Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-42 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-27/319-74
Karar Tarihi : 14.4.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Sezin ELÇİN CENGİZ, Evren SESLİ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Jacobs Holding AG
Temsilcileri: Av. Mehtap YILDIRIM ÖZTÜRK
Av. Gamze ÇİĞDEMTEKİN 20
Piyade Sk. Portakal Çiçeği Apt. No:18 C Blok Kat:3
06550 Çankaya/Ankara
D. TARAFLAR : - Jacobs Holding AG
Seefeldquai 17 CH-8034 Zurich İsviçre
- Akila Finance SA
16 rue Jean Pierre Brasseur, L-1840 1258 Lüksemburg
E. DOSYA KONUSU: Jacobs Holding AG (JAG) ile Jacobs ailesinin çeşitli
üyelerinin (Aile Hissedarları) Adecco SA (Adecco)’daki birleşik doğrudan ve 30
dolaylı hisselerini %29,3 oranına ulaşacak şekilde artırması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 22.3.2006 tarih, 1800 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 3.4.2006
tarih, 2006-4-42/Öİ-06-SEC sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 10.4.2006
tarih, REK.0.08.00.001-120/75 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-27 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu,
ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
06-27/319-74
2
söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği görüşü ifade
edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
50
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Devredilen Adecco’nun faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “insan
kaynakları hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
60
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. İşlemin Niteliği
Dosya konusu işlem, JAG ile Aile Hissedarları’nın Adecco’daki birleşik doğrudan
ve dolaylı hisselerinin yaklaşık %29.3 oranına ulaşacak şekilde arttırılmasına
ilişkindir. Bildirim Formu’nda, Jacobs (JAG ve Aile Hissedarları)’un bu hisse
oranları ile Adecco Genel Kurulu’nda fiili çoğunluğa ulaşarak bu şirket üzerinde
kontrolü sağlamasının amaçlandığı belirtilmektedir.
Gerçekleştirilecek işlem iki aşamalı bir devralmanın ikinci basamağını
oluşturmaktadır. Aralık 2005’te Jacobs, Akila Finance SA (Akila)’dan tüm Adecco
hisselerinin %6.4’üne tekabül eden 12.000.000 hisseyi dolaylı olarak devralmıştır. 70
Söz konusu işlem neticesinde Jacobs’un Adecco’daki toplam hisse oranı
%16,4’ten %22,8’e yükselmiştir. Ancak, bu hisse oranı devralana Adecco
üzerinde bir kontrol hakkı sağlamaya yetmemiştir. Kontrol’de bir değişiklik
olmadığı için işlem Rekabet Kurumu’na da bildirilmemiştir. Bildirim konusu ikinci
aşamada ise Jacobs, Akila’dan tüm Adecco hisselerinin yaklaşık %6.4’üne
tekabül eden 12.000.000 hisse daha devralacaktır. Böylece söz konusu
teşebbüs, Adecco’daki hisselerin yaklaşık %29.3’üne sahip olacak ve
Adecco’nun kontrolünü de devralmış olacaktır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, devralma işlemi sırf bu devralma işlemi için
kurulmuş bir şirket olan ve merkezi İsviçre’de bulunan Triventura AG (Triventura) 80
aracılığı ile gerçekleştirilecektir. JAG, Triventura hisselerinin %50.5’sine sahip
olup Triventura’yı kontrol etmektedir. Triventura’nın geriye kalan hisseleri de Aile
Hissedarları’nın elinde bulunmaktadır.
Aile Hissedarları ile JAG’ın aralarında yapmış oldukları hissedarlar anlaşması
uyarınca, Aile Hissedarları doğrudan ellerinde bulunan Adecco hisselerine ilişkin
haklarını Adecco’nun Genel Kurulunda JAG tarafından belirlenen kararlar
doğrultusunda kullanacaklarını kabul etmiş ve bu konuda anlaşmışlardır.
06-27/319-74
3
Dolayısıyla JAG toplamda Adecco’nun %29.3’üne tekabül eden hisselerin
tamamına ait hakları kendi iradesi doğrultusunda kullanabilme imkanına sahip 90
olacaktır.
