuttgart ve Berlin-Bremen borsalarında işlem görmektedir.
120
Jag-Verwaltungs GmbH, Kleinewefers-Beteiligungs GmbH şirketine ait olup,
Kleinewefers-Beteiligungs GmbH ise bir gerçek kişi olan Jan Kleinewefers’e aittir.
Jagenberg AG yönetim kurulu tek kişiden (Stefan K. Kanzbühler) oluşmaktadır.
Jagenberg AG yönetim kurulu üyesinin, devir işleminin gerçekleştiği ilgili ürün
pazarlarında veya etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka şirketlerin yönetim ya
da denetim kurullarında yer almadığı taraflarca belirtilmektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Jagenberg Grubu’nun 2004 mali yılında dünya
çapında elde edilmiş net gelirinin takribi (……………..) Euro, 2004 yılında Jagenberg 130
AG’den bağımsız olarak faaliyet gösteren Küsters Grubu’nun dünya çapında elde
edilmiş olan takribi gelirinin (……………..) Euro, Küsters Grubu’nun devralma
işlemine dahil olan ilgili kısımlara ilişkin 2004 yılı dünya çapında elde edilmiş gelirinin
ise (……………..) Euro olduğu anlaşılmaktadır. Küsters Grubu’nun Türkiye’de 2004
ve 2005 yıllarına ilişkin devir konusu faaliyet alanlarında ve 2004 yılı dünya çapında
elde edilen cirolarına tablo 2’de yer verilmiştir1.
Tablo-2 Küsters Grubu’nun Ciroları
İlgili Pazar 2004 yılı dünya çapında elde edilen cirolar
2004 yılı Türiye’de
elde edilen ciro
2005 yılı Türkiye’de
elde edilen ciro
Kağıt Kalender
makineleri
(…………) Euro (Takribi
…………YTL) (…………) Euro (…………) Euro
Dokusuz Kumaş
Kalender makineleri
(…………) Euro (Takribi
………… YTL)
(…………)
(Takribi
………YTL)2
(…………)
Tekstil Kalender
makineleri
(…………) Euro (Takribi
……… YTL)
(…………)(Takribi
……… YTL)
(…………) Euro
(Takribi ………YTL)
Karton Presler için
Rulolar
(…………) Euro (Takribi
…………… YTL)
-- (…………)
Kağıt Öğütme
Hizmetleri
(…………) Euro (Takribi
……… YTL)
-- (…………)
TOPLAM (…………) Euro (…………) Euro
(Takribi ………YTL)
(…………) Euro
(Takribi ………YTL)
Bildirim Formu’nda, pazardaki rakiplere ilişkin bilgilerin tahmini bilgiler olduğu
belirtilmektedir. Ancak, söz konusu ürünler devralma işleminin gerçekleştiği ilgili ürün 140
pazarından farklı pazarlarda olduğundan, rakiplerin pazar paylarının ayrıca
araştırılmasına ihtiyaç duyulmamıştır.
1 Bildirim Formu’nda Euro cinsinden sunulan değerler, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 2004 yılı ortalama
döviz kuru (1 Euro=1,767 YTL) olarak YTL cinsine dönüştürülmüştür.
2 Söz konusu cironun sadece yedek parça satışlarından elde edildiği, Türkiye’ye en son dokusuz kumaş kalender
makinesi satışının 2002’de yapıldığı bildirilmektedir.
06-16/186-46
5
H.2.3. Andritz GmbH
Andritz GmbH %100 Andritz AG iştirakidir. Andritz AG’nin takribi %26 oranında
hissesi Dr. Wolfgang Lieitner’in yönettiği Certus Beteiligungs-GmbH’ye aittir.
Hisselerin yaklaşık %2’si doğrudan Andritz Grubu yönetici kadrosuna aittir. Geri
kalan %72 oranındaki hisse ise halka arz edilmiştir.
150
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Andritz AG’nin esas olarak kağıt mendil
makineleri, mürekkep sökme teçhizatı ve stok hazırlamak için materyal ürettiği ve
tekstil ile dokusuz kumaş endüstrisine ürün ve hizmet sunmadığı, diğer yandan
içinde bulunduğu Andritz Grubu’nun dağıtım ve hizmet şirketleri dahil olmak üzere
80’den fazla şirkete sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Andritz AG Yönetim Kurulu üyeleri; Wolfgang Lieitner, Markku Hanninen, Frnaz
Hofmann, Friedrich Papst, Bernhard Rebernik’den oluşmaktadır:
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Andritz AG Yönetim Kurulu üyelerinden hiçbirinin, 160
Türkiye’de etkilenen pazar olarak tanımlanabilecek herhangi bir pazarda faaliyet
gösteren başka bir şirketin yönetim ya da denetim kurullarında yer almadığı
anlaşılmıştır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Devralma işlemi satıcı konumundaki Jagenberg AG ile alıcı Andritz GmbH ve Andritz
GmbH’nin ana şirketi durumundaki Andritz AG arasında 6.12.2005 tarihinde 170
akdedilen Hisse Alım Sözleşmesi ile düzenlenmiştir.
Devralma ile birlikte Küsters Beteiligungs GmbH ve Küsters Technologie GmbH &
Co. KG’nin %60 hissesi Andritz GmbH’a, %40’ı ise Jagenberg AG’ye ait olacaktır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devralma işlemi sonrasında Andritz GmbH’nin
devredilen şirketlerin %60 hissesine sahip çoğunluk hissedarı durumuna geleceği ve
söz konusu şirketler üzerinde tek kontrol yetkisine sahip olacağı anlaşılmaktadır.
Buna ilave olarak, en erken 31.12.2006 tarihinde uygulanmak üzere satıcıya bir satış
opsiyonu vasıtasıyla kendisinde kalan iştirak paylarını satma olanağı tanınmakta, 180
benzer şekilde, alıcıya da bir alım opsiyonu vasıtasıyla satıcıda kalan hisseleri satın
alabilme hakkı tanınmaktadır.
Devralma işlemi sonucunda Andritz Küsters GmbH & Co. KG ve Andritz Küster
Beteiligungs GmbH şirketlerinde (bu şirketler ve iştirakleri “Andritz Küsters” olarak
anılacaktır.) Andritz GmbH’nin %60, Jagenberg AG’nin %40 hissesi olacağı için, söz
konusu işlem sonucunda bir ortak girişimin oluşup oluşmayacağı önem
kazanmaktadır. Andritz GmbH ve Jagenberg AG arasında akdedilmiş olan
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 7.2. maddesinin (g) paragrafı gereğince, Andritz
Küsters’in yatırım, finansman, satış ve maliyet planlamaları, gelecek üç mali yıla 190
yönelik yönetsel planlama gibi stratejik önemi olan konular için danışman heyetinin
yazılı onayı gerekmektedir. Gerek Andritz Küsters Beteiligungs GmbH, gerekse de
06-16/186-46
6
Andritz Küsters GmbH & Co. KG’nin Şirket Ana Sözleşmeleri uyarınca her iki
şirketin de danışman heyeti aynıdır ve Andritz GmbH tarafından aday gösterilen bir
üye ile Jagenberg AG tarafından aday gösterilen bir üye olmak üzere toplam iki
üyeden oluşur. Danışman heyetinin kararları oybirliği ile alınmaktadır ve her üyenin
bir oy hakkı bulunmaktadır. Oy eşitliği durumunda getirilen öneri reddedilmiş
sayılmakta, ancak Andritz Küsters’in iki yönetici müdüründen her biri konuyu
ortakların oyuna sunabilecektir. Ortakların kararı, zorunlu kanuni hükümlerin veya
söz konusu şirket tüzüğünün daha yüksek bir çoğunluk veya oybirliği talep etmemesi 200
koşuluyla, verilen oyların basit çoğunluğu ile alınacaktır. Bu bağlamda, Andritz
GmbH’nin sahip olduğu %60’lık hisse, Andritz Küsters’te kontrolü tek başına elinde
bulundurmasına imkan vermektedir.
Dolayısıyla, kontrol unsuru göz önüne alındığında, söz konusu işlem bir ortak girişim
değil, devralmadır. Devralma işleminin ciro itibarıyla (1.229.170 YTL)3 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 1998/2 sayılı Tebliğ’de
belirtilen ciro eşiğinin altında kaldığı, ancak pazar payı itibarıyla aynı maddede
geçen %25’lik pazar payı eşiğini aştığı, anlaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu işlem,
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir. 210
H.3.2. Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devir konusu yukarıda yer alan faaliyet
alanlarından hiçbirisinde alıcı Andritz AG’nin faaliyet göstermediği, devir işleminde
devredilen şirketler ile devralan teşebbüsün faaliyetleri arasında herhangi bir yatay
ve dikey kesişmenin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Devralma işleminin ilgili ürün pazarlarından ilki olan kağıt kalender makineleri
pazarında Küsters Grubu’nun (……-…...) Euro’luk göz ardı edilebilecek cirosunun 220
bulunması sebebiyle devir sonrası söz konusu sektörde bir hakim durum yaratılması
veya hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu değildir. Benzer şekilde, dokusuz
kumaş kalender makineleri pazarında Küsters Grubu’nun 2004 yılında %(…)’lik
pazar payına sahip olması ve 2005 yılında satışının bulunmaması, devralma
işleminin rekabeti azaltması ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Tekstil kalender
makineleri pazarında ise, Küsters Grubu yüksek pazar paylarına sahip görünse de
(2004’te %...., 2005’te %....) söz konusu pazar payları sektörün iş hacminin büyük
olmamasından kaynaklanmaktadır. Nitekim, Küsters Grubu, 2004’te elde ettiği
cironun %(…)’ünü tek bir makine satışından, 2005 cirosunun %(…)’ini iki makine
satışından elde etmiştir. Ayrıca, Andritz GmbH’nin pazarda faaliyetinin olmaması 230
nedeniyle, devralma işlemi sonrasında sektörde bir değişikliğin meydana
gelmeyeceği ve rekabet önemli ölçüde azaltılmayacağı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda ele alınan etkilerinin dışında, devralma işlemi ile ilgili sözleşmelerde
herhangi bir rekabet etmeme veya istihdam etmeme düzenlemesi bulunmamaktadır .
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
3 Tekstil kalender makineleri pazarındaki 2005 yılı cirosu (1 Euro=1,57 YTL olarak hesaplanmıştır.)
06-16/186-46
7
240
Bildirim konusu işleminin tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları
yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle de bildirime konu işleme izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy