Rekabet Kurumu - Karar Sayı 06-16/188-48

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-3-5 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-16/188-48
Karar Tarihi : 2.3.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı
ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya
ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Ümit GÖRGÜLÜ, Neşe Nur YAZGAN

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN
: EQT IV Limited Temsileri: Av. Gönenç
GÜRKAYNAK, Av. Zümrüt ESİN
Esin Lokmanhekim İçtem Gürkaynak Ortak Avukat
Bürosu Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mahallesi
Beşiktaş/ İstanbul

D. TARAFLAR

:

DaimlerChrysler AG
70546 Stuttgart Almanya

EQT IV Limited
PO Box 543 East Wing Trafalgar Court, Admiral
Park St Peter Port, Guernsey, Channel Adaları GY1
6HJ

Camulos Vermögenswaltung GmbH
PO Box 543 East Wing Trafalgar Court, Admiral
Park St Peter Port, Guernsey, Channel Adaları GY1
6HJ

Teutates Vermögensverwaltung GmbH
PO Box 543 East Wing Trafalgar Court, Admiral
Park St Peter Port, Guernsey, Channel Adaları GY1
6HJ

E. DOSYA KONUSU : DaimlerChrysler AG’nin karayolu dışı uygulamalar için
dizel motorları faaliyetlerini yürüten şirketlerinin Camulos Vermögenswaltung
GmbH ve Teutates Vermögensverwaltung GmbH aracılığıyla EQT IV Fund
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.1.2006 tarih ve 167 sayı ile intikal eden
ve en son 23.2.2006 tarih ve 1118 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
06-16/188-48
2
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.2.2006
tarih ve 2006-3-5/Öİ-06-ÜG sayılı Ön İnceleme Raporu, 27.2.2006 tarih,
REK.0.07.00.00-120/12 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-16 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- DaimlerChrysler’in kontrolünde bulunan MTU-Friedrichshafen GmbH Grubu, MTU
South Africa Pty Ltd, MTU Japan Co Ltd, MTU France SAS, MTU Detroit Diesel UK
Ltd ve MTU Drive Shafts LLC’den (DC Satış İştirakleri), Detroit Diesel Distribution
Centre B.V. NL Detroit Diesel (Suisse) AG, Detroit Diesel Corporation’ın karayolu dışı
uygulamalar için dizel motor faaliyetlerine ilişkin belirli aktifler, borçlar, sorumluluklar
ve taahhütler de dahil olmak üzere DDC karayolu dışı uygulamalar için dizel motorlar
işinin ve CVD’nin (DaimlerChrysler’in ticari araç bölümünün karayolu dışı faaliyetleri)
karayolu dışı uygulamalar için dizel motor faaliyetine ilişkin olarak çalışanları ile belirli
tedarik, hizmet ve diğer sözleşmelerinin devri de dahil olmak üzere CVD karayolu dışı
uygulamalar için dizel motorlar işinin satış ve dağıtım organizasyonunun satış yoluyla
EQT IV Fund’a devredilmesi işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devir
işlemi olduğu; ancak bu işlem sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı,

- Devralma işlemini düzenleyen Hisse Satın Alma Anlaşması’nın 16.2. numaralı eki
“Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin 3. maddesiyle devredilen şirketler MTU-
Friedrichshafen GmbH ve MTU-Detroit Diesel Inc. ile alıcı şirket Camulos
Vermögenswaltung GmbH’e getirilen 31 Aralık 2007 tarihine kadar DaimlerChrysler
AG’nin devretmediği “karayolu içi uygulamaları için dizel motorları” işiyle rekabet
etmeme yükümlülüğünün devir işlemi ile doğrudan ilgili ve zorunlu bir unsur olarak
makul ve gerekli olduğu,

- Bununla birlikte devralma işlemini düzenleyen Hisse Satın Alma Anlaşması’nın
16.2. numaralı eki “Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin

a) 2.1. maddesinde yer verilen ve DaimlerChrysler AG ve Detroit Diesel
Corporation’e getirilen rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin,
devralmanın gerçekleşebilmesi için işlemle doğrudan ilgili ve gerekli olduğu
ancak, söz konusu yükümlülüğün nedenine dair sunulan gerekçelerin
öngörülen sürenin (31 Aralık 2010 tarihine kadar) makul sayılması için yeterli
bulunmaması nedeniyle, anılan rekabet etmeme yükümlülüğünün
sözleşmenin kapanış tarihinden itibaren 3 (üç) yıl ile sınırlandırılması ve
b) 2.2. maddesinde yer verilen ve “1600 serisi motorlar”a ilişkin olarak
DaimlerChrysler AG ve Detroit Diesel Corporation’e getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin devralmanın gerçekleşebilmesi için işlemle
doğrudan ilgili ve gerekli olduğu ancak, söz konusu yükümlülüğünün nedenine
dair sunulan gerekçelerin öngörülen sürenin (MTU-Friedrichshafen GmbH’nin
1600 Serisi Motorlarını 31 Aralık 2010 tarihine kadar lanse etmesi halinde, 31
Aralık 2014 tarihine kadar, aksi takdirde 31 Aralık 2010) makul sayılması için
yeterli bulunmaması nedeniyle, anılan rekabet etmeme yükümlülüğünün
06-16/188-48
3
bahse konu ürünün lanse edilme tarihine bakılmaksızın sözleşmenin kapanış
tarihinden itibaren 3 (üç) yıl ile sınırlandırılması
halinde bildirim konusu devralmaya izin verilmesinin uygun olacağı,
ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya konusu devralma işleminde, devre konu faaliyetler DaimlerChrysler AG ve
bağlı şirketleri aracılığıyla yürütülen karayolu dışı uygulamalar için dizel motorları
üretimi, dağıtımı, satışı ile bu ürünlere ilişkin yedek parça ve tamir/bakım işlerinden
oluşmaktadır1.

Dizel motorları, farklı alanlarda tatbik edilebilen ve bu sebeple geniş bir uygulama
yelpazesinde kullanılabilen motorlardır. Her farklı uygulama için motor seçimi, hacim,
ağırlık, hız ve maliyet gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak farklılık arzetmektedir. Genel
anlamda, söz konusu faktörlerin bileşimi belirli bir motorun performansını tayin
etmektedir.

Karayolu dışı uygulamaları için dizel motorlar esas olarak dört ana alanda
kullanılmaktadır. Bunlar; denizcilik, enerji üretimi, sanayi, savunma alanlarıdır.

Yukarıda yer verilen kullanım alanlarına göre dizel motorlar gerek güç gerekse,
hacim, ağırlık ve maliyet gibi unsurlar bakımından farklılık göstermektedir. Dolayısıyla
bir uygulama alanı için tasarlanmış bir dizel motor sisteminin kolaylıkla diğer bir
alanda kullanımı mümkün olmamaktadır.

Bu bilgiler ışığında ilgili ürün pazarı “denizcilik uygulamaları için dizel motor pazarı”,
“enerji üretimi uygulamaları için dizel motor pazarı”, “sanayi uygulamaları için dizel
motor pazarı” ile “savunma uygulamaları için dizel motor pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Devir işlemine konu olan şirketin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında
yapılmasından dolayı, söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi pazar
“Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.

H.2. Taraflar
H.2.1. DaimlerChrysler AG (DC), DaimlerChrysler North America Holding Corp.,
DaimlerChrysler UK Holding plc. ve DaimlerChrysler South Africa (Pty.) Ltd.

DaimlerChrysler grubu 1998 yılında Daimler-Benz AG ve Chrysler Corporation’ın
birleşmesiyle oluşmuş, binek otomotiv, ticari araç üretimi ile savunma sanayi

1 Devre konu faaliyet esasen dizel motor uygulamalarının bütünleyici parçaları niteliğinde olan ve üçüncü kişilere
satılmayan itiş sistemleri (çoğunlukla üçüncü kişilerden satın alınan gaz türbinlerini içermektedir) ile elektronik
gözetim ve denetim sistemlerini de içermektedir. Buna ek olarak devre konu şirketlerin hem dizel motorların
bütünleyici parçaları olarak hem de üçüncü kişilere satılmak üzere üretilen enjeksiyon sistemleri ve binek otomobil
ve hafif ticari araç üreticileri için üretilen kadran şaftları alanında da faaliyeti bulunmaktadır. Ancak 2004 yılında
Türkiye’de söz konusu ürünlerin satışı gerçekleştirilmemiştir.
06-16/188-48
4
teknolojileri alanında faaliyet gösteren bir şirkettir. Yirmi ülkede üretim tesisleri
bulunan şirketin 2004 yılı toplam cirosu (…………) Euro olarak gerçekleşmiştir.
Anılan şirket herhangi bir kişi ya da kuruluş tarafından kontrol edilmemektedir.

Bildirim formunda “Müşterek Satıcılar” olarak isimlendirilen DaimlerChrysler North
America Holding Corp., DaimlerChrysler UK Holding plc. ve DaimlerChrysler South
Africa (Pty.) Ltd. İse DC’nin kontrolü altında bulunan ve devralma işlemine DC ile
birlikte taraf olan diğer şirketlerdir.

H.2.2. Devralınan Şirketler (Hedef İş)

Dosya konusu devralma işleminde devre konu teşebbüs ve faaliyetler aşağıda
sıralanmaktadır:
(i) MTU-Friedrichshafen GmbH (MTU-F) ve iştiraklerinin hisse ve oy haklarının
tamamı (MTU-F, iştirakleriyle birlikte “MTU-F Grubu” olarak anılacaktır)2.
(ii) DC’nin, MTU-F Grubu için dağıtım ve pazarlama birimleri olarak faaliyet
gösteren belirli iştiraklerindeki hisse ve oy haklarının tamamı. Söz konusu
iştirakler MTU South Africa Pty Ltd, MTU Japan Co Ltd, MTU France SAS,
MTU Detroit Diesel UK Ltd ve MTU Drive Shafts LLC’den (DC Satış İştirakleri)
oluşmaktadır.
(iii) Detroit Diesel Distribution Centre B.V. NL ve Detroit Diesel (Suisse) AG’nin
hisse ve oy haklarının tamamı ve Detroit Diesel Corporation (DDC) karayolu
dışı uygulamalar için dizel motor faaliyetlerine ilişkin belirli aktifler, borçlar,
sorumluluklar ve taahhütler de dahil olmak üzere DDC karayolu dışı
uygulamalar için dizel motorlar işi.
(iv) CVD’nin (DC’nin ticari araç bölümünün karayolu dışı faaliyetleri) karayolu dışı
uygulamalar için dizel motor faaliyetine ilişkin olarak çalışanları ile belirli
tedarik, hizmet ve diğer sözleşmelerin devri de dahil olmak üzere CVD
karayolu dışı uygulamalar için dizel motorlar işinin satış ve dağıtım
organizasyonu.

DC Türkiye’de devralma konusu karayolu dışı uygulamalar için dizel motorları
faaliyetini önemli ölçüde MTU Motor Türbin Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MTU Türkiye)
aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Buna ek olarak, DC’nin %100 hisse payı ile
kontrolünde bulunan MTU-F de doğrudan satış yoluyla Türkiye’de faaliyet
göstermektedir. MTU Türkiye halihazırda %99,9 oranında hissesine sahip bulunan
MTU-F kontrolündedir3. İnceleme konusu devralma işlemi sonucunda MTU-F ve
bünyesinde yer alan MTU Türkiye’nin kontrolü EQT’ye devredilecektir.

DC, 2004 yılında Türkiye’de karayolu dışı uygulamaları için dizel motorları
faaliyetinden yaklaşık (……………) YTL4 ciro elde etmiştir. Anılan cironun
(……………) YTL’si MTU Türkiye aracılığıyla yapılan satışlar, geri kalan yaklaşık

2 Devralma İşlemi uyarınca MTU-F’nin tamamına sahip olduğu bir iştiraki olan MTU Australia Pty Ltd., MTU
DDA’daki hissedarlığını %21’den %50’ye çıkaracak olup, DC AG geri kalan %50’lik hisseyi elinde bulundurmaya
devam edecektir.
3 MTU Türkiye’nin geri kalan hisselerine dört adet gerçek kişi (Jost Frank, Ralph Behringer, Muammer İyi ve Ali
Timur İyi) sahiptir ve bunların her biri %0.0041 hisseye sahiptir. MTU Türkiye’nin herhangi bir bağlı ortaklığı
bulunmamakta ancak Çorlu’da bir şubesi ve Marmaris ile Ankara’da irtibat büroları bulunmaktadır.
4 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2004 yılı ortalama döviz kuru (1 EURO = 1,767 YTL) dikkate alınarak
belirlenmiştir.
06-16/188-48
5
(…………) YTL’si ise MTU-F ile Türk müşteriler arasındaki doğrudan satışlar yoluyla
gerçekleşmiştir.
MTU Motor Türbin Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Yönetim Kurulu Muammer İyi, Jost Axel
ve Weber Frank’tan oluşmaktadır.

H.2.3. Camulos Vermögenswaltung GmbH (Camulos) ve Teutates
Vermögensverwaltung GmbH (Teutates)

Camulos ve Teutates devralma işlemi için yeni kurulmuş ve önceden herhangi bir
faaliyeti bulunmayan şirketlerdir. Bu şirketlerden Teutates, Camulos’un %100’üne
sahiptir. Teutates ise Seeker Rekees S.a.r.l (Luxembourg) ve Seeker Holding Limited
(Guernsey) aracılığıyla EQT IV Fund kontrolünde bulunmaktadır.

2004 yılında kurulmuş olan EQT IV Fund, EQT özel sermaye fonları grubunun5 ve
bunların ilgili şirket portföylerinin bir parçasıdır. Söz konusu portföy şirketleri,
telekomünikasyon, mühendislik, tıbbi cihazlar, hizmet taşeronluğu, teknoloji ve
markalı tüketim malları gibi çeşitli sanayi dallarında faaliyet göstermektedir. EQT
fonları ve EQT IV Fund, 2004 yılında sırasıyla (…………) EURO ve (…………) EURO
ciro elde etmişlerdir.

EQT özel sermaye fonları grubu tarafından yönetilen fonların veya bağlı şirketlerin
Türkiye’de karayolu içi ve karayolu dışı uygulamalar için dizel motorları alanında
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu sebeple söz konusu fon ve şirketler
Türkiye’deki ilgili ürün pazarında herhangi bir ciro elde etmemiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi

DaimlerChrysler’in kontrolünde bulunan MTU-Friedrichshafen GmbH Grubu, MTU
South Africa Pty Ltd, MTU Japan Co Ltd, MTU France SAS, MTU Detroit Diesel UK
Ltd ve MTU Drive Shafts LLC’den (DC Satış İştirakleri), Detroit Diesel Distribution
Centre B.V. NL Detroit Diesel (Suisse) AG, Detroit Diesel Corporation’ın karayolu dışı
uygulamalar için dizel motor faaliyetlerine ilişkin belirli aktifler, borçlar, sorumluluklar
ve taahhütler de dahil olmak üzere DDC karayolu dışı uygulamalar için dizel motorlar
işinin ve CVD’nin (DaimlerChrysler’in ticari araç bölümünün karayolu dışı faaliyetleri)
karayolu dışı uygulamalar için dizel motor faaliyetine ilişkin olarak çalışanları ile belirli
tedarik, hizmet ve diğer sözleşmelerinin devri de dahil olmak üzere CVD karayolu dışı
uygulamalar için dizel motorlar işinin satış ve dağıtım organizasyonunun satış yoluyla
EQT IV Fund’a devredilmesidir. Söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
anlamında bir devralmadır.

Yukarıda değinildiği üzere inceleme konusu devralma işleminde alıcı konumunda
bulunan Camulos ve Teutates şirketleri ile bu şirketlerin kontrolünü elinde bulunduran
EQT özel sermaye fonları grubunun ilgili ürün pazarlarında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Bu nedenle söz konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’in
4. maddesi uyarınca izne tabi bir işlem olup olmadığının belirlenmesi için DC’nin ilgili
pazarlardaki pazar payı ve ciro bilgilerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.


5Diğer EQT fonları arasında EQT I, EQT II, EQT III, EQT Finlandiya ve EQT Denmark bulunmaktadır.
06-16/188-48
6
DC’nin ilgili ürün pazarlarındaki, dosya mevcudu bilgi ve belgeden elde edilen tahmini
pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:
Denizcilik Uygulamaları İçin Dizel Motorlar: 2004 yılı pazar payı %(…)’tür.
Enerji Üretimi Uygulamaları İçin Dizel Motorlar: 2004 yılı pazar payı %(…)’dir.
Savunma Uygulamaları İçin Dizel Motorlar: 2004 yılı pazar payı %(..)’tür.
Sanayi Uygulamaları İçin Dizel Motorlar: 2004 yılında satışı bulunmamaktadır.

DC’nin, ilgili ürün pazarlarındaki pazar payları %(…)’in altındadır. Dolayısıyla bildirim
konusu devralma işleminde, tarafların ilgili ürün piyasasındaki toplam pazar payları
1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen %25 pazar payı eşiğinin altında kalmaktadır.

DC’nin ilgili ürün pazarlarındaki 2004 yılı ciroları ise denizcilik uygulamaları için dizel
motorlar pazarında (……………) YTL, enerji üretimi uygulamaları için dizel motorlar
pazarında (……………) YTL, savunma uygulamaları için dizel motorlar pazarında
(……………) YTL ve sanayi uygulamaları için dizel motorlar pazarında (…………)
YTL6 olarak gerçekleşmiştir.

Bu çerçevede dosya konusu devralma işlemi, enerji üretimi uygulamaları için dizel
motorlar, savunma uygulamaları için dizel motorlar ve sanayi uygulamaları için dizel
motorlar pazarları bakımından, tarafların toplam pazar payı ve cirolarının 1997/1
sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiklerin altında kalması nedeniyle izne tabi bir işlem
değildir.

Dolayısıyla, söz konusu devralma işlemi, denizcilik uygulamaları için dizel motorlar
pazarı açısından tarafların toplam cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşması nedeniyle 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir.

H.3.2. Değerlendirme

Tarafların “denizcilik uygulamaları için dizel motor” pazarındaki payı sadece
devralınan şirketin faaliyetlerinden elde ettiği pazar payıdır. Diğer bir deyişle söz
konusu pazarda sadece devralınan şirketler faaliyet göstermektedir. Dolayısyla bu
pazarda devralma işleminden dolayı herhangi bir değişiklik yaşanmayacaktır. Bu
nedenle söz konusu pazarda bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu
olmayacaktır.

H.3.2.1. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü

Devralma işlemini düzenleyen Hisse Satın Alma Anlaşması’nın 16.2. numaralı eki ile
DC, DDC, Camulos (Alıcı), MTU-F ve MTU Detroit Diesel Inc. (MTU-DD) arasında bir
“Rekabet Etmeme Sözleşmesi” yapılmıştır.

Söz konusu sözleşmenin 2.1. maddesi uyarınca DC ve DDC, Hedef İş ile karayolu
dışı uygulamalar için dizel motorları işinde 31 Aralık 2010 tarihine kadar rekabet
etmemeyi taahhüt etmektedir.


6 Sadece yedek parça satışı ile tamir/bakım faaliyetlerinden elde edilen ciro.
06-16/188-48
7
Benzer şekilde, sözleşmenin 2.2. maddesi uyarınca da, Hedef İş’in halihazırda
geliştirilmekte olduğu ve yatırım gerektiren 1600 serisi motorlar işi ile ilgili olarak da,
MTU-F’nin 1600 Serisi Motorlarını 31 Aralık 2010 tarihine kadar lanse etmesi halinde
(örneğin prototip üretimi ve piyasaya sürümü), 200 kw ile 700 kw arasındaki 1600
Serisi Motorlar ile ilgili olması ve işbu sözleşmede yer alan sınırlamalara ve
muafiyetlere tabi olunması kaydıyla DC ve DDC, 31 Aralık 2014 tarihine kadar
rekabet etmemeyi taahhüt etmektedir.

Ayrıca, Rekabet Etmeme Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca devredilen şirketler
MTU-F ve MTU-DD ile alıcı şirket Camulos 31 Aralık 2007 tarihine kadar DC’nin
“karayolu uygulamaları için dizel motorları” işiyle rekabet etmemeyi taahhüt
etmektedir.

Yan kısıtlamalarda, rekabet etmemeye ilişkin maddelerin süresinin, uygulanacak
coğrafi alanının, konularının ve kişilerle ilgili şartlarının gerçekleştirilmek istenen
amaçların elde edilmesi için makul gerekliliği aşmayacak şekilde düzenlenmesi
gerekmektedir. Kurul kararlarında istisnalar olmakla birlikte, goodwill (peştemaliye-
ticari itibar) ve know-how’ın birlikte devri söz konusuysa azami üç yıl, yalnız ticari
itibar devrediliyor ise iki yıl rekabet etmeme süresi makul bulunmuştur. Bu noktadan
hareketle bu sürenin (2-3 yıl) ötesinde öngörülen rekabet yasaklarına ilişkin ek
gerekçelerin sayılması zorunluluğu doğmaktadır.

H.3.2.1.1. Satıcı İçin Öngörülen Rekabet Etmeme Yükümlülüğüne İlişkin
Değerlendirme

Dosya konusu işlem kapsamında, DC, MTU-F Grubu, DC Satış İştirakleri, DDC
karayolu dışı uygulamalar için dizel motorları faaliyeti ve CVD karayolu dışı
uygulamalar için dizel motorları faaliyetlerine ilişkin hisse ve varlıkları satış yoluyla
EQT IV Fund’a devretmektedir. Bu unsurlar know-how ve peştemaliyenin birlikte
devredildiğine işaret etmektedir. Diğer taraftan devralan tarafın daha önce bu
piyasada faaliyetinin olmaması, devralma işlemiyle birlikte pazara yeni giriyor olması
ve bu anlamda sektörü tanımıyor olması öngörüsünden hareketle rekabet etmeme
yükümlülüğünün makul ve gerekli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan, bu
sürenin 3 yıldan fazla olmasını gerektirecek ek gerekçelerin bulunmaması nedeniyle
“Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin 2.1. maddesinde öngörülen rekabet yasağının
sözleşmenin kapanış tarihinden itibaren üç yıl ile sınırlandırılması gerektiği kanaatine
varılmıştır.

Diğer yandan “Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin 2.2. maddesinde öngörülen “1600
serisi motorların geliştirilmesi” için getirilen ek rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin
hüküm, ilgili devralma işleminin gerçekleştirildiği dönemde üretilen ve pazarlanan bir
ürünle değil bu ürünlerin ardıl ürünleri ve alıcının geliştirme sürecinin ileriki
aşamalarında üretilecek ürünler ile ilgilidir. Bu noktada, taraflar henüz geliştirilme
aşamasında bulunulan ve işlemin bir parçası olan rekabet etmeme korumasına
itimatla daha da yatırım ve emeğe konu edilerek üretildikten sonra pazara
sunulabilecek olan bir ürüne ilişkin rekabet etmeme yükümlülüğünün bitiş tarihinin de
bir özellik göstermesinin ve diğer rekabet etmeme düzenlemelerine göre sözleşme
tarihinden daha uzak bir tarihte biteceği hususunda anlaşılmış olmasının makul ve
oranlı olduğu gerekçesi ile MTU-F’nin 1600 Serisi Motorlarını 31 Aralık 2010 tarihine
06-16/188-48
8
kadar lanse etmesi halinde 31 Aralık 2014 tarihine, aksi takdirde 31 Aralık 2010
tarihine kadar rekabet etmemeyi taahhüt etmektedirler.

Öncelikle belirtilmelidir ki, birleşme devralma işlemlerinde satıcıya getirilen rekabet
yasakları genel olarak hem ticari itibar hem de know-how devrini kapsamaktadır.
Başka bir deyişle, ürünün henüz piyasaya sunulmadığı dolayısıyla müşteri
bağımlılığının henüz mevcut olmadığı bir durum için öngörülen rekabet yasakları
istisnai olarak gündeme gelmektedir. İnceleme konusu devralma işleminde de 1600
Serisi Motorların henüz piyasada bulunmaması nedeniyle herhangi bir peştemaliye
(goodwill) devri söz konusu değildir. Buna ek olarak söz konusu rekabet yasağını
düzenleyen “Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin 2.2. maddesinde 1600 serisi motorlara
ilişkin herhangi bir know-howdan bahsedilmemektedir. Bu çerçevede anılan
motorların devrine ilişkin olarak yeni bir ticari itibar veya know-how devri söz konusu
olmadığından 31 Aralık 2014 tarihine kadar uzayabilecek ek bir rekabet etmeme
yükümlülüğüne gerek bulunmamaktadır. Dolayısıyla, “Rekabet Etmeme
Sözleşmesi”nin 2.2. maddesinde öngörülen “1600 serisi motorların geliştirilmesi” için
getirilen ek rekabet etmeme yükümlülüğünün ürünün lanse edilmesi (örneğin prototip
üretimi ve piyasaya sürümü), tarihine bakılmaksızın satıcıya getirilen rekabet
etmemeye ilişkin diğer hükümlere uyumlu şekilde sözleşmenin kapanış tarihinden
itibaren üç yıl ile sınırlandırılması uygun olacaktır.

H.3.2.1.2. Hedef İş ve Alıcı İçin Öngörülen Rekabet Etmeme Yükümlülüğüne
İlişkin Değerlendirme

“Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin 3. maddesi uyarınca devredilen şirketler MTU-F ve
MTU-DD ile alıcı şirket Camulos’un 31 Aralık 2007 tarihine kadar DC’nin
devretmediği “karayolu içi uygulamaları için dizel motorları” işiyle rekabet etmemeyi
taahhüt etmektedir.

Alıcıya getirilen bu tür rekabet etme yasakları “ters rekabet yasağı” şeklinde
tanımlanmaktadır. Genel olarak, devralma sonrası için alıcıya getirilen bu türden
kısıtlamalara olumlu yaklaşılmamaktadır. Ancak, devre konu faaliyet ile satıcının
devretmediği faaliyetler arasında çok yakın ilişki ve arz ikamesinin varlığı halinde,
alıcıya getirilen ters rekabet yasağı devir işlemi ile doğrudan ilgili ve zorunlu bir unsur
olarak kabul edilebilmektedir.

Dosya konusu işlemde devredilmeyen “karayolu içi uygulamalar için dizel motorlar işi”
ve devredilen “karayolu dışı uygulamalar için dizel motorlar işi” yakından ilgilidir.
Ayrıca her iki alanda da birbirlerine çok benzer teknolojiler ve know-how kullanılması
nedeniyle arz ikamesi mevcuttur. Bu bağlamda, Alıcı’nın devre konu karayolu dışı
uygulamalar için dizel motorlar işine ilişkin devredilen know-how ile karayolu içi
uygulamalar için dizel motorları üretmesi mümkündür. Bu itibarla alıcıya getirilen ters
rekabet yasağı devir işlemi ile doğrudan ilgili ve zorunlu bir unsurdur.

Ayrıca, DDC, yalnızca DC grubu bünyesindeki şirketlere motor sağlamakta olup,
Türkiye’de karayolu içi uygulamalar için dizel motorlara ilişkin olarak herhangi bir
satışı yoktur. Diğer bir ifade ile, DDC grup içi satışlar gerçekleştirmektedir. Benzer
şekilde DC tarafından üretilen motorlar da yalnızca şirketin kendi motorlu taşıtları için
kullanılmakta olup, bu şirket Türkiye’de herhangi bir distribütör veya ithalatçıya mal
tedarik etmemektedir. Dolayısıyla tarafların Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde
06-16/188-48
9
rekabet etmemeyi taahhüt ettikleri “karayolu içi uygulamalar için dizel motorlar işi”nde
halihazırda herhangi bir faaliyetleri bulunmamaktadır. Bu itibarla, “Rekabet Etmeme
Sözleşmesi”nin 3. maddesinde öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğünün makul ve
gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Bildirime konu işlemin, enerji üretimi uygulamaları için dizel motorlar, savunma
uygulmaları için dizel motorlar ve sanayi uygulamaları için dizel motorlar pazarı
bakımından, 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiklerin altında kalması nedeniyle
izne tabi olmadığına; denizcilik uygulamaları için dizel motorlar pazarı bakımından
tarafların toplam cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğini aşması
nedeniyle izne tabi olduğuna; ancak bu işlem sonucunda anılan pazarda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması veya mevcut
bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına OYBİRLİĞİ ile,

2. Devralma işlemini düzenleyen Hisse Satın Alma Anlaşması’nın 16.2. numaralı eki
“Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin 3. maddesiyle devredilen şirketler MTU-
Friedrichshafen GmbH ve MTU-Detroit Diesel Inc. ile alıcı şirket Camulos
Vermögenswaltung GmbH’e, 31 Aralık 2007 tarihine kadar getirilen rekabet
etmeme yükümlülüğünün devir işlemi ile doğrudan ilgili ve zorunlu bir unsur olarak
makul ve gerekli olduğuna OYBİRLİĞİ ile,

3. Bununla birlikte “Rekabet Etmeme Sözleşmesi”nin

a) 2.1. maddesinde DaimlerChrysler AG ve Detroit Diesel Corporation’e getirilen
rekabet etmeme yükümlülüğünün sözleşmenin kapanış tarihinden itibaren 3
(üç) yıl ile sınırlandırılması ve

b) 2.2. maddesinde yer verilen ve “1600 serisi motorlar”a ilişkin olarak
DaimlerChrysler AG ve Detroit Diesel Corporation’e getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğünün bahse konu ürünün lanse edilme tarihine bakılmaksızın
sözleşmenin kapanış tarihinden itibaren 3 (üç) yıl ile sınırlandırılması
koşuluyla, bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine OYÇOKLUĞU
ile karar verilmiştir.












06-16/188-48
10
02.03.2006 tarih ve 06-16/188-48 sayılı Kurul Kararı’na

KARŞI OY GEREKÇESİ


Bildirime konu olan ve çok uluslu denebilecek teşebbüsler arasında müzakere
ve sözleşmeye esas teşkil eden “karayolu dışı uygulamalar için dizel motorları işi” ile
ilgili devralma dosyasına Kurul tarafından şartlı onay verilmesi, bazı hususların göz
ardı edilmesi anlamına gelmiştir.

Rekabet Etmeme Sözleşmesi’nin 2.1. ve 2.2. maddelerinde düzenlenen
“rekabet etmeme yükümlülüğü”nün, Kurul tarafından, 3 yıl ile sınırlandırılması, tabir
caiz ise, “standart” veya “tipik” dosyalar için benimsenen yaklaşımın yeni bir
göstergesi niteliğindedir. Halbuki, her türlü birleşme ve devralma dosyasının, “ilkeli
olmak” veya “kurumsallaşma” adına, ayrıntılar ihmal edilerek, aynı bakış açısı ve
kriterlere göre değerlendirilmesi, “araçların amaç olması” gibi bir sonucu
doğurabilecek, bu da “formal” bir yaklaşımdan öteye gitmeyecektir.

Karmaşık bir alanda, karşılıklı menfaatler gözetilerek yapılan müzakereler
sonucunda varılan bir “uzlaşma”nın, yani sözleşmenin, rekabete önemli ölçüde ters
düşen yönleri yoksa, ya da yan sınırlama olarak kabul edilebilecek, veya ihmal
edilebilecek türden “rekabet etmeme” hükümleri söz konusu ise, Rekabet otoriteleri,
sözleşme hürriyetinin ve ekonomik aktivitenin sınırlanması anlamına gelebilecek
yaklaşım ve kararlardan uzak durmalıdır. Eğer bir sözleşmedeki rekabet etmeme
hükümleri dolayısıyla, ilgili piyasalarda, piyasaya giriş ve çıkışlar önemli ölçüde
zorlaştırılmamış, yine bu hükümlerle sonuçta, “iktisadi etkinlik” amacına ters düşen
bir yapı ve işleyiş ortaya çıkmıyorsa, veya çıkmayacak ise, Rekabet otoritesi, “fuzûli
müdâhale” anlamına gelebilecek kararlar vermemelidir.

İlgili dosyada, taraflar arasında varılan uzlaşma gereği, sözleşme hükümleri ile
teminata kavuşturulmak istenilen “rekabet etmeme yükümlülükleri”nin, talep edilen
süreler dışında ve kısaltılarak hükme bağlanmasının, yeterli gerekçelerinin (devreden
ve devralan teşebbüslerin yurtdışında bulunmaları ve rekabet sınırlamalarının Türkiye
pazarına doğrudan etkisinin olmaması, ilgili sektörün yoğun bilgi gerektiren, araştırma
ve geliştirme masraflarının büyük olduğu bir alan olması vb.) bulunmaması sebebiyle,
alınan Kurul Kararı’nın 3. maddesine katılamıyorum.







Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi





06-16/188-48
11
(02.03.2006 tarihli, 06-16/188-48 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ


DaimlerChrysler AG’nin karayolu dışı uygulamaları için dizel motorları
faaliyetlerini yürüten şirketlerinin EQT IV Fund tarafından devralınması işlemine izin
verilmesine dair Kurul kararının sonucunun 3 numaralı kısmına aşağıdaki
nedenlerden dolayı iştirak edilememiştir:
Öncelikle rekabet yasaklarının rekabet hukuku bakımından ne anlama
geldiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bir devir işleminde devreden prensip olarak
devrettiği pazardan çıkma iradesi göstermektedir. Devralan daha önce ilgili ürün
pazarına faaliyet gösteren bir teşebbüs değilse genellikle devir işleminde bir sakınca
olmadığı şeklinde karar verilmektedir. Şayet devralan bir rakipse o zaman ilgili ürün
pazarında bir yoğunlaşma olmakta, bu yoğunlaşmanın bir hakim durum yaratıp
yaratmadığı ve bunun sonucunda ilgili ürün pazarında rekabetin önemli ölçüde
sınırlanıp sınırlanmadığı ayrıntılı bir şekilde incelenmekte ve işleme ya izin
verilmekte, ya izin verilmemekte ya da koşullu izin verilebilmektedir.
Devralan teşebbüs, devir işleminin gerçek anlamda gerçekleşebilmesi için kimi
zaman devredene belirli sürelerle tekrar ilgili pazara girmesine sözleşme ile engel
olmak isteyebilmektedir. İşte bu tür kısıtlamalara “rekabet yasağı” veya “rekabet
etmeme kuralı” denilmektedir. Devredenin belirlenen bir süre o pazara girememesi,
kimi durumlarda pazarın rekabetçi yapısı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir.
Ancak, şu husus gözden kaçırılmamalıdır ki, devredenin tekrar aynı pazara girebilme
imkanının olması, sadece potansiyel rekabet bakımından önem arz eder. Potansiyel
rekabet de pazarın yapısına göre önemli olabilir ya da önemli olmayabilir.
Yoğunlaşmış pazarlarda potansiyel rekabet önemli olabilirken, pazarda çok sayıda
aktörün bulunduğu rekabetçi pazarlarda potansiyel rekabetin önemi azalmaktadır.
Rekabet hukukunda devir işleminin ayrılmaz bir parçası kabul edilen rekabet
yasakları yan sınırlama kategorisinde değerlendirilip, işlemle birlikte ele alınmakta ve
orantılı, makul ve gerekli görülmesi halinde asıl işlemin sonucuna göre karar
verilmektedir.
Rekabet yasaklarının kapsamı ve süresi taraflar arasında müzakere sonucuna
göre belirlenmektedir. Başka bir anlatımla, rekabet yasaklarının kapsamı ve süresi
devre konu işlemin bedelini etkilemektedir. Bu itibarla, rekabet yasaklarının süresini
değerlendirirken şematik bir bakış açısı ile bakmamak gerekmektedir.
AB Komisyonu da yan sınırlamalara dair Duyurusunda genellikle 2 ve 3 yıllık
rekabet yasaklarını uygun görürken bunun kesin olmadığını, olay bazında daha kısa
veya daha uzun süre içeren rekabet yasaklarına izin verebileceğini söylemektedir.
Dosya konusuna gelince; öncelikle işlem yurt dışında gerçekleşmektedir.
Taraflar Türkiye pazarında sadece Daimler’in “MTU Türkiye” şirketi vasıtası ile
faaliyet göstermekte, Daimler doğrudan veya bu şirketi aracılığı ile Türkiye’ye satış
yapmaktadır. Üretim faaliyeti ise Türkiye dışında olmaktadır. Dolayısıyla,
anlaşmadaki rekabet yasağının beş yıldan üç yıla inmesinin Türkiye pazarı
bakımından hiçbir olumlu veya olumsuz sonucu olmayacaktır. Bu işlem için AB
Komisyonuna da başvurulduğu, ancak henüz karara bağlanmadığı bilinmektedir.
Komisyon, beş yılı uygun gördüğünde bunun sonuçları Türkiye pazarı bakımından da
etkili olacaktır.
Öte yandan, Türkiye pazarı bakımından dört ilgili ürün pazarından sadece
birisinde eşikler aşılmakta, diğer üç pazar bakımından eşikler dahi aşılmamaktadır.
06-16/188-48
12
Bu da pazarın rekabetçi bir yapıda olduğunu göstermektedir. Rekabetçi bir pazarda
ise rekabet yasaklarına daha ılımlı yaklaşmak gerekir. Kaldı ki, DaimlerChrysler
dünya çapında tanınan ve ticari itibarı yüksek olan bir teşebbüstür. Devir işlemi ile
sadece “karayolu dışı uygulamalar için dizel motorları” pazarındaki faaliyetini
devrederken arz ikamesi oldukça yüksek olan “karayolu içi uygulamalar için dizel
motorları” pazarındaki faaliyetine devam etmektedir. Hal böyle olunca, devralanın
devir konusu işlemin gerçek anlamda kendisine geçmesi için daha uzun süreli bir
rekabet yasağı talep etmesi ve tarafların da bu konuda mutabakata varmasından
daha doğal bir durum da bulunmamaktadır.
Bu itibarla, rekabet yasağının sözleşmedeki şekliyle kalması gerektiğini
düşündüğümden üç yıla indirilmesi koşunu getiren çoğunluk görüşüne katılmıyorum.




Mehmet Akif ERSİN
Kurul Üyesi


Full & Egal Universal Law Academy