H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirme
Bildirimin konusu Jacobs’un Adecco’daki birleşik doğrudan ve dolaylı hisselerini
%29,3 oranına ulaşacak şekilde artırması işlemine izin verilmesi talebinden
ibarettir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya 100
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Tebliğ’in aynı maddesi uyarınca “kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da
hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan
haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün
malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir
kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları
üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle” meydana
getirilebilmektedir.
Dosya konusuna ilişkin olarak mehaz mevzuata baktığımızda, Avrupa 110
Komisyonu’nun Yoğunlaşma Duyurusu’nun “Kontrol” kavramına ilişkin III.1.
bölümünde, fiili (de facto) kontrolün nasıl elde edileceğinden bahsedilmektedir.
Bu hale örnek olarak, nispeten az sayıda (örneğin %20) hisseye sahip bir
hissedarın (örneğin Hissedar A), diğer hisselerin çok sayıda hissedar arasında
dağıldığı bir durumda, Genel Kurul’da çoğunluğu oluşturabilmesi
gösterilmektedir. Söz konusu yapıya sahip bir şirkette, küçük hissedarların
hepsinin Genel Kurul’da temsil edilmesinin mümkün olmadığı varsayılmaktadır.
Duyuru’da, böyle bir durumda Hissedar A’nın tek başına kontrol sahibi olup
olmadığının, önceki yıllardaki Genel Kurullarda temsil edilen hisse oranlarının
incelenmesiyle anlaşılabileceği belirtilmektedir. Genel Kurul Toplantısına katılan 120
hissedarların sayısı dikkate alınarak, Hissedar A tarafından temsil edilen
hisselerin toplantılarda çoğunluğu oluşturduğunun tespit edilmesi halinde,
Hissedar A’nın fiili kontrole sahip olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Bildirim konusu işlem neticesinde Jacobs’un Adecco’daki toplam hisse oranı
%29,3 olacak ve böylece Jacobs, Adecco’nun en büyük hissedarı konumuna
gelecektir. Adecco’nun en büyük ikinci ve üçüncü hissedarlarının hisse oranları
da sırasıyla %4,9 ve %4,3’tür. Şirketin geri kalan hisseleri ise çok küçük oranlarla
yaklaşık 750 hissedar arasında paylaşılmıştır.
Aşağıdaki tabloda Adecco’nun son beş yıldaki olağan genel kurul toplantılarına
hissedarların katılım oranları gösterilmektedir: 130
06-27/319-74
4
2005
2004
2003
2002
2001
Toplam
sermaye
(CHF)
187.349.115
187.158.400
186.869.980
186.347.698
185.513.430
Genel
Kurulda
temsil edilen
(%)
52.51
52.85
49.02
46.49
47.39
çoğunluk
hisse
(%)
26.26
26.43
24.51
23.25
23.70
Tablodaki veriler dikkate alındığında Adecco’nun toplam sermayesinin yaklaşık
%26’sının elde edilmesi, kontrolün ele geçirilmesi için yeterli olmaktadır. Bu
verilere dayanarak Jacobs’un hisselerinin %29,3’e yükselmesi neticesinde bu
teşebbüsün Adecco’nun fiili kontrolünü ele geçireceği görülmektedir. Genel
Kurul’un, Adecco’nun önemli tüm kararlarının alındığı organ olduğu ve
hissedarlara veto hakkı, ayrıcalıklı oy vs. gibi haklar öngören herhangi bir 140
düzenleme veya anlaşma bulunmadığı da dikkate alınarak, bildirim konusu hisse
alım işlemi neticesinde Adecco’da kontrol değişikliği meydana geleceği kanaatine
varılmıştır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
anlamında bir devralma işlemidir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği 150
getirilmiştir.
Devralınan Adecco’nun 2004 yılı cirosu yaklaşık (……………) YTL. olarak
gerçekleşmiş olduğundan, -diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un
iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, devralan Jacobs’un ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmaması
nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un
7. maddesi anlamında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ 160
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
06-27/319-74
5
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu
nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy