Rekabet Kurumu - Karar Sayı 06-29/355-87

Rekabet Kurumu Başkanlığından,


(Danıştay’ın İptal Kararı Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-1-44 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 06-29/355-87
Karar Tarihi : 24.4.2006 10

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : M. Akif KAYAR, Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU,
Mert KARAMUSTAFAOĞLU
20
C. ŞİKAYET EDEN : Adana Ticaret Odası
Abidinpaşa Cad. No:52-01010 Adana/ P.K. 190-01321
Adana

D. KARŞI TARAF

1. Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. [Ege Seramik]
Ankara Asfaltı 35170 Kemalpaşa/İzmir

2. Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve Tic. A.Ş. [Ege Vitrifiye] 30
Ankara Asfaltı 35170 Kemalpaşa/İzmir

3. Graniser Granit Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. [Graniser]
Gaziler Cad. Yenişehir İş Merkezi No:478/M Yenişehir/İzmir

4. Kütahya Porselen Sanayi A.Ş. [Kütahya Porselen veya Kütahya Seramik]
Atatürk Bulvarı 43001 Kütahya

5. Seranit Granit Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. [Seranit]
Barbaros Bulvarı No:83/1 80690 Beşiktaş/İstanbul 40

6. Söğütsen Seramik Sanayi İnşaat Madencilik İth.İhr.A.Ş. [Söğütsen]
Ertuğrul Gazi Cad. No:1 11600 Söğüt/Bilecik

7. Toprak Seramik ve Gıda San. ve Tic. A.Ş. [Toprak Seramik]
Toprak Center Yıldız Ihlamur Cad. No:10 Beşiktaş/İstanbul

8. Yıldız Yapı Malzemeleri Depolama Dağıtım San.Tic. Ltd.Şti. [Yıldız Yapı veya
Efes Seramik]
Kütahya Devlet Karayolu 4.km 26670 İnönü/Eskişehir 50

06-29/355-87
2

E. DOSYA KONUSU : Rekabet Kurulu’nun 24.2.2004 tarih, 04-16/123-26
sayılı kararının iptaline ilişkin Danıştay 13. Dairesi’nin 26.12.2005 tarih,
2005/7404 E. 2005/6197 K.; 2005/7407 E. 2005/6184 K.; 2005/6267 E. 2005/6189
K.; 2005/5244 E. 2005/6188 K.; 15.2.2006 tarih, 2005/1756 E. 2006/997 K.;
28.2.2006 tarih, 2005/5670 E. 2006/1205 K., 2005/5144 E. 2006/1221 K.,
2005/7154 E. 2006/1208 K.; 2005/7155 E. 2006/1225 K. sayılı kararları üzerine
seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık gereçleri pazarlarında
faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 60
Kanun’u ihlal eder nitelikteki eylemlerinin yeniden değerlendirilmesi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ : Seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık
gereçleri pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, “satım fiyatı ve şartlarını tespit
etmek, piyasayı bölüşmek, arz miktarını kontrol etmek...” suretiyle 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal edip etmediklerinin
tespiti.

G. DOSYA EVRELERİ
70
1. Rekabet Kurulu [Kurul] 06.06.2002 tarihinde, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 40/1 inci maddesi uyarınca, seramik sektörüne yönelik olarak
önaraştırma yapılmasına karar vermiştir.

2. 23.07.2002 tarih ve 2002-1-44/ÖA-02-HGK sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un
01.08.2002 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun’un 41 ve 43/1 inci
maddeleri uyarınca, seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık gereçleri
pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında, aynı Kanun’un 4 üncü
maddelerini ihlal edip etmediklerinin tespiti için soruşturma açılmasına karar
verilmiştir. 80
3. Bu karar üzerine, Kanun’un 43/2 nci maddesi uyarınca, 15.08.2002 tarihinde, ilgili
teşebbüslere soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak 30 gün içinde ilk
yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
4. Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları yasal süresi
içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
5. Kurul’un 30.01.2003 tarihli toplantısında, Kanun’un 43/1 inci maddesi uyarınca
soruşturmanın süresi 6 ay uzatılmıştır.
6. Soruşturma heyetince tamamlanan 31.07.2003 tarih ve 2003-1-9/SR-03-HGK
sayılı Soruşturma Raporu, Kanun’un 45/1 inci maddesi uyarınca, Kurul üyeleri ile
ilgili teşebbüslere tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince 90
teşebbüslerden 30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
7. Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları yasal
süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
8. Soruşturma heyetinin hazırladığı ek yazılı görüş, Kanun’un 45/2 nci maddesi
uyarınca, 14.10.2003 tarihinde Kurul üyeleri ile ilgili teşebbüslere tebliğ edilmiştir.
9. Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ek yazılı görüşe karşı cevapları
yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
06-29/355-87
3
10. Kurul’un 18.12.2003 tarihli toplantısında, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak
11.02.2004 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiş ve sözlü
savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun’un 46/2 nci maddesi uyarınca ilgililere 100
gönderilmiştir.
11. 11-12.02.2004 tarihlerinde yapılan sözlü savunma toplantısında ilgililer son
savunmalarını yapmıştır.
12. Kurul, 24.02.2004 tarihinde, 04-16/123-26 sayı ile nihai kararını vermiş ve karar
27.02.2004 tarihinde tefhim edilmiştir.
13. Anılan Kurul kararına karşı, Ege Seramik Sanayi ve Tic. A.Ş., Ege Vitrifiye Sağlık
Gereçleri Sanayi ve Tic. A.Ş., Graniser Granit ve Seramik Sanayi Ticaret A.Ş.,
Kütahya Porselen Sanayi A.Ş., Seranit Granit Seramik Sanayi ve Tic. A.Ş., Söğütsen
Seramik San. Mad. İnş. İth. İhr. A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.,Yıldız Yapı Malz.Depolama Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Danıştay’da 110
iptal istemli davalar açılmıştır.
14. Söz konusu davalar sonucunda, ilgili Kurul kararı, Danıştay 13. Dairesi’nin
26.12.2005 tarih, 2005/7404 E. 2005/6197 K.; 2005/7407 E. 2005/6184 K.;
2005/6267 E. 2005/6189 K.; 2005/5244 E. 2005/6188 K.; 15.2.2006 tarih, 2005/1756
E. 2006/997 K.; 28.2.2006 tarih, 2005/5670 E. 2006/1205 K., 2005/5144 E.
2006/1221 K., 2005/7154 E. 2006/1208 K.; 2005/7155 E. 2006/1225 K. sayılı
kararlarıyla, soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin karar oylamasına katılması
nedeniyle iptal edilmiştir.
15. Rekabet Kurulu’nun 24.4.2006 tarih ve 06-29/355-87 sayılı toplantısında,
önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma 120
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar,
Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve
belgelerin incelenmesi sonucunda dosya konusu karara bağlanmıştır.
16. 13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı
“Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair
Kanun”un 5. maddesinde yer alan “...Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde
Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya
raportörleri belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-46/667 sayılı Kurul
kararının “Soruşturma Heyeti Başkanı olarak belirlenmiş bulunan Rekabet Kurulu
Üyelerinin söz konusu dosyalara ilişkin nihai kararın alındığı toplantılara katılmaması 130
gerektiğine” ilişkin 3. maddesi doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet
Başkanlığını yürüten Kurul üyesi Rıfkı ÜNAL nihai karar toplantısına katılmamıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

1) Altın Çini, Anatolia, Bozüyük Seramik, Ercan Seramik, Eczacıbaşı Karo,
Ege Seramik, Graniser, Kütahya Seramik, Hitit, Granist, Kaleseramik, Pera,
Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Tamsa, Termal, Toprak Seniteri, Toprak Seramik,
Umpaş, Uşak Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in,
seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam eden ve 140
unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar
paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği,

bu nedenle;
06-29/355-87
4

- 1994/1995 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan
Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik, Toprak
Seramik ve Uşak Seramik açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %8
oranının baz olarak kabul edilmesi; kartele liderlik eden Ege Seramik, Kütahya 150
Seramik, Hitit ve Kaleseramik ile yerinde incelemeyi geciktiren Toprak
Seramik’e “kastın varlığı” göz önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi;
buna karşılık bu teşebbüslere nazaran pazar içinde güçsüz konumda olan
Uşak Seramik’den 1 puan eksiltilmesi,
- 1996 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Toprak
Seniteri açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %7 oranının baz olarak
kabul edilmesi; yerinde incelemeyi geciktiren Toprak Seniteri’ye “kastın
varlığı” göz önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi,
- 1997 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Bozüyük
Seramik ve Yurtbay Seramik açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %6 160
oranının baz olarak kabul edilmesi; kartele liderlik eden ve yerinde incelemeyi
geciktiren Yurtbay Seramik’e “kastın varlığı” göz önünde bulundurularak 2
puan daha eklenmesi,
- 1998 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Altın Çini,
Ercan Seramik, Seranit, Termal, Efes Seramik ve Yüksel Seramik açısından
her yıl için 1 puan olmak üzere %5 oranının baz olarak kabul edilmesi
gerektiği; yerinde incelemeyi engelleyen Efes Seramik’e “kastın varlığı” göz
önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi,
- 1999 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Anatolia,
Graniser, Granist, Pera ve Tamsa açısından her yıl için 1 puan olmak üzere 170
%4 oranının baz olarak kabul edilmesi,
- 2000 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Seramiksan,
Söğütsen ve Umpaş açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %3 oranının
baz olarak kabul edilmesi gerektiği,

dolayısıyla;

- Ege Seramik, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik ve Toprak Seramik’e %9,
- Eczacıbaşı Karo, Toprak Seniteri ve Yurtbay Seramik’e %8,
- Uşak Seramik’e %7, 180
- Bozüyük Seramik ile Efes Seramik’e %6,
- Altın Çini, Ercan Seramik, Seranit, Termal ve Yüksel Seramik’e %5,
- Anatolia, Graniser, Granist, Pera ve Tamsa’ya %4,
- Seramiksan, Söğütsen ve Umpaş’a ise %3,

oranında para cezası verilmesi gerektiği,

2) Çanakçılar, Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye, Kütahya Vitrifiye, Kalevit Roca,
Serel ve Toprak Seramik’in, seramik sağlık gereçleri pazarında 14.12.1994’den
başlayıp devam eden ve unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi ile 190
rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054
sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği; buna karşılık, Duravit ile Kılınç
Vitrifiye’nin yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü
maddesini ihlal ettiği iddiasını ispatlamaya yeterli delil olmadığı,

bu nedenle;
06-29/355-87
5

- 1994/1995 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan
Eczacıbaşı Yapı, Kalevit Roca, Serel ve Toprak Seramik açısından her yıl için
0,5 puan olmak üzere %4 oranının baz olarak kabul edilmesi; yerinde 200
incelemeyi geciktiren Toprak Seramik’e “kastın varlığı” göz önünde
bulundurularak 1 puan daha eklenmesi,
- 1998 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Çanakçılar
ve Ege Vitrifiye açısından her yıl için 0,5 puan olmak üzere %2,5 oranının baz
olarak kabul edilmesi; yerinde incelemeyi engelleyen Çanakçılar’a “kastın
varlığı” göz önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi,
- 2001 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Kütahya
Vitrifiye açısından her yıl için 0,5 puan olmak üzere %1 oranının baz olarak
kabul edilmesi gerektiği,
210
dolayısıyla;

- Toprak Seramik’e %5,
- Eczacıbaşı Yapı, Kalevit Roca ve Serel’e %4,
- Çanakçılar’a %3,5,
- Ege Vitrifiye’ye %2,5,
- Kütahya Vitrifiye’ye ise %1,

oranında para cezası verilmesi gerektiği,
220
3) Çanakçılar, Eczacıbaşı Karo, Eczacıbaşı Yapı, Ege Seramik, Ege Vitrifiye,
Kütahya Vitrifiye, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik, Kalevit Roca, Serel, Termal,
Toprak Seniteri, Toprak Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesinde yasaklanan alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisini engellediği,

bu nedenle;

- Çanakçılar, Eczacıbaşı Karo, Eczacıbaşı Yapı, Ege Seramik, Ege Vitrifiye,
Kütahya Vitrifiye, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik, Kalevit Roca, Serel, 230
Termal, Toprak Seniteri, Toprak Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel
Seramik’e, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi,
yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü
maddesinin ihlal edilmesi ile birleştiğinden, Kurul’un 24.11.1999 tarih ve 99-
53/575-365 sayılı İGTOD ve 05.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı
Volkswagen kararları da göz önünde bulundurularak, asgari binde iki oranında
para cezası verilmesi gerektiği,
- Çanakçılar, Ege Seramik, Ege Vitrifiye, Kütahya Vitrifiye, Kütahya Seramik,
Hitit, Kaleseramik, Kalevit Roca, Serel, Termal, Toprak Seniteri, Toprak
Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’e, 4054 sayılı Yasa’nın 16 ncı 240
maddesinin 1 ve 3 üncü fıkraları uyarınca da para cezası uygulanması
gerektiği,

ifade edilmektedir.



06-29/355-87
6

İ. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
250
I.1. İLGİLİ PAZAR

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Kütahya Porselen ve Heriş’in hakim durumlarını kötüye kullanmak suretiyle
4054 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesini ihlal ettikleri iddiasına ilişkin 16.01.2001 tarih
ve 01-04 sayılı Kurul kararında, aşağıdaki şekilde pazar tanımı yapılmıştır:

“...Seramik ürünleri kendi içinde dört alt pazara ayrılmaktadır.
- Kaplama malzemeleri (yer ve duvar karoları), 260
- Sağlık gereçleri,
- Sofra ve süs eşyaları,
- Teknik seramikler,
Bu alt pazarların gerek talep ikamesi gerekse arz ikamesi yönünden
birbirlerinden tamamen ayrıldıkları görülmektedir...”

Bu soruşturma, seramik kaplama malzemeleri1 ve seramik sağlık gereçleri
pazarına ilişkindir.

I.1.1.1. Seramik Kaplama Malzemeleri Pazarı 270

Hakkında soruşturma yapılan teşebbüslerden, Altın Çini, Anatolia, Eczacıbaşı
Karo2, Ege Seramik3, Ercan-Bozüyük Seramik4, Graniser, Hitit5, Granist,
Kaleseramik6, Kütahya Seramik, Pera, Seramiksan, Seranit7, Söğütsen8, Tamsa9,

1 Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Taş ve Toprağa Dayalı Ürünler Sanayii (Seramik Kaplama Malzemeleri,
Seramik Sağlık Gerekçeleri, Teknik Seramik) Özel İhtisas Komisyonu Raporu [ÖİK Raporu]’nda, seramik
kaplama malzemeleri pazarındaki teşebbüslerin kapasitelerine ilişkin bilgi verilirken, “yer karosu (seramik karo)”,
“duvar karosu (fayans)” ve “granit seramik” şeklinde üçlü bir ayrıma gidilmiştir. Granit seramik, preslerde yüksek
basınçlarda şekillendirilen, fırınlarda uzun sürede ve yüksek sıcaklıkta pişirilen, su emme oranı %0,05’ten az olan
sırsız karolardır. Bütün karo kütlesi renklendirilmiş olduğundan, yüzeyinde aşınma olsa bile genel görünümü
bozulmaz. Bu nedenle aşınma olabilecek mekanlarda, örneğin yoğun yaya trafiğinin bulunduğu yerlerde, granit
seramik kullanılmaktadır. ÖİK Raporu’ndaki üçlü ayrımın yapıldığı tablodan yer, duvar ve granit seramiğin farklı
teşebbüslerce üretildiği; özellikle de granit seramiğin çok az sayıda sağlayıcısının (Eczacıbaşı, Ege, Kale ve
Toprak grupları ile Granist ve Seranit) bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak sonucu etkilemeyeceği için bu ayrım
gözardı edilmiştir.
2 Eczacıbaşı Karo ürünlerinin pazarlamasını, yine Eczacıbaşı Grubu bünyesinde bulunan İntema İnşaat ve
Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama A.Ş. [İntema] yapmaktadır.
3 Ege Seramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Ege Grubu bünyesinde bulunan Ege İnşaat Malzemeleri
Pazarlama A.Ş. [Ege Pazarlama] yapmaktadır.
4 Ercan Grubu 1997’de, Serel’den Bilecik fabrikasını; Çitosan’dan da özelleştirme çerçevesinde Bozüyük
Seramik’i satın almıştır.
5 Hitit’in savunmasında, “müvekkil firma, kendi pazarlama firması olan Hitit İnşaat Malz. Paz. A.Ş. aracılığıyla
(2003 Mayıs tarihi itibariyle, bu firma her iki şirketin Genel Kurullarının Kararları ile Hitit Seramik San. A.Ş.
bünyesine katılmıştır), hem bayiler kanalı ile ve hem de ‘Outlet’ adı verilen ve tamamen müvekkil üretici firmanın
finans, imkan ve olanakları ile kurmuş bulunduğu, kirasını kendisinin ödediği, kendisinin tefriş ettiği, kendi satış
merkezleri aracılığıyla satışlarını yapmaktadır” ifadesi yer almaktadır.
6 Kaleseramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Kale Grubu bünyesinde bulunan Kale Pazarlama Ticaret A.Ş. [Kale
Pazarlama] yapmaktadır.
7 Seranit 01.07.2001’de, Sinpaş Yapı Endüstrisi A.Ş. tarafından devralınmıştır.
8 Söğütsen 20.07.2000’de, Söğüt Seramik A.Ş. [Söğüt Seramik]’in fabrikasını 5 yıl için kiralamıştır.
9 Raportörler tarafından yöneltilen “Teşebbüsünüzün satışını yaptığı seramik kaplama ürünlerinin dağıtımını ne
şekilde gerçekleştiriyorsunuz?” sorusuna Tamsa Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Sağır, “Toplam 8 adet Bölge
Müdürlüğümüz vardır. Bunların 4 tanesi Tamsa’ya aittir. Geri kalan 4 tanesi için isim hakları alıyorum” cevabını
vermiştir.
06-29/355-87
7
Termal10, Toprak Seniteri-Toprak Seramik11, Umpaş, Uşak Seramik, Efes Seramik12,
Yurtbay Seramik13 ve Yüksel Seramik, seramik kaplama malzemeleri pazarında
faaliyet göstermektedir14. Bunlardan Altın Çini, Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik,
Ercan-Bozüyük Seramik, Graniser, Hitit, Kaleseramik, Kütahya Porselen,
Seramiksan, Seranit, Tamsa, Termal, Toprak Seniteri-Toprak Seramik, Umpaş, Uşak
Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik, Seramik Kaplama 280
Malzemeleri Üreticileri Derneği [Serkap] üyesidir. Anatolia ve Granist ise Serkap’tan
geçmiş tarihlerde ayrılmıştır.

I.1.1.2. Seramik Sağlık Gereçleri Pazarı

Hakkında soruşturma yapılan teşebbüslerden, Çanakçılar, Duravit,
Eczacıbaşı Yapı15, Ege Vitrifiye16, Kalevit Roca17, Kılınç Vitrifiye, Kütahya Vitrifiye,
Serel18 ve Toprak Seramik19, seramik sağlık gereçleri pazarında faaliyet
göstermektedir20. Bu teşebbüslerin hepsi Seramik Sağlık Gereçleri Üreticileri Birliği
[Sersa] üyesidir. 290

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak belirlenmiştir.

I.2. SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ PAZARINDA YATAY ANLAŞMA VE
UYUMLU EYLEMLER YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN
İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI
300
I.2.1. Delil ve Tespitler

Dosya mevcudunda yer alan iddiaya ilişkin raportörlerin yerinde yaptığı
incelemelerde elde edilen bulgular ile delil ve tespitler aşağıda sunulmuştur.

1. Toprak Grubu’nda bulunan 14.12.1994 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“14/12/94
Sektör top. 310

10 Termal ürünlerinin pazarlamasını, yine Termal Grubu bünyesinde bulunan Termal Seramik Pazarlama ve Dış
Ticaret A.Ş. [Termal Pazarlama] yapmaktadır.
11 Toprak Seniteri-Toprak Seramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Toprak Grubu bünyesinde bulunan Toprak
Seramik ve İnşaat Malzemeleri Paz. ve Tic. A.Ş. [Toprak Pazarlama] yapmaktadır.
12 Efes Seramik fabrikası, 14.06.2001’de, Yıldız Yapı’ya kiralanmıştır.
13 Yurtbay ürünlerinin pazarlamasını, yine Yurtbay Grubu bünyesinde bulunan Yurtbay Seramik Pazarlama A.Ş.
[Yurtbay Pazarlama] yapmaktadır.
14 Teşebbüslere ilişkin kuruluş tarihi, yer, kapasite artış tarihi, yatırım tutarı vb. sektör bilgileri için ÖİK
Raporu’ndan yararlanılabilir.
15 Eczacıbaşı Yapı ürünlerinin pazarlamasını, yine Eczacıbaşı Grubu bünyesinde bulunan İntema yapmaktadır.
16 Ege Vitrifiye ürünlerinin pazarlamasını, yine Ege Grubu bünyesinde bulunan Ege Pazarlama yapmaktadır.
17 Kalevit Roca ürünlerinin pazarlamasını, yine Kale Grubu bünyesinde bulunan Kale Pazarlama yapmaktadır.
18 Serel ürünlerinin pazarlamasını, yine Elginkan Grubu bünyesinde bulunan Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret
A.Ş. [Elmor] yapmaktadır.
19 Toprak Seramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Toprak Grubu bünyesinde bulunan Toprak Pazarlama
yapmaktadır.
20 Teşebbüslere ilişkin kuruluş tarihi, yer, kapasite artış tarihi, yatırım tutarı vb. sektör bilgileri için ÖİK
Raporu’ndan yararlanılabilir.
06-29/355-87
8
- 307’lik listeden uygulanan 20+20+10 iskonto olan %10’luk kısım Aralık ayı
içinde kaldırılacak21.
- Vade: 30/4 azami. Deklare 30/3 olacak22.
- Toplu işler 10.000 m2 şantiyeye inmek kaydı ile. 20+20’ye azami ilave 5
verilecek; vade değişmeyecek.
- Geri dönüşler devam edecek aylık %8 üzerinden (nakit iskontosu)23.

A dönemi şartları 26/12/94 Pazartesi Saat 14’de görüşülecek (Söğütte).
(Ege +5 ciro primi24 için ve toplu iş iskontosu için 15/12/94’de teyit verecek).
Çank. görüşü: Yüksek zamma karşıyız. Yavaş geçiş olacak. 320
...
Toplu iş tarif ve sınır konmalı.

VİTRİFİYE:
Tek parça Aynı Şubat
%15
Takım parça 1 Nisan...”

2. Toprak Grubu’nda bulunan 26.12.1994 tarihli belge, 14.12.1994’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır: 330

“26 Aralık 1994
SÖĞÜT
Sektör Toplantısı

21 Seramik kaplama malzemeleri/seramik sağlık gereçleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler farklı ebat,
desen ve kalitede ürünler satmaktadır. Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ürün-fiyat listeleri incelendiğinde
görülebilecek bu çeşitlilik, söz konusu listelerin sık aralıklarla değiştirilmesini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle ilgili
teşebbüslerin büyük bir çoğunluğu seramik kaplama/seramik sağlık ürünlerine ilişkin fiyat listelerini uzun bir
dönem geçerli olacak şekilde yayımlamaktadır. Yayımlanan listeler 1 inci kalitedeki en düşük fiyatlı ürün fiyatıyla
anılmaktadır (307.000’lik liste, 1.600.000’lik liste gibi). Teşebbüsler bu listeleri çıkarttıktan sonra sirküler vb.
vasıtalarla belirttikleri iskonto, vade ve diğer koşullar üzerinden satış yapmaktadır. Faturaların düzenlenmesinde
sevk tarihinin değil de sipariş-anlaşma tarihinin esas alınması; dolayısıyla aynı fatura döneminde, aynı ürüne
ilişkin olarak çok farklı fiyatlarla karşılaşılabilmesi, pazara yönelik analizlerde bu liste ve sirkülerlerin önemini, her
ne kadar bazı teşebbüsler bakımından çeşitli nedenlerle eksiklikler söz konusu olsa da artırmaktadır. Belirtildiği
üzere sektörde, alıcılara yönelik net fiyatları içeren kısa dönemli listeler istisnai nitelikteyken; uzun bir süre için
geçerliliğini koruyan liste fiyatı üzerinden iskontolar yapılması yaygın bir uygulamadır. Örneğin liste fiyatı
1.000.000 TL olan bir seramik kaplama/seramik sağlık ürünü ilk yayımlandığı zaman %40 iskonto ile yani
600.000 TL’ye piyasaya verilirken; zaman içerisinde %20 iskonto ile 800.000 TL’ye satılmaktadır. Bu iskonto
oranı yukarıdaki örnekte olduğu üzere tek olabileceği gibi; “yetkili satıcılık, miktar, enflasyona bağlı dönem, nakit
iskontoları” vb. adlarla birden fazla kalemden de oluşabilmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki, sirkülerlerde
örneğin “%20 (yetkili satıcılık) + %10 (enflasyona bağlı dönem) + %10 (miktar)” şeklinde gösterilen bu sistem
%40 oranında bir indirim anlamına gelmemektedir; “1.000.000 * 0,8 * 0,9 * 0,9” neticesinde oluşan 648.000 TL’lik
fiyat söz konusudur.
22 Seramik kaplama/seramik sağlık sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin satışları genellikle sipariş ya da
sevk tarihinden itibaren başlayan vadelerle olmaktadır. Bu tür satışlarda vadenin süresi ve uygulanacak vade
farkı önem taşımaktadır. Bu noktada konuya ilişkin belgelerde geçen çeşitli ifadelere açıklık getirilmelidir. Örneğin
belgelerde geçen “30/4” şeklinde bir ifade, vadenin “30 Nisan” olduğunu göstermektedir. Keza yine belgelerde
geçen “Temmuz tarihli satış sirkülerinde yer alan 7-8-9 aylara eşit ödeme” benzeri bir ifade, 120 milyarlık mal
alan bir alıcının her ayın birinde 40 milyarlık bir ödeme yaptığını göstermektedir ki burada vade 60 gün olarak
oluşmaktadır.
23 Seramik kaplama malzemeleri/seramik sağlık gereçleri pazarında alıcıların peşin ödeme yaptıkları durumlarda
genellikle bir peşin iskontosu uygulanmaktadır. Keza sektörde vadeli alım yapan ancak bu vadeden önce
ödemede bulunanlara, belli bir geri dönüş oranından hesaplanan bir erken ödeme primi de verilebilmektedir.
“Erken ödeme iskontosu” olarak da adlandırılan bu primlere ilişkin olarak çizelgeler düzenlenmekte; böylece
örneğin 90 günlük vade verilen bir alıcı ödemesini 40 ıncı günde yaparsa mevcut çizelgeye göre indirim
kazanmaktadır.
24 Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden küçük bir bölümünün yetkili satıcılarına “münhasırlık”, “performans”,
“teminat” gibi kriterlere göre prim verdiği de tespit edilmiştir. Primler daha çok mal olarak verilse de, liste
fiyatlarına uygulanan iskonto şeklinde de gerçekleşebilmektedir.
06-29/355-87
9
Toplantı Sonuçları:
- Fiyat – vade – dönem şartları.
- Toplu işler +5.
- İhracat artıkları – stok fazlaları.
- Benzer ürünler arasındaki farklar.
- Her gruptan en düşük fiyat tespit edilir – altına yeni ürün girmez. Prensip 340
kararı.
- Nakit iskontosu devammı devamsa oranı belli olmalı.
Erken ödeme.
- Rekabet Yasası25.

Büyük bayiler fiyatı belirliyor
Emin yapı
Pazarda henüz tam ... yok biz bunu iyi yönede kötü yönede götürebiliriz.
Personel masraflar asgari maliyetlerimizi %20 artırır
Enerji %100 350
İthal %178-300
Ambalaj %300
Net satış fiyatı içerisini personel ücreti %15 olmalı
...
307 20+10 Ocak ilk haftası
23
Peşin nakit fiyat listesi çıkaralım.
...
İskonto farkı faturası alınıyor.
... 360
Teminat vade farkı %12

307 20+10 S.M.N ayları satılacak.
3/2 bitiyor.
Ort 30/5. Azami 15/6
V.F. %12
Erken 7 1-90 arası
Nakit iskontosu da. 7 90
Dönem sonunda fiyat 307 - %20
Deklarasyon 30/12’ye kadar yapılacak. 370
...
Toplu iş

Kaldıralım.
Dönem şartları ile verelim.
O ay içerisinde cari.26

30.000 m2 ve üzeri için ait olduğu ayın sipariş alma koşullarına + bayiler dahil
ve dönem vadesi azami 90 gün.
380

25 Ege Grubu’nun savunmasında, “Seramik Sektörünün Kanun’dan, 1994 yılından itibaren haberi olduğu, 26
Aralık 1994 tarihinde yapılan Sektör toplantısındaki ‘Rekabet Yasası’ ifadesinin kullanılmış olmasından da
anlaşılmaktadır…26.12.1994 tarihli sektör toplantısında ‘Rekabet Yasası’ ile ilgili bir görüşmenin yapıldığı
anlaşılmaktadır. Buradan çıkarılacak doğal sonuç, sektörün Rekabet Yasası’ndan haberdar olduğudur. Sektör
Kanun’u bilmemezlikten gelmemiş ve buna karşılık, duyarlı davranmıştır” ifadesi yer almaktadır.
26 Önce bu üç cümle yazılmış; daha sonra üstü çizilip “30.000 m2” ifadesi ile başlayan cümle kullanılmıştır.
06-29/355-87
10
Her ürün grubunun alt fiyat grubu tespit edilerek bu fiyatın altına yeni ürün
olarak bir mamul satılmayacak. İhracat mevcutlarını da düzeltmek kaydı ile (2.
döneme)

Teminat primi ..., EGE, ELMOR.
...
Şubatın ilk haftası Ege’de.

Granit...”
390
3. Toprak Grubu’nda bulunan 08.02.1995 tarihli belge, 26.12.1994’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“8 Şubat 1995
Sektör Toplantısı
Kapasite 1987’ye göre %60 artmış sabit fiyata ciro aynı kalmış.
Seramik tüketimini artıracak kampanyalar düzenlenmeli.
Yanıldık.
İtibar kaybettik.
Kararlarımızı fiiliyata geçirmede beceriksizlikler gösterdik. 400
1995 güven tazeleme.
Gümrük Birliği bizi nasıl etkiler.
(Gülistan=İzmit)
* 21 Şubat 1995’de 20+10 uygulaması bitecek. 1727 Şubattan itibaren 307
%20 uygulanacak”

4. Toprak Grubu’nda bulunan 27.03.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“27 Mart 1995 410
SEKTÖR TOPLANTISI

Çnkale: 307.000 TL %20 ile döneme çıkalım. 500.000 m2 satılacak malımız
var.
Söğüt: 357’den %20 yapalım. Peşin ödeme %20.
Ecz: 357 20+5 – 20+10 4 aylık dönem olsun.
Uşak: 307 lik liste ... artışı % 80-90 gibi olabilir. 357 20+10.
Serel: Dış fiyatlara göre iç pazara ... 357 20+5 gibi. İki aylık.
Kütahya: 357 20+10 veya yeni liste ... tek iskontolu liste.
Hitit: 307 20+10 iki aylık çıkalım. 420
Ege: 357 20+5 dönem. Dönem dışı 410.000 TL liste çıkaralım. Minimum 3 ay
olsun. Seramik tüketimini artırıcı kampanyalar sektör olarak.

357 20+10 – 20+5 liste düzenle.
2 aylık süre için.
75 gün – 90 gün.
Dönemdışı.
Toplu iş iskontosu.
Nakit iskontosu ... var.

27 Önce 21 yazılmış; daha sonra üstü çizilip 17 olarak düzeltilmiştir.
06-29/355-87
11
Mayıs, Haziran, Temmuz 430
Vade 2,5 ay 3 ay
Nakit isk. %7
Toplu işler 30.000 m2 %5
Liste 357.000 TL
İsk 20+528 veya 10 
Süre Mayıs, Haziran, Temmuz
Dönemdışı 357 %20
Deklarasyon 30/8 – 15/9
Dönem süresi Nisan başı başlangıç
Mayıs başı son 440
... itibaren 6 Mayıs 357 %20
Nisan’da toplanalım.
... liste ... yayınlanacak.
Evsahibi Eczacıbaşı DASA
21 Nisan Cuma 10:00

Vade farkı %10 olsun mu? Çanakkale 
95/2 listeyi uygulayalım.
95/3 listesi ne zaman çıkmalı.
Nisan sonu. 450
ARSEL: Ocak listesi geçerli
15-20 düşük
% 10’unu ARSEL ile satıyoruz.
Arsel’e de zam yapacağız.
30/8 deklarasyon 15/9 azami
Valör azami 90 güne geri dönüş yapılacak
...
10 Nisan’a kadar yayımlanacak.

10 Nisan 1995 460
Dönem çıkışı 12 Nisan 1995
Dönem bitişi 5/5/95
Yeniden düzenlenmiş 357.000 TL bazlı fiyat listesi
20+10=28
12 Nisan 1995 tarihli yazalım.
Vade 30/8 deklare. Fiili 15/9
12/4/95 de ön yazılar teati edilecek.
95/3 fiyat listesi T.P. %10; TK. %15 seçilecek”

5. Toprak Grubu’nda bulunan 21.04.1995 tarihli belge, 27.03.1995’te 470
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“21 Nisan 1995
SEKTÖR TOPLANTISI
Durum değerlendirmesi
Yeni fiyat listesi
Ben niye bayiyim
Dönemin nimeti ise

28 5 rakamının üstü çizilmiştir.
06-29/355-87
12
Arz- talep denge ...
Erken ödeme ... 5,5-6,0 480
İhracatta fiyatlar dünya ...
... Kale, Hitit, Ege, Söğüt”

6. Toprak Grubu’nda bulunan 23.08.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“23.8.1995
Sektör Toplantısı
Dönem ...
Atıl stok ihraç fazlası ne olacak 490
... Fon ile
... Dekorlar ... fiyat farkı
... %12 gibi
...
Çanak Ege de ...
...
Ekim’de döneme çıkalım.
Yeni bir liste hazırlayalım.
Fiyatlandırma stratejisi I
1. ... 500
2. Ekim dönemi ...
3. Toplu iş
7 Eylül 1995 13.00 Perşembe”

7. Toprak Grubu’nda bulunan 07.09.1995 tarihli belge, 23.08.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“7 Eylül 1995
SEKTÖR TOPLANTISI
357 %20 başlıyor hemen. 510
Salı günü 12/9 da teyid verilecek.
Ort. Vade 15/1.
15-17/9’a kadar yeni liste gönderecek Çanakkale.
Ay sonu listeler hazır hale geliyor. Karşılıklı teyid 20/9’a kadar.
5-10/10’da ... bitiyor.
10 Ekim Saat 15:00 Ege Seramik.
10/10 Kasım Aralık Ocak mutabık kalınarak liste postalanacak”

8. Toprak Grubu’nda bulunan 13.10.1995 tarihli belge, 07.09.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır: 520

“10:30 Polat Holding Toplantı

13.10.1995 TARİHLİ TOPLANTI NOTLARI

1. 16.10.1995 tarihi itibari ile 357.000.- TL/m2 bazlı fiyatlardan %20 iskonto
ve 28 Şubat 1996 ortalama vade ile sipariş kabul edilecektir.
2. 16.10.1995 tarihinden itibaren Toplu işler için ilave iskonto
yapılmayacaktır.
06-29/355-87
13
3. Erken ödeme pirim sistemi 01.01.1996’dan itibaren kaldırılacak; yıl sonuna 530
kadar peşin nakit ödemeler için azami %20 olarak devam edecektir.
4. Herhangi bir promosyon uygulaması yapılmayacaktır.
5. İhracat fazlası, yaşlanmış stok v.b. ad altında farklı iskontolu satış
yapılmayacaktır.
6. Kalite kaydırmaları yapılmayacak, defolu adı altında normal kalitedeki
ürünler satılmayacaktır.
7. Fiyat dengeleri kontrol edilecek eş değer ürünler için minimum fiyat
seviyesi belirlenerek Kasım ayı için yeni bir fiyat listesi hazırlığı yapılacaktır.”

Belgenin üzerinde liste fiyatı, iskonto ve vadeye ilişkin notlar da 540
bulunmaktadır.

9. Toprak Grubu’nda bulunan, 01-02.11.1995 tarihli sektör toplantısının
gündemine ilişkin belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“GÜNDEM

1. Öngörülen kademeli fiyat artışı sürecindeki iskonto, ortalama vade ve
“peşin” fiyatların tespiti hususunun görüşülmesi:
a. Peşin piyasanın (üreticiden “direkt” peşin veya üreticiden “endirekt” peşin 550
spot piyasa) dağıtım imkanları kısıtlı yeni üreticilere teslim edilip edilmeyeceği
hususunun görüşülmesi ve benzer uygulamalara izin veren diğer üreticilerin
konumlarının tartışılması ve bu konuda bir prensip kararı alınması;
b. Fiyat artış kademelerinin zamanlaması ve oranların tartışılması;
c. Mevcut 95/C dönemi (?) uygulamaları ile (varsa) ters düşen yönlerin
tartışılması ve düzeltilmesi; (Yetkili satıcıların ileri aylara dönük mevcut ödeme
taahhütlerinin değerlendirilmesi; ödemelerinin yüklü olduğu ayların tespiti ve bu
durumun yaratacağı etkilerin tartışılması. 95/B dönemi ortalama ödeme vadelerinin
yaratabileceği sorunlar. Halen C dönemi siparişini kısmen toplamış durumda olan
üreticilerin durumlarının görüşülmesi, vb...) 560
d. Peşin fiyatın uygulanma tarzı ile alakalı yöntemlerin tartışılması ve tek tip
bir uygulamada görüş birliğine varılması.

2. Pazarlama ve Satış enstrümanlarının sadeleştirilmesi:
a. Birden fazla ve bazen mükerrer olabilen peşinat iskontolarının tek tipe
indirilmesi;
b. İskonto ve vade dışındaki: hediye promosyonu; mal fazlası promosyonu;
kalite kaydırması; (deneme üretimi, defolu, vitrifiye primi, vb...) uygulamalara son
verilmesi hususunun görüşülmesi.
570
3. Toplu iş pazarlama ve satış enstrümanlarının gözden geçirilmesi:
a. Mevcut durumun tespiti,
b. Üzerinde mutabakat sağlanan kademeli fiyat artışı sürecinde, toplu iş
iskonto ve vadelerinin de kademeli olarak belirlenmesi.

4. Dağıtıcı bayilerin iskonto ve vadelerinin yeniden tespiti:
a. Mevcut durumun tespiti,
b. Fiyat artış sürecinde dağıtıcı bayilerin azami iskonto ve vadelerinin tek tip
olarak yeniden belirlenmesi.”
580
06-29/355-87
14
Toprak Grubu’nda bulunan 01-02.11.1995 tarihli sektör toplantısına ilişkin
notlarda şu ifadeler yer almaktadır:

“1.11.1995
İSTANBUL POLAT RENAISSANCE HOTEL
SEKTÖR TOPLANTISI
Adnan Polat:
Üretim fazlası iç pazarda eritilmeye çalışıldığı için fiyat alınamadı.
357 20+10+5 Mart-Nisan 96 ort.
185- 195.000 TL KDV dahil spot piyasada 590
1996 sonu 179 Milyon m2 Üretim kapasitesi
1995 üretimi 105-107 milyon m2
1996 üretimi 135 milyon m2
1996 iç tüketim 60 milyon m2
Welco yatırımın %50 si ihraç ürünü olarak ele alıyoruz m2 fiyatı 2$
Üretim kısılması bile gündeme gelmeli.
$ fiyatı 1980 103
1994 150
1995 60
Tedbirler: 600
1) 1 aylık tatil bakım + izin
2) Seramik pazarının büyütülmesi çalışmaları KS
3) 1996 da enflasyon nispetinde zam yapılmalı ve kararlı birbirimizi
aldatmadan satmalıyız.

KS - Küçük üreticiler ile mücadele planı yapılmalı.
KS - Malın peşin fiyatını koyalım.
İlave iskontoların birini kaldıralım”

Belge ile birlikte toplantıya katılan teşebbüslerin, kapasite, üretim, iç satış, 610
ihracat, fiyat, iskonto, vade ve erken ödeme prim çizelgesine ilişkin olarak yaptığı
çalışmalar da bulunmuştur.

Toprak Grubu’nda bulunan 02.11.1995 tarihli belge bu çalışmalar neticesinde
alınan kararları ortaya koymaktadır:

“ALINAN KARARLAR (02.11.1995)

- Uygulanacak fiyat ve iskontolar.
- Kasım/95 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20+5+5 isk. Ortalama vade 620
15 Mart/96 (30/3)
- Aralık 95 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20+5 isk. Ortalama vade 15
Mart/96 (30/3)
- Ocak/96 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20 isk. Ortalama vade 15
Nisan/96 (30/4)
- Şubat/96 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20 isk. Ortalama vade 15
Mayıs/96 (30/5)
- Erken ödeme prim çizelgesi Kasım/95 için mevcut aylık prim oranları ile 120
güne kadar, Aralık/95 ayı için ise 90 günlük erken ödemeyi kapsayacak şekle
getirilecektir. (Listeyi Kale Pazarlama hazırlayacaktır.) 630
06-29/355-87
15
- 200.000 TL/m2 KDV dahil fiyattan satılabilecek ekonomik malzemelerin
listesi Kale Pazarlama tarafından hazırlanarak diğer firmalara da gönderilecektir.
Söz konusu ürünler üzerinde mutabakat sağlandıktan sonra yürürlüğe girecektir.
Ancak ilgili ürünler dışında ürünlerde benzer uygulamalar yapılmayacaktır. Konu ile
ilgili mutabakat 06.11.1995’te bir araya gelinerek yapılacaktır.
- İleriye dönük peşin ödeme iskontosu yapılmayacak; peşin ödeme iskontolu
vadeli ödemede alınmayacaktır.
- 13.11.1995 ve 21.11.1995 tarihlerinde yeniden toplanarak uygulamaların
seyri kontrol edilecektir.
- Satış esasları Kasım/Aralık-95 ayları için duyurulacaktır. 640
- İskonto ve vade dışındaki hediye promosyonu, mal fazlası promosyonu,
kalite kaydırması (deneme üretimi, defolu, vitrifiye primi vs.) uygulamalarına son
verilecektir.
- Üretici firmalar belirlenen maksimum vade ile büyük bayi küçük bayi
uygulamasını kendileri ayarlayacaklardır.
- Toplu işlerde bayiye uygulanan koşulların dışında bir uygulamanın
yapılmamasına ve taleplerin bayilerce mevcut koşullarla karşılanmasına karar
verilmiştir. Opsiyonlu olarak verilmiş toplu iş teklifleri 13.11.1995 tarihine kadar
sonuçlandırılacak olup, bu tarihten sonra bayi alış şartları geçerli olacaktır.
- Üretici firmaların sahibi bulunduğu mağazaların satış şekilleri de üretici 650
firma şartlarıyla aynı olacaktır.”

Toprak Grubu’nda bu kararları ihtiva eden bir not da bulunmuştur.

10. Toprak Grubu’nda bulunan “Sn: Tarık Özçelik Bey’in Dikkatine” başlıklı belge,
02.11.1995’te kararlaştırılan 06.11.1995 tarihli toplantının yapıldığını ortaya
koymaktadır:

“Sn: Tarık Özçelik Bey’in Dikkatine
06.11.1995 Günü Alınan Kararlar 660

Vadeli Satışlar
01- Kasım/95 satışları için 357.000 TL’lik listeden %20+5+5 ortalama vade 15
Mart 1996
Aralık/95 satışları için 357.000 TL’lik listeden %20+5 ortalama vade 15
Mart 1996
NOT: Büyük satıcıların çekleri 30 Mart 1996 tarihini geçmiyecek.
02- Erken ödeme prim çizelgesi aylık %7 üzerinden 90 günü aşmayacak
şekilde hazırlanacak.
670
Peşin Satışlar:
03- Kasım/95 satışları için 357.000 TL’lik liste üzerinden direkt %45 iskonto
Aralık/95 satışları için 357.000 TL’lik liste üzerinden direkt %38 iskonto
04- İleriye dönük peşin iskontosu yapılmayacak; peşin ödeme iskontolu
vadeli ödeme alınmıyacak.
05- 21.11.1995 tarihinde yeniden toplanılarak uygulamaların seyri kontrol
edilecek; 28.11.1995 tarihinde yapılacak toplantıda Ocak/1995 satış şartları
görüşmesi yapılacak.
06- İskonto ve vade dışındaki hediye promosyonu, mal fazlası, kalite
kaydırması (deneme üretimi, defolu, vitrifiye primi vs.) uygulamalarına son 680
verilecektir.
06-29/355-87
16
07- Fabrikalar toplu işlerde bayiye uygulanan koşulların dışında bir
uygulamanın yapılmamasına ve taleplerin bayilerce mevcut koşullarla
karşılanmasına karar verilmiştir. Opsiyonlu olarak verilmiş toplu iş teklifleri
13.11.1995 tarihine kadar sonuçlandırılacak olup, bu tarihten sonra bayi alış şartları
geçerli olacaktır.
08- Üretici firmaların sahibi bulunduğu mağazaların satış şekilleri üretici firma
satış şartlarıyla aynı olacaktır.
09- Dönemsel satış yapılmayıp aylık satış yapılmasına karar verilmiştir.
10- 06.11.1995 tarihinde alınan kararlar toplantıya katılan firmalarca 690
07.11.1995 tarih en geç saat 13.00’e kadar Çanakkale Seramik genel müdürlüğüne
fakslayacak ve Çanakkale Seramik bu faksların tamamı geldiğinde bayilere deklare
edilmesi için fabrikalara bildirecek fabrikalar sırayla aşağıda belirtilen tarihlerde
bayilerine satış şartlarını deklare edeceklerdir.
07.11.1995 tarihinde Çanakkale Seramik
08.11.1995 tarihinde Hitit, Ege, EKS Seramik
09.11.1995 tarihinde Serel, Uşak, Kütahya Seramik
10.11.1995 tarihinde Söğüt, Toprak Seramik

ALINAN KARARLARA İLAVE OLMASINI İSTEDİĞİMİZ MADDELER 700
01- Birinci maddede olan ilave iskontolarımız uygulamada olmadığı için
alınan kararın tek net fiatına bulup tek iskonto yapıp vademiz 90 gündür.
02- Üçüncü maddede bulunan peşin iskonto şartları 11 ve 12 aylar satışları
için okey diğer aylar için reel faizlerin üzerinde uygulama yapılmasını istiyoruz.
03- Yedinci maddeye göre 95/4 dönemine ait olan Kasım Aralık 1995 Ocak
1996 satışlarının bir bölümünü sattık bugünden itibaren satacağımız mallar için 3.
maddede alınan kararla satacağız.
04- Dokuzuncu maddeye görüşümüz dönemin yapılmasından tarafız yeni
yıldan itibaren dönemin devamından yanayız.
05- Anlaşmanın aksine teklif olduğunu iddia eden müşterilerin yanında ilgili 710
fabrikanın belirleyeceği yer telefon edilerek olayın yüzleştirilmesinin yapılmasını
istiyoruz bunun için aşağıda Bölge Müdürlüklerimizin telefonları belirtilmiştir.
Marmara Bölge Müdürü: Cengiz Gacaner Tel= 0212-2329471
Ankara Bölge Müdürü: Engin Bozdağ Tel= 0312-3105238 VEYA 3105817
İzmir Bölge Müdürü: Ali Dizdarer Tel= 0232-4331894 VEYA 4596061
Antalya Bölge Müdürü: Haydar Öztomruk Tel= 0242-2413737”

11. Toprak Grubu’nda bulunan 28.11.1995 tarihli belge, 06.11.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:
720
“28.11.1995
Sektör Toplantısı
Çank, Ege, Söğüt, Serel, Küth. Hitit
Çank. uygulamaya devam edelim.
Toplu işlerde ...
1 Aralıktan itibaren ikinci 5’i kaldırıyoruz.
Vitra Aralık çeklerini Şubat’a getiriyor.
Eş ürünler için Aralık ayında ürün sorumluları katılsın.
Alt fiyat grubu tespit edil...
Teminat primi 730
...
Teminat primi %1-3
06-29/355-87
17
Yıl sonu ciro primi %1-4
Seyahat ödülü
96 %8,5 prim

... uygulaması
A. proje ...+teşhir ...+...bedeli
B. proje ...
C. proje bedeli+uzun vadeli ürün 740

Habitat için ortak karar

% 32 iskonto Bartın 30/4
Adana 30/4

Primler için Aralık toplantısında görüşelim. 11-15 haftasında toplantı.
Çanakkale bildirecek, Söğütte yapılacak.”

12. Kale Grubu’nda bulunan 17.06.1996 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır: 750

“ÜRETİCİLER TOPLANTISINDA ALINAN KARAR
1) Haziran-Temmuz ayı siparişlerini kapsayacak.
2) Fiyat 437000
3) İskonto %15
4) Ortalama vade 30/10 (15/11 Büyükler)
5) Erken ödeme aylık %7
6) 1/7/96’da yeni liste deklarasyonu

Not: Bir sonraki toplantıda nakliyenin bayiye bırakılması tartışılacak.” 760

13. Kütahya Grubu İstanbul bölgesi çalışanı Cengiz Gacaner’in, Yönetim Kurulu
üyeleri Erkan Güral ile Nafi Güral’a gönderdiği 25.06.1996 tarihli yazıda şu ifadeler
yer almaktadır:

“Sayın Erkan-Nafi Güral

25.06.1996 tarihinde Toprak Seramik Altunizade binasında yapılan toplantıda
öneri gündem maddeleri ve alınan kararlar:
770
KATILIM FİRMALAR:
Çanakkale Seramik
Toprak Seramik
Ege Seramik
Söğüt Seramik
E.K.S Seramik
Serel Seramik
Kütahya Seramik

ÖNERİ GÜNDEM 780
1. 17 Haziran 1996 toplantısında önerilen iskontoların %15’e geri çekilmesi
konusu,
2. Erken ödeme priminin bölerek 1.08 olarak uygulanması,
06-29/355-87
18
3. 01.07.1996 tarihli fiat listesi çıkarılması,
4. Nakliye giderlerinin bayi tarafından karşılanması; diğer promosyon konuları,
5. Satış hakkında şikayetlerin fabrikalar ile direk temas edilmesi,
6. Teminat primleri ve yıl sonu primler,
7. Dönem şartları.

TOPLANTIDA ALINAN KARARLAR 790
1. Çanakkale Seramik iskontonun %15 geri çekilmesi konusunu yeniden
gündeme getirdi. Bir önceki toplantıda alınan karar da yanlış alınan karar olarak
değerlendirme yapıldı. İskontonun yeniden %20 olması istendi. Bu öneriye Ege,
Kütahya Seramik harici hepsi kabul etti. Sebebi ise bayi satış yaparken liste
üzerinden yaptığı için şayet bu iskonto düşülürse satışta zorluk çekilir düşüncesi
hakimdi.

2. Erken ödeme priminin mevcut olan 19.56 aynı kalması katılımcı firmalarca
benimsendi. Bizim 1.08 uygulama yapmamız ise serbest bırakıldı.
800
3. Yeni fiyat listesi çalışmasını Çanakkale Seramik tarafından 03.07.1996
tarihine kadar hazırlanıp katılımcı fabrikalara gönderilecek.

4.
A) Nakliye giderlerinin tesbiti için fabrikalarda sevkiyatlara bakan müdürlerce
ayrı bir toplantı yapılıp bu toplantı sonrası tekrar pazarlama toplantısı gündem
maddesine gelmesi
B) Promosyon konusu ise uygulama yapılmaması ihracat artığı, üretimden
kalkan ürünler, satış şartları, cari fiyat listesi üzerinde verilen dönem şartlarına ilave
olarak %10 iskonto verilmesi, defolu satışlarda ise mevcut cari listenin üçüncü kalite 810
fiyatından (yer %20 duvar %15) ucuz satılması

5. Alınan dönem kararlarına uymayan fabrikalara müşteri yanından direk
telefon edilmesi benimsendi.

6. Teminat primleri ve yıl sonu primleri E.K.S. Seramik’in uygulamış olduğu 4
aylık dönemsel teminat primleri ve yıl sonu başarı primleri konusu sıcak karşılandı.
İleri bir toplantıda görüşülmek üzere her firma kendi bünyesinde görüşüp
değerlendirme yapılmasını...
Teminat primleri 820
Teminat mektubu: %3
İpotek : %2 4 aylık dönemde yapmış olduğu ciroya karşılık
Yıl sonu primi : %2 başarısına göre kıstelym uygulaması

7. Dönem Şartları:
A) Temmuz ayı sipariş kabul şartı
Liste : 437.000 TL Liste
İskonto : %20
Ödeme : 15.10.1996/30.10.1996
Satış ayları : Temmuz, Ağustos, Eylül 830
Peşinat iskontosu: 19.56 geri dönüş tablosu

B) Ağustos ayı sipariş kabul şartları
Liste : Hazırlanacak olan yeni fiyat listesi 507.000 TL. Liste
06-29/355-87
19
İskonto: %20
Ödeme : 30.11.1996/15.12.1996

Alınan bu kararları Kütahya Seramik olarak bizim üst yönetimde görüşmemiz
gerektiğini belirttim. Aynı şekilde Ege Seramik de görüşmeleri gerektiğini belirtti.
840
Bilgilerinize arz ederim.”

Kütahya Grubu Yönetim Kurulu üyesi Erkan Güral’ın 26.06.1996 tarihinde
gönderdiği cevapta şu ifadeler yer almaktadır:

“İst Bölge
Cengiz bey dikk

25.06.96 sektör toplantısı için düşüncelerimi aktarıyorum. Firmalara tek tek
telefon edip iletirsen ne düşündüğümüzü bilirler. 850

1- Kararlaştırılmış %15 iskontonun tekrar %20 olması kabul edilemez. Zira biz
müşterilerimize bu durumu tebliğ ettik. Şimdi nasıl geri döneriz. Nasıl izah ederiz.

2- Erken ödeme iskontosu için de aynı şey geçerlidir.

3- Yeni fiat listesinin 507 yerine 497 olması, psikolojik 500 bin sınırını
aşmamış olması bakımından faydalıdır.

4- 860
A- Nakliye giderlerinin müşteri adına fabrika tarafından ödenmesi, ve bir
anlamda, müşteriye, maliyeti fabrika tarafından karşılan kredi kullandırılması gibi
manasız bir uygulamaya son verilmesi akıllı ve gerekli bir davranış olacaktır.
Nakliyenin müşteriye ait olması istiyoruz.

B- İhracat artığı, üretimden kalkan ürünler vb. gibi namlar altında satış
yapılmasına kesin karşıyız.
Defolu ürünler, farklı bir ambalajla veya kutusu üzerinde defolu yazması
koşulu ile öneriyi benimsiyoruz. Bizim defolularımız markasız kutuların içindedir ve
bir yanlış anlamaya sebebiyet vermez. 870

5- Uygundur. Destekliyoruz.

6- Her fabrikanın başlatmış olduğu ve yıl sonuna kadar devam edecek bir
uygulaması var. Bu konuda alınacak karar 1.1.97’den geçerli olabilir.

7- 25.6.1996 toplantısında alınan kararlar doğrultusunda müşterilere gerekli
duyurular yapıldı. Hangi gerekçe ile değiştirebiliriz.”

14. Kütahya Grubu’nda bulunan belge aşağıdaki tablo şeklindedir: 880
06-29/355-87
21
X 1000 M2 SATIŞ

1996
ÜRETİMİ
31.12.199
5 STOK
4. AYLIK
ÜRETİM İÇ DIŞ
TOP
SATIŞ
30.04.9
6 STOK
KISILAN
ÜRETİM
KISILACAK
ÜRETİM
KISINTI
ORANI
(%)
96
TAHMİNİ
ÜRETİMİ
İÇ PAZAR
BAKİYE
İHR.
BAKİYE
31.12.199
6 STOK
96
TOP. İÇ
SATIŞ
96 TOP.
DIŞ
SATIŞ
KALE GRUBU(KS-KB) 46.000 6.000 10.900 7.800 4.250 12.050 4.850 4.150 1.500 12 40.000 18.150 11.750 4.050 25.950 16.000
EGE SERAMİK 22.600 3.500 6.343 4.281 2.312 6.593 3.250 300 1 21.520 8.719 6.188 3.520 13.000 8.500
TOPRAK SERAMİK 13.000 1.900 3.400 2.300 1.150 3.450 1.850 1.500 12 11.500 5.200 3.350 1.400 7.500 4.500
SÖĞÜT SERAMİK 10.000 1.035 2.840 1.306 971 2.277 1.683 200 600 8 9.200 3.694 3.529 735 5.000 4.500
EKS 8.500 1.000 2.400 1.723 566 2.289 988 260 140 5 8.300 4.438 1.850 723 6.161 2.416
HİTİT SERAMİK 4.750 430 1.050 675 425 1.100 300 0 4.750 1.825 1.775 480 2.500 2.200
SEREL SERAMİK 6.000 200 1.600 980 400 1.380 420 200 500 12 5.500 2.320 1.420 580 3.300 1.820
KÜTAHYA SERAMİK 8.000 960 1.600 2.314 126 2.440 1.055 445 19 6.500 4.746 274 0 7.060 400
SERAMİKSAN 2.500 215 725 635 88 723 217 108 92 8 2.300 1.165 412 215 1.800 500
BOZÜYÜK 3.800 500 1.026 606 270 876 830 222 400 16 3.178 2.391 394 17 2.997 664
TAMSA 8.000 150 0 8.000 5.000 3.000 150 5.000 3.000
TERMAL 1.000 0 1.000 900 0 100 900
UŞAK 2.800 40 940 809 106 915 42 160 40 7 2.600 1.493 292 -60 2.302 398
SERANİT 800 240 195 35 230 200 24 80 13 688 485 115 -142 680 150
EFES 1.250 269 205 205 64 0 1.166 495 500 -34 700 500
ANATOLİA 1.500 456 178 274 452 19 0 1.500 415 573 60 593 847
YURTBAY 1.700 0 1.350 1.100 250 0 1.100 250
TRUVA 0 0 0 0
KALYONCU 0 0 0
ALTINÇİNİ 1.200 50 45 45 5 100 8 1.100 555 450 50 600 450
TOPLAM 143.400 15.930 33.839 24.052 10.973 35.025 14.718 6.779 5.297 121 130.152 63.091 36.122 11.844 87.143 47.095
15. Kale Grubu’nda bulunan 24.03.1997 tarihli belge, Kaleseramik’in
01.04.1997’den geçerli satış koşullarını Eczacıbaşı Grubu, Ege Grubu, Hitit, Kütahya
Grubu, Serel, Söğüt Seramik ve Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir.

16. Serkap Yönetim Kurulu’nun 24.06.1997 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde şu ifadeler yer almaktadır:

“30 Haziran 1997 günü saat 10:00’da Ege Seramik’in evsahipliği yapacağı
toplantıya geçen yıl olduğu gibi bu yıl da şirket bazında 1996 iç ve dış toplam
satışlarına, 1997 yılı beş aylık üretim ve stok ile toplam tahmini üretime vb. ilişkin 890
verilerin getirilmesine karar verildi.”

Serkap Yönetim Kurulu kararında bahsi geçen sektör toplantısının gündemi
Yüksel Seramik’de yapılan yerinde incelemede tespit edilmiştir:

“30 HAZİRAN SEKTÖR TOPLANTISI GÜNDEMİ

1- 1996 Yılı Seramik Sektörünün Genel Değerlendirilmesi
*Üretim, Kapasiteler, İhracat Durumları
*Yurt Dışı Satışlar ve Sorunları 900

2-1997 Yılı İle İlgili Durum Değerlendirmesi
*Üretim, Kapasiteler, İhracat Durumları
*Mevcut İç Piyasa Uygulamaları
*Sorunlar, Çözüm Önerileri”

Yüksel Seramik’de yapılan yerinde incelemede 30.06.1997 tarihli sektör
toplantısına ilişkin notlar da bulunmuştur:

“30.06.1997 910
SEKTÖR TOPLANTISI
Adnan Polat Bey açılış konuşmasını yaptı...

Ç.kale Seramik sektör değerlendirmesi için Tarık Bey bir değerlendirme yaptı:
- 1997 yılına 517.000 TL./m2. ettiğimiz listelerle girdik. Daha sonra 1 Nisanda
757.000 TL. listeleri uygulamaya koyduk. Ama bu gecikmeli oldu. Fakat çok
farklı uygulamalar yapıldı. Nitekim 15 Ekim ortalama vadelerinin Kasım-Aralık
aylarına kaydığını gördük. Şu anda sezonu yaşıyoruz. Onun için satış
problemi yok. Fakat son günlerde bazı şikayetler geliyor. Özellikle toplu
satışlarda rekabet var. 920
- Onun için Ç.kale-Ege ve diğer büyükler satış koşullarını gözden geçirmek
zorundayız.
- Bayi stokları yine yükselme seviyelerine geliyor.
- 757.000 TL/m2. listeleri 31.1.1998 kayıyor
- İç piyasa-ihracat dengesini mutlaka kurmalıyız.

Eczacıbaşı – Ahmet Yamaner:
- Tarık Beyin söyledikleri aynen bizim düşüncelerimizdir...
- 757.000 TL.’lik listeyi oturtmalıyız...
- İhracat şansımızı iyi kullanmalıyız. 930

06-29/355-87
23
Süleyman Caner: ...

Hitit – Ender Bey:
Sınai maliyet bugünkü fiyatlarımızı gözden geçirmeliyiz...

Yurtbay – Zeki Yurtbay:
...
Stokta olan fazla malları ucuz fiyattan/ucuza vermeyelim
20 milyon m2. fazla... 940
...
...hala pek çok mal piyasaya verilmektedir. 1. ve 2. kalite ... piyasaya
verilmemesi gerekir.
Öneri nedir?
... maliyet 4 $ ise

Süleyman Bey vadeli satışların sektöre yüklediği riski dile getirdi.

Erdal Akatay: Resmi kuruluş olduklarını ve uygun vadeli satış zamanı imkanı
olmadığını ifade etti. 950
a) Bu sektörde en fazla 2 ay vadeli fiyat diyelim anlaşma yapılma ve
uygulaması
b) Nakliyeler alıcıya ait olsun
c)

Suat Karavelioğlu:
757.000 TL./m2.’lik liste
6-7-8 ait Ekim 1997
Ortalama vadeler Kasıma kaymasın
6-7-8 ... üretimi ... 960
957.000 TL. liste çıkarılması ve bayiye ulaştırılması
957.000 TL. liste 1 Temmuzda başlayacak
Devamı Ocak 1998 olabilir

Seranitte yapısal sorunlardan bahsetti...

Sn. Adnan Polat...
200-210 milyon/m2. tüketim olacak
Kısa vadedeki çözümler nedir
Eğer verilen doneler doğru ise 20 milyon/m2. bir fazlalık var. Bunu nasıl 970
satacağız
Büyük firmaların üretimlerini kısmaları gerekir
Şu anda 757.000 uygulansın. 957.000 liralık listeyi yeni yıla girmeden bu
listeyi mutlaka uygulayalım.
Seramik tüketimini artıracak tedbirler alalım. Dernek bu konuda bir
organizasyon yapsın. Bir bütçe yapalım. 900 ... milyar toplansın. Reklama önem
verelim.
Sektördeki reel fiyatlar şu anda gerilemiş durumda (Süleyman Caner)
SERKAP Sektör Toplantısı 31.7.1997 Saat 10.00
Yer Polat Oteli Yeşilköy 980
Gündem: İhracatımızı nasıl artırırız. Sektörün krize girmesi durumunda ne gibi
tedbirler almalıyız.”
06-29/355-87
24

17. Kale Grubu’nda bulunan 12.12.1997 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“12/12/97

KALE
1) İlave sipariş durumunda çekler geri toplanıp yeni çekler 30/3-30/4 arası
alınacak. 990
2) İlave sipariş vermeyene + %7 iskonto yapılıp vadesi aynı bırakılacak.
3) İlave sipariş durumunda içerideki siparişlerine + %7 isk.; yeni siparişlere
30/3 30/4 vade alınacak ancak ilave iskonto uygulanmayacak.
4) Bu uygulama 26/12/97’de bitecek.
5) Troy uygulaması 1/1/98
6) İhracat fazlalıkları %20 + %10 + 1 ay vade

EGE
1) Max 1.250.000 m2 ek sipariş alacak (30/4 vade) (Toplu işde kullanılacak)
2) İhracat fazlalıkları %20 + %10 + 1 ay vade 1000
3) 2. marka uygulaması (1/1/98)
4) 26/12/97’de uygulama bitecek

İNTEMA
1) 26/12/97’e kadar ... uygulama yok.

GENEL ŞARTLAR

1) Bundan sonra sektör toplantılarına TOPRAK çağırılmayacak.
2) Ortak deklarasyon yazılacak. 1010
3) Toplu işler ...57-%20- %5-10 30/5 vade uygulanacak.
Standart üstünde toplu iş uygulaması yok
İNTEMA 97/4 %20+%12+%5 iskonto 30/5 vade ile satacak”

Kale Grubu, Eczacıbaşı ve Ege Grubu yetkilileri ile 12.12.1997’de yapılan
toplantının ardından 15.12.1997’de yetkili satıcılarına şu yazıyı göndermiştir:

“Sayın Yetkili Satıcımız,
Grubumuz kurulduğu günden beri piyasalarda yaptığı uygulamalarla daima
fiyat istikrarının oluşmasını ve korunmasını sağlamıştır. Son aylarda, sektörümüzde 1020
bazı üreticilerin başlattığı farklı uygulamalar ise dengeleri bozmuş ve piyasalarımız
için en önemli unsur olan fiyat istikrarının ortadan kalkmasına neden olmuştur. Yakın
geçmişte de yaşadığımız gibi bu tür uygulamalar yetkili satıcılarımızın bir önceki
dönem bağlantıları ve stokları göz önünde bulundurulduğunda son derece sakıncalı
olmaktadır. Sektörümüzdeki tüm üretici ve satıcı kurumların istikrarlı hareket
etmesinin gerektiği bu ortamda, Grubumuz daha önce deklare ettiği satış koşulları ile
sizlere hizmet etmeye devam edecektir. Saygılarımızla”

Kaleseramik’in yine 12.12.1997 tarihli toplantıda kararlaştırıldığı üzere yeni
satış koşullarına ilişkin duyuruyu 26.12.1997’de yaptığı da tespit edilmiştir. 1030

18. Eczacıbaşı Grubu’nda bulunan 03.02.1998 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:
06-29/355-87
25

“TOPLANTI NOTU

Düzenleyen: Berna Erbilek
Tarih: 03.02.1998

1- Sektördeki uygulamalara yönelik bilgiler şöyledir: 1040

Firma İsmi Fiyat Listesi İskonto Vade Toplu İşler
Çanakkale 1.227.000.- %20 15.07 20+5 15.08
Toprak 1.227.000.- %20+10 15.09 20+10+10 30.09
Ege 1.227.000.- %20 31.08 20+5 15.09
Söğüt 1.227.000.- %20+10 31.07 20+10+5 31.08
Vitra 1.227.000.- %20 15.07 20+5 15.08
Kütahya 957.000.- %20+25 31.06
Tamsa 957.000.- %20 31.08
Hitit 957.000.- %20 15.06 20+5 15.07

2- Pazardaki bu çok uzun vadeler ve yüksek iskontoların karlılığı çok olumsuz
etkilediği bir kez daha dile getirildi. Söğüt ve Hitit’in bir sonraki toplantıya davet
edilmeleri ve Toprak’ı izler tutumlarının değiştirilmesi için görüşülmesi kararlaştırıldı.

3- Vitra’nın yeni dönem uygulamalarını duyurmuş olması nedeniyle bu yıl için
herkesin belirlediği sistemleri sürdürmesine, ancak 1999 yılı için Ekim aylarında
biraraya gelerek ortak uygulamalar tespit edilmesinin iyi olacağı görüşüldü (Primlerle
ilgili olarak). 1050

4- Teminat primi konusunda Vitra’nın belirlediği sistemin uygun bulunduğu ve
herkesin sirkülerinde bunu izleyebileceği belirtildi.

5- Bu yıl içinde Çanakkale’nin Troy isimli ikinci markasına karşın Ege’nin de
Select markasını hazırladığı ve her iki kuruluşunda hemen uygulamaya
geçebilecekleri belirtildi. Bu ikinci markalarla ilgili fiyat uygulaması yer için 3.50 US$,
duvar için 3.75 US$ olup, peşin satılacak ve her ayın ilk günü TL fiyatı o günkü
kurdan belirlenecektir. Her iki kuruluşta bu ürünleri sadece münhasır nitelikteki yetkili
satıcılarına vereceğini ve toplam siparişin %10’unu geçmemesine dikkat edeceğini 1060
belirtmiştir. İkinci markaya geçişte Vitra’nın seramik sağlık gereçlerinde izlediği yolun
örnek alındığı izlenimi doğmuştur.

6- Çanakkale Seramik İntema’nın diğer ürünlerinde yaptığı reel vade
uygulamasına karo seramik sektöründe de geçilebileceğini ancak uygulamada
vadenin siparişten itibaren başlatılmasının kendileri açısından uygun olduğunu dile
getirmiştir.

7- Mart ayı içinde 98/1 yeni fiyata geçilmesi konusunda prensip kararı alındı.
Bununla ilgili olarak 2 Mart 1998 saat 14:00’de Çanakkale Seramik’te toplantı 1070
yapılması kararlaştırıldı.”

06-29/355-87
26
Yapılan incelemeler neticesinde29, yukarıdaki tabloda yer alan Kaleseramik
satış koşullarının gerçeği yansıttığı; ilerleyen bölümlerde yer verileceği üzere,
10.11.1998 ve 23.11.1998 tarihlerinde Eczacıbaşı Grubu, Ege Grubu, Hitit, Kale
Grubu, Serel, Söğüt Seramik ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile primlere ilişkin
olarak bir toplantı yapıldığı ve müşterek kararlar alındığı; Kaleseramik’in, “Troy” isimli
ikinci markasını, 1998 yılı Şubat ayı içerisinde, belgede yer alan koşullarla piyasaya
sürdüğü; Kaleseramik’in 02.03.1998, Eczacıbaşı Karo’nun ise 04.03.1998 tarihli
1.600.000 TL’lik fiyat listelerinin bulunduğu tespit edilmiştir. 1080

19. Serkap Yönetim Kurulu’nun 21.04.1998 tarihli toplantısına30 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan notta şu ifadeler yer almaktadır:

“21.4.98
Serkap Y.K. TOPLANTISI

Mehmet Sert – Yüksel Seramik’te (71 yaşında)
Erkan Güral – Güral Porselen
Tamer Sağıroğlu 1090
Hüsamettin Onanç?
EGE – 1998 yılı ... borcu 7,9 trilyon.
1.850’lik listeden Toprak %35 Bozüyük - %40 Eskişehir Fab. iskonto yapıyor.
Kale grubunun hammadde maliyeti içinde nakliyenin payı %51’di. Şimdi %46’ya
indi. Nakliye % maliyeti %5 azaldı demektir.
Kale Yeni tesis – günde 10.000 m2
yılda 4 milyon m2
Çanakkalenin şu anki stoku 3,5 mil. m2 – export
Bozüyük – 20 Aralıktan beri tatilde. Bayramdan sonra belki.
İş Bankası Yüksel’e yükleniyor şimdi. 1100
Nevzat Çetin – Uşak
Erdal Akatay – Bozüyük
Ender Erel – Hitit
S. Caner – Kale”

20. Tamsa’da bulunan ve Serkap’ın seramik kaplama malzemeleri üreticisi
şirketlere gönderdiği yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“Sayın Yetkili,
SERKAP Yönetim Kurulu’nun 12.05.1998 tarihinde yapmış olduğu toplantıda 1110
21 Mayıs 1998 Perşembe günü, saat 14:00’te Polat Renaissance Oteli’nde Sektör
Toplantısı yapılması kararlaştırılmıştır. Toplantı, Birlik üyelerimiz ile birlikte tüm
seramik kaplama malzemeleri üretici şirketlere de açıktır. Ancak, ekteki istatistiksel
verilere ilişkin anket formunu doldurup, 18 Mayıs 1998 Pazartesi gününe kadar
Birliğimize fakslayan şirketler bu toplantıya davet edileceklerdir.

29 Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden yazı ile, 1998-2002 yıllarına ait, “liste-fatura fiyatı, vadeli fiyat gibi
tüm ayrıntıları gösterecek şekilde, üretim ve satışı yapılan her bir seramik çeşidi için, değişim tarihleri itibarıyla
satış fiyatları”, “aylık ayrıntılı satış miktar tabloları”, “aylık ayrıntılı maliyet tabloları”, “değişim tarihleri itibarıyla
nakliye maliyetleri”, “bayilerine ilişkin ünvan, adres, telefon numarası ve faaliyet bölgesi bilgileri ile bayilik
sözleşmeleri” vb. bilgiler talep edilmiştir. 1998 yılının başlangıç kabul edilmesinin sebebi, teşebbüslerin bilgi
sunma yükümlülüğünü ağırlaştırmamaktır. Bu çerçevede, rekabeti kısıtlayıcı etkilere ilişkin analizler de 1998’den
itibaren yapılmaya başlanmıştır.
30 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Hitit, Kale Grubu ve Uşak Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
06-29/355-87
27
Not: Ayrıca daha önce göndermiş olduğumuz 1997 yılı Sektör Profili
Anketimizin de doldurulup en kısa zamanda fakslanmasını önemle rica ederiz. Bu
anket formundaki verilerden 1997 yılı Seramik Kaplama Malzemeleri Alt- Sektör
profili düzenlenip, şirketinize de bilgi için gönderilecektir.
1120
Seramik Kaplama Malzemeleri Sektör Toplantısı
Anket Formu

1998
Şirket :
31.12.1997 Stok, m2 :
1998 Kapasitesi, m2 :
1998 Üretimi
İlk dört ay, m2 :
Yıllık program, m2 : 1130
1998 ihracat
İlk dört ay, m2 :
Yıllık program, m2 :
31.12.1998 Stok m2 :
1998 İç piyasa m2 :
1998 Kapasite m2 :
1998 Üretim m2 :

1997
31.12.1996 Stok m2 : 1140
1997 Kapasite m2 :
1997 Üretim m2 :
1997 İhracat m2 :
31.12.1997 Stok m2 :”

Altın Çini ile Tamsa’da bulunan ve Serkap’ın seramik kaplama malzemeleri
üreticisi şirketlere gönderdiği yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“12.05.1998 tarih ve Serkap/98-101 sayılı yazımızla 21.05.1998 tarihinde
Polat Renaissance Otelinde bir sektör toplantısı yapılacağını duyurmuş ve ekli anket 1150
formlarının doldurularak Birliğimize gönderilmesini rica etmiştik. Anılan tarihte
belirtilen otelde, toplantı salonu temini münkün olamadığından sektör toplantısı 21
Mayıs 1998 Perşembe günü, saat 14:00’te The Marmara Oteli’nin Opera Salonu’nda
yapılacaktır.”

Yüksel Seramik’de bulunan belge gündemi, “Sektörle ilgili 1997 ve 1998 yılları
üretim faaliyetleri hakkında bilgi verilmesi / Üretici firmalarca mevcut piyasa
durumunun değerlendirilmesi / Maliyetlerin düşürülmesine ilişkin izlenecek politika ve
stratejilerin tesbiti” şeklinde belirlenen toplantının katılımcılarını göstermektedir:
1160
“Adı-Soyadı Firma Adı
1. H. Birim Esener Kale Grubu
2. Altuğ Akbaş Kale Pazarlama
3. Mustafa Tolon Kale Pazarlama
4. Halil Yakın Yüksel Seramik
5. Şefik Özcan Termal Seramik
06-29/355-87
28
6. Hasan Tatarlı Efes Seramik
7. Mehmet Oğuzman Termal Seramik
8. Nurullah Ercan Ercan Seramik (Bozüyük Seramik)
9. Ertan Özker Ercan Seramik (Bozüyük Seramik) 1170
10. Atalay Şahinoğlu Toprak Holding
11. Metin Savcı Toprak Seramik
12. Yüksel Güner Birlikler
Basri Sezer Birlikler
13. Erdal Akatay Ercan Seramik (Bozüyük Seramik)
14. Süleyman Caner Kale Grubu (Çanakkale Seramik)
15. Zeynep Bodur Okyay Kale Grubu
16. Nevzat Çetin Uşak Seramik
17. Ender Erel Hitit Seramik
18. İbrahim Hızal Hitit Seramik 1180
19. Mustafa Kıratlı Altın Çini
20. Sabit Acar Altın Çini
21. Suat Karaveli Polat Holding
22. Atilla Atalay Ege Pazarlama
23. Köksal Çınar Yurtbay Seramik
24. Ali Semiz Uşak Seramik
25. Hüseyin Marakoğlu Seranit A.Ş.
26. İrfan Karaca Seranit A.Ş.
27. Rıdvan Altıparmak Kütahya Seramik
28. Ömer Atasayan Kütahya Seramik 1190
29. Mustafa Şenyüz Efes Seramik
30. Hüsamettin Onanç Eczacıbaşı Karo Seramik”

Serkap ve Yüksel Seramik’de bulunan 21.05.1998 tarihli sektör toplantısı
tutanağında şu ifadeler yer almaktadır:

“Seramik Kaplama Malzemeleri Sektör Toplantısı Tutanağı

Toplantı No: 3
Toplantı Tarihi: 21 Mayıs 1998 Perşembe 1200
Toplantı Yeri: The Marmara Oteli, İstanbul
Toplantı Saati: 14:00
Katılanlar: Katılım listesi toplantıda dağıtıldı.

Süleyman Caner (SERKAP Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri Birliği
Bşk.)
Sn. Süleyman Caner 1997 yılı seramik kaplama malzemeleri alt sektörü genel
değerlendirmesini yaparak, 1998 yılı beklentileri konusunda bilgi verdi.
Türkiye seramik kaplama malzemeleri sektörünün sağladığı gelişmelerle
bugün dünyada beşinci, Avrupa’da üçüncü ülke konumunda olduğunu ancak iç 1210
tüketimin ve ihracatın sektörün büyümesine paralel gelişme gösteremediğini ifade
etti.
Sektörde öz sermaye devir hızının düşük olduğunu ve bunun bazı sıkıntılar
yarattığını, ABD’de 14, Avrupa’da 7 olan öz sermaye devir hızının Türkiye’de 3-4
olduğunu belirterek, girdilerin peşin satın alımına karşın ürünlerin uzun vadelerle
satılmasının bu durumu yarattığını vurguladı.
06-29/355-87
29
Ürün fiyatlarının reel olarak gerilediğini, bunun genel ekonomik konjoktürden
kaynaklandığını, ancak üreticilerin haksız rekabet konusunda daha duyarlı olmaları
gerektiğini belirtti.
Kaplama malzemeleri ihracatının ülke ekonomisi açısından da önemli 1220
olduğunu, 1 $’lık ithalata karşın 15-20 $’lık ihracat yapıldığını, katma değerin yüksek,
ürün kalitesinin dünya standartlarında olduğunu, Türkiye’nin dünya pazarlarında
hakkı olan fiyatı alabilmek için gereken özeni göstermesi gerektiğini belirtti.
Türkiye’de ekonomik ve siyasi önlemlerin ihracatı teşvike yönelik olmadığını,
İtalya ve İspanya gibi seramik üretimi ve ihracatında birinci ve ikinci sırada bulunan
ülkelerde devletin altyapı düzenlemeleri ve işleyişte gizli desteğinin bulunduğunu,
ancak, buna rağmen ihracatta isim, marka ve imajımızı yerleştirebilmek için gereken
çabanın sarfedilmesinin önemine değindi.
Toplantıların sektörün sorunlarını müştereken tartışma açısından önemli
olduğunu, katılımın yeterli düzeyde olması halinde minimum altı ayda bir 1230
yapılmasında yarar olduğunu ifade etti.
Sektörü büyütmek ve geliştirmek için uzun vadeli, akılcı, tutarlı politikalar
izlenmesini ve Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri Birliğinin sektöre daha iyi
hizmet verebilecek konuma getirilmesi gerektiğini belirtti.

Ender Erel (Hitit)
Sektörün sorunlarının üretimden değil iç ve dış satıştan kaynaklandığını,
gerçekçi fiyat ve satış politikası benimsemenin gerekli olduğunu belirtti, bu
toplantıların sorunların müşterek çözümüne katkısı olacağına inandığını vurguladı.
Sektörün istikrarlı büyümesinde temel görevin üreticilere düştüğünü, hedeflerin 1240
realist yaklaşımla saptanmasını, sektör ile ilgili çalışmalara verilecek bilgilerin titizlikle
hazırlanmasına özen gösterilmesini istedi.
1990 yılından sonra sektörde yaşanan yoğun rekabetin satış fiyatı, koşulları
ve maliyetlerin gerçekçi saptanmasını gerektirdiğini ifade etti.
Fiyat listelerinin peşin ve vadeli değerleri içermesinin zorunlu hale geldiğini,
vadelerin ve vade farklarının enflasyonun olumsuz etkisini en aza indirecek şekilde
düzenlenmesinin gerekli olduğunu vurguladı.

Suat Karaveli (Ege)
Sektördeki yüklerin üreticiler ve dağıtım kanalları tarafından paylaşılmasını, 1250
fiyat – maliyet – kar dengesinin doğru kurulmasını, sektör karlılığının %10’a ulaşması
halinde, bunun günün koşullarında iyi bir performans olacağını, günümüzde insana
yatırımın çok önemli olduğunu, işletmelerin çalışanların başarısıyla rekabete
dayanabileceğini, bu faktörü dikkate almayan şirketlerin geleceğinden endişe
duymak gerektiğini ifade etti.

Nevzat Çetin (Uşak)
1990 yılından sonra sektör karlılık oranının yoğun rekabet nedeniyle gittikçe
düştüğünü, finansman sektörünün bugünkü yapısı ve faiz oranlarının yarattığı
olumsuz yüklerin maliyetleri çok artırdığını, sektörde arz-talep dengesinin daha 1260
gerçekçi kurulması gerektiğini, sektör mensuplarının haksız rekabete fırsat
vermeyecek anlayışta olmasını, uygulanmayacak kararların alınmaması gerektiğini
ifade etti.

Hasan Tatarlı (Efes)
Sektörde işletme sermayesi gereksiniminin çok önemli boyutlarda olduğunu,
küçük üreticilerin bu konuya gereken önemi vermelerini, büyük üreticilerin talep
06-29/355-87
30
fazlası üretimi eritmek için ürün zamları ve vadeleri zorlamamalarını, bu
olumsuzlukları gidermek için gereken önlemlerin alınması gerektiğini belirtti.
1270
Nurullah Ercan (Ercan)
Arz- talep dengesinin üretim fazlalığı yaratmadan kurulmasını, stokların ürün
satış fiyatları ve vadeleri üzerinde baskı yaratmayacak düzeyde tutulmasını, satış
fiyatları ve satış koşullarının maliyetler dikkate alınarak gerçekçi yaklaşımlarla
belirlenmesinin gereğini vurguladı.
Stokların optimum düzeyin üzerine çıkmasının firmaları zorlayarak baskı
yaratacağını, kararların ekonomi kurallarının dışına taşmasına neden olacağını
açıkladı.

Atalay Şahinoğlu (Toprak) 1280
Bugün seramik kaplama malzemelerinde yaşanan sorunların çeşitli
dönemlerde diğer sektörlerde de yaşandığını, bu sorunların moral bozmadan
aşılabilmesinin gerekli olduğunu, ihracatın sektörün büyümesini sürdürebilmesi
açısından önemli olduğunu, sektör toplantılarının düzenleyici rolü bulunduğunu,
yapılan yatırımların atıl tutulmasının ekonomik olmadığını, maliyetlerin kontrolünün
çok önem taşıdığını, ancak bu bilincin henüz tam yerleşmediğini, sorunların dibe
vurmadan çözümünün gerekliliğini, rekabet ortamının sektörün bugünü ve geleceği
için yararlı olduğunu, ancak bu rekabetin dostlukları zedelemeden sürdürülmesini,
satış fiyatı ve koşullarının maliyetlerle ilişkisinin doğru kurulması gerektiğini ifade etti.
Stokların optimum düzeyde olmasını, bu miktarın 1 - 1,5 aylık üretimi 1290
geçmemesini, ihracatı artırmanın önemli bir çözüm noktası olarak görüldüğünü,
firmaların pazarı bozmamak koşulu ile ihracat artışını sağlayabileceklerini belirtti.

Zeki Yurtbay (Yurtbay)
Sektörde bulunan 20 kuruluşun birbiri ile kenetlenerek sorunlara ortak
çözümler arama yoluna gitmelerini, yapılan yatırımların verimli işletilebilmeleri için
ihracat artışının gerekli olduğunu, kapasite fazlalığının ihracat artışı ile
değerlendirilmesinin önemini vurguladı.

Hüsamettin Onanç (Eczacıbaşı Karoseramik) 1300
Sorunların çözümüne gerçekçi bakış açıları ile yaklaşılmasını, İtalya ve
İspanya’nın üretimlerinin %50-60’ını ihraç ettiklerini, Türkiye ihracatının ise henüz
üretimin 1/3’ü kadar olduğunu, ancak Türkiye’deki enflasyonun sonuçları
geciktirdiğini, genel ekonomide yaşanan olumsuzluklara rağmen ihracat konusunda
akılcı ve uzun vadeli politikalarla çözüme ulaşılabileceğini, sektördeki tüm
enstrümanların ortaklaşa saptanmasının mümkün olmadığını, ancak vadelerin
belirlenmesinde müşterek hareket etmenin önemli olduğunu belirtti.
Sektör kapasitesinin %50’sine sahip olan ilk üç kuruluşun sektörün geleceğini
belirlemede lider konumunda olduklarını, bu kuruluşların akılcı politikalar izleyerek
sektörün önünü açmaları gerektiğini vurguladı. 1310

Mehmet Oğuzman (Termal)
Günümüz ekonomik koşullarının maliyetlerin düşürülmesini zorunlu kıldığını,
yatırımların sektörün gelişimi dikkate alınarak tutarlı yaklaşımlarla yapılmasını,
ihracat artışının sektörün geleceği açısından önemli olduğunu, sektörün geleceğine
olumlu katkı sağlayacak kararlara katılmanın yararlı olacağını ifade etti.

Şefik Özcan (Termal)
06-29/355-87
31
Maliyetlerin aşırı yükselmesinin, fiyat – maliyet ilişkilerinin olumsuz bir yönde
gelişiyor olmasının çözüm gerektirdiğini, Türkiye’de kişi başına düşen tüketimin 1320
gelişmiş ülkelere göre çok az olduğunu, tüketimi artırmanın önemli çözümlerden biri
olacağını belirtti.

Erdal Akatay (Ercan)
Sektörün durumunun genel ekonomik politikalarla çok yakın ilişki içinde
olduğunu, hükümetin kararlarına bağlı olarak bazı olumlu gelişmelerin
yaşanabileceğini ifade etti.

Ömer Atasayan (Kütahya)
Sektör içinde haksız rekabet yaratmadan ihracat artışı sağlanmasının gerekli 1330
olduğunu belirtti.

İrfan Karaca (Seranit)
Dağıtım kanalları ve müşteriye hizmetin çok önemli olduğunu, ürün kalitesi
kadar hizmet kalitesine de yatırım yapılması gerektiğini, ihracatı artırmak için
gereken önlemlerin alınmasını, toplu tanıtıma, fuarlara toplu katılıma, AR-GE
çalışmalarına ürün ve hizmet kalitesinin artırılması için yapılacak harcamalardan
kaçınılmamasına özen gösterilmesini istediklerini belirtti.

Hüseyin Marakoğlu (Seranit) 1340
Şirketlerin ürün desenleri ve maliyetleri farklı olduğundan her şirketin kendi
koşullarına uygun politikalar çizmesinin yararlarını vurguladı.

Halil Yakın (Yüksel)
Sabit giderlerin çok yükselmiş olması dolayısıyla üretim dengesini maliyetlerle
ilişkilendirerek kurmak gerektiğini, sektörün üretim ve ürün kalitesinde önemli
aşamalar kaydettiğini, günümüzde satış ve pazarlamanın önemli olduğunu, ihracatı
artırmak için yoğun bir faaliyet gerektiğini, İtalya ve İspanya’da ihracatta gizli bir
takım teşvikler bulunduğunu, bunların araştırılmasının yararlı olacağını belirtti.
1350
Mustafa Tolon (Kale Grubu)
Türkiye’de yaşanan yüksek enflasyonun fiyatlara yansıtılamadığını, bayilerin
finansman maliyetlerinin yüksekliği dolayısıyla taşıyabilecekleri boyutta stok
tuttuklarını, şirketlerin stok politikalarını da bu çerçevede belirlemelerinin doğru
olacağını ifade etti.

Zeynep Bodur Okyay (Kale Grubu)
Sektörün sorunlarının diğer sektörlerin sorunları ile paralellik gösterdiğini,
firmaların performans baskısı altında bulunduklarını, sorunlara sanayici mantığı ile
yaklaşmalarının gerekliliğini, hizmet sunmanın önemini, şirketlerin siyasi 1360
istikrarsızlıkları kendi olanakları ile göğüslemeye çalıştıklarını, ihracatta uzun vadeli
politikaların önemini, ithalatın giderek önemli boyutlarda arttığını, bu konuda ciddi bir
araştırmanın yapılması gerektiğini, sektörde üretici kuruluş sayısının 22-23’e
çıktığını, dolayısıyla farklı seslerin bulunduğu bir sektörde müşterek sorunların
çözümünün daha zorlayıcı olduğunu, kişi başına tüketimin artırılmasının çok önemli
olduğunu belirtti.

Erdal Akatay (Ercan)
06-29/355-87
32
Görüşülen konuların aciliyet sırasının belirlenmesini, diğer bazı sektörlerde
olduğu gibi fabrikaların bakımının belli bir dönemde ve toplu izinle birlikte 1370
yapılmasını, bu uygulamanın arz talep dengesini olumlu etkileyeceğini, fiyatlarda
peşin ve vadeli ayrımının yapılmasının gerekliliğini ifade etmiştir.

Basri Sezer (Birlik)
Türkiye’de iç tüketimin gelişmiş ülkelere göre çok düşük olduğunu, tüketimin
zaman içinde artacağını, bunun gereğinin yapılmasını, ihracatın İtalya ve İspanya’ya
göre henüz çok düşük düzeyde olduğunu, hedefin ihracatı bu ülkeler seviyesine
çıkarabilmek olduğunu, Türkiye’de tasarımın henüz istenilen konuma gelemediğini,
özgün tasarım yaratmanın çok gerekli olduğunu, Birliğe üye kuruluşların sayısının
artmasının Birliği güçlendireceğini, Birlikte sektörle ilgili bilgilerin oluşması için 1380
kuruluşların zamanında ve daha özenli bilgi göndermelerini istemiştir.

Yüksel Güner (Birlik)
Birliğin faaliyetleri arasında olan mimar, inşaat mühendisi gibi seramik
ürünlerle doğrudan ilişkisi olan kişilere yönelik hazırlanan SERAMİKÇE Dergisi’nin
yakında yayınlanmaya başlayacağını, Anadolu Üniversitesi’nde bir AR- GE ve
Tasarım Laboratuvarı kurulduğunu, dış fuarlarda ortak tanıtım için infostand ve
broşür hazırlandığını, döşemeciler için katalog ve kurs düzenlendiğini belirtti.

İbrahim Hızal (Hitit) 1390
Fiyat artışlarında enflasyonun dikkate alınmasının, satış koşullarının piyasa
koşullarına göre belirlenmesinin gerekliliğini vurgulayarak, ihracatın önemsenerek
politikalarının belirlenmesini, bundan sonra yapılacak yatırımların mamul (ebat)
farklılaştırılmasının dikkate alınarak yapılmasını, toplu reklam yapılarak sektörün ve
ürünün tanıtımının yararlarını belirtti.

SONUÇ
Sn. Ender Erel Başkanlığında Kale Grubu, Ege, Toprak, Hitit, Eczacıbaşı
Karoseramik, Kütahya ve Uşak’dan katılacak temsilcilerin oluşturacağı bir heyetle
görüşülen sorunların kapsamlı irdelenmesine ve çözüm önerilerinin hazırlanarak 1400
sunulmasına karar verildi.”

Bu toplantının ardından, Yurtbay Seramik’in 29.05.1998 tarihli duyuru ile
05.06.1998’de, Ercan-Bozüyük Seramik ile Termal’in 01.06.1998’de, Toprak
Grubu’nun 03.06.1998’de, Kaleseramik’in 05.06.1998’de, Seranit ile Yüksel
Seramik’in 10.06.1998’de, Uşak Seramik’in 15.06.1998’de, Kütahya Seramik’in ise
Haziran 1998’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

21. Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.08.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir31: 1410

“Rekabet Kurulu nezdinde girişimde bulunularak, ilgili yasaların neler getirip,
neler götürdüğüne ilişkin, üyelerimizi bilgilendirmek üzere, Rekabet Kurulu, Sanayi
Bakanlığı, T.O.B.B., İ.S.O., İ.T.O. üst düzey yetkilileriyle; Serkap ve Sersa tarafından
müştereken, uygun görülecek bir Otel’in toplantı salonunda Panel düzenlenmesi
kararlaştırıldı. Bu panele üye şirketlerin patronları ve üst düzey yöneticilerinin davet
edilmeleri uygun bulundu.”

31 Bu ve benzeri belgelere, 4054 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi çerçevesinde yapılacak değerlendirmeler için
yer verilmiştir.
06-29/355-87
33

Sersa Yönetim Kurulu’nun 13.10.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir: 1420

“Rekabet Kurulu’nun katılımıyla, Serkap ve Sersa tarafından müştereken
düzenlenmesi öngörülen panelin hazırlıkları için Genel Sekreter Sn. Basri Sezer’in
Ankara’da yetkililerle görüşmesine; toplantı tutanakları ile yapılan yazışmaların
rekabet yasalarına uygun olmasına özen gösterilmesine; Rekabet Yasası’nın üyelere
dağıtılarak bilgilendirilmelerine karar verildi.”

22. Ege Grubu’nda bulunan 10.11.1998 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“10.11.98 1430
Ç.Kale T. Özçelik
- Toplu işler arttı, Troy ve toplu işler ort. fiyatı düşürdü.
- Genel olarak işlerden memnunuz.
- Fayans fab. yer karosuna döndürmüşler. Yer karosunda ihracat
arttı. %60 yer - %40 duvar satıyorlar.
- Dekor taklitçisi firmalar satışımızı azalttı. Aynı renk ürünler
sektörde taklit edilmemeli.
- 12. ayda yeni liste çıkacak. 15+15 iskonto yapılacak. 11. aya
oranla fiyat %4-5 artacak.
- Erken ödeme %6 dan 7’ye çıkarılacak, vf %8 de tutulacak. 1440
- Geri dönüş+ temdit %20 oranında.
- Sorunlu ve uzayan ödeme sorunu %5 civarında.

E. Bayraktar İntema
Normu bu yıl istediğimiz oranlarda tutamadık arttı. 99’da Normun fiyatını
arttıracağız. Karo’da taviz vermiyoruz gerekirse fırın kapatırız ama taviz yok. Tüm
ürünlerde vadeler sevk + 90 gün düşünüyoruz. Tüm iskontoları da %20 yapmayı
düşünüyoruz. Aylık fiyat yapabiliriz, tem güvence primini kaldıracağız sadece
performans primi vermeyi planlıyoruz. Maliyeti %2,5’un üstüne çıkmadan.
Münhasırlık (6 ayda bir) %3 prim vermeyi düşünüyoruz. Ancak bu primi fatura altında 1450
yapmayı düşünüyoruz. Armatürde ucuz malzeme planlıyoruz. Vitra ile Norm arasına
bir ürün koyacaklarmış. Tem risk oranı %40. Geçen sene 19-20 idi. Teminat -
Ödeme düzgünlüğü - Büyüme oranı (önemli) Her yıl değerlendiriliyor. Palet iskontosu
devam edecek, oranları ile oynanabilir. 98’de bir önceki yıla oranla tüm ürünlerde
%15 ila 20 küçüldük.
Norm yaklaşık %40’ı son ayda buldu. Yıl ortalaması %28. Ecz. Holding 99 enf
öngörüsü %72 devalüasyon beklentisi. Rekabetli ürünlerde %5 - ,= 67 gibi
düşünüyorlar. Miktarsal olarak 99, 98’den daha zor bekleniyor.

Ender Erel 1460
%50 Yer, %50 Duvar. Yer stok yok duvar stoğu var. Ancak 10 ay itibariyle
kapasite arttı. 25X33 satışını başaramadık. Stok çoğunlukla burada toplandı. Stok
artmadığı için piyasa payını arttırdık ancak birim fiyatımız artmadı. Ort vadelerimiz
arttı bu anlamda topraktan olumsuz etkilendik. Fayans çift pişirim olduğu için
duvardan yere dönemiyoruz dolayısıyla yer duvar dengemizi bozduk. Avanti serisi
1.090.000 net fiyatla satıyor yaşanan aya ödeme alınıyor. Genel uyg 20+10 isk Mart
ayı ödeme ile 15 Kasıma kadar satmayı planladık ancak Toprağın uygulaması sip
06-29/355-87
34
ve/veya sevk iptalleri başladı. Toprağın stoğu 9,5 mio m2. Halis beyden talimat bu
malın üstüne kar düşmeyecek. Trilyon/12 bayiler + 4 mağazalardan ciro istiyor.
1470
Önder – Elmor
Miktarsal satış % yaklaşık 15 düşüş var. 99-98’le aynı adet satış bekleniyor.
Enf %60-65. Döviz aynen artacak. Prim sistemini sadeleştirmeyi ve birleştirerek yıl
sonuna taşımayı düşünüyorlar. Net nakit üzerinden prim vermeyi istiyorlar. Enf kaybı
telafi edilerek %7 gibi. Net nakit ve vadeli fiyat deklare edecekler. Ara vade koymak
istemiyorlar.
Peşin 15 gün ödemeli. Vadeli sadece 60 veya 90 gün yapmayı planlıyorlar.
Artık özsermayeli bayi ile çalışmak istiyorlar. Yani tüccar ile. Sadece katalog kodlu
basıp yılda bir defa basıp ilaveten 12 adet fiyat listesi basacaklar.
1480
Tarık Özçelik
Tem Primi – Münhasırlık - Yılsonu primleri devam ancak oranları ile
oynayacağız. Toplamda %25 azaltmayı planlıyorum. %75 gibi. 99 gibi riskli bir yılda
teminat alma ihtiyacımız var.

* 23.11.98 15:30 Prim sisteminin tartışılması.”

23. Ege Grubu’nda bulunan 23.11.1998 tarihli belge, 10.11.1998’de kararlaştırılan
toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:
1490
“23/11/1998
Sektör Toplantısı

Mustafa Tolon, Engin Bayraktar, Cüneyt Bey – Söğüt Seramik, Metin Savcı,
M. Taner, A. Atalay, Önder Bey, Edip Kefli, Ender Erel.

Kale – Tolon

Teminat Münhasırlık Yılsonu performans
2 3 2-4 arası = 10 98 1500
Mektup 2
İpotek 1 3 2 (max) = 6 99 uyg.

4 ayda bir 6 ayda bir Yılda bir defa

Teminat masrafları bayiye aittir.
Enf. %70,
Fiyat artışı %65

Eczacıbaşı – E.Bayraktar 1510

Teminat: Münhasırlık: Yılsonu performans
İpotek %2 6 ayda bir genel 2-3 = 5 maximum.
Mektup %3 ciro üzerinden %3
Tem / Risk
oranı %40’ı aşana
prim yok.
Kalkıyor. Tem/risk Özel seçilecek. Ciro primi
06-29/355-87
35
oranı %40’ı aşarsa Fat altı %2,5 %2,5
sevkiyat kesiliyor. özel iskonto Bir yıl önceki büyümeyle 1520
(sebep karo mağduriyeti) ilgili TEFE+TÜFE= /2
100-110-%2
110-120-%3 = 4/5 ortalama
120- %4
Bölge bazında İntema
büyümesine paralel olarak

... kararı alıyorlar.

Vermemek mümkün değil, tem hariç mutlaka verilecek. 1530

Enf %72.
Fiyat Artışı Enf - %5.
Tüm ürünlerde %20 tek iskonto yapılacak, Karoda palet ind sürecek.
Lüks ürün primi sürecek (%50) Vade sevk + 90 gün
Norm Vit fiyatları yukarı çekilecek. Bergama ile Norm arasına ara fiyatlı
Akdeniz ürünü konulacak.
Satış koşulları 99'da aylık olarak deklare edecekler.

SSS – Cüneyt Bey 1540

Münhasırlık, Ciro Primi kalkıyor, Dönem siparişini kaldırmışlar reel olmayan
siparişi kabul etmiyor. 0 stokla çalışıyorlar. Sip esnasında %10 sevkten 25 gün
sonrasına KDV alınıyor. En fazla üç ay vade yapılıyor.
1. aya %40
1.273.000 lik 2. aya %35 Sevkiyattan itibaren
listeden 3. aya %30
Hep peşin %45
Sipariş iptalinde %10 avans yanıyor.
Bayiden her ay sonu itibarıyla stok durumu istiyorlar. 1550
Son fırın açılmamış. 550.000 m2 aylık üretim.
400.000 ihracat. 150.000 m2 iç pazara veriyorlar.

Toprak Seramik – Metin Savcı

Teminat primi 6 ayda bir
Performans primi 1-5 arası Yıl sonu primi toplamda %2,5
Lüks ürün primi (Yıl sonunda)
Yeni verilecek teminatı teşvik etmek için bir model gerekli. Münhasırlık primi
yok. Oranlar aynı kalır sistem devam eder. 1560

Hitit Seramik – Ender Erel

Tem Mektup / Risk oranı %40
İpotek / Risk oranı %60
Seramik kotasıyla %2
%1-5 Yıl sonu ciro primi Toz grubu kotasıyla yi
Dekor kotasıyla geçmiyor
Protestosuzluk primi %1 Yılsonu primi
06-29/355-87
36
Tüm şahsi ve müşteri evrakları için 1570
Üst limit %1 ksız.

Elmor – Edip Kefli

Teminat %2-3 %5 ortalama
Performans %1-4 (ciro kademelerine göre) 98’deki
Münhasırlık %1-2 uygulama
99’da maximum %2’yi aşmamak niyetindeler
99’da 3,5-4 Teminat %1 GMİ, 2 BTM ( net ciro üzerinden)
arası realize Performans %0,5-2,5 arası (net nakit ciro üzerinden) 1580
olacak Münhasırlık %1
Yeniden değerleme yıllık oranını kullanmayı
makul görüyorlar.

Sonuç – Müşterek Karar

Teminat GMİ %1
BTM %2
Risk limiti BTM %40
ortalama %40’ın altına düşmemeli. 1590
GMİ %60
Performans (2) – Münhasırlık (3) – Yıl sonu Primler Toplamı = 0-5 arası”

Yapılan incelemeler neticesinde, Kale Grubu’nun 1998 yılında %2 oranında
verdiği ipotek senedi teminat primini, 1999’da %1,5’a; 1998’de %3 oranında verdiği
teminat mektubu teminat primini ise, 1999’da %2’ye düşürdüğü tespit edilmiştir.
Keza, 1998 yılında bayilerin satış miktarlarına göre verilen yıl sonu primi minimum
%2-maksimum %4’ken; 1999’da %0,5; 1; 1,5 ve 2 olmuştur. Benzer şekilde, Toprak
Grubu 1998 yılında %2 oranında verdiği ipotek senedi teminat primini, 1999’da,
%1’e; 1998’de %3 oranında verdiği teminat mektubu teminat primini ise, 1999’da 1600
%2’ye düşürmüştür. Keza, 1998 yılında bayilerin satış miktarlarına göre verilen yıl
sonu primi maksimum %5’ken; 1999’da %4 olmuştur. Eczacıbaşı Grubu da, 1999’da,
yukarıdaki belgede yer alan prim sistemini uygulamıştır. Bu toplantının ardından
Kaleseramik’in 27.11.1998’de, Eczacıbaşı Karo’nun 30.11.1998’de, Ege Seramik’in
ise 01.12.1998’de fiyatlarını artırdığı da tespit edilmiştir.

Bu noktada, Uşak Seramik Pazarlama Müdürü Haluk Kalaycı’nın, Genel
Müdür Nevzat Çetin’e sunduğu 11.12.1998 tarihli yazıya yer verilmelidir:

“Sektörümüzde erken ödeme primleri 23.11.1998 tarihinden itibaren geçerli 1610
olmak üzere 30 günlük %7,50 oranına göre yeniden düzenlenmiş bulunmaktadır.
Finansman ihtiyacımızın karşılanması ve bayii risklerinin düşürülmesi amacıyla
bugünden geçerli olmak üzere erken ödeme primimizin bu orana göre uygulamaya
alınmasını tensiplerinize arz ederim”

Söz konusu yazının ekinde, Eczacıbaşı ve Kale gruplarının erken ödeme
primlerini %7,5 oranına göre belirlediklerine ilişkin “Erken Ödeme Prim Çizelgeleri”
de sunulmuştur.

06-29/355-87
37
24. Sersa Yönetim Kurulu’nun 08.12.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar 1620
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Rekabetin Korunması Kanunu ve Rekabet Kurulu ile ilgili olarak Birlik
tarafından düzenlenen Panel hakkında bilgi verildi.”

Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.01.1999 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile ilgili 4 Aralık 1998 tarihinde The
Marmara Oteli’nde düzenlenen panel konusunda Genel Sekreter Sn. Basri Sezer 1630
tarafından bilgi verildi.”

25. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.01.1999 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“1998 yılı itibariyle üretim ve satış değerleri konusunda Sn. Ender Erel
tarafından, 14.1.1999 tarihinde yapılacak sektör toplantısında, büyük ölçekli firmalar
haricindeki firmalara ait bilgilerin toplanması, büyük ölçekli firmalarının bilgilerinin de
derlenip konsolide edilerek üyelere dağıtılması uygun bulundu.”
1640
Serkap Yönetim Kurulu kararında bahsi geçen sektör toplantısının gündemi
Altın Çini ve Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunmuştur:

“Ülkemizde kendisini hissettiren ekonomik krizden, sektörümüzün fazlası ile
etkilenmemesi adına alınması gereken tedbirlerin görüşülmesi ve karşılıklı fikir
alışverişinde bulunulması için 14 Ocak 1999 Perşembe günü saat 12:00’de Ceylan
Intercontinental Otelinde toplantıya teşriflerinizi, bu vesile ile toplantının devamındaki
iftar yemeğimize iştiraklerinizinizi rica ederiz.
Sayın Misafirimiz,
Toplantımızın net ve sağlıklı olması adına, tarafımızca öneri gündem 1650
maddeleri hazırlanmış olup aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. Görüşülmesinde fayda
gördüğünüz başka konular var ise, toplantıya başlamadan önce belirterek gündeme
alınması için katkılarınızı rica ederiz.

GÜNDEM

1) Sektörün genel sorunlarının görüşülmesi,
a) Enerjinin maliyetlerimizdeki payı ve alınması gereken önlemler,
b) Etibank’dan yapılan alımlardaki satın alma şartlarının görüşülmesi,
c) Sektörde yeni yapılacak yatırımların görüşülmesi, 1660
2) Piyasanın genel durumunun görüşülmesi,
3) Arz talep dengesinin görüşülmesi,
4) Talebin artırılması için yapılması gereken çalışmaların görüşülmesi.

Bu toplantıya olan katılım ve katkılarınızdan dolayı sektör adına teşekkür
ederiz.
İbrahim Hızal – Hitit Seramik A.Ş. – Murahhas Aza”

Yüksel Seramik’de yapılan yerinde incelemede bulunan söz konusu toplantıya
ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir: 1670
06-29/355-87
38

“... ARZ- TALEP DENGESİ
Ç. Kale + Kalebodur 50 40
Vitra(Eks) 10 6
Toprak 23 22
Ege 22 18
105 86
Üretim 75
161 milyon/m2
1680
Tamer Sağır: Müşterek bir pazarlama yapılmasını teklif etti.
Abdullah Bey: Arz – talep dengesini kuralım.
Ercan Seramik – Nurullah Ercan: Üretim kısıtlaması yapalım.
İbrahim Hızal: Belli bir ayda tatil yapalım. Böylece bir üretim kısıtlaması
doğmuş olacaktır.
...
Termal Seramik – Mehmet Oğuzman: Bu toplantılar çok oldu. Ama netice
alamadık. Neticeyi piyasa koşulları belirler. Senenin belli bir zamanında fabrikaları
tatil yapalım. Ancak bu kafi değil. ... ithali kontrol etmek lazımdır. Enerji fiyatlarını
kontrol etmek lazımdır. Bunun için dernek çatısı altında aktif olmak lazımdır. 1690
Sektörün ihracat potansiyelinin artırılması lazımdır. İhracatı artırmak lazımdır.
Hasan Tatarlı: Şirketinin zor durumda olduğunu söyledi
...
İbrahim Bey’in İstekleri
1) İskontoların 20’ye indirilmesi,
2) Vadelerin ort. 90 günü geçmemesi,
3) Peşin ödeme iskontosunun 90 gün dikkate alınarak geriye dönüş oranı
dikkate alınacak,
4) Enflasyon oranında zam yapılacağının ve 3 ayda bir yeni listelerin deklare
edileceğinin piyasalara duyurulması, 1700
5) Bayi alış fiyatının nakliye hariç olarak tesbiti,
6) Yeni fiyatların ... fiyat listesi olacağının ... gerekiyor.
Beyaz fiyatlarının yükseltilmesi
7) 1.600.000 TL/m2 lik liste ... kaldırılması gerekiyor.
8) Peşin iskontosunun 1-2 puan daha düşük olması ve ort. vade iskontosunun
%15 olmasının diğer büyüklere iletilmesine, çünkü Ç.kale, Ege, Toprak, EKS’ye
bildirilmesi.
9) Mehmet Bey (Sert)
İbrahim Hızal
Ender Erel 1710
Erkan Güral
Bir komite oluşması için yukarıdaki kişilerin seçilmesi ile bayram sonrası ilk
hafta içinde bu şirketlerle görüşülecek ve ilk fırsatta toplantıya (...) çağırılacak.
10) Yıl sonu prim sisteminin standart olması esastır.
11) Yıl sonu prime hak kazanabilmek için şartlar tespit edilecek.
12) Fiyatlar Ç.Kale ve diğerleri ile görüşülüp bize fax ile bildirilecek.”

Altın Çini’de de benzer notlar bulunmuştur.

06-29/355-87
39
14.01.1999 tarihindeki toplantıda alınan kararlar ve katılımcılar, Yüksel 1720
Seramik Genel Müdürü Halil Yakın’ın, Yönetim Kurulu üyesi Yılmaz Sazak’a
gönderdiği yazıda yer almaktadır:

“Sayın Yılmaz Sazak Bey’in dikkatine!
Sektörün içinde bulunduğu durumu değerlendirmek ve alınması gereken
önlemler hakkında görüşmelerde bulunmak üzere 14.01.1999 tarihinde ekli listede
görülen üretici temsilcileri ile Ceylan International Otelde yapılan görüşmeler
sonunda alınan kararlar ekte olup, bu kararları Çanakkale Seramikten Sayın İbrahim
Bodur, Toprak Seramikten Sayın Halis Toprak, Ege Seramikten Sayın Adnan Polat
ve Eczacıbaşından üst düzeydeki yetkililerle görüşmek üzere Sayın Mehmet Sert 1730
Bey’in başkanlığında oluşturulan komite bu hafta veya önümüzdeki hafta bu
görüşmeleri yapmak üzere mutabık kalmışlardır. Ancak toplantıya katılan firma
temsilcileri, büyük olarak adlandırılan bu firmaların anlaşması olsa dahi bu
anlaşmalara uyacaklarından emin olmadıklarını ifade ettiler. Fakat Sayın Mehmet
Sert Bey’in görüşmeleri sırasında bu firmaların ikna edileceğini ve görüşmekte fayda
olduğunu ve netice alacaklarından ümitli olduğunu ifade etmişlerdir. Bilgilerinize arz
ederim. Saygılarımla,
Halil Yakın – Genel Müdür

14 Ocak 1999 Tarihli Toplantıya Katılanlar 1740
Altın Çini 3 kişi Sn. Hüseyin Taşpolat
Sn. Mustafa Kıratlı
Sn. Sabit Acar
Anatolia Seramik 1 kişi Sn. Abdullah Kocdur
Efes Seramik 1 kişi Sn. Hasan Tatarlı
Ercan Seramik 1 kişi Sn. Nurullah Ercan
Hitit Seramik 2 kişi Sn. İbrahim Hızal
Sn. Ender Erel
Kütahya Porselen 1 kişi Sn. Erkan Güral
Söğüt Seramik 1 kişi Sn. Osman Gürel 1750
Tamsa Seramik 3 kişi Sn. Tamer Sağır
Sn. Hüseyin Aksoy
Sn. İsmail Adalı
Termal Seramik 3 kişi Sn. Mehmet Oğuzman
Sn. Ünal Çetinkaya
Sn. Yılmaz Aykac
Yurtbay Seramik 3 kişi Sn. Zeki Yurtbay
Sn. Köksal Çınar
Sn. Mustafa Girgin
Yüksel Seramik 2 kişi Sn. Mehmet Sert 1760
Sn. Halil Yakın

TOPLANTI NOTU

Aşağıda isimleri yazılı fayans ve seramik üreticilerinin katılımı ile 14.01.1999
tarihinde yapılan, sektörümüzün ülkemizde yaşanan ekonomik krizden fazlası ile
etkilenmemesi adına alınması gereken tedbirler aşağıdaki şekilde müştereken kabul
edilmiştir.

Bu konuların takibi ve müzakeresi için: 1770
06-29/355-87
40

Sayın Mehmet Sert Yüksel Seramik
Sayın İbrahim Hızal Hitit Seramik
Sayın Erkan Güral Kütahya Seramik
Sayın Ender Erel Hitit Seramik

yetkili kılınmışlardır.
1- Seramik Kaplama Üreticileri Derneğinin (Serkap) daha verimli çalışması ve
tüm üreticileri Dernek’e üye yapmak ve birlikteliğin şartlarını görüşmek üzere Serkap
Yönetim Kurulu’ndan en kısa süre içinde toplantı talebinde bulunulmasına, 1780

2- Sektörümüzün ürünlerine olan talebin arttırılması ve tüketicilerin
bilinçlendirilmesi için reklam ve bu gibi çalışmalarla organizasyonların müştereken
yapılmasına,

3- Sektörümüzde yapılan yatırımların ayakta durabilmesi için ihtiyaç duyulan
stratejilerin tesbitine,

4- Sektörümüzdeki üretimin daha verimli ve çalışanlarımızın sosyal
standartlarının yükseltilebilmesi, fabrikalarımızdaki makina ve ekipmanlarımızın uzun 1790
süreli çalışabilmesini temin için standart bir tarih ve süre belirlenerek makina bakım
ve toplu izin yapılmasına,

5- Seçilen kişiler ayrıca:
- İskonto oranlarının düşürülmesi,
- Ortalama vadelerin 90 gün civarında tutulması,
- Senede 3 veya 4 sefer enflasyon oranlarında yeni listeler çıkarılması,
- Bayii alış fiyatlarının Nakliye hariç olacak şekilde tespit edilip
edilemeyeceğinin,
- Yıl sonu prim sisteminin standart olabilirliğinin görüşülmesi 1800
- Yıl sonu prime hak kazanabilmek için şartların neler olduğu gibi konularında
görüşmelerde gündeme getirilmesine

karar verilmiştir.”

Söz konusu toplantıya katılan teşebbüs yetkililerinin imzalarının da yer aldığı
benzer içerikli belgeler Yüksel Seramik’in yanısıra Altın Çini ve Tamsa’da da
bulunmuştur.

Yapılan incelemeler neticesinde, Hitit ile Kütahya Seramik’in 01.02.1999 tarihli 1810
fiyat listelerinin bulunduğu; Termal’in 09.02.1999’da fiyatlarını artırdığı; Tamsa ile
Termal’in 1999 yılından itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerinin
alıcılara ödetildiği tespit edilmiştir.

26. Serkap Yönetim Kurulu’nun 11.05.1999 tarihli toplantısına32 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“11.5.1999
SERKAP

32 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Hitit, Kale Grubu, Toprak Grubu, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik
yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
41
... 1820
18 Salı 14’te Çanakkale’de toplantı (Şükran Hn.
Metin Bey vardı)
(Ecz – Ege – Topr. – Kale – Yüksel)
...
Yüksel sınai maliyet 2,2
Toprak 2
2,2 sınai
x1,3 Ticari
2,86 + Amortisman
3,8 $ peşin satılmalı ki zarar edilmesin. 1830
...
Kalenin 80 mil. $ alacağı var piyasadan
Ortalama vade 105 gün 3,5 ay ortalama vade.
Kale listeyi 1.800 den 2.300’e çıkarıyor.
...
GRANİT
Türkiye 98 kapasitesi 8,6 mil. m2

96 97 98 99
Kap. 8,600 1840
(7.000)
Üretim 5.250
KKO %75
İç satış 2.500
İhr. 2.500
...
99 GRANİT
Kap. Ür. İç Dış
Kale 2000 1300 480 860
EKS 1300 570 802 1850
Ege 2000 1000 1000
Seranit 1500 1000 500
Granist 600 500 100
6700 3550 3262”

27. Altın Çini’de bulunan 24.05.1999 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“24.05.99
Sektör Toplantısı – Hitit Binası
1860
1) SERKAP’da yeni oluşturulan yönetim kurulunda büyük üreticilerin dışındaki
daha iyi duruma gelindi.
2) Fiyatlar:
1.600.000’lik listeden 2.300.000’lik listeye geçildi. 01.05.99 dan itibaren
Çanakkale katı şekilde uygulamaya aldı.
3) Nakliye fiyatlarının şirketlerin fiyatlarının dışına alınması.
4) Kapasitelerin arz talep dengesine göre ayarlanması.
5) Listelerin ortak uygulanması.
6) Peşin fiyat listesi $ olarak oluşturulması
3,5 $ peşin. 1870
06-29/355-87
42

- Troy serisinde iskontolardan sonra 1.260.000 TL gibi bir rakama geliyor.
Maliyetlerde aşağı yukarı (Şu anda Çanakkalenin uygulaması)
- Haziran ayında Troy serisi 1.580.000 TL olacak. Çanakkale gurubu buna söz
verdi.
(Çanakkale Seramiğin bizim dışımızdakiler olarak ortak karara varın. Biz de 91 güne
vadeyi çekeriz şeklinde sözü var – M. Sert)
3 Mayıs fiyat listesi genelde 15 + 6 iskonto.
15 Eylül tarihine kadar vade.
İskontoların alt limiti %2. Üst limiti %12 olacak. Bunun yanında %3 prim 1880
öngörüyorlar. Münhasırlık indirimi? Erken ödemeye aylık %6,5 geri dönüş.

Toplantıda bulunmayanlar: Termal Seramik +, Seramiksan -, Söğüt Seramik
+, Tamsa +, Graniser.
Yer seramiği üretmeyen 2 firma: Altın Çini ve Pera Seramik. Bizden söz
istenirken bunun dikkate alınması.”

İlgili belgenin ekinde söz konusu toplantıya katılan teşebbüs yetkililerinin
isimleri de bulunmaktadır:
1890
“1- İbrahim Hızal Hitit Seramik
Ender Erel Hitit Seramik
2- Nevzat Çetin Uşak Seramik
Hüseyin Dernek Uşak Seramik
3- Mustafa Girgin Yurtbay Seramik
Süleyman Toker Yurtbay Seramik
4- Erkan Güral Kütahya
5- Hasan Tatarlı Efes Seramik
6- Abdullah Koçdur Anatolia Seramik
7- Ertan Özker Ercan Seramik 1900
8- İsmail Nezir Pera Seramik
9- Mehmet Sert Yüksel Seramik
Halil Yakın Yüksel Seramik
10- Sabit Acar Altın Çini ve Seramik
Hüseyin Taşpolat Altın Çini ve Seramik”

Altın Çini’de bulunan 24.05.1999 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır:

“24/05/1999 1910
Sektör Toplantısı – Hitit Binası

1- Serkap yönetiminde çoğunluk sağlandı.
2- Ocaktan beri 2300 lük listeye gelindi.
3- Nakliyenin ayrılması – Çanakkaleden dolayı çok zor.
4- Kapasitenin ayarlanması – olumsuz.
5- Beyaz (15/20) nin düşük tutulması (Biz yüksek tuttuk ...)
6- Peşin( $) listesi (3,5 $ taban, peşin satış)

1- Çanakkale Troy serisini listeden 1.260.- TL/m2’ye satıyor. Mayıs’ta 1400, 1920
Haziran’da 1580 TL/m2 Troy.
06-29/355-87
43
2- LPG’ye 4 ayda dolar bazında %40-50 (0,17-0,25 $) zam geldi.
3- Piyasada genel rahatsızlığım Toprak’tan. Çanakkale den değil.
4- Yer seramiğimizin olmayışı dezavantajı var.

Serkap üyesi olmayanlar + Toplantıya katılmayanlar
1- Katılmayanlar: Termal, Seramiksan, Söğüt, Tamsa, Graniser.
2- Eski bağlantım 120.000 m2’dir. 21/05/99 da bağlantıyı kestim. Fiyatın
yakışanı 1.600 min.dur.
1930
Rahatsızlık veren konular: LPG+Nakliye+KDV’nin mutlaka tahsili, satış
rakamı.

1 aylık bir sabırla bayi saltanatına son verebiliriz.

Peşin satış fiyatı Haziran sonuna kadar min 1.450 +KDV net. (1. Kalite) 1
Aylık vade %6,5.

- Yeni fiyatın peşin 1.450.000 + KDV olması gerekiyor. Şu anda Çanakkale
1.260.000 + KDV olarak Çanakkale uyguluyor. 1940
- Toprak 20+10 iskonto uygulayacak.
- $ bazında fiyat tesbiti.
- LPG ve doğalgaz fiyatları.
- Ucuz malın tanımı.
- Serkap’ın haksız rekabetin önlenmesi sonucunda neler yapacağı.
- 1 Temmuz’a kadar tüm bağlantıların tamamlanması.
- Teşviklerin durdurulması en kısa sürede.
- Avrupa Birliği Antidampink konusunda tedbirler alıyor. Sonuçları Türkiyeye
yansıyabilir.
- Mayıs ayı sonuna kadar 1.450.- 1.Kalite 1950

Peşinat yaşanılan ayın içine alınan ödemedir.

21 Haziran 1999 günü saat 14:00 Hitit Seramik’de toplantı.”

Altın Çini’den alınan 28.05.1999 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“Muhterem Bayimiz,
Bilindiği gibi, sektörümüzün içinde bulunduğu ekonomik durgunluk, bizleri ve
sizleri olumsuz yönde etkilemekte idi. Bu durgunluğun aşılması amacı ile uzun süren 1960
bir çalışma neticesinde, Haziran 1999 ayı başı itibari ile aylık peşin fiyat listesine
geçmiş bulunuyoruz. Taban fiyat her ay günün şartlarına göre belirlenecek ve her
ayın sonunda, gelecek ayın sirküleri tarafınıza bildirilecektir. Ekte, Haziran 1999 ayı
boyunca uygulanacak, bütün iskontoları düşülmüş peşin fiyat listesi bilgilerinize
sunulmuştur. Bu listeden verilecek peşin siparişin ödemesinin, mutlaka aynı ay
içerisinde yapılması gerekmektedir. Vadeli sipariş verecek müşterilerimize her ay
%6,5 vade farkı uygulanacaktır. Bilgilerinize sunar, çalışmalarınızda başarılar dileriz.
Hüseyin Taşpolat – Pazarlama Müdürü”

Söz konusu yazının ekinde yer alan listedeki en düşük fiyat 1.450.000 TL + 1970
KDV’dir. Dolayısıyla, 24.05.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlarda yer alan, “Peşin
satış fiyatı Haziran sonuna kadar min 1.450 +KDV net. (1. Kalite) 1 Aylık vade %6,5”
06-29/355-87
44
ifadesi, kararlaştırıldığı gibi uygulanmıştır. Benzer şekilde, bu toplantının ardından,
Anatolia, Pera ve Efes Seramik 01.06.1999’da, Ercan-Bozüyük Seramik ise
14.06.1999’da fiyatlarını artırmıştır. “21.06.1999 saat 14:00’te Hitit Seramik’te
yapılan toplantı”nın ardından da, Yurtbay Seramik’in 22.06.1999’da, Kütahya
Seramik’in ise 28.06.1999’da 2.300.000 TL’lik listeleri yürürlüğe koyarak fiyatlarını
artırdığı tespit edilmiştir. Keza, Efes Seramik, 25.06.1999 tarihli duyuru ile
01.07.1999’dan itibaren fiyatlarını yeniden artırmıştır.
1980
Bu noktada, Uşak Seramik Pazarlama Müdürü Haluk Kalaycı’nın, Genel
Müdür Nevzat Çetin’e sunduğu 15.07.1999 tarihli yazıdaki şu ifadelere yer
verilmelidir:

“Sektörümüzde uygulamaya yeni alınmaya başlanan 2.300.000 TL/m2’lik fiyat
listelerinden rakip firmaların bazılarının satış koşulları hakkındaki bilgiler aşağıda
sunulmuştur:
...Henüz 2.300.000 TL’lik fiyat listelerinden rakip firmaların satış koşuları yeni
sirküle edilmeye başlandığından yukarıda belirtilen iskonto ve vadelerde esnemeler
olması beklenmektedir. Ayrıca sektörümüzdeki 14 küçük-orta ölçekli firmanın 1990
Haziran ayı başından beri devam eden ortak alt taban fiyatı uygulama düşüncesi ile
yapılan toplantılar bir sonuca ulaşamamış ve bozulmuştur...”

Bu ifadelere rağmen Uşak Seramik’in söz konusu tarihte 2.300.000 TL’lik
listeleri yürürlüğe koyarak fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir. Keza, Efes Seramik ile
Yüksel Seramik de, 15.07.1999’da fiyatlarını artırmıştır.

28. Serkap Yönetim Kurulu’nun 14.09.1999 tarihli toplantısına33 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan notta şu ifadeler yer almaktadır:
2000
“14.9.99
Serkap Y.K.
...
%10,7 gerileme fiyatlarda
Troy 3.1 $ peşin üretimin %20’si
4 $ diğer
Maliyet 3 $ altında
...
Seramik fiyatı 90 100
96 100 ortalama fiyat 2010
95 57 iskontolardan
99 49 sonra
96 48
97 42
98 ...
... 47...”

29. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.10.1999 tarihli toplantısına34 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan notta da şu ifadeler bulunmaktadır:

33 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Hitit, Kale Grubu, Toprak Grubu ve Uşak Seramik yetkililerinin katılımı
ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
34 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Kale Grubu ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
06-29/355-87
45
2020
“11.10.99
SERKAP Y.K.
...
Kütahya 1.200.000TL/m2 KDV dahil
3.1 $ Çanakkale
2.5 $ Tamsa
...
7 Aralık – Saat: Polat Renaissance Otel Y. Kurulu ve Genel Md.
- Hammadde
- Nakliye 2030
- Enerji
- Satış fiyatları
- Kurulu kapasite
- Tüketim
- İhracat bilgileri...”

30. Ege Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede, Kale Grubu’nun
03.11.1999 tarihinde, Eczacıbaşı Grubu’ndan Engin Bayraktar’a, Ege Grubu’ndan
Mehmet Taner’e, Serel’den Önder Kıratlılar’a ve Toprak Grubu’ndan Metin Savcı’ya;
15.11.1999 tarihinde ise Ege Grubu’ndan Mehmet Taner’e faks yoluyla yazı 2040
gönderdiği tespit edilmiştir. Söz konusu yazının ekinde Kale Grubu’nun
15.11.1999’dan itibaren uygulayacağı erken ödeme primini, %6,5’dan 6’ya
düşüreceğine ilişkin olarak yetkili satıcılarına yaptığı duyuru yer almaktadır. Yapılan
incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Grubu’nun erken ödeme prim oranını
03.11.1999’da, %6’dan 5,5’e; Toprak Grubu’nun 11.11.1999’da, %6,5’dan 6’ya; Ege
Grubu’nun ise 01.12.1999’da, %6,5’dan 6’ya düşürdüğü tespit edilmiştir. Keza,
Eczacıbaşı Karo 27.10.1999’da, Ege Seramik ile Kaleseramik 01.11.1999’da, Toprak
Grubu ise 03.11.1999’da fiyatlarını artırmıştır. Ege Seramik ile Kaleseramik’in
01.12.1999’da, Toprak Grubu’nun, Aralık ayı için geçerli olacak şekilde
03.12.1999’da, Eczacıbaşı Karo’nun ise 15.12.1999’da fiyatlarını yeniden artırdığı da 2050
tespit edilmiştir.

31. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.10.1999 tarihli toplantısında bahsi geçen
sektör toplantısının gündemi Altın Çini’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede
bulunmuştur:

“Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri Birliği SERKAP’ın geleneksel olarak
her yıl düzenlemekte olduğu Sektör Toplantısı’nın bu yıl 7 Aralık 1999 Salı günü saat
14:30’da İstanbul Polat Renaissance Oteli’nde düzenlenmesi öngörülmüştür.
Yönetim Kurulu üyeleri ve Genel Müdür olarak en fazla 2 kişinin katılacağı bu 2060
toplantıda sektörün durumu ve geleceği ile ilgili değerlendirmeler yapılacaktır.
SERKAP üyesi ve üye olmayan tüm üretici kuruluşların davet edileceği bu toplantıya
katılmanızı bekliyor, iyi günler diliyoruz.

SERKAP Seramik Kaplama Malzemeleri Sektör Toplantısı Gündemi

1. 10 aylık fiili + 2 ay tahmini olmak üzere
* Üretim
* İç Satış
* Dış Satışların Görüşülmesi 2070
06-29/355-87
46
2. Stoklar hakkında görüşme
3. Enerji fiyatları ve maliyetleri konusunun görüşülmesi
4. 8. Beş Yıllık Plan için gerekli bilgilerin tesbit ve temininin görüşülmesi
5. İç ve dış pazarlamada seramik kaplama malzemelerinin kullanım ve satışını
artıracak faaliyetlerin görüşülmesi.
Süleyman Caner – Serkap Yönetim Kurulu Başkanı”

Söz konusu toplantıya katılanların listesi, Altın Çini, Toprak Grubu ve Yurtbay
Seramik’de bulunmuştur:
2080
“1. Uşak Seramik Hüseyin Derek 
2. Toprak Seramik Ahmet Ulukuş – Tolun Vural 
Metin Savcı 
Şükran Yaprak 
3. Ercan Seramik Nurullah Ercan – Serdar Kızıltuğ 
Ertan Özker 
4. Yüksel Seramik Halil Yakın
Fevzi Gürarslan
5. Granist Seramik İhsan Coşkun
6. Ege Seramik Adnan Polat  2090
Suat Karaveli 
7. Söğüt Seramik Erdem Hamami
Cüneyt Filiz 
8. Yurtbay Seramik Zeki Yurtbay 
Köksal Çınar 
9. Altın Çini Sabit Acar 
Hüseyin Taşpolat 
10. Termal Seramik Mehmet Oğuzman 
Yılmaz Aykaç 
11. Eczacıbaşı Karo Seramik Ahmet Yamaner  2100
Hüsamettin Onanç 
12. Efes Seramik Erbul Karaman 
Muammer Reisoğlu 
13. Kale Grubu Süleyman Caner 
Tarık Özçelik (Kale Pazarlama) 
İlhami Tezcan (Kale Maden) 
14. Pera Seramik İsmail Tülek – İsmail Nezir 
Eyüp Soysal
15. Hitit Seramik İbrahim Hızal 
Erhan Kuşüzümü  2110
16. Kütahya Seramik Erkan Güral 
Erol Hacıoğlu 
17. Tamsa Seramik Katılmıyor
18. Seranit Seramik Katılmıyor
19. Seramiksan Seramik
20. Anatolia Seramik
21. OAİB Mehmet Yücel 
Matel Selim Çiçek ”

06-29/355-87
47
Altın Çini’de bulunan 07.12.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler 2120
önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
7.12.1999
...
10 milyon m2 nin üzerinde üreten 5 üretici biraraya geldi. Döviz bazında fiyata
geçelim dedi. 2000 yılı başında dolar fiyatına geçecek. Mal teslimindeki dolar kuru
baz alınacak ve 90 gün sonra tahsil edilecek. Mal tesliminde fiyat sabitleniyor.
Troy 3 – 3,1 USD KS KB 3,5 – 3,55 USD
Aylık %6 dan geriye gidiyor. 2130
+ Hüseyin Dernek
90+60+15= 175 – 15-20 milyon üretmeyelim.
+ Termal Seramik Satış Müd. (İlhan Bey)
+ Tolun Bey Toprak Seramik”

Altın Çini’de bulunan 07.12.1999 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
07.12.99 2140
...
1.400.000 TL/m2 fiyat belirlenmiş olmakla beraber uygulanamadı.
Kale grubu 2000 yılından itibaren döviz ($) bazlı fiyat tesbit edildi. Dolar kuru
seramik malzemenin faturasının kesildiği günkü (yani mal tesliminde) kur
uygulanacak Satış sirkülerinde.
Sadece teminatlardan dolayı güvence primi verilecek diğerleri de .
Troy markasında 3,1 $ civarında bir fiyat düşünülüyor. Bunlarda tüm iskontolar
düşülmüştür.
3 ay vadeli satışlar da 3 ... $ dan işlem görecek
Çanakkale Seramik ve Kaleboduru kapatmayı ... kabul ediyor. 2150
Seramik Kaplama Malzemeleri Derneğinin aktif hale getirilmesi dolayısıyla
ortak sesin çıkması sağlanmalıdır.”

Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede de benzer notlar
bulunmuştur.

32. Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
21.12.1999 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Hükümetimiz tarafından son zamanlarda ekonomik yaşamı temelden 2160
etkileyebilecek kararlar alınmaktadır. Sektörde yer alan firmaların üst düzey
yöneticileri ile yaptığımız şifahi görüşmelerde “2000 Yılında Seramik Sektörü” konulu
toplantı düzenlenerek değişen koşullara göre bir değerlendirme yapılması
benimsenmiştir. Büyük önem arz ettiğini düşündüğümüz toplantıya şirketinizin üst
düzey yöneticisi en fazla 2 kişi teşriflerini beklemekteyiz. Saygılarımla,
Zeki Yurtbay – Yön. Kur. Bşk.
Toplantı Tarihi : 28.12.1999
Toplantı Yeri : Hilton İstanbul
Toplantı Salonu : Jupiter
Toplantı Saati : 13:00 2170
06-29/355-87
48
İftar Yemeği : 16:30”

Ege Grubu’nda da Yurtbay Seramik Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Yurtbay
tarafından gönderilen benzer bir yazı bulunmuştur.

Söz konusu toplantının gündemi Toprak Grubu’nda yapılan yerinde
incelemede bulunmuştur:

“GÜNDEM
1. Fiyatların düşüklüğü ve makul bir şekilde yukarıya çekilmesi için mutabakat 2180
sağlanması.
2. İhracat fiyatlarının görüşülmesi.
3. Ramazan Bayramında 15 gün üretimin düşürülmesi veya ara verilmesi35.
4. Demiryolu taşımacılığının Mamul ve Hammadde Nakliyesi üzerinde
durulması.
5. Toplu sözleşmelerde enflasyon hedeflerine uygun tedbirlerin görüşülmesi
(2000 yılında hükümetin enflasyon hedefi %25 olarak verildi. İkinci yıl zammı olarak
tüketici fiyat endeksi %65 civarı zam verilmesi kabul edilmişti.).
6. SERKAP Tanıtım.
7. Haksız Rekabet 2190
8. Nakliye fiyatlarının bayiye yansıtılması”

28.12.1999 tarihli toplantıya katılanların listesi, Toprak Grubu ve Yurtbay
Seramik’de bulunmuştur:

“AD SOYADI FİRMA GÖREVİ
Fatih Kazancı Graniser Y.K. Bşk.
Kamil Tosun Graniser Paz. Satış Md.
Halil Yakın Yüksel Seramik Genel Müd.
İsmail Nezir Pera Seramik Yönetim Kurulu Bşk. 2200
İsmail Tülek Pera Seramik Yönetim Kur. Üyesi
Hasan Tatarlı Efes Seramik Yön. Krl.
Bşk.
Muammer Reisoğlu Efes Seramik Gn. Md. Yrd.
Barbaros Peker Yurtbay Seramik İhr. Md.
Faik Tanrıöver Yurtbay Seramik Sat. Md.
Mustafa Girgin Yurtbay Seramik Yön. Kur. Üy.
Zeki Yurtbay Yurtbay Seramik Yön. Kur. Başk.
Köksal Çınar Yurtbay Seramik Genel Md.
Nurullah Ercan Ercan Seramik 2210
Ertan Özker Ercan Seramik
Ahmet Yamaner Eczacıbaşı
Engin Bayraktar Eczacıbaşı- İntema G. Md.
Yılmaz Aykaç Termal Seramik Paz ve Dış Tic. Gn. Md.
Yavuz Eğitimci Toprak Seramik Paz. A.Ş. Genel Md. Yrd.
Metin Savcı Toprak Seramik Paz. A.Ş. Gn. Md.
Erhan Kuşüzümü Hitit Seramik Paz. A.Ş. Gn. Md.
M. Sönmez Ulutaş Anatolia Seramik Gn. Md.

35 Bu konuya ilişkin belgeler değerlendirilirken, Hitit Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Hızal’ın 14.01.1999 tarihli
toplantıdaki, “Belli bir ayda tatil yapalım. Böylece bir üretim kısıtlaması doğmuş olacaktır” ifadesi göz önünde
bulundurulmalıdır.
06-29/355-87
49
İbrahim Hızal Hitit Seramik Yönetim K.B.
Erkan Güral Kütahya Seramik Yön. Kur. Üy. 2220
İlker Olgun Kütahya Seramik Yön. Kur. Üy.
Tarık Özçelik Kale Paz. Gn. Md.
Mehmet Taner Ege Paz. Gn. Md.”

Yurtbay Seramik’de bulunan 28.12.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu
ifadeler yer almaktadır:

“Hilton İstanbul
Tarık Özçelik: Fiyatlar düşük ama nerede olmalı? 2,5 – 3 dolar civarında
satılan mal var. Akaryakıta gelen zam, gaza gelen zam. Hiç kimse kimseyi batırmaya 2230
çalışmıyor. Minimum stokla çalışmak için gerektiği zaman fırınlarımızı kapatıyoruz -
(Pazar canlandıkça)
Ocak ayında tam kapasite çalışmanın bir anlamı yok.
Bayramda ve Kurban bayramında 3-4 günlük kapatmalar yapılacak.
Fiyat - 3,25’in altında olmamalıdır. Bu fiyattan da pazarlama giderleri tanıtım
giderleri düşülecek.
İhr.fiyatlarımızı bilmiyorum bu sene fiyat düşüktü ama satışa çok destek oldu.
Nakliyelerdeki artış – çok fazla tren yolunu daha fazla nasıl kullanabiliriz.
Toplu sözleşmeye göre %50 zam yapacağız.
Çanakkale’nin fiyatları: 2240
2100 30/4 Net fiyat
2120 90 gün
1803 peşin

Mehmet Taner: Ekonomik Seri toplam üretimde %7,5 oranı geçmiyor. Doğru
yere doğru malı doğru fiyattan satmayı hedefliyoruz. Ucuz değil pahalı mal satma
taraftarıyız.

Hitit: 2000 + KDV en ucuz, 6,50 DM en düşük olmalı
İhracat fiyatı 7-7,5 mark 2250

Toprak 1800+KDV
Anatolia 1800+KDV
Kütahya
Kale 1800+KDV
E.K.S. 2500+KDV 8 gün
Ege S. 1800+KDV 3 gün
Efes 1800+KDV 3 gün
Pera 1620+KDV 3-11 arası
Yüksel 1800+KDV 5 gün 2260
Graniser 1620+KDV
Yurtbay 1800+KDV
Ercan 15 gün”

Ege Seramik’in savunmasında, “28.12.1999 tarihinde yapılan bir sektör
toplantısının notları hakkında olan bu belgede fiyatların yukarı çekilmesi ve üretimin
düşürülmesi şeklinde rekabeti engelleyici unsurlar bulunmaktadır...” ifadesi yer
almaktadır.

06-29/355-87
50
Eczacıbaşı Karo’nun savunmasında ise, “Aralık 1999’da 15 günlük ramazan 2270
duruşu kararı alınmasına rağmen EKS bunu uygulamayıp yalnızca yılbaşı ve
ramazan bayramındaki rutin duruşları gerçekleştirmiştir. Çalışanlarının müslüman
olması ve fırınların teknik bakımı gerekçeleri ile EKS’nin yaptığı bu mutad duruşların
toplamı 8 gündür” ifadesi yer almaktadır.

Yapılan incelemeler neticesinde, Kaleseramik’in 29.12.1999’da yaptığı duyuru
ile 3.000.000’luk fiyat listesini yürürlüğe koyduğu; Kütahya Seramik’in 30.12.1999’da,
Pera’nın 31.12.1999’da, Toprak Grubu’nun Ocak ayı için geçerli olacak şekilde
13.01.2000’de fiyatlarını artırdığı; Eczacıbaşı Karo ile Toprak Grubu’nun Aralık 1999
(sırasıyla 3.355.000 ve 3.000.000 TL), Hitit’in 30.12.1999 (3.250.0000 TL), Yurtbay 2280
Seramik’in ise 01.01.2000 tarihli (3.100.000 TL) fiyat listelerinin bulunduğu tespit
edilmiştir. Ege Grubu’nun erken ödeme prim oranını 28.12.1999 tarihli duyuru ile
%6’dan 5’e; Kale Grubu’nun 29.12.1999 tarihli duyuru ile %6’dan 4’e, Toprak
Grubu’nun 19.01.2000 tarihli duyuru %6’dan 4’e düşürdüğü; Eczacıbaşı Grubu’nun
04.01.2000’den itibaren erken ödeme prim oranını %4 olarak belirlediği de
saptamalar arasındadır.

33. Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
19.01.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:
2290
“Hilton Otelinde yapılan bir önceki toplantıda alınan karar gereği, Ocak ayı
toplantısı 25 Ocak 2000 Salı günü saat 13:30 da İstanbul Hyatt Regency Oteli
Efes/Bizans Salonunda yapılması planlanmıştır. Toplantıya teşriflerinizi rica eder,
gündemde yer almasını arzu ettiğiniz konuları aşağıdaki fax ya da e-mail adresine 21
Ocak 2000 tarihine kadar bildirmenizi rica ederim. Saygılarımla
Erkan Güral
Toplantı Yeri: Hyatt Recency Oteli – Efes/Bizans Salonu
Toplantı Tarihi: 25.01.2000 Salı
Toplantı Saati: 13:30 – 17:30”
2300
Yurtbay Seramik’de bulunan 20.01.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“Hilton Otelinde yapılan bir önceki toplantıda alınan karar gereği, 25 Ocak
2000 Salı günü yapılacak olan Ocak ayı toplantısı çoğunluk sağlanamadığı için 3
Şubat 2000 tarihine ertelenmiştir. Toplantıya teşriflerinizi rica eder, gündemde yer
almasını arzu ettiğiniz konuları aşağıdaki fax ya da e-mail adresine 01 Şubat 2000
tarihine kadar bildirmenizi rica ederim. Saygılarımla
Erkan Güral
Toplantı Yeri: Divan Oteli /Taksim 2310
Bodrum- Marmaris Salonu
Toplantı Tarihi: 03.02.2000 Perşembe
Toplantı Saati: 13:30 – 17:30

Altın Çini ve Anatolia’da raportörlerce yapılan yerinde incelemede de Kütahya
Grubu Yönetim Kurulu üyesi Erkan Güral tarafından gönderilen benzer bir yazı
bulunmuştur.

Anatolia’da bulunan 21.01.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:
2320
06-29/355-87
51
“Sn. Erkan Güral Bey’in Dikkatine,
03 Şubat 2000 tarihinde yapılacak olan toplantıya Yönetim Kurulu Başkanımız
Sn. Abdullah Koçdur katılacaklardır. Genel Müdürümüz Sn. M.Sönmez Ulutaş
yurtdışı seyahatinde olacaklarından dolayı maalesef katılamayacaklar. Bilgilerinize
rica ederiz.”

03.02.2000 tarihli toplantının gündemi Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan
yerinde incelemede bulunmuştur:

“İstanbul: 03/02/2000 2330
GÜNDEM

1. Mamul nakliye bedellerinin alıcılar tarafından karşılanması,
2. Seramik kaplama malzemelerinin yurt çapında tanıtımı,
3. Haksız rekabet konularının belirlenerek asgari müşterekte birleştirilmesi,
4. Fiyat listeleri ve satış esasları konularındaki görüşler,
5. Hükümetin uygulamaya koyduğu ekonomik paket çerçevesinde istihdam
konusunun tartışılması”

Altın Çini’de bulunan 03.02.2000 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler 2340
önemlidir:

“03.02.2000
Toplantı Sektör

1) Nakliyelerin alıcılar tarafından karşılanması
300 km nakliye karşılanıyor. Geri kalanı müşteriden tahsil edilmesi (Kütahya
Seramik).
Çanakkalenin uygulamasında değişiklik yok. m2 başına 150.000 TL alınıyor.
01 Mart 2000 tarihinden itibaren nakliyeler bayiler tarafından karşılanacak. 2350
Listelerde nakliyenin tamamının bayi tarafından ödemesinin yapılacağı belirlenmeli
(Listeler fabrika kamyon üstü şekilde olacak).
20 Şubat 2000 tarihine kadar nakliyelerin bayiler tarafından karşılanacağı
deklare edilecek.
...
4) Çanakkale: 2,5 $ pazarda çok mal var.
Fiyat ve vadeler konusunda toplantılarda ortak noktada birleşme mümkün
olmadı.
Kütahya Seramik uygulamakta olduğu 1.450.- (30-60-90) vadeli listesi
sebebiyle alınan kararlara uymadığını göstermiştir. Bu sebeple uyum sağlamayan 2360
diğer firmaların da olması toplantıdan bekleneni vermemiştir. Bu sebeble toplantıdan
net bir karar çıkmamıştır.
Dolayısıyla tüm şirketler ... hareket edecekler. Ancak toplantı sonuç bildirgesi
yayınlanacak.
Pazar Fiyat Analizi
Maliyet Fiyat Analizi
Uzun vadeli satışlarda bayilerin üzerine risklerin artması
Ege Seramik 2.200.000 TL/m2 ortalama fiyat ile nakit satış yaptığını beyan
ediyor.
1.800.000 TL/m2 fiyatın oturtulması. 2370
06-29/355-87
52
3.000.000 luk liste yayınlanacak. 2.100.000 %20 iskonto büyükler + %10 diğer
firmalar. Vade Haziran.
Çanakkale Troy ödeme 90 gün vade.
1800 en düşük. 30-60-90

Karar
3.000.000 liste. %20 + 10 iskonto.
Ortalama vade Haziran.
Geriye dönüş %4.
1 Marttan itibaren nakliyeler müşteriye aittir.” 2380

Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
03.02.2000 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler yer almaktadır:

“3 Şubat 2000

1) Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından karşılanması
Bölge dışına 150.000 TL/m2 alıyoruz.
Kütahya 300 km kadar ödüyor.
1 Marttan itibaren fabrika teslimi mal satalım. 2390
Fabrika teslimi fiyat açıklayalım.
Nakliyeciler ile yeniden pazarlık yapalım.
Karo ve sağlık gereçleri...”

Umpaş’ta yapılan yerinde incelemede bulunan notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“14/02
Erol Hacıoğlu - Kütahya
3.000.000.-
20+10 2400
%10-12 prim
30/6
%4-5 geri dönüş
2000
Nakliye
1.4.den itibaren nakliye alıcıya aittir.

14/2/2000
Kütahya Seramik
Eski uygulaması: 2410
Fayans 1.500.000 + KDV 2/3/4 sıra ödeme
Seramik 1.700.000 + KDV
Yeni uygulama: Sektör toplantısında alınan kararlar sonucu
E. düşük 3.100.000 TL/m2’lik liste
%20 +10 İSK+KDV 30/6/2000 ORT.
Prim Ort. %10-12 Geri dönüş %4-5

SEKTÖR KARARLARI:
- Yeni listenin arkasında durulacak
06-29/355-87
53
- 1.4.200036’den itibaren nakliye alıcıya ait olacak (Erol Hacıoğlu) 2420
KALE:
3.250.000 TL/m2 lik liste %20 isk. 30/6 Ort...”

Yapılan incelemeler neticesinde, Kütahya Seramik’in 04.02.2000’de, Uşak
Seramik’in ise 20.02.2000’de fiyatlarını artırdığı; Kütahya Seramik’in 04.02.2000’den
itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerinin alıcılara ödetildiği tespit
edilmiştir.

34. Serkap’ta raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 09.02.2000 tarihli
belgedeki şu ifadeler önemlidir: 2430

“Serkap Topl. 21 inde – Nakliye konusu konuşulsun.
Efes Kütahya Tamsa nakliye alıyor”

35. Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
13.03.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“2000 yılı genel ekonomik öngörüleri ve sektörün mevcut gelişmelerden
etkileşimi konusunda görüş alışverişi yapmak üzere yapılacak değerlendirmeler için
sayın şahsınız ve beraberinizde uygun göreceğiniz bir üst düzey yöneticinizle 2440
teşriflerinizi rica ederiz. Saygılarımla,
Adnan Polat
Toplantı Tarihi: 23 Mart 2000
Toplantı Yeri: Polat Renaissance Otel
Toplantı Saati: 13:00”

23.03.2000 tarihli toplantının gündemi Toprak Grubu’nda ve Yüksel
Seramik’de bulunmuştur:

“23 Mart 2000 2450
GÜNDEM
1) Mamul nakliye bedellerinin alıcılar (Yetkili Satıcılar) tarafından ödenmesi
hususundaki kararın uygulama prensipleri ve uygulamanın başlangıç tarihi için ortak
kararın teyidi.
2) Haksız rekabet konularının tekraren görüşülmesi.
3) Serkap’ın sektöre vermesi gereken destekler ve yapılanma anlamında
görüş ve önerilerin belirlenmesi.
4) Satış esasları ve önümüzdeki günlerle ilgili ticari beklenti ve görüşler
hakkında bilgi alışverişi.
5) Genel anlamda görüşülmesi gereken konularda serbest gündem.” 2460

Söz konusu toplantıya katılanların listesi, Altın Çini, Toprak Grubu ve Yüksel
Seramik’de bulunmuştur:

“23.03.2000 Tarihli Sektör Toplantısına Katılanlar
Firma İsim
Ege Seramik Adnan Polat, Mehmet Taner, Oğuz Erbaş

36 Önce 1.3.2000 yazılmış; daha sonra üstü çizilip 1.4.2000 olarak düzeltilmiştir.
06-29/355-87
54
Efes Seramik Hasan Tatarlı, Muammer Reisoğlu, Ceyhun
Dermanlı
Uşak Seramik Nevzat Çetin 2470
Anatolia Seramik M. Sönmez Ulutaş
Hitit Seramik Erhan Kuşüzümü
Altın Çini-Seramik Mustafa Kıratlı, Sabit Acar
Seramiksan Bilgehan Demirdöver
Pera Seramik İsmail Tülek
İntema Eczacıbaşı Atalay Gümrah
Seranit Seramik Hasan Büyükdede, Abdurrahman Baş
İstanbul Seramik A.Ş. İhsan Coşkun, Mehmet Coşkun
Graniser Seramik A.Ş. Fatih Kazancı
Kütahya Seramik Erol Hacıoğlu 2480
Toprak Seramik Metin Savcı
Ercan Seramik Ertan Özker
Kale Seramik Altuğ Akbaş, Ender Erel
Yüksel Seramik Oğuz Berkol
Yurtbay Seramik Zeki Yurtbay, Köksal Çınar
Termal Seramik Mehmet Oğuzman, Yılmaz Aykaç
Eczacıbaşı Seramik Ahmet Yamaner”

Altın Çini’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 23.03.2000
tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir: 2490

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
23.03.2000
...
Nakliye bedelleri konusunda bedelin bayiler tarafından karşılanması
konusunda sirkü yayınlayan kurumlar.
- Termal
- Kütahya
- Seranit
Satışlarda başlangıçta %25 peşinat alınması konusunda bayilerin zorlanması 2500
Nakliyenin bayiler tarafından karşılanması konusunda kabul etmeyen şirketler:
a) Çanakkale gurubu
b) Eczacıbaşı
c) Toprak ( Çanakkale katılmadığından katılmıyor.)
Nakliyenin faturada ayrı olarak gösterilmesi aşamalı olarak nakliyelerin bayiler
tarafından karşılaması ... getirilmesi.
Eczacıbaşının teklifi:
Alternatif 1: Nakliyenin tamamen bayiler tarafından ödenmesi
Alternatif 2: Nakliyenin faturada gösterilmesi
Alternatif 3: Firmaların serbest bırakılması 2510
Toprak ve Eczacıbaşı bu konuda uygulamaya katılmıyorlar.
1 Nisan’dan itibaren Termal, 1 Mayıs’dan itibaren Kütahya nakliye fiyatlarını
bayilere ödetiyor.
Nisan ayı içinde nakliye bedellerinin bayiler tarafından ödenmesi sağlanacak.
...
Fiyat:
%20 civarında arttırılmış yeni fiyat listesi yayınlansın.
Ege Seramik peşin 1.800.000 +KDV ay sonu ödeme.
06-29/355-87
55
Normal satış vadesi 75 gün
2.400.000 TL/m2 2520
Dönem uygulamaları kalktı.
Büyüklerin takip edilmesi.
2.200.000.- 30.07 ortalama vadeyle Toprak tarafından satılıyor.
1.300 - 1.400 KDV dahil 1 ay önce mal satılıyordu.
Stok temizlemek için 2,1 dolara Çanakkale mal sattı.
Hitit son zamanlarda şikayetler duyuluyor.
EKS her ay belirli zam uyguluyor. Bu ay için %3 artırdığını ifade ediyor.
Yurtbay birbirimize güvenimiz yok.
Ege 1.500 +KDV 90.000 m2 Antep’de mal sattı.
2530
SONUÇ:

Mart uygulama 2.750.000 listeden %15 +5+12 iskonto.
+15
1.954.000 +KDV
1700 KDV dahil Troy satılıyor
2000+KDV (Nakliye bu fiyatın içinde) peşin. Vadelide %4 ileri geri hareket
edecek.
2.000.000 TL+ KDV net satış fiyatı olsun.
22 $/m2 maliyetle pazara çıkan firmalar 2540

ÖZET:

1) Dernek
2) Nakliye
3) Toprak, Çanakkale ve Eczacıbaşı dışındakiler eski uygulama
4) Fiyatlar 2.000.000 +KDV
Vade %4 ay.”

Toprak Grubu’nda yapılan yerinde incelemede bulunan 23.03.2000 tarihli 2550
toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
23 Mart 2000
...
Termal, Kütahya, Graniser
%25 Nakit 1 aylık bakiyesi Norm satış şartları
1 Mayısta uygulayalım, Nakliye fiyatı fatura altında gösterilebilir mi?
2750 15+2+12
2000 Nakit Nakliye dahil + KDV 4; aylık vade farkı” 2560

Yapılan incelemeler neticesinde, Kale Seramik’in 31.03.2000’de, Ege Seramik
ile Pera’nın 01.04.2000’de, Efes Seramik’in 04.04.2000’de, Kütahya Seramik’in ise
Nisan 2000’de fiyatlarını artırdığı; Termal’in Mart 2000 tarihli fiyat listesinin
bulunduğu; Uşak Seramik’in 28.03.2000’den itibaren 300 km’nin üstüne çıkan
nakliye bedellerini alıcılara ödetmeye başladığı; Efes Seramik’in ise 04.04.2000’den
itibaren nakliye iskontolarını kaldırdığı tespit edilmiştir.

06-29/355-87
56
36. Toprak Grubu’nda bulunan 01.05.2000 tarihli belge, Eczacıbaşı Grubu’nun
“Mayıs Ayı Satış Koşulları Çizelgesi”ni Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir. 2570
Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Karo’nun 26.04.2000’de; Toprak
Grubu’nun ise 03.05.2000’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

37. Altın Çini, Ege Grubu ve Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde
incelemede bulunan 20.04.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Yaklaşık altı ayda bir SERKAP tarafından seramik kaplama malzemesi
üreticileri ile birlikte yapılan sektör toplantısının aşağıda belirtilen tarih ve yerde
yenisi yapılacaktır.
Toplantıda; 2580
- Sektörün genel durumu,
- Sektörün geleceği,
- SERKAP Birliği ile üye olmayan üretici ilişkileri ve Birliğe üye olma
konusu,
- Fiyatlandırma hariç şikayet ve öneriler,
- İhracatı arttırmak için genel çalışmalar,
- İç Pazar talebini arttırıcı genel çalışmalar,
gibi konulara değinilecektir. Firma sahibi, Yönetim Kurulu Üyesi ve Üst Düzey
Yöneticilerinden olmak üzere, 2 kişi ile birlikte toplantıya teşrifinizi bekler, işlerinizde
başarılar dileriz. Saygılarımızla, 2590
Süleyman Caner – Yön. Kur. Bşk.
Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2000 Çarşamba
Toplantı Saati: 14:00
Toplantı Yeri: Polat Renaissance Oteli, Yeşilyurt - İstanbul”

24.05.2000 tarihli toplantıya katılanların listesi, Altın Çini ve Ege Grubu’nda
bulunmuştur:

“Serkap Sektör Toplantısı
24 Mayıs 2000 Çarşamba 2600

Firma Adı Katılan
Çanakkale Seramik Süleyman Caner
Tarık Özçelik
Toprak Seramik Ahmet Ulukuş
Eczacıbaşı Karo Seramik Ahmet Özpınar
Hüsamettin Onanç
Hitit Seramik Erhan Kuşüzümü
Uşak Seramik Nevzat Çetin
Termal Seramik Özcan Ünaydın 2610
Yılmaz Aykaç
Yüksel Seramik Mustafa Arat
Söğüt Seramik Cüneyt Filiz
Yurtbay Seramik Zeki Yurtbay
Faik Tanrıöver
Kütahya Seramik Erkan Güral
Erol Hacıoğlu
Ege Seramik Adnan Polat
Mehmet Taner
06-29/355-87
57
Efes Seramik Hasan Tatarlı 2620
Ceyhun Dermanlı
Granist İstanbul Seramik Mehmet Coşkun
İhsan Coşkun
Anatolia Seramik Sönmez Ulutaş
Altın Çini ve Seramik Sabit Acar
Mustafa Kıratlı
Ercan-Bozüyük Seramik Ertan Özker
SERKAP Yüksel Güner
Öngün Sanlı
Tamsa Katılmıyorlar 2630
Seranit Katılmıyorlar
Seramiksan Katılmıyorlar
Umpaş
Graniser
Pera Seramik
Uşak Seramik Hüseyin Dernek
İmola Granit Seramik Necmi Anadol”

Altın Çini’de bulunan notlardaki şu ifadeler önemlidir:
2640
“21.4. %12
12.5. iskonto
Troyda sipariş almıyoruz 2025000
2425000
Çanakkale-Kalebodur
20/7/00- e kadar %3”

Bu noktada, Sersa Yönetim Kurulu’nun 09.06.2000 tarihli toplantısına ilişkin
olarak Karar Defteri’nde yer alan şu ifadelere yer verilmelidir:
2650
“Serkap Sektör Toplantısı hakkında bilgi verildi. Üye olmayan üreticiler
üzerinde Sn.Adnan Polat’ın yaptığı gibi manevi etkileme politikasının Sersa’da da
uygulanmasına karar verildi.”

Yapılan incelemeler neticesinde, Yüksel Seramik’in 30.05.2000’de, Anatolia,
Efes Seramik ve Yurtbay Seramik’in 01.06.2000’de, Ercan-Bozüyük Seramik ile
Toprak Grubu’nun 05.06.2000’de, Kaleseramik’in 08.06.2000’de, Termal’in
12.06.2000’de fiyatlarını artırdığı; Granist’in Mayıs 2000, Kütahya Seramik’in
01.06.2000, Hitit’in ise Haziran 2000 tarihli fiyat listelerinin bulunduğu tespit
edilmiştir. Keza, Altın Çini’de bulunan belgede yer aldığı üzere, Kaleseramik’in 2660
08.06.2000 tarihli duyurusunda, peşinat iskontosunun %12; erken ödeme priminin de
%3 olduğu belirtilmiştir.

38. Termal’de bulunan 09.08.2000 tarihli belge, Termal’in “çeşitli bölgelere yapılan
nakliye bedelleri”ne ilişkin bilgiyi Söğütsen’e gönderdiğini göstermektedir.

39. Ege Grubu’nda bulunan 03.10.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Kale – Sn. Tarık Özçelik:
06-29/355-87
58
Troy %20-22 miktarsal satış gerçekleşti. Tüm kapasite ile çalışıyorlar üretim. 2670
Mal teslimatı ile 80-110 gün arası ödemeli. 3.600.000 list. 15+1+12 max.

Toprak:
... %16 max. 2001 yılı için umutlu. İhracat 10 mio. m2. 2001’de 11-12 mio. m2
hedefleniyor.

Yüksel Seramik – Oğuz Berkol:
1999 2 trilyon zararla kapatmışlar. 2000 yıl sonu zararsız çıkacak. 3,5 mio m2.
üretim var. 3 $ altına inmiyoruz. Karsız mal satmayacağız.
2680
Ercan Seramik – Serdar Kızıltuğ:
Fiili 2000 satışı 4 mio m2. 3,20 USD.

Granist – İhsan Coşkun:
Granit 1,5 mio m2 üretim mevcut. 2001 haziran 3 mio olacak. 2000 yılı 1.400
üretim 1.200 satış. İhr. %10 İç pazar %90. 54 çeşit ürünleri var.

Pera –İsmail Tülek:
2000’de %45 İhr. %55 İç Pazar. İhracat ort 3,4 USD.
2690
Anatolia – Sönmez Ulutaş:
3.500.000 m2 İhr %30 İç %70.

Kütahya – Erkan Güral:
Üretim 15 milyon m2. Yatırım yok tevsii var. 15x20 üretimi tamamen
durduruldu.

Termal – Erol Hacıoğlu:
Umpaş – Nejat Uygun:
2700
Seranit – Abdurrahman Baş:
16 USD ortalama fiyatı muhafaza ediyorlar

Uşak Seramik:
Altın Seramik:

Kale fiyat önerisi 3 USD olmalı temennisi!”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 01.10.2000’de, Toprak
Grubu’nun ise 04.10.2000’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir. 2710

40. Ege Grubu’nda bulunan 02.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“02.11.2000
SEKTÖR
Tarık Özçelik, Ender Erel, Engin Bayraktaroğlu, Metin Savcı, Mehmet Taner.

Fuar için genel istek. Birinci planda Yapı Fuarı. Bu konu için YEM ve SERKAP
ile görüşülecek. Takip T. Özçelik, Engin B.oğlu.
2720
06-29/355-87
59
Nakliye: Kale olumlu yaklaşıyor. Amaç fiyatı arttırmak değil. Finansman
yükünü atmak ve nakit akış planını iyileştirmek. Her fabrikanın iller bazındaki
km fiyatı belirlenerek, belli %’de tesbit edilerek çalışılmalı prensibi esas
alınmıştır.

Enf 20 Kale – Toprak
185Ecz. 3,5 Erken öd 5,5 +KDV vf

Eczacıbaşı:
Münhasırlık/ Teşhire katkı payı 15 milyon/m2 2730
Palet 3 ay sonu teşhire yatırmışsa
Yılsonu isk. 3-5 mio ek prim veriliyor.
Tem primi.

Toprak:
Tem. Primi %1, GMİ %2 BTM.
Dengeli alım primi Karo/Vit. max. %3.
Aynı prim dengeli olmasa bile 500 mia üstü bayiye veriliyor.

Kale: 2740
Tem. teşvik primi dışında vermiyorlar.
%2-%3.
Münhasırlık %3 (münhasırlık sadece karoda var)”

41. Ege Grubu’nda bulunan 13.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“13.11.2000
Sektör Toplantısı (Vitrifiye)
Sn. T. Özçelik / Sn. E. Erel / Sn. Önder Kıratlılar / E. Kefli / Şadi Burat / Engin
Bayraktar / Metin Savcı / M. Taner. 2750
...
Nakliye Komitesi (İnceleme) kurulacak.
Kaplama  T. Özçelik
Vitrifiye  E. Bayraktar
Çalışma grubu oluşturulacak...”

42. Ege Grubu’nda bulunan 28.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“28/11/2000
Y.K. TOPLANTISI 2760
…
Nakliye’nin bayiye yüklenmesi. Sektör toplantısı aciliyeti
…
Sn Adnan Polat ile görüşülecek konular:
Nakliye son gelişme Yeni sektör topl…”

43. Ege Grubu’nda bulunan 28.11-13.12.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler
önemlidir:

“Sektör Toplantısı 2770
T. Özçelik - E. Bayraktar - Önder Kıratlılar - M. Savcı - M. Taner
06-29/355-87
60
...
Nakliye:
100 km mesafe full kamyon yüküyle TL/1 ton/km maliyeti konusunda
mutabakat sağlanmalı.
Mal hesabına satılan malın valörünüde eşit fiyat grubundan alınacak.
100 TL/nakliye ödenmez ise ödenmeyen rakama vf. kesilecek.
Herkes kendi nakliye fiyatını kendisi belirleyecek.
Nakliye bedeli kamyoncuya bayi ve/veya teslim alan alıcı tarafından teslim
anında ödenecek. 2780
Mal valörü ile C/H alacak kaydedilecek.
Ödemez ise nakliye bedeli fatura edilecektir.
Nakliyeci malı indirip indirmemekte serbesttir.
Yapılmayan ödemeye aylık vade farkı çıkarılacak.
Uygulama 01 Ocak 2000’de başlayacak.
…
Kale:
Ocak ayında Kale yeni fiyat listesini uygulayacak.
%3-4 fiyat geçişi yapılacak.
Ort. vade büyük bayi – küçük bayi 80 – 110 gün. 2790

Toprak:
Vade 150 gün.

Ecz.:
Ort tahs süresi 109-110 gün.

Elmor:
Ort vade 120 gün.
2001’de vade açılmayacak.” 2800

44. Serkap Yönetim Kurulu’nun 05.12.2000 tarihli toplantısına37 ilişkin olarak
Karar Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“İç satışlarda, nakliye ücretlerinin bayilere yansıtılması konusunda Yönetim
Kurulu üyeleri görüş alışverişinde bulundular.”

45. Ege Grubu’nda bulunan 14-15.12.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“14.12.2000 2810
Sektör Toplantısı
...
18.12.2000 SERKAP’ta görüşülecek
...
T. Özçelik / Ö. Kıratlılar / M. Savcı / M. Taner
...
Armatür 0 zam.
Akrilik %4 zam.
...
Vitrifiye %3 2820

37 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Eczacıbaşı Grubu, Kale Grubu, Toprak Grubu ve Uşak Seramik
yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
61
Kampanya Ocak – Şubat Satışı 60-65.000 Adet
%40 Tek parça
%60 Takım
5.000.000.000 Sipariş
Ocak %3 Şubat %3 fiyat geçişi
Seranitte 1.000.000.000 Bordür dekor...”

46. Ege Grubu’ndan alınan 14-15.12.2000 tarihli notlarda bahsi geçen sektör
toplantısına ilişkin olarak Granist ve Yüksel Seramik’de bulunan belgelerde şu
ifadeler yer almaktadır: 2830

“Sektöre ilişkin sorunlar ve çözüm yolları konularının görüşüleceği, 2000
yılının ikinci Seramik Kaplama Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı 18 Aralık 2000
Pazartesi günü, saat 14:00’te Dedeman Oteli’nde yapılacaktır. Toplantı sonrasında,
saat 17:00’de birlikte iftar yemeği yenilecektir. Firma sahibi ile birlikte, üst düzey bir
yöneticinizin de katılması arzu edilmektedir. Toplantı ve iftar yemeğine teşrifinizi
bekler, işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Süleyman Caner – Yön. Kur. Bşk.”

18.12.2000 tarihli toplantının gündemi ise Umpaş’ta raportörlerce yapılan 2840
yerinde incelemede bulunmuştur:

“Serkap Sektör Toplantısı ve T.O.B.B. Seramik Sektör Kurulu Gündemi
18 Aralık 2000 Pazartesi, Dedeman Oteli, İstanbul

1. Sektörün genel durumu ile ilgili sunum.
2. A.B. bünyesinde sektörümüze karşı oluşmakta olan olumsuz tepkilerin ve
alınacak önlemlerin görüşülmesi.
3. Alt sektörler bazında, hedef pazarlara, DTM tarafından organize edilecek
ticari heyet gezileri kapsamında öncelikli ülkeler konusundaki görüşlerin belirlenmesi. 2850
4. Ortak tanıtım çalışmalarımız hakkında bilgi verilmesi.
5. İç ve dış piyasa fiyatlarının gelişimi konusunun görüşülmesi.
6. Demiryolu - denizyolu ulaşım projeleri ile ilgili görüşmeler.
7. Enerji maliyetleri ve alınacak önlemler konusunun görüşülmesi.
8. Dilek ve temenniler”

Yapılan incelemeler neticesinde, Efes Seramik’in 01.01.2001’de, Eczacıbaşı
Karo’nun 05.01.2001’de, Kaleseramik’in 17.01.2001’de, Kütahya Seramik’in Ocak
2001’de fiyatlarını artırdığı; Hitit’in Aralık 2000 tarihli fiyat listesinin bulunduğu tespit
edilmiştir. 2860

47. Ege Grubu’nda bulunan 27.02.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“27.02.2001

Kale:
Teslimde %10 bakiye 6 eşit ödeme.
Şubat teslimi 15+10 isk.
Mart teslimi 15+8 isk.
Teslim taahhüdü + 90 gün. 2870
E.Öd. 3,5 KDV dahil
06-29/355-87
62

Toprak:
Siparişle 120-150 gün arası vade
45 isk 2000/1 liste
E.Öd. 3,5 KDV dahil
120 güne E.Öd. alıyorlar. %4 ay. 120 gün %16 KDV dahil.

Eczacıbaşı:
Zam %9 yapıyorlar. 2880
Liste Ocak %3 Şubat %3 Mart %9 = %15
Liste isk. bitiyor.
12 Mart 2001 itibariyle uygulanacak. 01 Nisan 2001/2 listesi basılmış olup,
uygulamaya konulacak. 100 gün olan vade 90 güne iniyor. (Fatura+90 gün)

Toprak:
Nisan başına kadar net artış planı %15 zam. Hedef %25. Mayıs başı.

Eski- yeni liste mix’i ile sipariş alınmayacak.
2890
Devalüasyon %25 ise etki %17.
Reel artış %27 peşin iskontosu %15 olursa!
...
Nakliye bayi ödemesi.
...
16 MART Nisan toplantısı akşam yemekli
...
Vade Farkı % 12 uygulaması devam.”

Yapılan incelemeler neticesinde, Toprak Grubu’nun 27.02.2001’de, 2900
Eczacıbaşı Karo’nun 28.02.2001’de, Ege Seramik ile Kaleseramik’in ise
01.03.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

48. Ege Grubu’nda bulunan 20.03.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Nakliye Konusu (Bayiye)
20.03.2001
TOPLANTI
T. Özçelik, E. Bayraktar, M. Savcı, E. Erel, Ö. Kıratlılar - M.Taner
2910
Net’te Şubat – Mart – Nisan
Net Nakit %30
%13 61,6 70,8 80,2

%30 peşinden peşine
%35 vadeliden vadeliye

Seramik + Vitrifiye + Armatür + Küvet
Erken Ödeme %5 (KDV dahil)
Vade Farkları: Eczacıbaşı 10 KDV dahil 2920
Kale %10+KDV
Toprak %12+KDV
06-29/355-87
63
Elmor %12+KDV”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 01.04.2001’de, Eczacıbaşı
Karo’nun 02.04.2001’de, Kaleseramik’in 03.04.2001’de; Toprak Grubu’nun ise Nisan
ayı için geçerli olacak şekilde 12.04.2001’de fiyatlarını artırdığı; Toprak Grubu’nun
Nisan 2001’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerinin alıcılara
ödetildiği tespit edilmiştir. Keza, Eczacıbaşı Grubu’nun %3,5 olan erken ödeme
primini, 22.03.2001’de %7’ye; Ege Grubu’nun %3,5 olan erken ödeme primini, 2930
29.03.2001’de %7’ye; Toprak Grubu’nun %3 olan erken ödeme primini,
22.03.2001’de %5’e; Kale Grubu’nun %4 olan erken ödeme primini, 03.04.2001’de
%5’e; 12.04.2001’de ise %7,5’a yükselttiği saptanmıştır.

49. Serkap’ın 11.04.2001 tarihli 3 üncü Olağan Genel Kurul Tutanağı’nda yer alan
şu ifadeler önemlidir:

“63 kayıtlı üyesi bulunan Serkap Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri
Derneği Genel Kuruluna 50 üyenin katılmış olduğu tespit olunduktan sonra
çoğunluğun varolduğunun anlaşılmasıyla Gündem’in 1. maddesi gereği Dernek 2940
Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Süleyman Caner’in açılış konuşmasıyla
başlandı...Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Adnan Polat söz alarak, Yönetim Kurulu
üyeleri adına seçilmeleri nedeniyle teşekkür etti...”

Graniser’de bulunan 11.04.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Serkap başkanlığına Adnan Polat: 3.200.000 +KDV  3.790.000 + KDV
Nakliye 1 Mayıs uygulayalım.
İhracat fiyat kırmayalım.
Erken ödeme %5. 2950
Vade farkı %12.
Çanakkale %10.
Sevkiyat + 90 gün
Haydar bey – Kamil Tosun
Seyfettin bey. Yurtiçi kavga”

Serkap Yönetim Kurulu’nun 14.04.2001 tarihli toplantısına38 ilişkin olarak
Umpaş’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel 2960
14.04.01
Serkap Toplantısı
Her ayın 2. Salı’sı 09-12 toplantı…”

Umpaş’ta bulunan bir başka belgede ise şu ifadeler yer almaktadır:

“Ege %15 peşin (nakliye iç)
Çanakkale %10 sip’te
%20 fab’dan çıkışta
%70 15+15+15+10 2970


38 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Hitit, Kaleseramik, Kütahya Seramik, Termal, Umpaş ve Yüksel
Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
64
17.04.01 Salı günü EGE – ÇANAKKALE – ECZACIBAŞI fiyat toplantısı var.
Yeni fiyat ayarlaması düşünüyorlar. Fiatlara dikkat!!”

Yapılan incelemeler neticesinde, Uşak Seramik ile Seranit’in 15.04.2001’de,
Yurtbay Seramik’in 16.04.2001’de, Umpaş’ın 20.04.2001’de, Ercan-Bozüyük
Seramik’in 24.04.2001’de, Hitit’in 25.04.2001’de, Kütahya Seramik’in Nisan 2001’de,
Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik ve Yüksel Seramik’in 01.05.2001’de, Kaleseramik’in
ise 03.05.2001’de fiyatlarını artırdığı; Ercan-Bozüyük Seramik’in 24.04.2001,
Eczacıbaşı Karo ile Yurtbay Seramik’in ise 01.05.2001’den itibaren fabrika teslimi 2980
satış yaptığı ve nakliye bedellerinin alıcılara ödetildiği tespit edilmiştir.

50. Serkap Yönetim Kurulu’nun 08.05.2001 tarihli toplantısına39 ilişkin olarak
Karar Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“2. Yönetim Kurulu Başkanı Sn.Adnan Polat, 30 Nisan 2001 Pazartesi günü
Polat Renaissance Oteli’nde yapılan Sektör Toplantısı’na Seramik Sektörünün geniş
bir şekilde katıldığını, problemlerimizin bir çoğunun bürokrasideki yetkililer tarafından
zaten bilindiğini, ancak bu toplantıda da bir kez daha dile getirilmesinin yararlı
olduğunu belirtti. 2990
3. Üyelerin üretim ve KKO hakkında bilgi alındı. Bir tesis dışında tüm tesislerin
çalıştığı, sektördeki firmalardan birinin üretim yapmadığı, 4 tanesinin KKO’nın
%50’ler civarında, kalanının tam kapasiteye yakın çalıştığı belirtildi.
...
11. Sektör Toplantısının 30 Mayıs 2001 Çarşamba günü, saat 14:00’te Polat
Renaissance Oteli’nde yapılması kararlaştırıldı.”

Serkap Yönetim Kurulu’nun 08.05.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Umpaş’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:
3000
“08.05.01
Toplantı
Çanakkale – Ege – Toprak – Eczacıbaşı fiat belirliyorlar.
...
Yurtbay, Toprak, Eczacıbaşı: Nakliyenin bir kısmını müşteriye yıkmışlar.
Ege; mal bedeli %15’i müşteriden alıyor.
Nakliye kadar fiat indirimi verilerek bu sistem oturtulabilir. Toprak böyle
yapıyor. Bayi kamyonu kabul etmiyor. Bayi nakliyeyi peşin ödüyor.
6.620.000 - %20 - %8 - %4 navlun - %20 peşin isk.= 3554000 + KDV fab
teslimi peşin (aylık %8 vade farkı uyguluyor bunun üzerine). 3010
Dekorlu, granit dahil ort. 4.200.000 TL/m2 EGE. Ege aylık fark %7,5 vade.
1 Haziran’dan itibaren min. 4.000.000 TL/m2 ort. olmalı. Mayıs sonu fiat
konusu ile ilgili bir toplantı yapılacak. 1 Mayıs’ta Çanakkale %19; Eczacıbaşı %15
zam yaptı. 1 Hazirandan itibaren yukarıdaki fiatlara oturacak.
30 Mayıs Çarşamba 14:00 Sektör Toplantısı Polat Renaissance”

Serkap Yönetim Kurulu’nun 08.05.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“...Zeki Yurtbay: Fiyat kırma konusunda önlem alınsın. 3020

39 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Hitit, Kütahya Seramik, Termal, Toprak Grubu, Umpaş ve
Yüksel Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
65

A. Polat: 8 mil m2 üzerinde ihr. mal verilmedi.
Sınai maliyet 5 DM = 2,5 USD (altında değildir).

Yurtbay: 7,5, 18’e çıkacak. 2 ayrı fabrika.

Nakliye Nihai hedef bayiye ödetmek idi. Bazı firmalar yapıyor. 2-3 ay içinde
oturacak bu uygulama.

E. Güral: 6.620.000 TL liste. %20 Bayi isk., %8 iskonto, %4 navlun isk., % 20 3030
peşinat iskontosu. 3.554 + KDV- peşin fab. teslim fiyatı. 4 aydır piyasaya mal
vermedik.

A. Polat
Çanakkale – Çok sağlam bir şekilde duruyorlar.”

Yapılan incelemeler neticesinde, Toprak Grubu’nun 08.05.2001’de, Yurtbay
Seramik’in 14.05.2001’de, Kütahya Seramik’in ise Mayıs 2001’de fiyatlarını artırdığı
tespit edilmiştir.
3040
51. Ege Grubu’nda bulunan 21.05.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“21.05.2001

1) Fiyat listelerinin belirlenmesi (Zam oranı)
Nakliye yavaşladı.
40-50

ÜRÜN Toprak Kale Eczacıbaşı Elmor Ege
Yer Ser %5 %10
Duvar S. %5 %10
Granit M. %5 %10
Granit P. %5 %10
Vitrifiye %5 %10
Akrilik %10
Armatür %10
Kesme

30 Mayıs 2001 Çarş. Saat 14:00/14:30 Serkap Toplantısı P. Renaissance... 3050

Eczacıbaşı:
Erken ödeme %6,5 KDV dahil (Azalan bakiye).

Kale:
Mayıs’ta Deklerasyon.
Liste 6.600 %15 – 10 – 8 – 5 – 5 = 4.412.000 (Troy)
72 gün ödeme
Mayısta uygulama: 5.590.000 %15+10+8+5 = 3.737.529
Haziran Deklerasyon: 6.600.000 %15+15+8+5 = 4.167.669 3060
Nakit %17 isk. 3.459.652
... ...
06-29/355-87
66
Ege 4.370.000 60 gün 129
Toprak 4.270.000 90 gün 86
Vitra 3.821.000 80 gün 88 67
Kale 4.167.000 72 gün 100”

Yapılan incelemeler neticesinde, yukarıdaki belgede yer aldığı üzere,
Eczacıbaşı Grubu’nun 22.05.2001’de yaptığı duyuru ile 28.05.2001 itibarıyla erken
ödeme primini %6,5’a indirdiği; Eczacıbaşı Karo’nun 31.05.2001’de, Ege Seramik’in 3070
01.06.2001’de, Toprak Seramik’in ise 08.06.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit
edilmiştir.

52. Serkap Yönetim Kurulu’nun 08.05.2001 tarihli kararı ile Umpaş ve Ege
Grubu’nda bulunan notlarda bahsi geçen sektör toplantısına ilişkin olarak Tamsa’dan
alınan 11.05.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektöre ilişkin sorunlar ve çözüm yollarının görüşüleceği Seramik Kaplama
Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı, 30 Mayıs 2001 Çarşamba günü, saat
14:00’te Polat Renaissance Oteli’nde yapılacaktır. Firma sahibi ile birlikte üst düzey 3080
bir yöneticinizin de toplantıya katılması arzu edilmektedir. Toplantıya teşrifinizi
bekler, işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı”

30.05.2001 tarihli toplantının gündemi ise Altın Çini, Umpaş ve Yüksel
Seramik’de yapılan yerinde incelemede bulunmuştur:

“Serkap Sektör Toplantısı
30 Mayıs 2001 Çarşamba, saat 16:00 Polat Renaissance Oteli
3090
GÜNDEM:
1. Sektörümüzün 2001 yılı ilk 3 aylık performansının değerlendirilmesi.
2. Enerji fiyatları ve enerji sorunlarımız konusundaki gelişmelerin görüşülmesi.
3. Tüyap Seramik Fuarı konusunun görüşülmesi.
4. New Orleans Fuarı ve 5. Dünya Seramik Üreticileri Forumu hakkında bilgi
verilmesi.
5. Seramik Üreticileri Birliği kurulması konusunun görüşülmesi.
6. Yurt içi fiyatların gelişimi konusunun görüşülmesi.
7. Derneğin daha uygun bir büroya olan ihtiyacı konusunun görüşülmesi
8. 2001 yılı için yıllık katılım paylarının tamamının ödenmesi konusunun 3100
görüşülmesi.
9. Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri bünyesinde toplanan fon konusunun
görüşülmesi.
10. Dilekler ve temenniler”

Altın Çini’de yapılan yerinde incelemede bulunan 30.05.2001 tarihli toplantıya
ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
30.05.01 3110
...
6) Haziran başı bir zam yapılması düşünülüyor. 5. ay listesini yayınladık.
5.590 lık listeden aldık. Haziran ayında yeni listeye geçeceğiz...Devalüasyon
06-29/355-87
67
bazında fiyat arttırdık. %10 %15 peşin 72 gün vade. Nakliye bayiye aittir. Bütün
ürünlerde nakliye bayiye aittir.

15+10+8+4 = 4.400 72 gün vadeli fiyat (2,5 ay vade).
%7 düşüreceğiz = 3.730 Mayıs + %10 + Nakliye

Ege: 3.900 Net nakit + KDV %15 peşin + %28 3120
4.460 60 günlük 6-8 / Dolara göre artış
...
Eczacıbaşı: %32 + %30= Net %10
80 gün vade. 9.100 brüt. 4.000.-(en düşük) + Nakliye

2,25 + 2,30 USD 1.150.- Duvar ...
...
5 büyükler gibi tabirler.
Büyüklerin küçülmemesi, küçüklerin büyümesi...”
3130
Umpaş’ta yapılan yerinde incelemede bulunan söz konusu toplantıya ilişkin
notlarda ise şu ifadeler önemlidir:

“SERKAP Polat Oteli
...
KKO %59. Talep artacak fiyatları düşürmeyelim.
Haziran zammı var.
% 64 devalüasyona göre fark.
Çanakkale: net: 3737 vadeli fiyat
75 gün 3140
Nakliye uygulaması var.
Ege 30 gün 3.900 + KDV
Siparişle birlikte %15.
ABD’de 4$ lık seramik 40$ a satılıyor...”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ercan-Bozüyük Seramik ile Yüksel
Seramik’in 01.06.2001’de, Graniser’in 05.06.2001’de, Umpaş’ın 11.06.2001’de
fiyatlarını artırdığı; Hitit ile Termal’in Haziran 2001 tarihli fiyat listelerinin bulunduğu;
Yüksel Seramik’in Haziran 2001’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye
bedellerinin alıcılara ödetildiği tespit edilmiştir. 3150

53. Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 20.06.2001 tarihli
belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Sayın İbrahim Hızal,
Bölgelerle, bayilerle ve rakip firmaların yetkilileri ile yapılan görüşmeler
neticesi piyasada yine bir fiyat ve uygulama anarşisi yaşandığı tespit edilmiştir.
...
Rakiplerle İlgili Tespitlerim:
... 3160
Toprak Uygulaması (Sn. Metin Savcı İle Görüşüldü)
Fiyat: Haziran 2001 Listesi
İskonto: 20+10+10
Ödeme: 31/10/2001 ortalamalı ödemeler
06-29/355-87
68
Nakliye alıcıya ait ancak eski bekleyenleri karşılıyorlar.
Peşin ödemeye ayrıca %20 iskonto yapılmakta.

Örnekler:
Liste Vadeli fiyat Peşin fiyat
Pamukkale 20X25 6.980.000 4.523.000 3.618.000 3170
Lorima 20X25 7.650.000 4.957.000 3.965.000
Keten 25X33 9.225.000 5.977.000 4.782.000
Saten 33X33 7.210.000 4.672.000 3.737.000
Petalik 33X33 7.785.000 4.850.000 3.880.000
Nevada 33X33 9.440.000 6.117.000 4.893.000
Not: Yukarıdaki fiyatlar KDV hariç fiyatlardır.
...
Tespitlerimi bilgilerinize, görüşlerinize ve emirlerinize sunarım. Saygılarımla,
Erhan Kuşüzümü”
3180
54. Seramiksan ve Yüksel Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede
bulunan bir belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Ülkemizdeki ekonomik durumun sektörümüze yansımalarını görüşmek,
pazarın genel bir değerlendirmesini yapmak ve satıcı-üretici birlikteliğindeki diyaloğu
geliştirmek amacıyla üreticilerimiz ile birlikte bir dizi toplantı düzenlenecektir.
Toplantılarımız; üretilen ürün gruplarına göre “seramik-vitrifiye”, “küvet-duşakabin”,
“banyo aksesuarları-armatür”, “ısıtma-soğutma-klima”, “banyo-mutfak mobilyaları ve
eviye” ve “plastik boru” olmak üzere altı kategoride gerçekleştirilecektir. “Seramik-
Vitrifiye” konulu toplantımıza katılımınızı önemle rica ederiz. Saygılarımızla, 3190
Can Şakarer – Timder Başkanı
Tarih : 4 Temmuz 2001 Çarşamba
Saat : Toplantı 16.00-19.00; Yemek: 19.30
Yer : Hotel İstanbul Conti (Ortaklar Cad. No:30 – Mecidiyeköy-İst)”

Ercan-Bozüyük Seramik’de bulunan 04.07.2001 tarihli toplantıya ilişkin
notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Timder – 04.07.2001
Can Şakarer/Bşk. 3200
Çanakçılar/çok sıkıntılı, umutsuz
Ç.Kale Granitaş
Toprak Çelebi/ Çeltaş
Ege Ercan
Kütahya Akarsu
Vitra İki el Yapı
Termal İklim
Söğüt Simge
Anatolia Efes Seramik (Ağustosta açıyor/Hasan Tatarlı)
Yüksel Granist 3210
Tamsa Seramiksan
Pera Umpaş
Altın Seramik Hitit
Uşak
...
06-29/355-87
69
Üreticiler biraraya gelmeli, sektörle ilgili kararlar almalı
...
Granit Seramik pazar payı %5 (Türkiye)
Granit Seramik pazar payı %20-25 (Avrupa’da)
... 3220
- Fiyat - kalite?
- Sektörün liderleri fiyatı belirler.
...
* Talebe uygun miktarda üretim
* Fiyatların belirli bir birlik kurularak standartlara çekilmesi
* Gerçek ihracat rakamlarının (miktarlarının) belirlenmesi ve tespit edilmesi
* İhracat artığı malların satışının belli bir disiplinde yapılması
* Kalitede pek fazla yapılacak birşey yok...”

55. Ege Grubu’nda bulunan 24.07-10.08.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler 3230
önemlidir:

“Toplantı Sekt.
6.600.000 liste 15+8+12 – + 10 Troy ve diğerleri (Anjelik + Pinokyo)
Ağustos ...
72 gün ort. ödeme...”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 27.07.2001’de, Toprak
Grubu’nun 06.08.2001’de, Kütahya Seramik’in ise Ağustos 2001’de fiyatlarını
artırdığı tespit edilmiştir. 3240

56. Ege Grubu’nda bulunan 24.08-25.09.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler
önemlidir:

“Eczacıbaşı 2 tip palet yapıyor:
a) Europalet
b) Std. Bedelsiz palet
- Palet ve Nakliye konuları görüşülmeli
- Palet toplama merkezleri kurulması
- Nakliye hususunda tüm büyük üreticilerin ortak ve kesin tutum içinde olması 3250
gereklidir!
Fuar Gündemi
2002 Serkap %50 – Timder %50
2001 Serkap Fuar Payı %25 – Timder payı %75
Engin Bayraktar, Önder Kıratlılar, Tarık Özçelik, Metin Savcı, Ahmet
Yamaner, Bekir ..., Melih Altay, Orhan Önalan, Ferhan Özkalp, Aydın Erer, Can
Şakarer, Öngün Sanlı.
- Timder yetkilerle donatılmış temsilciler istiyor
...
Eczacıbaşı 3260
%20 Stok İsk. + 10 sipariş büyüklüğü + 25 palet iskontosu
110 mia ve yeni
3 ... isk. + 12 ... isk. + 4 Münhasırlık
Sevk+80 gün. Toplu işl. max 1 ay ilave vade.
+ Nakliye (Temmuz fiyatlarından)

06-29/355-87
70
9.121.000 – Tüm İskontolar = 4.036.00040
90 gün 4.120.000
Peşin 3.296.000
3270
Toprak:
... 6.600.000 %35 isk. 4.043.000
Sip. 120 gün ödeme+ Nakl. + KDV

3.850.000.- vadeli operas. satış 15x15/15x20
İhraç fazlaları %50 diğer %50 pörtföyde ki 5 kalem malz. Hedef 1 mil.
gerçekleşen 800.000 m2 satılmış.

Kale:
Troy 3.106.000 Nakliye dahil peşin fiyat 3280
Kale 3.671.000 Nakliye dahil peşin fiyat

Ekim ayında zam

1.400.000 TL x 2,75 = 3.850.000.-

Ekim 3.640.000 (2,60 USD) + Nakliye

Kale 222 bayi
3290
1.370.000 adet:
373.000 Ecz.
352.000 Serel
52.000 Toprak
38.000 Ege
64.000 Kütahya
64.000 Çanakkale
260.000 Diğer

İst. 40 bayi 3300
350.000 Adet/yıl
54.000 Vitra
120.000 Elmor
20.000 Toprak
11.000 Ege
4 Kütahya
43.000 Çanakçılar

Ank. 280.000:
Vitra 110.000, 3310
Elmor 50.000,
Toprak 10.000.

İzmir 218.000:
Vitra 50,

40 Üstü çizilmiştir.
06-29/355-87
71
Serel 48,
Toprak 8,
Ege 23,
Küt. 23,
Diğer 31. 3320

Samsun 158.000:
40 Vit.,
17 Serel,
3 Toprak,
17 Çanakçılar,
78 Diğer.

Bursa:
42 Vitra, 3330
38 Elmor,
6 Toprak,
24 Diğer.

Ant. 110.000:
40 Vit,
46 Elmor,
14 Diğerleri.

Adana 75: 3340
25 Vitra,
10 Elm.,
5 Topr,
3 Ege,
10 Diğer.

D.Bakır 55

2000 yılı 165.000 Kale
900.000 Ecz. 3350
600.000 Topr.
...
Nakliyenin bayi tarafından ödenmesi esasları ve uygulama şeklinin
belirlenmesi”

Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Karo’nun 28.08.2001’de, Toprak
Grubu’nun, Eylül ayı için geçerli olacak şekilde 07.09.2001’de, Kale Grubu’nun ise
10.09.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

57. Sersa Yönetim Kurulu’nun 07.09.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar 3360
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“5. Nakliye maliyetlerinin bayiler tarafından üstlenilmesi konusu görüşülerek,
piyasaların kötü olduğu bu dönemde, bu konu ile ilgili karar alınsa da uygulama
şansının bulunmadığı dile getirilerek, konunun daha sonra gündeme getirilmesine
karar verildi.”
06-29/355-87
72

Sersa Yönetim Kurulu’nun 07.09.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Çanakçılar’da bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:
3370
“...Nakliye: Yer kaplamasında var. Çanakkale Seramik (bozmuş)...”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 07.09.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Serel’de bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“07.09.2001
Sersa Yönetim Kurulu Toplantısı
...
Toprak Karo: 300 km’den sonra nakliye masrafı bayiye aittir.”
3380
58. Kale Grubu 10.09.2001 tarihinden itibaren geçerli olacak fiyat artışına ilişkin
duyuruyu, yetkili satıcıları yanında, Toprak Grubu’na da göndermiştir.

59. Kale Grubu’nda bulunan 26.09.2001 tarihli belge, Eczacıbaşı ile Kale
gruplarının birbirlerine, “Eylül Ayı Satış Koşulları Çizelgesi”ni gönderdiğini
göstermektedir.

60. Ege Grubu’nda bulunan 26.09.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“26.09.2001 3390
Fiyat liste Önerisi (Ekim):
- Seramik üst üste %2
- ... – Yer – Duvar aynı olacak – ... duvar 4,5
- Granit % ... 4
- Vitrifiye üst üste %3
Tek parça, lavabo (... +lisa) + helataşı + duş teknesi
%5
Akrilik
Armatür”
3400
Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 01.10.2001’de, Toprak
Grubu’nun ise 05.10.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

61. Toprak Grubu’nda bulunan 01.10.2001 tarihli belge, Kale Grubu’nun “çeşitli
bölgelere yapılan nakliye bedellerine ilişkin taslak çalışma”yı Toprak Grubu’na
gönderdiğini göstermektedir. Toprak Pazarlama Genel Müdürü Metin Savcı’nın söz
konusu çalışmanın üstüne “Sn. ONAY: Bizim fiyatlarımız ile mukayese yaptırılmasını
rica ederim” şeklinde not aldığı da tespit edilmiştir.

62. Kale ve Toprak gruplarında bulunan 10.10.2001 tarihli belge, Kale Grubu’nun 3410
“15.10.2001 tarihinden itibaren Kaleseramik ürünlerine nakliye katılım bedelleri
uygulayacağı ve nakliye katılım bedellerinin tahsilatının mal bedelleriyle birlikte
yapılacağı”na dair yazıyı, yetkili satıcıları yanında Eczacıbaşı ve Toprak gruplarına
da gönderdiğini göstermektedir.

63. Ege Grubu’nda bulunan 03.10.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

06-29/355-87
73
“03.10.2001
...
18 Perşembe Saat 14:00 Sektör toplantı Polat Renaissance 3420
...
Sektör hk bilgi – Kapasite kullanımları...”

Ege Grubu’nda bulunan 03.10.2001 tarihli notta bahsi geçen sektör
toplantısına ilişkin olarak Altın Çini, Granist, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel
Seramik’den alınan 08.10.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektöre ilişkin sorunlar ve çözüm yollarının görüşüleceği Seramik Kaplama
Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı, 18 Ekim 2001 Perşembe günü, saat 14:00’te
Polat Renaissance Oteli’nde yapılacaktır. Firma sahibi ile birlikte üst düzey bir 3430
yöneticinizin de toplantıya katılması arzu edilmektedir. Toplantıya teşrifinizi bekler,
işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı”

18.10.2001 tarihli toplantının gündemi ise Altın Çini, Graniser, Granist, Tamsa,
Termal, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde
incelemede bulunmuştur:

“18 Ekim 2001 Perşembe, saat 14:00
Polat Renaissance Oteli 3440
Sektör Toplantısı Gündemi
1. Son ekonomik durumun görüşülmesi.
2. Sektör ile ilgili derlenen verilerin sunumu.
3. Yurtiçi ve yurtdışı fiyatlarının gelişiminin görüşülmesi.
4. Sektörün sorunları ve çözüm önerilerine ilişkin görüşlerin dile getirilmesi.”

Tamsa’da bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“...Ercan – Nurullah Bey: Yaptırım olsun. Üretim kısıtlansın. 3450

A. Polat: 8 milyon m2 %40 ihraç ediyor.

Eczacıbaşı, Toprak üretim kısıtlamasını kabul etmedi; Çanakkale ve Ege
kabul etmişti. Kriterler ne olacaktır!

Termal: %60 ihracat. 3.40 $/m2 tam kapasite. Mehmet Oğuz... İç piyasadan
çekilecekmiş. Etik kurallar; müdebbir tüccarlar.

S. Caner: Bülten yayınlanabilir. Maliyet + Fiyat + İzin. %60 ihracat. Üretimle 3460
oynanılabilir...

Efes – Hasan Tatarlı: 3.80 $ KDV dahil. 2.80 KDV dahil + ... 3200 KDV dahil,
nakliye hariç. Kapasite azaltımı. Fon oluşturalım / fiyat oluşturalım. Ortalama fiyatta
büyükler küçükleri yer; asgari fiyat tesbit edelim. Büyük satıcıları devre dışı
bırakalım. İhracat artığını ucuz veriyorlar. Sadece patronların olması gerekiyor.
...
06-29/355-87
74
Avni Çelik – Seranit: Yoku paylaşmak yerine varı paylaşalım. Yapıcı ne
yapılabilir.
... 3470
A. Polat: Kartelleşmeler yasadışı...Dernek öncü olsun. Ramazan’da tatil.
Iskarta satılmasın. Herkes işin zoruna kaçmıyor, kolayına gidiyor. Ortalama fiyat ne
olacak. Herkes kendisini düzeltmez ise hiçbir şey düzelmez.

Avni Çelik: Ya bilmeyenler konuşuyor ya da konuşanlar yalan konuşuyor.
Somut: 1) Üretim 2) Bedel!
Yaptırım Önerileri?

KDV nakliye hariç 2.50 $/m2 90 gün vadeli. %2 nin altında üstünde iskonto
verelim. 3.200 peşin 2$/m2 KDV nakliye hariç. 2.250.000 ... ye mal satılıyormuş. 3480
3.200.000/1.600.000 = 2$
4.000.000 – 4.500.000

Taban Fiyat: 2.30 $/m2 KDV nakliye hariç. Peşin 3.800.000 + KDV+ Nakliye
peşin. 2.50 $/FOB ihracat.
...
- Ramazan; Aralık+Ocak+Şubat
...
Ramazan ve Bayram iç piyasa için kapatım!
15 Kasım - 3 Ocak 28 gün var! 3490

PRENSİP KARARI:
1) 19’dan geçerli ASGARİ 2.35 $/m2 3.800.000 + KDV + Nakliye (MB satım
kuruna endeksli)
2) 19’dan geçerli ASGARİ 2.50 $/m2 ihracat FOB (MB satım kuruna endeksli)
3) İhracat kadar üretim olabilir; iç pazar için sınırlama olacaktır! Her yıl
Ramazan ayı veya 1-31 Aralık / Çarşambaya kadar bilgi verilecektir!...”

Tamsa’da bulunan 18.10.2001 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır: 3500

“...Adnan Polat (Ege):
Mamül satalım, fabrika satmayalım.
İhracatın önemi kavranmalı,yatırımdır,organizasyondur,sürekliliktir.
Hepimizin hatası var, yaptırım gücümüz yok, tavsiye var.
Büyük - küçük yok, fabrikalar kapanacak, yabancılar herkesi ezecektir.

Avni Çelik (Seranit):
Yoku paylaşmak yerine varı paylaşalım, yapıcı ne yapılabilir?
Fuarlara toplu katılım 3510
Yurtdışı satışı nasıl artırabiliriz, ileri karakol oluşturalım.

Nurullah Ercan (Ercan):
Yaptırım olsun, üretim kesinlikle kısıtlansın.

Mehmet Oğuzman (Termal)
% 60 ihracat. 3.40 $/m2. Tam kapasite. Etik kurallar getirilsin.

06-29/355-87
75
Hasan Tatarlı (Efes):
Ucuz satıyoruz, genel olarak herkes. 3520
Kapasite azaltımı, fon oluşturalım, fiyat oluşturulsun.
Büyük satıcıları devre dışı bırakalım.

S. Caner (Çanakkale):
Bülten yayınlanabilir.
$ eşik fiyat hesaplanabilir/SAM hesaplayabilir.
Bankalarda para yok.
...
PRENSİP:
İç piyasa fiyatı 2.35 $/m2 = 3.800.000 + KDV + Nakliye. Taban fiyat. 2.30 $/m2 3530
peşin. İhracat FOB 2.50 $/m2
Her yıl 1-31 Aralık ihracat kadar üretim; iç pazar için üretim sınırlaması
olacaktır.
…
SONUÇ:
- Aralık üretim yapılmaması ve asgari fiyat belirlenmesi
- Herkes her konuda karşıdakini salak zannederek kandırıyor; güvensizlik
var.”

Altın Çini’de yapılan yerinde incelemede bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya 3540
ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
18.10.2001
Toplantı
...
Nurullah Ercan: Radikal kararlar alınmalı. Arz - talep dengesi kurulmalı.
Üretim azaltılmalı.

Termal Seramik: 3,4 $/m2. Yurtiçi pazardan tamamen yıl sonunda çıkacağız. 3550

Türk firmalar birbirleriyle rekabet ediyorlar. Kar edilmiyorsa üretilmemeli.
H. Tatarlı: 3.200.000 TL KDV dahil.

Avni Çelik – Seranit’in Sahibi: Kapasite 2.000.000 m2/yıl. Ortalama satış fiyatı
16 $/m2...

Asgari Fiyat Tesbiti:
Yaptırımla ilgili öneriler derneğe gönderilebilir.
Asgari fiyat 2,5 $/m2 nin altında satış yapılmamalı. Vade olarak 90 gün 3560
alınmalı.
(3.200.000 TL + KDV peşinde olmalı)
Öneri 1: 90 gün vadede 4.500 + KDV nin altında olmamalı.
2,3 $/m2 Çanakkale önerisi.
3.800.000 TL/m2 peşin fiyat. Iskarta satışı yapılmamalı.

KARAR:
İç pazar 3.800.000 TL/m2. 2.35 $/m2 + KDV nakliye hariç.
İhracat 2,5 $/m2 FOB.
06-29/355-87
76
Tek baskılı bir ürün. 3570
Minimum fiyatlar olmalı.

Graniser Kamil Tosun
Kapatma konusunda Graniser ve Uşak Seramik Çarşamba gününe kadar
cevap verecekler”

Ege Grubu’nda bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu
ifadeler önemlidir:

“Sektör Toplantısı 3580
...3200 nakit 4000000
2.25 3712500
2.30 3795000
2.35 3877000
2.35 * 1650000  3800000 Temenni+KDV+Nakliye
2.5 USD min. ihracat

Ramazan’da kapatma kararı (Uşak-Granist)
12. ayda kapatma kararı
3590
3850000 33*25
3900000
En ucuz net nakit 3599000 = 2.2 USD
Kasım için EKS teklifi
Kale Ekim gerçekleşmesi: 3493000 2.14. USD...”

Graniser’de bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel 3600
...
Erkan Güral:
%7 aylık geri dönüş.
2 $ + KDV + Nakliye
3200 +KDV+Nakliye
3800000 +KDV+Nakliye
2,35 $ olacak + KDV + Nakliye.
İhracat FOB 2,5 $
2,5 $ En düşük mal.”
3610
Termal’de bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
18.10.2001
Serkap
Arz talep dengesinin kurulması
...
3600+KDV+Nakliye
3800+KDV+Nakliye 3620
06-29/355-87
77
2,5 FOB”

20.11.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “18.10.2001 tarihinde
Polat Renaissance Hotel’de yapılan Serkap toplantısına şirketiniz adına siz mi
katıldınız ve gündem maddesinde yer alan ‘fiyatlar’ konusunda görüşülen hususlar
nedir?” sorusuna, Termal Pazarlama Genel Müdürü Erol Hacıoğlu, “Söz konusu
toplantıya Termal Seramik Pazarlama Genel Müdürü sıfatıyla katıldım. Görüşülen
konular, iç piyasada firmaların hangi fıyatlardan sattığı ya da ihracat fiyatlarının hangi
seviyelerden gerçekleştiği şeklindedir” cevabını vermiştir.
3630
Altın Çini, Granist, Serkap, Tamsa ve Yüksel Seramik’de raportörlerce yapılan
yerinde incelemede bulunan 23.10.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“18 Ekim 2001 tarihinde İstanbul’da yapılan Sektör Toplantımıza, 21 firmadan
toplam 33 kişi katılmış ve sektörün sorunlarına acil çözüm getirmek amacı ile, çeşitli
görüşler dile getirilmiştir. Firmaların kapasite kullanım oranlarının halen %60’lar
düzeyinde olduğu, iç talebin ramazan ve kış aylarında daha da azalacağı
gerçeğinden hareketle, 1 ay süre ile fırınların kapatılarak, üretimin durdurulması
önerilmiş, ancak bazı firmalar üretimi kısmalarının münkün olmadığını belirtmişler, bu
nedenle ortak bir karar alınamamıştır. Bilgilerinize sunarız. 3640
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı

Dağıtım Listesi:
1. Adnan Polat - Ege
2. Süleyman Caner - Kaleseramik
3. Ahmet Ulukuş - Toprak
4. Ahmet Yamaner - EKS
5. Erkan Güral - Kütahya
6. İbrahim Hızal - Hitit
7. Zeki Yurtbay - Yurtbay 3650
8. Mehmet Oğuzman - Termal
9. Oğuz Berkol - Yüksel
10. Nejat Uygun - Umpaş
11. Zeynep Bodur Okyay - Kaleseramik
12. Tamer Sağır - Tamsa
13. Nurullah Ercan - Ercan
14. Hasan Tatarlı - Efes
15. Mehmet Uluçay - Umpaş
16. Avni Çelik - Seranit
17. Mustafa Kıratlı - Altın Çini 3660
18. Mehmet Coşkun - Granist
19. Fatih Kazancı - Graniser
20. İsmail Nezir - Pera
21. Sebahattin Yıldız - Söğütsen
22. Bilgehan Demirdöver - Seramiksan”

Yapılan incelemeler neticesinde, Hitit’in 22.10.2001’de, Ercan-Bozüyük
Seramik’in 23.10.2001’de, Eczacıbaşı Karo’nun 30.10.2001’de, Ege Seramik’in
01.11.2001’de fiyatlarını artırdığı; Altın Çini ile Ege Seramik’in 2002 yılından itibaren
fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerini alıcılara ödettiği tespit edilmiştir. 3670

06-29/355-87
78
64. Kütahya Seramik İstanbul Temsilciliği’nden, Satış ve Pazarlama Müdürü Edip
Kefli’ye gönderilen 01.12.2001 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“...Serkap – Sersa – Timder ve üretici firma sahiplerinin, hiç olmazsa 2002 yılı
için ciddi önlemler alması, sektörde tam bir birliktelik sağlanması, birliktelik
sağlamayan firmalara, Serkap tarafından ciddi cezai müeyyideler getirilerek
dayanışma içerisine girilmesi hususu bölge düşüncesidir.”

65. Toprak Grubu’nda bulunan 14.01.2002 tarihli belge, Eczacıbaşı Grubu’nun 3680
“Nakliye Fiyat Listesi”ni Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir.

66. Serkap Yönetim Kurulu’nun 15.01.2002 tarihli toplantısına41 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“15 OCAK 2002
SERKAP Y.K. 15:00
...
M. Oğuzman
İç piyasa  3690
Dünya fiyatları  3,20 den 2,5’e düştü.
...
Kota koyalım. 2 $’a mal verelim iç piyasaya...”

67. Soruşturma kapsamındaki bir teşebbüste yapılan yerinde incelemede bulunan
17.01.2002 tarihli Yönetim Komitesi Toplantı Tutanağı’ndaki şu ifadeler önemlidir:

“...Yeni fiyat listesi Aralık 2001 olarak çıkarılacaktır. Listede tüm mamullerin
rakiplerin fiyatlarının dikkate alınmıştır. Şirket ticari maliyetlerinin üzerine %30 ila
%100 oranında kar konularak belirlenmiş nakit fiyatlar olarak tespit edilecektir. Aylık 3700
%6 ile 90 günlük net fiyat bulunacak ve üzerine %60 iskonto uygulanarak liste
fiyatları tespit edilecektir...”

68. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.02.2002 tarihli toplantısına42 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“12 Şubat 2002
Yurtbay – fab. durmaya almadı.
Yüksel – yurt dışına çalışıyor.
Küt. – ... %40 K.K.O. 3710
Umpaş – 2/4 hat çalışıyor.
Hit. – Kapalı idi. Bugün açıldı. Yurtdışı ağırlıklı çalışıyor.
EKS – Boz. 2 fırın, Kart. 1 fırın duruyor. 1/1.3 üretim.
...
Çanakkale satış fiyatı – liste 3$
...
4 mil. üretim maliyeti - 3 mil. TL satış fiyatı”


41 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Kaleseramik, Termal, Yurtbay ve Yüksel Seramik yetkililerinin
katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
42 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Hitit, Kütahya Seramik, Termal, Umpaş, Yurtbay ve Yüksel
Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
79
69. Sersa Yönetim Kurulu’nun 15.02.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak Ege
Grubu’nda bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir: 3720

“15/02/2002 Manisa
Sersa Yönetim Kurulu
Kütahya,Toprak, Çanakkale, Serel, Çanakçılar, Ege.

Çanakkale:
Karo 1 ay kapalı. Ocaktan itibaren %50 karo. Bayramdan sonra %70...”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 15.02.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Serel’de bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir: 3730

“...H.Sazcı: Kalebodur % 50 / 1.5 ay durmuş...”

70. Ege Grubu, yeniden satıcılardan topladığı Toprak Grubu’na ilişkin fiyat
bilgilerini, 01.03.2002 tarihinde, bu gruba göndermiştir.

71. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.02.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“11. Sektör toplantısının 06 Mart 2002 tarihinde yapılmasına karar verildi” 3740

Serkap Yönetim Kurulu kararında bahsi geçen sektör toplantısına ilişkin olarak
Altın Çini, Anatolia, Graniser, Granist, Tamsa ve Yüksel Seramik’den alınan
20.02.2002 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektörümüzdeki 2001 yılı gelişmelerinin ve 2002 yılına ait beklentilerin
görüşülmesi amacı ile, 06 Mart 2002 tarihinde bir Sektör Toplantısı yapılacaktır.
Katılımınız rica olunur. Saygılarımla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı
Toplantı Yeri: Swiss Otel İstanbul 3750
Toplantı Saati: 14:00”

06.03.2002 tarihindeki toplantıda alınan kararlar ve katılımcılar, Kaleseramik
Pazarlama ve Satış Müdürü Mehmet Anadol’un, Kale Grubu Şirketleri Pazarlama
Başkanı Tarık Özçelik’e gönderdiği yazıda yer almaktadır:

“06.03.2002 Tarihinde Swissotel’de Yapılan Sektör Toplantısının Notları:

Toplantının gündemini oluşturan ana konuları şu şekilde toparlayabiliriz:
3760
1- Satış fiyatlarının düşüklüğü;
2- Nakliye uygulamaları;
3- Faturasız satış;
4- İhracatta Türk üretici firmaların girdikleri kıyasıya fiyat rekabet.

Toplantıya 24 adet üretici firmadan 17 adedinin temsilci veya sahipleri
katılmışlardır. Katılmayanlar: Söğüt, Seramiksan, Granist, Anatolia, Ercan,
Tamsa, Akgün Seramik firmaları.

06-29/355-87
80
Toplantıda söz alan üretici temsilcileri; 3770
- Karlı satış yapabilmek adına 2,5 US$ altında ürün satılmaması gerektiği;
- KDV’siz (faturasız) veya yarı KDV’li ürün satılmaması;
- Serkap toplantılarında alınan prensip kararlarının eksiksiz biçimde tüm
üreticiler tarafından uygulanması gerekliliği vurgulanmıştır.

Türkiye’de talep fazlası arzın olduğu, bu nedenle arz talep dengesinin
sağlanması gerekliliği vurgulanmıştır. Toplantı esnasında oluşturulan komitenin
Sn.Adnan Polat’ın başkanlığında toplanarak firmaların kurulu kapasiteleriyle 2002
yılında iç piyasanın talebi olacağı tahmin edilen 90 Milyon m2 içinden alacağı payın
belirlenmesi çalışması yapılacaktır. Belirlenecek miktar firmaların yurt içinde 3780
satacakları miktar olup, bu miktarlardan daha fazlasını satmamaları talep edilecektir.
Bu çalışma komitesinin içinde Sn.Süleyman Caner Bey’in tavsiyesi ile Sn.Tarık
Özçelik Bey de görevlendirilmiştir.

Örnek:

A firmasının kurulu kapasitesi: 10.000.000 m2
Türkiye’nin kurulu kapasitesi: 240.000.000 m2
2002 yılındaki iç piyasanın tahmini talebi: 90.000.000 m2
3790
90/240 = 0,375
10.000.000 X 0,375 = 3.750.000 m2 = İç piyasaya A firmasının vereceği ürün
miktarı (Bu miktara dış piyasaya verilen 1. kalite dışında üretimden gelen ve iç
piyasaya sunulan ihraç fazlası ürünler de dahil edilmiştir).

Çeşitli firmaların 3.000.000, 3.250.000, 3.600.000 TL/m2 KDV + nakliye dahil
ürün sattıkları sınai maliyetler dikkate alındığında bu fiyatlar karlılığın imkansız
olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca Sn.Adnan Polat, eğer fiyat düzenlemesine gidilmemesi
halinde, finansal açıdan güçlü firmaların bu gidişe dur demek adına kendilerine
kaynak yaratarak dampinge girmek suretiyle küçük firmaları zor duruma 3800
düşürebileceklerini ifade etmiştir.

Üretim fazlası kapasitenin sınırlandırılması sonucunda ekonomik ürün
fiyatında da düzenleme yapılması gerekliliği belirtilerek, en düşük fiyatın 1. kalite
üründe 5.000.000 TL (90 gün vadeli) olması gerekliliği ifade edilmiştir (KDV – Nakliye
hariç). Tüm firmaların aylık geri dönüş hesaplarında, şu anki mevcut durum gereği
%5 ile hesaplama yapmaları gerektiği belirtilmiştir.

Granit Seramik içinde yine aynı bazda olmak üzere;
3810
Mat için 7.000.000.- TL;
Parlak için 12.000.000.- TL;
Sırlı granit için 6.500.000.- TL fiyat belirlenmiştir.

Toplantıda dile getirilen talep üzerine, Seramik Kaplama Malzemeleri
konusunda da Haksız Rekabet Komitesinin kurulmasına karar verilmiştir. Komitenin
takip edeceği işlerin;

- Faturasız satışları takip,
- TSE standartlarında ürün üretmeyen firmaları takip, 3820
06-29/355-87
81
- Sigortasız işçi çalıştıranları takip,
- Taklit, kopya ürün yapanların takibi,
şeklinde tanımlanmıştır.

Toplantıya katılan firma sahiplerinden bir kısmı, alınan kararların
uygulanabilirliği açısından diğer firma sahiplerinin de toplantılara katılması talebinde
bulunmuşlardır.

Nakliyenin mutlaka bayilere ödetilmesi gerekliliği ifade edilmiştir. Bayilere
nakliyeyi ödetmenin çeşitli yolları olduğu vurgulanmıştır. Toprak Seramikten Sn. 3830
Metin Savcı, Kale’nin nakliyeyi tam uygulamadığını, nakliyenin %30’unu aldıkları
konusunda duyumları olduğunu ifade etmiştir. Buna karşılık Kale’de nakliye
uygulamasının tam olarak uygulandığı ve nakliyenin bayiye ödetildiği ifade edilerek,
kara taşımacılığı haricinde alternatif nakliye araçlarının, tren ve deniz taşımacılığının
kullanıldığı ifade edilmiştir.

Yıl sonunda ve yıl içinde çeşitli isimlerle bayilere verilen primler de toplantının
sorgulanan bir başka konusu olmuştur. Eczacıbaşı ve Kale’nin prim uygulamasına
devam ettikleri toplantıya katılanlar tarafından değinilerek, prim uygulamalarının
kaldırılması gerekliliği ifade edilmiştir. Sn. Süleyman Caner Bey de toplantıda 3840
belirtilen net/net fiyatın uygulanması durumunda, isteyen firmanın politikaları
doğrultusunda prim uygulayıp uygulamamakta serbest olması gerektiğini vurgulamış,
önemli olanın belirlenen net/net fiyat çerçevesinde hareket edilecek ise bu fiyatların
içinde her firmanın çeşitli manipülasyonlar yapmakta serbest olması gerektiğini
söylemiştir.

Yukarıda belirtilen konular çerçevesinde yapılacak çalışmaların
değerlendirileceği bir toplantının 16.03.2002 Cumartesi günü saat 10.00’da
yapılmasına karar verilmiştir.
3850
İhracat konusunda da Sn. Süleyman Caner Bey 2001 yılına ait değerler ile
ilgili bilgi vermiştir. Bu pazarda da dikkate alınması gerekli hususlar toplantıya katılan
firmalara şu şekilde önerilmiştir:

- Üreticilerin birbirlerinin müşterilerine gitmekten vazgeçmelerin gerektiği,
- İyi hizmet anlayışının oluşmasına önem verilmesi,
- Pazarlama desteğinin verilmesi,
- İç piyasada uygulanan fiyat konusundaki paniğin (satamayacağım
korkusunun) dış piyasaya yansıtılmaması gerekliliği özellikle vurgulanmıştır.
3860
NOTLAR:
Toplantıda Sn. Süleyman Caner Bey, Kalenin en düşük fiyat ile sattığı
ürününün fiyatının 2,85 US$ olduğunu, üretim kapasitesinin ise Mart ayı için
planlanan 3.750.000 m2 olduğunu ifade etmişlerdir.”

Kale Grubu’nda bulunan 06.03.2002 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler
yer almaktadır:

“Swissotel İstanbul
06.03.2002 3870

06-29/355-87
82
- Satış fiyatları
- Nakliye
- Tek fiyat
- Granit Fiyat 4.000.000 mat
7.000.000 parlak
- Faturasız satış
- İhracat?
- Alınan kararların uygulanmaması durumu;
- Fiyatların düşüklüğü 3880
- Rakip firmaların bayilerine yönelme
- Talep fazlası ... Kapasite fazlalığı
Net/Nakit karşılığı 5.000.000 TL/m2
Uşak Seramik arkasında Sinai Kalkınma Bankası var! 800.000 TL/m2
maliyetle mal satıyor.
2,5 $ peşin fiyatın altına satmamak gerekiyor.
KDV’siz satışlar teşhir edilsin; Maliye’ye şikayet edilsin (Erkan - Kütahya
Seramik)
Arz-talep dengesinin sağlanması.
Adnan Polat: Fiyat konusunda çözüm bulalım yoksa, aksi halde kuvvetli 3890
firmalar fiyatla küçükleri ezecektir (Büyük balık, küçük balığı yer...).
Arz-talep konusunda Hitit Seramik başkanlığında Komite kuruldu.
Faturasız satışlar konusunda Maliye’ye şikayet edelim. Dernek şikayet
etsin...Haksız rekabet komitesi çalışır, tespit eder, Serkap’a konuyu aktarır
(Faturasız satış, sendikalı işçi, mamul taklidi, TSE standartlarına uymayan mal
satışı).
Granit fiyatları 7.000.000 mat (90 gün)
Parlak 12.000.000
Sırlı granit 6.500.000 (90 gün)
Tarık Bey kapasitelerle ilgili çalışmalarda Adnan Polat’a yardımcı olacaktır. 3900
Nakliye uygulanmaya başlasın...Nakliyeyi bayi ödesin...
Ege gerçek ve tam kamyon fiyat listesi var.
Toprak bizim nakliyelerin ifade edilenin %30 olduğunu sorar. Bunun yanlış
olduğu belirtildi. Ayrıca bilgi verilecek.
Primler konusunda sorular mevcut?!!
Sadece teminatlar ile ilgili prim verilsin...
İhracat
TR 2,5 US$ tedarikçi görünümünde...
Birbirimizin müşterilerine gitmekten vazgeçelim.
Ürün kalitesi, iyi hizmet, depolama desteği. 3910
İçerideki panik dışarıda da yapılıyor. Satamayacağım korkusuyla fiyat
düşürülüyor.

Üretim 90 milyon m2’de belirlensin – İç pazar talebi.
5.000.000 TL KDV + Nakliye 90 gün vade! 1. Kalite
- Üretim kısıtı (kapasite)
- Faturasız satış
- En ucuz fiyat 5.000.000 TL uygulanacak, 1. Kalite (KDV+ Nakliye hariç)
- % 5 aylık geri dönüş
Söğüt 3920
Seramiksan
Granist
06-29/355-87
83
Anatolia
Ercan
Tamsa
Akgün
Patronların mutlaka toplantıya gelmesi gerekiyor!
Cumartesi Sabah 10:00 Tarık Özçelik 16/3”

Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 06.03.2002 tarihli 3930
toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Swissotel İstanbul
6/3/2002
Serkap Toplantı

Duvar 1.6 Dolar Sınai Maliyet
Yer 1.7 Dolar Sınai Maliyet

1. Arz Talep dengesi- 3940
2. Faturasız mal.-
3. Patronlar toplansın.-
4. Profesyoneller ...-
5. 90 Milyon m2 toplam talep.
3 kişilik komite-
6. Arz talep konusunda: İbrahim – Erkan – Hasan Kapasite kısma yöntemi

Faik Bey, Erol Bey, Edip Bey, Metin Savcı, Atalay Bey, Mehmet Taner, Erhan
Kuşüzümü.
Faturasız mal. 3950
Sigortasız işçi.
Sendika ...
Taklit mal.

5.000.000 90 gün KDV + Nakliye

1- Kapasite kısılıyor.
2- 5.000.000 + KDV + Nakliye
3- Faturasız mal ihbar ediliyor.
4- Cumartesi Saat 10:00’da. 3960
5- 15 Marttan itibaren 5.000.000 TL uygulanacak.
6- Sırlı Gran. 6500 90 gün

Nakliye:
Ege: sevkiyattan sonraki ayın 15 ine çek alıp nakliyeciye çeki veriyorlar.

Primler kalkacak...”

Kütahya Grubu’nda bulunan 06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu
ifadeler önemlidir: 3970

“Komite:
İ. Hızal
06-29/355-87
84
E. Güral
H. Tatarlıoğlu

Haksız Rekabet Komitesi:
Metin Savcı - Toprak
Edip Kefli - Kütahya
Faik Bey - Yurtbay 3980
Mehmet Taner - Ege
EKS - Eczacıbaşı
Erol Hacıoğlu - Termal

KDV’siz satış
Mamul Taklidi
SSK’sız işçi
Sendikasız işçi
KDV’siz satış
3990
Üretimin kısılması
15 Mart’tan itibaren 5.000.000 KDV + nakliye hariç
90 gün vade
%5 geri dönüş
Prim yok.

Prim
Kapasite
Nakliye
16 Mart C.Tesi Toplantı...” 4000

Seranit’te bulunan 06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler yer
almaktadır:

“Seramik 5.000.000 TL 90 Gün
Granit 6.500.000 TL.
...
1- Faturasız mal satılmaz,
2- Asgari fiyatlar altında mal satılamaz,
3- Üyeler arasında dostluk artsın” 4010

Serkap’ta bulunan 06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“6 Mart 2002
Sektör Toplantısı

Nakliye – Nakliye katkı payı
Granit fiyatları  4 milyon KDV dahil
6 milyon KDV dahil 4020
Faturasız satış
2,5 $ teklifler vardı.

Hitit: 0,7 - 1 $ fiyat gerilemesi.
06-29/355-87
85
2001 yılı Hazirandan sonra fiyatlarda artış oldu. 2002 başında herkes umudu
kesti. 11 ay 1 ay. Stok satışı yapıldı. Ancak sürekli oldu. Yeni üretimlerde dampingli
fiyat. 3 milyon (2,450 neti) ihraç- KDV- nakliye dahil.
Kışın () fiyat kabul edilebilir.
Herkes üretimini ()
Fiyatlar niye. 4030
Erkan Bey: Bayi sisteminde etik kalmadı.

A.P.: ... %30 ucuzlamış (S. Caner tablosu)

Yurtbay: Ayda 20 gün çalışıyor. İç piyasa ort. 3,5 milyon TL şimdi 3 milyona
düştü. Sınai maliyet; 1,5 1,6 1,7 $ maliyet (finansman yükü yok). ... kullanıyor. 1,7
yer karosu.

A. Ulukuş: Şu andaki ortalama satış fiyatı 1.6. 150 mil m2. 90 mil m2’yi piyasa
... etmiyor. 4040

M. Taner: Yapılan her iskonto sanayicinin cebinden çıkıyor. Fiyat kırmak talebi
arttırmıyor.

Latif Karaman-Uşak Seramik-Kalkınma Bank. Gen. Md. Yrd.: Maliyetin
800.000 TL altına mal satıyoruz.

A.P.: B.D.D.K.’nın yeni kuralları ile kredi almamız mümkün olmayacak.

S. Caner: En ucuz 4 milyon - afişe fiyat. Bugün fiyatlar ile 14 milyon’a 4050
satıyorduk. DTM refah transferi olarak görüyor. 6. aya vadeli 3.200.- KDV nakliye
dahil fiyat örnekleri var. Geçen ay % 6 ihracatta  Geçen ay % 15 turizmde küçülme.
Kale: Münhasır bayiliğe gittik. 600 den 170 bayiye indik
Mart ayı- 3.200.000 m2
En düşük fiyat 3,2 $
2,8 $ Troy KDV nakliye
İpotek- teminat mektubu istiyoruz.

E. Güral: 3 firma piyasayı bozuyor. Sektör toplantısı değil, patronlar toplantısı
haline gelmesi lazım. KDV’siz satışları maliyeye şikayet edelim. 4060

A. Polat: 1 Fab. tem.
1- Arz – talep dengesini sağlayalım. 90 mil m2 iç pazara. Bir komite kuralım,
çalışsın. Haftaya öneri getirsin.

M. Savcı: Ufak kapasiteli şirketler olsun; 1 Küçük  H. Tatarlı
1 Orta  İbrahim Hızal

Faturasız mal satışını şikayet. Derneğe yetki.
4070
Seranit: Çalışma grubu oluşturalım. Derneğin profesyonelleri takib etsin.
Derneğe yeni eleman alalım. Tüm seramikçiler takibe alınır.

Zeki Yurtbay: Faturasız satış.

06-29/355-87
86
Tatarlı: Polisiye tedbirler yapılsın. Komite kurulsun 5 kişi. Dernek olarak.
Haksız rekabet.

Metin Savcı- Başkan
Edip Bey- Kütahya 4080
Eczacıbaşı- Atilla
Faik Bey- Yurtbay
Erol Hacıoğlu- Termal
Mehmet Taner – Ege
Erhan Bey- Maliyeci
Bu ayın sonuna kadar rapor.
1- Faturasız
2- Sigortasız
3- Sendikalı- sendikasız
4- Mamul kopyalama 4090
5- Fiyat denetimi

H. Tatarlı: Bordür üreticileri var  fayans satmayalım. Kendi bordür
tesislerimizi çalıştıramıyoruz, bayiden alırlar. Düz beyaz fayans  bayilere de
vermeyelim.
Küçük üreticilerin fiyatları – bizlerden ...

Erol Hacıoğlu (Termal?): Vade; herkes aynı vadeyi uygulasın. %4 - %6 geri
dönüşler de aynı olsun.
4100
A. Polat: 90 gün vadeli 5.000 TL Nak. + KDV hariç.
%15
4.250
3$ net nakit

A. Ulukuş: Esnek değil talep. İhtiyacın yoksa 1 mil TL’ye de almazsın.

A.P.: Talebi kontrol edemiyoruz. Arzı kontrol edebiliriz. Her fab.ya iç piyasa
payı veririz. Dışardan gelecek mal üstüne çıkmayacak.
4110
İ. Hızal: Karton kutu, gaz, elektrik - ... çıkış beyannamesi.

- Söğütsen  Erol Hacıoğlu
- Tamsa  A. Polat
- Seramiksan  A. Polat
- Anatolia  İ. Hızal
- Akgün  Veli Bey.

İ.Hızal: İhracattan %15-20 fazla mal gelir. Bunu gözden kaçırmayalım. 90 mil
m2 yerine 80 alınması gerekir. 4120

Altın Çini: Topl. katılmayanlar; 40 mil. m2

Tatarlı:

İ.Hızal: 15 Mart
06-29/355-87
87

A.Polat: 1- Kapasite kısılıyor.
2- 1. Kalite 5 milyon KDV+Nak hariç. İskonto %5
3- Faturasız ihbar edilecek 4130
4- 16 Cumartesi Sabah Saat 10:00.

Granit: Mat 7 milyon (net - 90 gün)
Parlak 12 milyon
Sırlı granit 6,5 milyon

A.Polat: Nakliye.
Ödemeyenler - Yurtbay

A. Ulukuş: Bayii % 100’ünü ödüyor. Çok iyi işliyor. 4140

M. Taner: 1 Aralıktan nakliye ödemiyoruz. Takibeden ayın 15’inde alıyoruz.
A.Polat:

M.Savcı: Kale 1/3 ünü fatura ediyor nakliyenin.

S. Caner: Hepsini bayiden alıyoruz.

AP: %90 naylon fatura palette. Palet fabrikası kuralım. Kutu kağıdı ithalatı.
Primler - teminat teşvik primi. Eskiden %9 peşin iskontosu. %1 teminatı teşvik primi 4150
verelim. Diğer bütün primler kalksın.

1) Kapasite kısıntısı.
2) Prim.
3) Nakliye...”

Termal’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 06.03.2002 tarihli
toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Swissotel İstanbul 4160
6.03.2002

Adnan Polat:
2001 yılı performansları
2002 yılında iç piyasada satış şekilleri
3.000.000 TL KDV+Nakliye dahil mal veriliyor.
Nakliye konusu x Nakliye katkı payı
Tek fiyat uygulaması çıktı.
Granit KDV dahil 4.000.000
Parlak Granit KDV dahil 7.000.000 4170
Türkiye’den herkes 2.0 – 2.5 Dolar seviyesinde mal satılıyor.

İbrahim Hızal:
İhracatta 1 Dolara yakın düşüş var
İç piyasada 2001 yılında fiyat 3.000.000 TL KDV ve Nakliye dahil mal satıldı.
6.000.000 TL’ye getirilmesi gerekir.
Stoklardan kaynaklandığını düşünüyoruz.
06-29/355-87
88
Erhan Kuşüzümü:
Hiç kimse kimsenin bayisini rahatsız etmiyordu. Herkes birbirini rahatsız
ediyor. 4180

Yurtbay: Ortalama fiyatımız 3.000.000 TL’ye düştü.

Adnan Polat: Arz + Talep dengesinin sağlanması gerekir.
Duvar 1,5$
Yer 1,7$

Ahmet Ulukuş: Kapasiteyi %40 düşürdük

Süleyman Caner: ... 4190

Erkan Güral:
Patron toplantısı haline getirelim.
KDV siz satışları şikayet edelim.
Toplantıya gelenler alınan kararların arkasında dursun.

Adnan Polat:
Arz talep dengesinin sağlanması gerekir. Komite oluşturulsun:
İbrahim Hızal (İbrahim Bey)
Hasan Bey 4200
Erkan Güral

Faturasız mal satanları derneğe yetki verelim.
SERSA Haksız Rekabet Kurulu Komitesi:
Haksız Rekabet Kurulu:
Metin Savcı Faturasız mal
Edip Kefli Sigortasız işçi
Faik Bey Mamul Taklidi
Mehmet Bey Sendikalı- sendikasız
Erol Hacıoğlu Standartlara uymayan mal satışı 4210
Atalay Bey
Erkan Bey

5.000.000 m2 + KDV + Nakliye 90 gün vade Aylık iskonto %5
%15 750.000
4.250.000+ KDV
(15 Mart 2002)

Söğüt – Erol Hacıoğlu
Seramiksan 4220
Anatolia

7.000.000 + KDV
6.500.000 + KDV
12.000.000 + KDV

- Primler kalksın + Nakliye
- Toplu işler kalksın.
06-29/355-87
89
...
16.03.2002 Cumartesi Saat 10:00 Toplantı” 4230

Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Swissotel İstanbul
6 Mart 2002
Serkap Toplantısı

Fiyatlar
Nakliye 4240
Tek fiyat uygulaması
Granit Fiyatları: Mat; 4.000.000 KDV dahil
7.000.000 KDV dahil
Faturasız satış

Hızal:
2,5 $/net nakit olmalı.

Arz – Talep dengesi sağlanmalı. Kapasite kısıtlaması için bir komite kuruldu. 1
hafta içinde kapasite kısılma yöntemini belirleyecek. 4250

H. Rekabet Kurulu
Metin Savcı Fat.mal.
Edip Sendikasız iş.
Ecz. Atalay Sigortasız.
Faik Taklit mal.
Erol Hacıoğlu Term. Stan.uym.mal
M. Taner Ege
Erhan Kuşüzümü
4260
Bşk: Mart sonu rapor

Bordür satan firmalara fyn. satmayalım.

90 gün vade 5.000.000 TL/m2
20x25 / 33x33 fiyatında.
15 Marttan itibaren fiyatlar yükseliyor.

1) Kapasite kısılıyor.
2) 1. Kalite 5.000.000 TL/m2 +KDV+Nak. Aylık %5. 4270

Söğüt, Tamsa, Seramiksan, Ercan. Bilgi verilecek.
Cumartesi Sabah 10:00 16 Mart

Mat 7.000.000 90 gün vade % 5 ay. Valör.
Parlak granit 12.000.000 90 gün vade
Sırlı granit 6.500.000 90 gün vade

Kapasite
06-29/355-87
90
Nakliye 4280
Yıl sonu primi...”

Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede de benzer notlar
bulunmuştur.

Yurtbay Seramik’den alınan 07.03.2002 tarihli yazıda şu ifadeler yer
almaktadır:

“Bayilerimize uygulamakta olduğumuz, ciro, münhasırlık gibi primler 2002
yılından itibaren kaldırılmıştır. Sadece Teminat mektubu (%2) ve İpotek olmak üzere 4290
prim taahhuk edecektir. Bilgilerinizi rica ederim. Saygılarımla,
Faik Tanrıöver – Satış Müdürü”

72. 06.03.2002 tarihli toplantıda kararlaştırılan sektör toplantısına ilişkin olarak
Altın Çini, Anatolia, Graniser, Granist, Pera ve Uşak Seramik’den alınan 12.03.2002
tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“6 Mart 2002 tarihinde yapılan toplantıda kararlaştırıldığı üzere, 16 Mart 2002
Cumartesi günü Sektörümüzle ilgili önemli konuların görüşüleceği ve kararların
alınacağı bir toplantı yapılacaktır. Firmanızın en üst düzeyde temsili rica olunur. 4300
Saygılarımla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı
Toplantı Tarihi: 16 Mart 2002
Toplantı Yeri: Swiss Oteli İstanbul
Toplantı Saati: 10:00”

Söz konusu toplantıda alınan kararlar, Altın Çini Pazarlama Müdürü Hüseyin
Taşpolat’ın, 18.03.2002’de, Ercan-Bozüyük Seramik Genel Müdürü Mustafa İça’ya
gönderdiği ve Ercan-Bozüyük Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede
bulunan yazıda yer almaktadır: 4310

“Sayın Mustafa Bey,
Geçtiğimiz haftasonu yapılan sektör toplantısında alınan kararlar aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.

- Her firma için 2002 yılı yurtiçi satış kotası belirlenmiştir (Ekte sunulmuştur).
Bu kotalar denetleme kurulu tarafından gaz ve elektrik tüketimleri gözönüne
alınarak denetlenecektir.
- Satış fiyatı; 91 gün vadeli 5.000.000 TL/m2
Peşin 4.250.000 TL/m2 nin altında olamayacaktır. 4320
Geri dönüş aylık %5 ile yapılacak, geciken ödemelerde %7 vade farkı
uygulanacaktır.
- Fiyatlarda nakliye ve KDV hariçtir.
- İhracat miktarı, fiyatı 2,5 USD/m2 altında olmamak şartı ile serbesttir.
- Bu uygulama 01 Nisan 2002 tarihinden itibaren geçerli olacaktır.

Sektörümüz için hayırlı olmasını ümid eder, hayırlı çalışmalar dilerim.
Saygılarımla,
Hüseyin Taşpolat – Pazarlama Müdürü
4330
06-29/355-87
91
2002 Yılı İçin Öngörülen SKM Sektörü Yurtiçi Satış Miktarının Firma Bazında
Dağılımı

FİRMALAR Yurtiçi Satış
1. KALE SERAMİK 17.250.000
2. TOPRAK 11.000.000
3. EGE SERAMİK 8.000.000
4. ECZACIBAŞI 5.000.000
5. KÜTAHYA 4.500.000
6. TAMSA 4.500.000
7. SÖĞÜT 4.500.000
8. YURTBAY 4.000.000
9. HİTİT 3.000.000
10. UMPAŞ 3.000.000
11. TERMAL 3.000.000
12. SERAMİKSAN 2.500.000
13. ERCAN 2.000.000
14. GRANİSER 2.500.000
15. EFES 1.800.000
16. YÜKSEL 1.500.000
17. ANATOLIA 1.600.000
18. UŞAK 1.600.000
19. ALTIN ÇİNİ 800.000
20. PERA 750.000
21. BOZÖYÜK 600.000
TOPLAM 83.400.000

Toplam Kapasite  237,7 / Toplam Üretim (Yurtiçi)  83,4 = %35”

“2002 Yılı İçin Öngörülen SKM Sektörü Yurtiçi Satış Miktarının Firma Bazında
Dağılımı” başlıklı tablo Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede
de bulunmuştur.
4340
Yüksel Seramik’de bulunan “Seramik Kaplama Malzemeleri Arz Düzenleme
ve Denetleme Prosedürü” başlıklı belgede ise şu ifadeler yer almaktadır:

“SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ ARZ DÜZENLEME VE DENETLEME
PROSEDÜRÜ

Seramik kaplama malzemeleri sektöründe, iç piyasanın son yıllarda önemli
ölçüde daralmasına rağmen, kapasiteler artmaya devam etmiştir. Yapılan ihracat
yeterli olamamış, ve büyük bir kapasite ve arz fazlası ortaya çıkmıştır.
Kapasite fazlası, 2001 yılında 82 milyon m2 düzeyinde gerçekleşmiştir. 2002 4350
yılı için öngörülen iç satış miktarı, granit seramik hariç, 80 milyon m2, ihracat 70
milyon m2, kapasite fazlası ise, 90 milyon m2dir.
Kapasite ve arz fazlası, sektörümüzde bir arz-talep dengesizliğine ve fiyatların
reel olarak giderek düşmesine neden olmaktadır. Bu durum, sektördeki tüm firmaları
ağır bir finansman yükü ve zarar altına sokmaktadır.
Bu nedenle, arz talep dengesini tesis etmek için, pazar beklentilerine göre
üretim planlaması yapılması bir zorunluluk haline gelmiştir.
Bu planlamanın hangi kriterlere göre yapılacağı konusunda, kapsamlı
çalışmalar yapılmıştır. Amaç, hataları minimuma indirebilecek, en hakkaniyetli ve
genel kabul görecek alternatifleri üretmek olmuştur. 4360
06-29/355-87
92
Sektörümüzdeki firmaların tamamına yakınının en üst düzeyde katılımı ile
gerçekleşen toplantıda, aşağıdaki konular üzerinde mutabakat sağlanmıştır.

1. YURTİÇİ SATIŞLAR
Ekteki (EK-1) tabloda verilen iç satış miktarları, 1.1.2002 - 31.12.2002 dönemi
için belirlenen miktarlardır. İhracat fazlası tanımıyla, iç piyasaya verilen ürünler de
belirlenen bu metrajlara dahildir.
Firmaların 1.1.2002 tarihinden bugüne kadar yaptıkları yurtiçi satışları, yıllık
olarak belirlenen bu miktarlardan düşülecek ve yılın geri kalan döneminde
yapacakları iç satışlar bu rakamlar dahilinde gerçekleştirilecektir. Diğer bir deyişle 4370
ekli tabloda fabrikalar bazında belirlenen satış metrajlarına ilk 3 ayda yapılan satışlar
dahildir.

2. ÜRETİM
- Firmalar, ihracata dönük olarak, istedikleri miktarda üretim yapabileceklerdir.
- Firmalar, üretim programlarını yaparken, ihracat taahhütlerini, mevsimsel
farklılıkları dikkate alacak, büyük ve küçük kapasiteli firmalar, farklı
uygulamalara gidebilecektir.
- Kapasitesi düşük olan firmaların üretimi kısması rantabl görülmez ise, yılın
belirli dönemlerinde fırınlarını tamamen kapatacaklardır. 4380
- Büyük kapasiteli üreticiler, fırınlarının bazılarını kapatma yolu ile üretimde
kısıntıya gidecektir.

3. YURTİÇİ FİYATLAR VE SATIŞ ESASLARI
05 Nisan 2002 tarihinden geçerli olmak üzere aşağıda belirtilen satış fiyatları
ve esasları uygulanacak olup, firmalar 01 Nisan 2002 tarihi itibariyle yetkili
satıcılarına yazılı olarak deklere ettikleri satış sirkülerlerini BAĞIMSIZ DENETİM
BİRİMİN’e ulaştıracaklardır.
Pazarın reel fiyatlarında kısa zaman periyodunda aşırı dalgalanmalara
sebebiyet vermemek, yetkili satıcıların sezonun açılmaya başladığı ve stoka ihtiyaç 4390
duyacakları bu günlerde yüksek miktarda ilave sermaye ihtiyacına neden
yaratmamak, ithalat riskinin oluşmasına sebebiyet vermemek ve sezon içine
homojen yayılacak nizami fiyat artışını gerçekleştirmek amacıyla daha önce oluşmuş
olan fiyat mutabakatının bir miktar altında ve henüz aşılmaya başlanan ekonomik
krizin yarattığı düşük alım gücünü de gözardı etmeksizin yumuşak bir geçişle
aşağıda belirtilen fiyatlar hususunda mutabakata varılmıştır.

İç Pazar Karo seramik ürünlerde tespit edilen minimum fiyatlar;
1. Kalite Ürünler İçin;
4.200.000 TL/m2 olarak saptanmıştır. 4400
(Net nakit 3.570.000 TL/m2)

2. Kalite Ürünler İçin;
Birinci kalite ürün fiyatından en fazla %10 daha ucuz
olabilecektir.

İç Pazar granit ürünlerde tespit edilen minimum fiyatlar;

1. Kalite Ürünler İçin;
Sırlı ve Mat Ürünler 7.500.000 TL/m2 olarak saptanmıştır. 4410
(Net nakit 6.400.000 TL/m2)
06-29/355-87
93
Parlak Ürünler 15.000.000 TL/m2 olarak saptanmıştır.
(Net nakit 12.750.000 TL/m2 )dır.

2. Kalite Ürünler İçin;
Birinci kalite ürün fiyatından en fazla %20 daha ucuz
olabilecektir.

- KDV bu fiyata ilave edilecektir.
- Nakliye bu fiyata ilave edilecektir (Nakliye dahil fiyat deklere edilmeyecektir). 4420
- Vade, sipariş tarihi esas alınarak minimum 75 gün maksimum 90 gün olarak
belirlenmiştir.
- Peşin satışlarda geri dönüş oranı %5 üzerinden hesaplanacaktır.
- Vadesinde ödenmeyen faturalar ve karşılıksız ödeme evrakları için
uygulanacak vade farkı oranı minimum %7 olup, vade farkı oranının üst limiti
firmaların kendi tasarruflarına bırakılmıştır.
- Tüm primler uygulamadan kaldırılacak, sadece minimum %1,5, maksimum
%2 seviyelerinde teminatı teşvik primi uygulanabilecektir.
- 2002 yılı için prim yönetmeliğini sirküle etmiş olan firmalar uygulamayı ikinci
bir sirküler ile iptal edecek veya tespit edilen baz fiyatları ödeyeceği prim tutarı 4430
kadar fiyat listesinde arttıracaktır.

4. NAKLİYE
Seramik nakliye bedelleri kesinlikle ürün fiyatı içinde telaffuz edilmeyecek,
nakliye bedellerinde il bazında, bölgesel veya yurt genelinde sübvansiyon
uygulanmayacaktır.
Alıcı tarafından üreticiler bazında muhtelif yöntemlerle uygulanan nakliye
bedeli tahsilatı 01.06.2002 tarihi itibariyle teslim esnasında ilgili nakliye hizmetini
veren kişi veya kuruluşa yetkili satıcı tarafından nakden ödenmesi hususunda
mutabakat sağlanmıştır. 4440
Firmalar alıcılarına deklere ettikleri iller bazındaki aylık nakliye fiyat listelerini
ilgili denetim birimine de bildireceklerdir.

5. YURTDIŞI SATIŞ FİYATLARI
Yurtdışı satış fiyat istikrarı yurtiçi fiyatlardan daha fazla önem arz etmektedir.
Döviz cinsinden düşen fiyatların, tekrar yukarı çekilmesi uzun vadede dahi mümkün
olamamaktadır.
Türk seramik ürünlerinin imajını zedeleyen ve ileride bazı pazarların ülkemiz
üreticilerine tamamen kapanmasını önlemek amacı ile, ucuz fiyatlı ihracat ile ilgili
önlemler için, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve ihracatçı birlikleri nezdinde görüşmeler 4450
sürdürülmektedir.
Ucuz fiyatlı ihracat yapan firmalar (FOB 2,5 USD/m2 nin altında) izlemeye
alınacaktır.

6. ÖZEL HAL
Mutabık kalınan uygulama esaslarındaki gerekli kısıtları, fiyat, vade ve diğer
tüm ticari ilkeleri uygulamasına karşın iç pazarda satış sıkıntısı yaşayarak atıl stok
oluşturan firmaların pazarın tutarlılığını bozmamak adına, üst kurula müracaatları
halinde bahse konu atıl stokun ihracat ağırlıklı çalışan firmaların ortak çaba ve
gayreti ile dış satışa kanalize edilmesi için her türlü destek verilecektir. 4460

7. DENETİM
06-29/355-87
94
Sektörün geleceği adına, bu kararların uygulamada başarı sağlaması
kaçınılmaz zorunluluktur. Dolayısıyla tüm firmaların konuyu benimsemesi ve titizlikle
uygulaması ve diğer uygulamaları takip ederek destek vermesi ortak sorumluluktur.
Denetim işlemi bir bağımsız denetim birimi tarafından gerçekleştirilecektir.
Ancak;
Bu kararların uygulanmasında firmaların beyanı ve güven esastır. Ancak, her
ay veya her üç ayda bir, örnekleme yöntemi ile seçilen firmalarda denetim
yapılacaktır. 4470
Bağımsız denetim biriminin gerek duyması halinde tüm firmalar nezdinde ve
herhangi bir periyoda bağlı olmaksızın denetim yapılabilecektir.

Bağımsız Denetim Birimine Verilmesi Gereken Bilgi ve Belgeler;
- 01.01.2002 – 31.03.2002 arasında gerçekleştirdikleri üretim metrajı,
- 01.04.2002 tarihinden itibaren gerçekleştirecekleri aylık üretim metrajı,
- Toplam dış satış metrajı,
- Toplam iç satış metrajı,
- En düşük fiyatlı ürünün tespiti,
- Aylık veya dönemsel satış uygulama sirkülerleri, 4480
- İller bazında aylık nakliye fiyat listesi,
Bağımsız denetim biriminin gerek duyduğu hallerde Doğalgaz, LPG, Elektrik,
Karton Kutu (ambalaj malzemesi) tüketim belgeleri üretici tarafından bağımsız
denetim birimine verilecektir.

8. HAKSIZ REKABET
Sektörümüzdeki haksız rekabet konusunu incelemek üzere bir komite
kurulmuştur. Bu komite faturasız satışlar, sigortasız işçi çalıştırma, tasarım
kopyalama, standartlara uygunluk gibi çeşitli konularda çalışmalar yapacaktır.
Ancak, komite acil olarak, faturasız satışlara ilişkin piyasadaki durum 4490
konusunda bir rapor hazırlayacaktır. 01 Nisan 2002 tarihinden itibaren faturasız satış
yapan firmanın tespit edilmesi halinde, komite üst birimine durumu rapor edecek üst
birim ise gerekli yaptırımları uygun gördüğü resmi makamlar nezdinde sağlayacaktır.

EKLER
1. 2002 yılı karo seramik iç pazar metraj çizelgesi
2. Firma bilgi formu

EK – 1:
4500
2002 YILI KARO SERAMİK İÇ PAZAR ARZ METRAJ ÇİZELGESİ
Seramik
Kurulu
Kapasite
Kullanılan
Kapasite
Ortalama
Kapasite
Yurtiçi Satış
2002
1.Kale
Seramik
57.000.000 40.170.536 48.585.268 17.250.000
2. Toprak 27.000.000 26.370.000 26.685.000 11.000.000
3. Ege
Seramik
20.000.000 17.867.000 19.083.500 8.000.000
4. Eczacıbaşı 13.300.000 10.800.000 12.050.000 5.000.000
5. Kütahya 14.500.000 8.000.000 11.250.000 4.500.000
6. Tamsa 14.500.000 7.650.000 11.075.000 4.500.000
7. Söğüt 12.500.000 9.280.000 10.890.000 4.500.000
8. Yurtbay 12.500.000 6.950.000 9.725.000 4.000.000
06-29/355-87
95
9. Hitit 9.000.000 7.600.000 8.300.000 3.000.000
10. Umpaş 8.000.000 5.500.000 6.750.000 3.000.000
11. Termal 7.800.000 7.425.000 7.612.500 3.000.000
12.
Seramiksan
5.500.000 5.500.000 5.500.000 2.500.000
13. Ercan 5.300.000 4.600.000 4.950.000 2.000.000
14. Graniser 5.500.000 4.800.000 5.150.000 2.500.000
15. Efes 4.000.000 3.420.000 3.710.000 1.800.000
16. Yüksel 3.250.000 3.400.000 3.325.000 1.500.000
17. Anatolia 3.500.000 3.400.000 3.450.000 1.600.000
18. Uşak 3.400.000 3.200.000 3.300.000 1.600.000
19. Altın Çini 1.500.000 1.500.000 1.500.000 800.000
20. Pera 1.500.000 1.427.000 1.463.500 750.000
21. Bozöyük 1.200.000 1.150.000 1.175.000 600.000
TOPLAM 231.050.000 180.009.536 205.529.768 83.400.000

EK – 2

.../.../2002
FİRMA BİLGİ FORMU
Firma Adı
Toplam Üretim Metrajı
Toplam Yurtiçi Satış Metrajı
Toplam İhracat Metrajı
Stok
Elektrik Tüketimi
Doğalgaz Tüketimi
LPG Tüketimi
Karton Kutu Tüketimi

Alınan kararlar doğrultusunda yapılacak denetim için görevlendirilecek kişi
veya firmaya, talep eden bilgileri vereceğimizi kabul ve taahhüt ederiz
İsim:
İmza:”
4510
Kale Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 16.03.2002
tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“16/3/2002
Serkap Toplantısı

2,5 FOB US$ altında TR’den mal çıkışı zorlaştırılacak
Kurulu kapasitenin 1/3 içerde tüketmek
Kurulu kapasite %50
Son üç yılda ... edilen kullanılan kapasite %50 4520
Fiyatın 3$ min fiyat olması gerektiği net/net fiyat
(KDV+Nakliye hariç) 90 gün vade
Eczacıbaşı 5 ay önce %50 kapasite ile çalıştı ancak bahar aylarına full
kapasite ile giriyor.
2001- 6.850.000 m2.
2002- Geçen yılın %20 altında mal verecek 6.000.000 m2
Geçen yıl sattığı miktarın %10 altında satmak,
Kale 50 16,2 = %27 ?
06-29/355-87
96
Toprak 27 11,7 = %43 ?
Ege 22,450 8,5 %37 ? 4530
Ecz. 15,750 4,7 %29 ?
2000 2001
Kale 22 15
Toprak 19 12,3
Ege 11,8 10,7
Ecz. 5,4 5,4
Kütahya 8 2
Tamsa 6,3 5,142
Söğüt 1,4 6,1
Yurtbay 4,6 4,3 4540
Hitit 4,7 2
Umpaş 2,3 5,1
Termal 5 4,3
Ercan 3,2 1,6
Graniser 2,7 3,6
Efes 2,9 1,9
Yüksel 1,6 1,6
Anatolia 2,7 3
Uşak 1,9 2,1
Altınçini 1,2 1,2 4550
Pera 0,8 0,635
Bözüyük 1 0,696
109,719 89,081

I. çeyrek 17,5
II. çeyrek 22,5
III. çeyrek
IV. çeyrek

Her ay miktar için bir değerlendirme yapılır. Miktar adına her firma beyan 4560
usulüyle bilgi verecektir.
2002 Yılı Satış Miktarları:
17500 Kale
11000 Toprak
8000 Ege
5000 Eczacıbaşı
4500 Kütahya
4500 Tamsa
4500 Söğüt
4000 Yurtbay 4570
3000 Hitit
3000 Umpaş
3000 Termal
2500 Seramiksan
2000 Ercan
2500 Graniser
1800 Efes
1500 Yüksel
1600 Anatolia
06-29/355-87
97
1600 Uşak 4580
800 Altınçini
750 Pera
600 Bözüyük
83400

İhracat 2,5 $ FOB

GRANİT:
9.700.000 net/net
... fiyat 4590
Mat 5 $ net/nakit 7.000.000/8.250.000
4 $ parlatma maliyeti
Parlak 10 $ net/nakit 14.000.000/16.500.000
Uygulama tarihi: 01.04.2002
... Seramik  Seranit ten 7.350.000 TL’den parlak mat karışık mal aldı.
Toplantıda Granist yok.
2. kalite parlakta Vitra %40 altında satıyor.
En düşük fiyat belirlenen fiyatların %20 altında olmalıdır.
Mat 6.500.000
Parlak 13.000.000 Nakliye+ KDV 4600
Net/Net primler düştükten sonraki fiyat.
Toplu iştede düşülecek en son fiyattır!...”

Kütahya Grubu’nda bulunan 16.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu
ifadeler yer almaktadır:

“16 Mart 2002 C.Tesi
Serkap
Swiss Otel
4610
2001
Kapasite 242 milyon m2 Granit dahil
İç Pazar 90 milyon m2
İhracat 60 milyon m2
Kapanan 90 milyon m2

Fiat net net 5.000.000 TL 90 gün.
En ucuz malın fiatı + KDV+ nakliye.
Geri dönüş aylık %5”
4620
Uşak Seramik’te bulunan 16.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu
ifadeler yer almaktadır:

“Swissotel İstanbul
16/3/02
80 Milyon m2 iç pazar.
- Kurulu kapasite % oranı
- Kurulu kapasite %50 ...
Yurtiçi: 3 $ + (90 vade) KDV+Nakliye
Kapasite kullanımı 1.531.015 m2 4630
06-29/355-87
98
5.000.000  75-90 vade (Aylık %5 inilebilir) II. Kalite %10.
3 er aylık Üretim ve Satış Programları.
Vade  75-90 gün. Aylık %5 dönüş (5.000.000  Baz)
(5.000.000  peşin’e dönüş %5 Vade farkı %7 Aylık)
1 Nisan Başlangıç  Primler hariç olacak
İhracat 2,5 $ FOB
66.518  1.232.464 m2 ... satılacak mal”

Seranit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede de benzer notlar
bulunmuştur. 4640

Eczacıbaşı Karo, Umpaş ve Yurtbay Seramik’in savunmasında, “Soruşturma
Raporu içerisinde bir an için ihlale konu olduğu öne sürülebilecek tek karar
16.03.2002 tarihli toplantıdır. Serkap Başkanı Adnan Polat tarafından düzenlenen bu
toplantı sonunda kota belirlemek (arz miktarının kontrolü), uymayanları
cezalandırmak (yaptırım), fiyat ve vade belirlemek (satış koşullarının tespiti) ve bu
amaçlara ulaşmak üzere sürekli bilgi değişimini sağlayacak çizelgeler düzenlemek
(bilgi değişimi) ve denetim amaçlı gruplar kurmak (rekabetin şeffaflaşması)
şeklindeki teşebbüs birliği kararının hasıl olduğu görülmektedir. Hatta süreç
içerisinde uymayan teşebbüslere Adnan Polat’ın tehditler gönderdiği Soruşturma 4650
Heyeti tarafından tespit edilmiştir” ifadesi yer almaktadır. Umpaş ile Yurtbay
Seramik’in savunmasında, yukardaki açıklamanın devamında, “Umpaş/Yurtbay
Seramik bu teşebbüs birliği toplantısında bulunmuştur. Sektör için toplanmak üzere
hazırlanan çizelgeyi doldurmayı taahhüt etmiştir” ifadesi de yer almaktadır.

Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasında, “Üreticiler birliği tarafından alınmış
olduğu iddia edilen karar metni, üretici firmaların yurtiçinde satacakları miktarların
tespit edilmesi yönüyle ‘arzın kontrolü’ görünümü vermektedir. Ancak, ülke dışına
yapılacak satışlar (ihracaat) gözönüne alındığında, yalnızca Ülke düzeyindeki
satışlar hususunda mutabakata varılması ve üretim üzerine herhangi bir kısıtlama 4660
getirilmemesi, fiyatları yükseltici bir arz kontrolüne yol açmayacağı gibi, ilgili ürün
pazarının serbest rekabetçi ortamını da bozmayacaktır” ifadesi bulunmaktadır.

Ercan-Bozüyük Seramik’den alınan 19.03.2002 tarihli yazıda şu ifadeler yer
almaktadır:

“Sayın Yetkili Satıcımız,
Sektörde yaşanan gelişmelere paralel olarak, 01.04.2002 tarihinden geçerli
olmak üzere;
4670
a-) En ucuz ürünün satış fiyatı peşin 4.250.000.-TL/m2+KDV+Nakliye
90 gün ödemeli vadeli fiyatı ise 5.000.000.-TL/m2+KDV+Nakliye’den aşağı
olmayacağı,
b-) Erken ödeme primi aylık KDV dahil %5 olarak uygulanacağı,
c-) Geciken ödemelere uygulanacak vade farkı oranı %7 olacağı,
öngörülmektedir.

Şirketimiz, minimum stok seviyenizi koruyabilmeniz amacı ile tamamı
(STOKLARDAN) karşılanmak şartı ile, Mart 2002 satış şartları ile ay sonuna kadar
sizlere sipariş imkanı sağlanacaktır. Tüm siparişlerin 31 Mart 2002 itibari ile ödemesi 4680
06-29/355-87
99
alınmış olacaktır. Ödemesi alınmayan hiçbir siparişin taahhüdü verilmeyecektir.
Alınan kararın sektörümüze ve sizlere hayırlı olmasını dilerim. Saygılarımla
Mustafa İça – Genel Müdür”

Yapılan incelemeler neticesinde, Anatolia, Graniser, Eczacıbaşı Karo, Ege
Seramik, Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Toprak Grubu, Uşak Seramik, Yurtbay
Seramik ve Yüksel Seramik’in 01.04.2002’de, Termal’in 05.04.2002’de, Tamsa’nın
08.04.2002’de, Efes Seramik’in 15.04.2002’de, Granist ve Pera’nın Nisan 2002’de
fiyatlarını artırdığı; Hitit, Granist, Pera ve Uşak Seramik’in Nisan 2002’den, Anatolia
ve Umpaş’ın ise Mayıs 2002’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye 4690
bedellerini alıcılara ödettiği tespit edilmiştir.

73. Kale Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 18.03.2002
tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“İstanbul Bayileri ile Yapılan Toplantı
...
Sn.Ender Erel:
...Genel olarak seramik piyasasında ürün fiyatı 2,5 $ altında olmamalıdır. 2,5
$ dan daha düşük fiyata ürün satan rakipler, o an için durumu kurtararak zarardan 4700
kar ettiğini düşünerek günden güne kötüye gitmektedir. Bu işletmelerin sonunda
piyasadan çekilmek veya el değiştirmek durumunda kaldıklarını görmekteyiz.
Türkiye pazarında 2002 yılında üretilecek toplam kaplama malzemesi miktarı
83 Milyon m2 mertebesindedir. Dolayısıyla Türkiye’de arz-talep dengesi sağlanacak
ve dengelenmiş pazarda ise fiyat istikrarı olacaktır.”

74. Seranit Genel Müdür Yardımcısı Yıldıray Sevinçoğlu’nun, Genel Müdür Hamdi
Altunalan’a sunduğu 25.03.2002 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“25/03/2002 4710
Sayın Hamdi Bey,
Piyasa ile ilgili almış olduğum duyumları aşağıda bilgilerinize arz ederim.
Saygılarımla
Yıldıray Sevinçoğlu
...
- Ege Seramik firmasının SERKAP toplantısından önce piyasaya malzeme
verdiği ve halen vermeye devam ettiği söyleniyor.
- Toprak seramik yapılan anlaşma gereği iskontolarını %10 geri çekmesine
karşılık bayilerine eski fiyattan kota açmıştır...”
4720
75. Serel Fabrika Müdürü Fatih Kekeç’in, Şirket Müdürü A.Yücel Unan’a sunduğu
04.04.2002 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“Serkap toplantısında kaplama satış fiyatlarının düşürülmemesi için
uzlaşmaya gidilmesi kararı alınmış. Çalışmaları devam ediyormuş. Serkap Yönetim
Kurulu Başkanı Adnan Polat Bey ‘neticeye uymayanları vururuz, piyasada
mahvederiz’ gibi konuşmalar yapmış.”

Ege Seramik’in, Adnan Polat’ın yukarıdaki belgede yer alan konuşmasına
ilişkin savunmasında şu değerlendirmeler yer almaktadır: 4730

06-29/355-87
100
“Bu gibi ifadelerin Ceza Hukuku’nda suç delili olarak görüşülmesi
gerekmektedir. Bilindiği üzere, sektörde alınmış olunan prensip kararları, kararı alan
firmalar tarafından rekabet koşulları çerçevesinde harfiyen uyulmamaktadır. Kaldı ki
sektörde mağdur olan kimse bulunmadığı gibi bu ifadeyi teyit eden başkaca bir kanıt
ta yoktur.”

76. Kale Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 04.04.2002
tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:
4740
“3/4/2002
KVR Yönetim Kurulu Toplantısı
Sersa üreticilerinin görüşleri;
...
4/4/2002
KK %15+8+7+5 15/8 250 TON
KVR 6 ay sonu itibariyle kotaların tutması gerekiyor.
KS:
3 $ %15 peşinat iskontolu vadeli fiyat
Nakliyenin gerçekçi uygulanması 4750
1.6’dan itibaren nakliye bayiden ayrıca alınacaktır. Diğer üreticilerle birlikte
alınan mutabakat
3 $ = 4.200.000 %15 peşinat isk. 3.570.000.-
Geciken siparişlerin ve ödeme durumlarının bölgelerden zamanında
bildirilmesi durumu.
Küvet: % 25 % 10 %22,5 peşin şartı.
Toplu işler ayrıca değerlendirilecektir. ... farklı kullanılır...”

77. Yurtbay Seramik’de yapılan yerinde incelemede bulunan 08.04.2002 tarihli
belgede şu ifadeler yer almaktadır: 4760

“08.04.2002
Firma Bilgi Formu
Firma Adı Yurtbay Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Toplam Üretim Metrajı 1.441.718 m2
Toplam Yurt İçi Satış Metrajı 731.687 m2
Toplam İhracat Metrajı 723.235 m2
Stok 1.486.071 m2
Elektrik Tüketimi 4.198.290 kw
Doğalgaz Tüketimi 3.966.044 m3
LPG Tüketimi -
Karton Kutu Tüketimi 1.378.000 Ad

Firmamızdan talep edilecek bilgileri vereceğimizi kabul ve taahhüt ederiz.
İsim: Zeki Yurtbay
İmza: ...”

78. Serkap’ta raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 10.04.2002 tarihli
belgede şu ifadeler yer almaktadır: 4770

“Serkap Yönetim Kurulu Başkanlığı’na,
Yönetim Kurulumuzca kurulan Haksız Rekabet Komitesi çalışmalarına
başlanmış, ilk toplantısı yapılmış olup, toplantı tutanağı ekte bilgilerinize
06-29/355-87
101
sunulmuştur. Komitenin etkin olarak faaliyet gösterebilmesini teminen, komite
üyelerinin adları ve telefon numaralarının Serkap üyelerine ve TİMDER yönetimine
Serkap’ça bildirilmesinin yararlı olacağı görüşünde birleşilmiştir.
Metin Savcı – Haksız Rekabet Komitesi Başkanı

Ek: Toplantı Tutanağı 4780
Serkap Haksız Rekabet Komitesi Toplantı Tutanağı
Toplantı Yeri: Toprak Seramik – Beşiktaş
Toplantı Tarihi: 10/04/2002
Katılanlar:
Sn. Metin Savcı Toprak Seramik
Sn Mehmet Taner Ege Seramik
Sn. Serhat Sabaz Eczacıbaşı (Atalay Gümrah yerine)
Sn. Erhan Kuşüzümü Hitit Seramik
Sn. Faik Tanrıöver Yurtbay Seramik
Sn. Erol Hacıoğlu Termal Seramik 4790
Katılmayanlar:
Sn. Edip Kefli Kütahya Seramik (Mazereti nedeniyle
katılamadı)

Gündem:
1- Haksız Rekabet Komite’sinin aşağıda belirtilen haksız rekabet faaliyetlerinin
önlenmesi konusunda yoğunlaşması konusunda mutabık kalındı.
a- Belgesiz ve/veya kısmi belgesiz satış.
b- Sigortasız işçi çalıştırma.
c- Taklit ürün. 4800
d- Kalite standartlarına uymayan ürün.
2- Haksız Rekabet Komitesi’nin kurulduğu ve yukarıda belirtilen haksız
rekabet konularında Komitenin Başkan ve üyelerinde bilgi ve belgenin toplanması
amacı ile Serkap’ça Serkap üyelerine ve TİMDER Yönetimine komite üyelerinin isim
ve telefonlarının bildirilmesi ile görevin daha etkin yapılacağı hususunda görüş
birliğine varılarak, Serkap Yönetim Kurulu Başkanlığı’na bu talebin iletilmesi hususu
kararlaştırıldı.
3- Haksız Rekabet Komite toplantısının prensip olarak Serkap toplantılarının
olduğu gün ve yerde öncesinde veya sonrasında, her ay asgari bir kere yapılmasına
karar verildi. 4810
4- Serkap yönetimi ve üyelerince seçilen Haksız Rekabet Komite Başkanlığı
için Sn. Metin SAVCI görevlendirilmiş olup, Başkan Yardımcılığı için Sn. Mehmet
Taner’in görevlendirilmesine komite üyelerince oybirliği ile karar verildi.
5- İhbar bildirimi niteliğindeki her türlü bilgi ve belge direkt olarak komite
başkanına ulaştırılacak, komite başkanı tarafından özenle ve kendi sorumluluğunda
muhafaza edilecektir.
6- İhraç fiyatlarının antidamping risklerinden uzak tutulmasının sağlanması
hakkında çalışma yapılacaktır.
7- Sadece bordür üreten, Serkap üyesi olmayan ve haksız rekabete sebebiyet
veren firmalara dekor alt fonu olan opak, transparan fon satışının yapılmaması ilgili 4820
üreticilere önerilecektir.
8- Özgün tasarımlar için tescil dairesinin uygulama prosedürü incelenip,
gelişimine ve sistemin yürümesine katkı sağlanmasının çalışmaları yapılacaktır
(öncelikle bordür, dekor).

06-29/355-87
102
Ek: Komite üyelerinin İsim, Telefon, Faks ve e-mail bilgileri.
Haksız Rekabet Komitesi Üye Listesi
Ad-Soyad Firma Adı
Metin Savcı Toprak Seramik
Mehmet Taner Ege Seramik 4830
Atalay Gümrah Eczacıbaşı
Erhan Kuşüzümü Hitit Seramik
Faik Tanrıöver Yurtbay Seramik
Erol Hacıoğlu Termal Seramik
Edip Kefli Kütahya Seramik”

Graniser, Seramiksan, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’de
raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde de benzer belgeler bulunmuştur.

79. Altın Çini, Anatolia, Granist, Söğütsen, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel 4840
Seramik’den alınan 24.04.2002 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“2 Mayıs 2002 Perşembe günü saat 15:00’de Sektör Toplantısı yapılacaktır.
Firmanızın en üst düzeyde temsili rica olunur. Saygılarımla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı
Toplantı Tarihi: 2 Mayıs 2002
Toplantı Yeri: Swiss Oteli İstanbul
Toplantı Saati: 15:00”

Uşak Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 4850
02.05.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler yer almaktadır:

“Swissotel
2/5/2002
15 Mayıs  4.500.000  Net
Ege  5.300.000  En düşük.
II. Kalite  %15
Akgün- Granit
Seramiksan-Umpaş-Graniser Uymuyor.
Efes, Sektör Kararının 500.000 TL altında satış. 4860
Ercan - 400.000  Kütahya - 270.000 
Seramiksan-Tamsa-Kütahya nakliye dahil satıyor.
Mustf. yükse  Ercan 3.547.000.- satış.
Umpaş  Sipariş almıyor.
Kütahya  Deneme adı altında faturasız mal çıkışı...
Toplantı  11 Haziran 2002”

Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Karo’nun 03.05.2002’de,
Umpaş’ın 10.05.2002’de, Altın Çini, Ercan-Bozüyük Seramik, Kaleseramik ve
Termal’in 15.05.2002’de, Efes Seramik’in ise 21.05.2002’de fiyatlarını artırdığı tespit 4870
edilmiştir.

80. 02.05.2002 tarihli toplantıda kararlaştırılan sektör toplantısına ilişkin olarak
Anatolia, Granist, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’den alınan 06.06.2002
tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

06-29/355-87
103
“11 Haziran 2002 Salı günü, saat 15:00’de Sektör Toplantısı yapılacaktır.
Firmanızın en üst düzeyde temsili rica olunur. Saygılarımla,
Öngün Sanlı – Serkap Genel Sekreteri
Toplantı Tarihi: 11 Haziran 2002 4880
Toplantı Yeri: The Marmara Oteli Taksim/İstanbul
Toplantı Saati: 15:00”

Altın Çini, Granist, Söğütsen, Termal ve Uşak Seramik’de raportörlerce
yapılan yerinde incelemelerde, Serkap Genel Sekreteri Öngün Sanlı’nın 11 Haziran
2002 tarihinde yapılacak sektör toplantısında görüşülmek üzere talep ettiği, 01.01-
31.05.2002 dönemi “Üretim, Yurtiçi Satış, İhracat, Stok, Elektrik Tüketimi (kwh),
Doğalgaz Tüketimi (m3), LPG Tüketimi (kg) ve Karton Kutu Tüketimi” bilgilerinin
gönderildiği tespit edilmiştir.
4890
11.06.2002’deki toplantıda alınan kararlar, 14.06.2002 tarihli “Kaleseramik
Bölge Müdürleri Toplantısı Tutanağı”nda yer almaktadır:

“...2002-6 KP Fiyatlarının Tesbiti: Son sektör toplantısında temmuz ayına
kadar en ucuz malın 4.500.000 TL/m2, Temmuzdan sonra 5.000.000 TL/m2 (KDV ve
nakliye hariç) den satılması prensibine varılmıştır. Yine aynı toplantıda granit ile ilgili
toplu işlerin kapasitelere göre paylaşılması getirilmiş; bunu çimento sektörünün
uyguladığı ifade edilmiştir...”

Kale Grubu’nda bulunan 11.06.2002 tarihli toplantıya ilişkin bir başka belgede 4900
ise şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektör Toplantısı
3.900 – 4.100 arası KDV nak.dahil mal satılıyor.
3.600 – 4.000
Rekabet komitesi adı geçen firmaları denetlesin.
KARARLAR
1-) Fiyatlar
1. Kalite  4.500 + KDV + Nakliye
Vade  90 gün 4910
Export fazlası  4.500 + KDV + Nakliye 90 gün
15 x 15 ve 15 x 20  3,5 Milyon + KDV + Nakliye (1. kalite ) 90 gün
Defolu 2.750 + KDV peşin
2-) Faturasız satış ve sigortasız işçi çalıştırma engellenmeli
3-) İhracat ile ilgili bir toplantı (ihraç fazlası ürünler)
4-) İhracat ürünleri farklı”

Serkap’ta bulunan 11.06.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:
4920
“11 Haziran 2002
The Marmara
...
Metin Savcı:
Büyük - küçük fiyat farkı %30’lara vardı. % 5
Seramiksan, Söğüt, Efes, Ercan, Tamsa, Graniser, Anatolia.
3.900-4.100
06-29/355-87
104

Seramiksan: Bozmadı, devam ediyor. A. Polat’a yemin etti.
4930
Abdullah Koçtur:
1- Ceza çeki

Ender Erel: 3,600 20x20 II kalite.

M. Taner: 15x15 15x20 fiyat belirlensin.
Haksız Rekabet Komitesi

E. Kuşüzümü: Seramiksan, Ercan, Tamsa. Bir kere daha uyarılmalı
4940
Edip Kefli: Artıklar var. İhracat bölümleri eğitilsin. Her siparişi kabul etmesin.
Belirli kriterler getirilsin. İhracat fazlası kontrol edilmeli. ... ülkeler iyi seçilmeli. ... daha
bir hareket bekliyor. Defolu mal çok. Defolu fiyatlar belirlensin.

E. Erel: Faturasız mal satan var mı?

A. Polat:
1- Fat. Satış
2- İhracat md. toplanacak.
Paçal maliyet -. 4950
3,5 milyon

F. Kazancı: İç-dış piyasa ürünleri neden farklı?

1 Temmuz 5.000
4,5 uygulamasının bir daha yapılması
1 Temmuz 5 milyon TL.

H. Tatarlı: Nakliye’de tek fiyat...”
4960
Eczacıbaşı Grubu, Hitit ve Granist’te raportörlerce yapılan yerinde
incelemelerde de benzer notlar bulunmuştur.

Yapılan incelemeler neticesinde, Ercan-Bozüyük Seramik’in 13.06.2002’de,
Toprak’ın 14.06.2002’de, Kütahya Seramik’in Haziran 2002’de, Anatolia, Ege
Seramik, Seramiksan, Tamsa, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in 01.07.2002’de,
Eczacıbaşı Karo’nun ise Temmuz 2002’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

81. Hitit Genel Müdürü Erhan Kuşüzümü’nün, bölge müdürlüklerine gönderdiği 11
Haziran 2002 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir: 4970

“Sektör tarafından kesin olarak uygulamasına geçilen ve işletilen nakliye
ödemelerinin bayiler tarafından karşılanması sistemi, bilindiği üzere firmamız
tarafından m2 olarak uygulanmakta idi...”

82. Altın Çini’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 29.08.2002
tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

06-29/355-87
105
“Rekabet Kurulu’nun Seramik Kaplama ve Seramik Sağlık Gereçleri
sektöründe sürdürdüğü soruşturmada hem ekonomik argümanların ortaya konması, 4980
hem de Avrupa Topluluğu’nun içtihat kararlarını da içerecek savunmaların rekabet
hukuku tekniğine göre güçlü biçimde hazırlanması için şirketlerin koordinasyon
içinde çalışmaları gerektiği düşünülmektedir. Soruşturma safhasındaki her bir
savunma öncesinde yapılacak olan ve ağırlıklı olarak firma hukukçularının katılacağı
bu toplantılarda savunmaların derli toplu yapılması için hukuk tekniğinde bilgiler
tartışılacaktır. Bu itibarla firmanızı temsil edecek kişiler belirlenmişse, temasa
geçmek üzere erişim numaralarının Derneğimize bildirilmesini arz ederiz.
Saygılarımızla,
Öngün SANLI – Genel Sekreter”
4990
Serkap Yönetim Kurulu’nun 17.10.2002 tarihli toplantısının “Gündem”inde yer
alan şu ifadeler önemlidir:

“2- Rekabet Kurumu tarafından başlatılan soruşturma ile ilgili son durum
hakkında bilgi verilmesi.”

83. 09.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Serkap’ın düzenlemiş
olduğu sektörel toplantılarda yukarıda ifade ettiğiniz sektörel sorunlar haricinde ne
gibi hususlar görüşülmektedir ve bu konuda eklemek istediğiniz başkaca hususlar
mevcut mudur?” sorusuna, Ege Grubu Yönetim Kurulu Üyesi ve Serkap Yönetim 5000
Kurulu Başkanı Adnan Polat, “Serkap toplantılarında bahsetmiş olduğum hususlar
dışında sizin inceleme alanınıza girebilecek seramik üreticileri arasında fıyat
birlikteliği ve kapasitenin kontrol edilmesi gibi konular görüşülmemektedir. Serkap’ın
sektörel toplantılarında ihracata yönelik sorunlar görüşülebilmektedir” cevabını
vermiştir.

Ege Seramik’in savunmasında, Adnan Polat’ın yukarıdaki cevabına ilişkin
olarak şu değerlendirmeler yapılmıştır:

“Soruşturma dosyasındaki tesbitlerde, Sn.Adnan Polat’ın sektörün fiyat, 5010
kapasite kullanımı vs.hususlarında ifadeleri bulunsa da bunların sektör hakkındaki
genel konuşmalar olduğu belirtilmelidir.”

84. 10.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorulara, Toprak
Pazarlama Genel Müdürü Metin Savcı şu cevapları vermiştir:

“Soru: SERSA ve SERKAP’ın sektör toplantılarında ne gibi hususların
görüşüldüğü hakkında bilgi verir misiniz?
Cevap: Bu toplantılarda rakip teşebbüsler ile bilgi alış verişinde bulunuyoruz.
Örneğin herkes hangi fıyatlardan sattığını ya da hangi iskontoları uyguladığını 5020
söylemektedir. Diğer üreticilerle olan genel konu pazarın mevcut şartlarıdır. Bunun
dışında diğer bazı firmaların faturasız mal satışı ve seramik fuarlarına katılım gibi
konular görüşülmektedir.
Soru: Teşebbüsünüzde tespit edilen belgelerden Kale Pazarlama ve
Eczacıbaşı gibi rakipleriniz olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin seramik ürünlerinin
satış fiyatları ile ilgili iletişim içerisinde olduğunuz görülmektedir. Bu konuda neler
söyleyebilirsiniz?
Cevap: Bu teşebbüslerde ve diğer rakip firmalarda çalışan üst düzey
yöneticilerin çoğu arkadaşımızdır. Bu çerçevede onların hangi fiyatlardan sattıklarına
06-29/355-87
106
ilişkin zaman zaman bilgi alışverişinde bulunuyoruz. Fiyatlarımızı belirlerken 5030
rakiplerimizin satış fiyatlarını göz önüne almak zorundayız.
Soru: İfade ettiğiniz bilgi alışverişine halen devam ediyor musunuz?
Cevap: Zaman zaman telefon ile rakiplerimiz ile bilgi alış verişinde
bulunuyorum.”

85. 17.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Aldığınız ürünlerde
nakliye size mi ait ?” sorusuna, Yurtbay Seramik yetkili satıcısı, “Nakliye bizim
tarafımızdan ödenmektedir. Yaklaşık olarak Nisan 2001 tarihinden itibaren nakliyeyi
biz ödüyoruz. Tüm seramik kaplama firmaları yaklaşık aynı anda nakliyeyi alıcılardan
almaya başladılar” cevabını vermiştir. 5040

86. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne
ilişkin soruya, Ege Grubu yetkili satıcısı, “...Nakliyenin tarafımızca ödenmesi
maliyetlere %2-5 oranında yansımaktadır” cevabını vermiştir.

87. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Nakliyeyi sizin
ödemenizin maliyetlere yansıması ne şekilde oldu?” sorusuna, Yüksel Seramik
bayisi, “Yaklaşık %6-7 arasında nakliyenin bizim tarafımızdan ödenmesi
maliyetlerimize de yansımıştır...” cevabını vermiştir.
5050
88. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama
ürünlerinde nakliye hangi tarihten bu yana sizin tarafınızdan ödeniyor ? Nakliyenin
söz konusu ürünlerde alıcılar tarafından ödenmesi uygulamasına tüm üreticiler aynı
anda mı başladılar?” sorusuna, Ege Grubu yetkili satıcısı, “Yaklaşık 1 yıldan beri
nakliye tarafımızca ödenmektedir. Diğer üreticilerde peşpeşe bu uygulamaya
başladılar. Bizlere nakliye ve kutulamanın peşin ödenen bir maliyet yükü yarattığını
ve bu nedenle bu yükün bayilerle paylaşılacağını ifade ettiler” cevabını vermiştir.

89. 19.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seranit’ten yapmış
olduğunuz alımlarda hangi tarihten bu yana nakliye bedellerini siz ödüyorsunuz? 5060
Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından ödenmesi hususunda seramik kaplama
üreticileri arasında bir anlaşma yapıldığını düşünüyor musunuz? Söz konusu
üreticiler arasında fiyat anlaşmalarının var olduğunu düşünüyor musunuz?”
sorusuna, Seranit yetkili satıcısı, “Seranit 2001 yılının Kasım ayından beri nakliye
bedellerini bizden tahsil etmektedir. Diğer üreticilerde aynı zamanlarda bu
uygulamaya başladılar, bir iki ay fark eder sadece. Örneğin Ege Seramik 2002 Ocak
ayında bu ugulamaya başladı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi konusunda üreticilerin
anlaştığı konusunda duyumum vardır. Nakliye birim maliyetlerimize %3,5-%4 ek yük
getirdi. Nakliye konusunda tepkiliyiz. Ancak tüm üreticiler aynı uygulama içerisinde
olduğu için yapacağımız bir şey yoktur. 2002 yılının Haziran ayında üreticilerin bir 5070
fiyat tespiti anlaşması yaptığı şeklinde duyumum vardır” cevabını vermiştir.

90. 19.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seranit’ten yapmış
olduğunuz alımlarda hangi tarihten bu yana nakliye bedellerini siz ödüyorsunuz?
Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından ödenmesi hususunda seramik kaplama
üreticileri arasında bir anlaşma yapıldığını düşünüyor musunuz?” sorusuna, Seranit
yetkili satıcısı, “Seranit’ten yapmış olduğumuz alımlarda 2002 yılının Nisan ayından
bu yana nakliye bize aittir. Nakliye bedelinin alıcılara ödetilmesi hususunda seramik
kaplama üreticilerinin arasında bir işbirliği anlaşması yapıldığına ilişkin bir duyumum
mevcuttur” cevabını vermiştir. 5080
06-29/355-87
107

91. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorulara, Toprak Grubu
yetkili satıcısı şu cevapları vermiştir:

“Soru: Seramik kaplama üreticileri arasında nakliyenin alıcılara ödetilmesi
konusunda bir anlaşma yapıldığına ilişkin duyumunuz mevcut mudur?
Cevap: 1 Nisan 2001’de Eczacıbaşı, Toprak Seramik ve Kale Seramik
arasında nakliye konusunda bir anlaşma yapıldığını duydum. Toprak Seramik’in
satış elemanları bize bunu kendileri ifade ettiler. Biz daha sonra Eczacıbaşı ve Kale
Seramik’e sorarak böyle bir olayı teyid ettirdik. Nakliyeden dolayı maliyetlerimiz %4 5090
arttı. Nakliyeden dolayı özellikle küçük bayilerin zorlandığı olmuştur. Nakliyenin
alıcılara ödetilmesine önce Eczacıbaşı Seramik geçmiştir.
Soru: Seramik kaplama ve vitrifiye üreticileri arasında seramik kaplama ve
vitrifiye ürünlerinde fiyat tespiti anlaşması yapıldığına yönelik duyumunuz mevcut
mu?
Cevap: Bu üreticiler arasında söz konusu ürünler için fiyat anlaşmaları olduğu
gerçektir. Mal alımı yaptığımız üreticilerin müdürleri bize rakipleriyle anlaştıklarını
ifade etmişlerdir. Seramik kaplama ve vitrifiye üreticileri aynı zamanda iskonto
oranlarını ve vade sürelerini de beraberce tespit etmektedirler. Bu üreticilerin liste
fiyatlarındaki fiyatlar birbiriyle aynıdır.” 5100

92. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorulara, Granist bayisi
şu cevapları vermiştir:

“Soru : Aldığınız ürünlerde nakliye size mi ait?
Cevap: Granist’in ürünlerinde nakliye alıcıya aittir. Granist 2002 yılının 4.
ayından itibaren nakliyeyi alıcıya yüklemiştir. Nakliye %3 oranında maliyetlerimizi
artırdı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi küçük bayileri zor duruma düşürmüştür.
Soru : Seramik kaplama üreticileri arasında bir fiyat anlaşması yapıldığına
ilişkin duyumunuz var mı? 5110
Cevap: Seramik kaplama üreticilerinin 2002 yılının 4 ya da 5. ayında bir fiyat
anlaşması yaptıklarını duydum. Hatta Söğüt Seramik ve Tamsa Seramik’i almamışlar
diye de duydum.”

93. 02.01.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Bozüyük Seramik ve
Ercan Seramik teşebbüslerinin satışını yaptıkları seramik kaplama ürünlerinin nakliye
bedelleri hangi tarafça karşılanmaktadır?” sorusuna, Ercan-Bozüyük Seramik Genel
Müdürü Mustafa İça, “2001 Yılı Haziran ayından itibaren bu şirketlerin sattıkları
seramik kaplama ürünlerinin nakliye bedeli alıcılar tarafından karşılanmaktadır.
Nakliye bedelinin alıcılar tarafından ödenmesi maliyetlerimizde %1-3 arasında 5120
azaltma yaratmıştır” cevabını vermiştir.

94. 17.01.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “10-15 yıldan beri Uşak
Seramik’in bayiliğini yapmakta olduğunuzu ifade ettiniz. Bu şirketin satışını yaptığı
seramik kaplama ürünlerinde nakliye bedeli hangi tarafça karşılanmaktadır?”
sorusuna, Uşak Seramik bayisi, “2002 yılının Mart-Nisan aylarından itibaren bu
ürünler için nakliye bedeli tarafımızca (alıcılar) karşılanmaktadır. Seramik kaplama
üreticilerinin nakliye bedelini alıcılara ödetmek hususunda anlaşma yaptıklarına
ilişkin duyumumuz vardır” cevabını vermiştir.
5130
06-29/355-87
108
95. 03.07.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Kaplama ve vitrifiyede
nakliye bedelleri hangi tarafa aittir?” sorusuna, Kale Grubu yetkili satıcısı,
“Kaplamada 2 seneden beri nakliye bedelini biz ödüyoruz. Bu uygulama sıkıntı
yaratmaktadır. Vitrifiyede fabrika ödemektedir” cevabını vermiştir.

96. 03.07.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Ercan-Bozüyük
Seramik’ten almış olduğunuz kaplama malzemelerinin nakliyesi hangi tarafça
karşılanmaktadır?” sorusuna, Ercan-Bozüyük Seramik bayisi, “Nakliye bedeli 1,5
yıldan beri tarafımızca ödenmektedir. Nakliye uygulaması sıkıntı yaratmaktadır”
cevabını vermiştir. 5140

97. 03.07.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama ve
vitrifiyede nakliye bedelleri kim tarafından ödenmektedir?” sorusuna, Toprak Grubu
yetkili satıcısı, “Kaplamada biz ödüyoruz. Vitrifiyede önce ödüyor sonra Toprak’tan
tahsil ediyoruz. Nakliye bedellerinin tarafımızca ödenmesinden şikayetçiyiz. Tüm
seramik üreticilerinin nakliye bedeli konusunda Serkap’ta toplandıkları konusunda
duyumumuz vardır” cevabını vermiştir.

98. 04.07.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne
ilişkin soruya, Ege Grubu, “...Nakliye nihai ürün fiyatını %3 oranında etkilemektedir...” 5150
cevabını vermiştir.

I.2.2. Değerlendirme

Yukarıda yer verilen delil ve tespitler seramik kaplama malzemeleri pazarında
14.12.1994’den başlayıp devam eden tek bir anlaşma ve uyumlu eylemin (a single
continuing agreement) varlığını göstermektedir. Unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının
tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi
değişimi” olan bu anlaşma ve uyumlu eyleme, soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerin tamamı, farklı dönemlerle de olsa iştirak etmiş; hard core kartel 5160
oluşturmuştur. “Satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi” ile “arz miktarının kontrolü-
pazar paylaşımı”, açık-per se rekabet ihlalidir. “Rekabete duyarlı bilgi değişimi”
konusunun ise kısaca açıklanması yerinde olacaktır.

Rekabet Kurumu’ndan, 15.05.1998 tarih ve 1054 sayı ile Türkiye Çimento
Müstahsilleri Birliği’ne gönderilen ve menfi tespit verilmesinin hangi koşulların yerine
getirilmesi halinde mümkün olacağını gösteren yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“...Teşebbüs bazında miktar verilerinin mübadelesini içeren bilgi değişim
sistemleri, çimento pazarının yukarıda değinilen özellikleri ile biraraya geldiğinde, 5170
Rekabet Hukuku uygulamaları ile önlenmek istenen yapılanma ve davranış türlerinin
oluşumunu kolaylaştırma potansiyeli ihtiva etmektedir. Böyle bir pazarda sık ve
ayrıntılı bilgi değişiminin, ekonomik birimlerin davranışlarındaki esnekliğin
giderilmesine ve rekabetin doğasında bulunan risklerin bertaraf edilmesine yönelik
olarak anormal saydam ve istikrarlı bir mal akışını içeren yapay piyasa koşullarının
yaratılmasına araç olabileceği açıktır. Bunun için, benzer bilgi değişim sistemlerinin
teşebbüs bazında ayrıntılı ticari bilgi içermesinden kaynaklanan; teşebbüslerin ticari
davranışlarının serbest rekabet şartları altında oluşan bireysel tercihler haricindeki
etkenlere dayanılarak belirlenmesini, piyasa davranışlarının koordinasyonunu ve
Rekabet Hukukuna aykırı yapılanmaların işleyişlerinin denetlenmesini sağlama 5180
ihtimali mevcuttur.
06-29/355-87
109

Yukarıda belirtilen sakıncalar Birliğiniz tarafından halen sürdürülmekte
olan uygulamaya Menfi Tespit verilmesine engel olmaktadır.

Söz konusu sakıncaların ortadan kaldırılması ve dolayısıyla Rekabet Hukuku
esaslarının ihlal edilmesine engel olunması amacıyla verilerin toplanması ve
dağıtılması aşamalarında aşağıdaki prensiplere uyulması gerekmektedir:

1. Miktara ilişkin verilerin (üretim, satış, stok, ihracat vb.) gösterildiği tablolar, 5190
bu tür verilerin teşebbüs veya ekonomik birlik teşkil eden teşebbüs grupları bazında
bilinmesine imkan vermeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Bu nedenle tablolarda
yalnızca her coğrafi bölge için toplam üretim, satış, ithalat, ihracat ve stok bilgilerine
yer verilmeli; bir bölgedeki teşebbüs ya da ekonomik birlik teşkil eden teşebbüs
grubunun sayısı üçten az ise, söz konusu bölgeye ilişkin veriler, bireysel bazda
hesaplanmalarına imkan vermeyecek şekilde çevre bölgelerden birinin verileriyle
birleştirilerek (toplanarak) tablolaştırılmalıdır.
2. Herhangi bir veri grubuna dayanılarak teşebbüslerin birbirleriyle
karşılaştırıldığı tablolar hazırlanmamalıdır.
3. Tablolarda yer alan istatistiki veriler teşebbüs temsilcilerinin biraraya geldiği 5200
toplantılarda hiçbir görüşmeye ve tartışmaya konu edilmemelidir.
4. Dağıtılan istatistiklere ek olarak teşebbüslerin karşılıklı rekabetçi
davranışlarını etkileyebilecek herhangi bir yorum, analiz veya tavsiyeye yer
verilmemelidir.
5. Her bir ürün türünden belirli bir dönemde üretilen miktarların gösterildiği
tablolar bu listedeki bireysel bilgilerin açıklanmamasına yönelik prensiplere aynen
uyularak hazırlanmalıdır. Bunun için, ürün türleri en fazla üç gruba ayrılarak bölgesel
toplamlar halinde yayınlanmalıdır.
6. Fiyatların, üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki
durumlarına dair tahminler yapılmamalıdır. 5210
7. Teşebbüs Birlikleri, verilerin toplanması ve tablolaştırılması ile görevli olan
kişilerin, rekabete hassas bilgileri (özellikle teşebbüslerden toplanmış bireysel miktar
verilerin) Birlik üyelerinden ve üçüncü kişilerden gizli tutmalarını sağlamalıdır.
8. Belirli bir teşebbüse ilişkin rekabete hassas bilgilerin anlaşılması ihtimali
varsa özetler ve toplamlar dahi yayımlanmamalıdır.
9. Aylık verileri gösteren tablolar, ilgili ayın bitiminden itibaren iki ay geçmeden
dağıtılmamalıdır.
10. İstatistiki bilgi talep eden kamu kuruluşları (DİE, DPT vb.) ile ilişkilerin
aynen sürdürülmesinde sakınca yoktur.
5220
Başvuruya konu olan uygulamanızın Menfi Tespit kapsamında
değerlendirilebilmesi için yukarıda sayılan prensipler doğrultusunda yeniden
düzenlenmesi ve uygulamanın düzeltilmiş halini gösteren taslak tabloların ivedilikle
Kurumumuza intikal ettirilmesi gerekmektedir.”

Kurul’un 08.08.2002 tarih ve 02-47/586-M sayılı Gübre Üreticileri Derneği
kararında ise şu ifadeler yer almaktadır:

“Gübre sektöründeki potansiyel rekabet ihlallerinin gerçekleşmesine engel
olunması ve rekabetçi pazar yapısının oluşturulması için bilgilerin toplanması ve 5230
dağıtılması aşamalarında;

06-29/355-87
110
1- Miktara ilişkin verilerin (kapasite, üretim, satış, ihracat, ithalat) ve kapasite
kullanım oranlarının gösterildiği tablolar, bu tür verilerin teşebbüs veya ekonomik
birlik teşkil eden teşebbüs grupları bazında bilinmesine imkan vermeyecek şekilde
hazırlanmalıdır. Ayrıca gübre üreticisi teşebbüsler, Gübre Üreticileri Derneği [GÜD]’e
bu verileri detaylı bilgiler (il bazında bayilerine gübre sevk icmalleri gibi) şeklinde
göndermek yerine, toplamlar şeklinde göndermelidir,
2- Dağıtılan istatistiklere ek olarak teşebbüslerin karşılıklı rekabetçi
davranışlarını etkileyebilecek herhangi bir yorum, analiz veya tavsiyeye yer 5240
verilmemelidir,
3- Her bir ürün türünden belirli bir dönemde üretilen miktarların gösterildiği
tablolar bu listedeki bireysel bilgilerin açıklanmamasına yönelik prensiplere aynen
uyularak hazırlanmalıdır,
4- Fiyatların, üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki
durumlarına dair bilgiler yayınlanmamalıdır,
5- GÜD, verilerin toplanması ve tablolaştırılması ile görevli olan kişilerin,
rekabete duyarlı bilgileri (özellikle teşebbüslerden toplanmış bireysel miktar verilerini)
GÜD üyelerinden ve üçüncü kişilerden gizli tutmalarını sağlamalıdır,
6- Verileri gösteren tablolar, verileri ait olduğu dönemden itibaren iki ay 5250
geçmeden yayınlanmamalıdır,

şeklindeki prensiplere uyulması gerektiğinin GÜD’e bildirilmesine karar verilmiştir.”

Bununla birlikte, I.2.1. numaralı bölümde yer verilmekte olan bilgi ve belgeler
incelendiğinde, soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin, Rekabet Kurumu’ndan
15.05.1998 tarih ve 1054 sayı ile Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği’ne gönderilen
yazı ile Kurul’un 08.08.2002 tarih ve 02-47/586-M sayılı Gübre Üreticileri Derneği
kararında verilerin toplanması ve dağıtılmasına ilişkin olarak ortaya konulmakta olan
prensiplere aykırı bir şekilde rekabete duyarlı bilgi değişimi gerçekleştirdikleri 5260
görülmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, Altın Çini, Anatolia, Eczacıbaşı Karo, Ege
Seramik, Ercan-Bozüyük Seramik, Graniser, Hitit, Granist, Kaleseramik, Kütahya
Seramik, Pera, Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Tamsa, Termal, Toprak Seniteri-
Toprak Seramik, Umpaş, Uşak Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel
Seramik’in, seramik kaplama malzemeleri pazarında yatay anlaşma ve uyumlu
eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği; dolayısıyla aynı
Yasa’nın 16 ncı maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca para cezası uygulanması gerektiği
kanaatine varılmıştır. 5270

I.3. SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ PAZARINDA YATAY ANLAŞMA VE
UYUMLU EYLEMLER YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN
İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

I.3.1. Delil ve Tespitler

Dosya mevcudunda yer alan bu iddiaya ilişkin raportörlerce yapılan
incelemelerde elde edilen bulgular ile delil ve tespitlere aşağıda yer verilmiştir.
5280
1. Toprak Grubu’nda bulunan 14.12.1994 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

2. Toprak Grubu’nda bulunan 26.12.1994 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
06-29/355-87
111

3. Toprak Grubu’nda bulunan 08.02.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

4. Toprak Grubu’nda bulunan 27.03.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

5. Toprak Grubu’nda bulunan 21.04.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
5290
6. Toprak Grubu’nda bulunan 18.07.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“18.7.1995
Sektör Toplantısı Vit.
Vitrifiye / 21. Temmuz
25 Temmuz 1995 tarihli liste çıkacak
Dönemin ...
Ağ. Ey. Ekim 15/12
Büyük bayilere 30/12 5300
Tek parçalara %8
Tk. parçalara %12
4 Mayıs 1995 tarihli liste
95/3 dönem
KDV...”

7. Toprak Grubu’nda bulunan 23.08.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

8. Toprak Grubu’nda bulunan 11.10.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır: 5310

“11 Ekim 1995
Sektör Toplantısı V.S.T.

7840 Çan 5000
... 4.000 – 4.500
Kütahya
...
780 --- 700
...1 ay 5320
...
20/10/95
15000 Toprak
Ekim sonu en geç 95/3’e geçelim
Önümüzdeki hafta toplanalım.”

9. Toprak Grubu’nda bulunan 13.10.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

10. Toprak Grubu’nda bulunan bir belgede şu ifadeler yer almaktadır:
5330
“Sektör Toplantısı (Vit.)
Yeni çıkacak listeden sizlerin ... ayrımına uyarız.
Gelibolu 10
Truva 10+10 – Asos (Eş fiyat)
06-29/355-87
112
Ort vade: 15/2”

11. Toprak Grubu’nda bulunan 20.10.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“20.10.1995 5340
Sektör Toplantısı
Vit. için yeni bir liste hazırlanacak
Tek parça da kırıklar için kalite ayrımı...
Ekonomik takımlarda bir takım seçilerek ... fiyatı tespit edilmeli
%20 lik zam çok ...
25/10 da Dasa’da top.”

12. Toprak Grubu’nda bulunan 25.10.1995 tarihli belge, 20.10.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:
5350
“25.10.1995
Sektör Toplantısı
95/2
Tek parça 28x35
28x45
40x50 %5
İçten ...
Alt. Klz.

Diğer Parçalar %5-10 zam yapılsın. 5360

Takımda
Ort. %10 zam
Luxlerde 10 un üzerinde zam.
Ekonomik tk.ların içinden 1 tk seçilerek %5
Ön yazı önemli
Mart sonu vade yapılsın.”

13. Toprak Grubu’nda bulunan 01-02.11.1995 tarihli belgelere yukarıda yer
verilmiştir. 5370

14. Toprak Grubu’nda bulunan 06.11.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

15. Toprak Grubu’nda bulunan 28.11.1995 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

16. Kale Grubu’nda bulunan 17.06.1996 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

17. Kütahya Grubu’nda bulunan 25-26.06.1996 tarihli belgelere yukarıda yer
verilmiştir.
5380
18. Eczacıbaşı Grubu’nda bulunan 03.02.1998 tarihli belgeye yukarıda yer
verilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde, belgedeki tabloda yer alan Kaleseramik
satış koşullarının gerçeği yansıttığı; ilerleyen bölümlerde yer verileceği üzere,
10.11.1998 ve 23.11.1998 tarihlerinde Eczacıbaşı Grubu, Ege Grubu, Hitit, Kale
Grubu, Serel, Söğüt Seramik ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile primlere ilişkin
06-29/355-87
113
olarak bir toplantı yapıldığı ve müşterek kararlar alındığı; Kaleseramik’in, “Troy” isimli
ikinci markasını, 1998 yılı Şubat ayı içerisinde, belgede yer alan koşullarla piyasaya
sürdüğü; Kalevit Roca’nın 13.03.1998’de, Eczacıbaşı Yapı’nın ise 19.03.1998’de
fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.
5390
19. Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.08.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan ifadelere yukarıda yer verilmiştir.

20. Sersa Yönetim Kurulu’nun 19.06.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Genel ekonomik durum ve sektöre ilişkin piyasa durumu, Başkan Sn. Şadi
Burat ve üyelerce değerlendirildi. Üreticilerin ve pazarlamacıların iştiraki ile genelde
piyasa durumunun görüşüleceği bir Sektör Toplantısı’nın 4 Eylül 1998 Cuma günü,
saat 14:00’te düzenlenmesi ve organizasyonunun Genel Sekreterlikçe yapılması 5400
kararlaştırıldı.”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.08.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Sektör Toplantısı’nın Divan Oteli’nde 4 Eylül 1998 Cuma günü, saat 14:00’te
yapılması, toplantıda iç ve dış pazarlardaki durum, haksız rekabet, beklentiler ve
sorunların gündem konuları olarak görüşülmesi ve toplantıya üyemiz olan şirketlerin
sorumlu üst düzey yöneticilerinin katılması kararlaştırıldı.”
5410
Sersa Yönetim Kurulu kararlarında bahsi geçen sektör toplantısının tutanağı
Kale Grubu ve Sersa’da yapılan yerinde incelemede bulunmuştur:

“Seramik Sağlık Gereçleri Sektör Toplantısı Tutanağı
Toplantı No: 1
Toplantı Tarihi: 04 Eylül 1998 Cuma
Toplantı Yeri: Divan Oteli, İstanbul
Toplantı Saati: 14:00

Şadi Burat (Sersa Seramik Sağlık Gereçleri Üreticileri Birliği Bşk.) 5420
Birliğin kuruluş aşamasını ve amaçlarını anlatarak, faaliyetleri ve bugüne
kadar yapılan işler hakkında bilgi verdi.

Metin Savcı (Toprak)
1998 yılının I. altı ayında seramik sağlık gereçleri satışlarının olumlu
geliştiğini, ancak Temmuz’dan itibaren eğrinin inişe geçtiğini belirterek, küçük
üreticilerin ürünlerini büyüklere göre düşük fiyatlarla sattıklarını, pazar paylarının çok
daha fazla olduğunu, bu durumda büyük üreticilerin ihracatlarını artırmaları ve
rekabeti tam olarak öğrenmeleri gerektiğini, küçük üreticilerin yatırım maliyetlerinin
çok düşük olduğunu, piyasa koşullarına göre altı ay çalışıp, altı ay iş 5430
durdurabildiklerini, bunun piyasalarda yarattığı olumsuzlukları dile getirdi.

Şadi Burat (Eczacıbaşı)
Haksız rekabet konusunun ciddi bir sorun olduğunu, sayıları önemli ölçüde
artmış bulunan küçük ve orta ölçekli bir takım üreticilerin;
- Standart dışı üretim yapmaları,
06-29/355-87
114
- Tasarımları kopyalamaları,
- Faturasız satış yapmaları,
- Sigortasız personel çalıştırmaları,
- İş yerlerinin sağlıksız çalışma koşullarında olması, 5440
- Çevre kirliliğine özen göstermemeleri,
gibi sorunlarla baş edebilmek için tüm üyelerin ortak hareket etmesi gerektiğini
vurguladı.

Atilla Atalay (Ege)
Ege Vitrifiye’nin piyasada yeni, takım sayısının sınırlı, ancak kapasitenin
yüksek olduğunu, kendi dağıtım kanallarını kullandıklarını, piyasada fiyat ve strateji
oluşturma konumunda bulunmadıklarını, fiyatı ve stratejiyi Eczacıbaşı Grubu’nun
belirlediğini, ancak fiyatı ve piyasayı bozmama konusunda hassasiyetlerini belirterek,
satışlarda yaşanan zorlukların yanısıra büyük şirketlerin takımlarda ikinci markaları 5450
piyasaya sürmelerinin yarattığı olumsuzlukları açıkladı.

Hüsamettin Onanç (Eczacıbaşı)
Seramik sağlık gereçlerinin dünyada kapasite fazlası olan bir sektör olduğunu,
Uzak Doğu ve Rusya’daki krizlerin talep daralması yarattığını, Avrupa Birliği
ülkelerinin doymuş pazarlar olduğunu, Türkiye’de yatırımların bu koşullara rağmen
devam ettiğini, ihracat fiyatlarının düşük, iç piyasalarda vadeler çok yüksek
olduğundan net fiyatların ihracat fiyatlarına geldiğini, artan kapasitelerin pazar
daralması nedeniyle fiyatları devamlı aşağı çektiğini, bu koşullarla baş edebilmek için
kayıt dışı çalışılarak haksız rekabet yaratan kuruluşlarla yoğun mücadelenin 5460
sürdürülmesini ve yatırım kararlarının daha sağduyulu davranılarak alınmasının
gerekli olduğunu ifade etti.

Erol Arat (Çanakçılar)
Piyasanın bugünkü koşullarına rağmen çok kötümser olmadığını, yeni fırın
yatırımını yakıt giderlerini azaltmak, maliyetleri düşürmek için yaptıklarını, Türkiye
teknoloji üretemediğinden yeni teknolojileri satın almak zorunda olduklarını belirtti.

Tolun Vural (Toprak)
Türkiye’de İtalya ve İspanya’da olduğu gibi yerleşik markaların bulunmadığını, 5470
Sersa’nın esas amacının Türkiye imajı yaratmak ve yerleştirmek olduğunu,
fiyatlarımızın Orta ve Doğu Avrupa, kalitemizin ise İtalya ve İspanya düzeyinde
bulunduğunu, Türkiye’de kişi başına gelirin henüz gelişmiş ülkelere göre çok düşük,
tüketimin az olduğunu, yurtiçi tüketimin zamanla artacağını, gelişmiş ülkelerin bu
üretimden vazgeçerek Doğu Avrupa ülkelerine kaydığını açıkladı.

Hasan Sazcı (Kalevit, Çanakkale)
Türkiye’nin 1980’li yıllardan sonra bir atılım içine girdiğini, geçmişte seramik
ürünlerinin kamu sektörü dışında tekellerin elinde bulunduğunu, günümüzde bu
yapının değiştiğini, bu gelişmenin gerekli ve doğal bir süreç olduğunu, ancak bu 5480
gelişimin kontrolden çıktığını, eğer özel sektör sahipleri tarafından bir kontrol
yapılabilseydi bu dağınıklığın ortadan kalkabileceğini, sektördeki kuruluşların rekabet
koşulları ve pazarın oluşmasında dikkatli davranmaları gerektiğini, on yıl öncesine
kadar Türkiye’nin genellikle iç pazar için üretim yaptığını, üreticilerin kendi
kendilerine koşullarını zorlaştırdıklarını, İtalya ve İspanya’nın hedef alınarak, bu
parkurda koşmak isteyen üreticilerin koşulların gerektirdiği doğru davranışlar içinde
olmalarını, kaplama malzemelerinde olduğu gibi sağlık gereçlerinde de kapasite
06-29/355-87
115
fazlalılığının yarattığı pazar daralmasının getirdiği sorunların yaşanmaya başladığını,
sağlık gereçlerinde %50 - %50 yabancı firma ile ortaklık kurduklarını, yeni yapılan
yatırım ile kapasite artışına gittiklerini, ilk etapta 700.000 adet üretimi hedeflediklerini, 5490
ancak hedeflerinin 1.250.000 adede varmak olduğunu belirtti.
Çanakkale Grubu’nun seramik sektöründe ürün yelpazesi en geniş kuruluş
olduğunu, ürün yelpazesini genişletmenin her zaman yararlı olmayabileceğini, ancak
pazarın doğru saptanması, iyi organize ve koordine olunması halinde yeni yatırımlar
için güzel bir piyasa kurulabileceğini ve şirketlerinin globalleşerek dünya pazarına
girmeyi hedeflediğini açıkladı.
Seramik sağlık gereçlerinin uzun vadelerle satıldığını, girdilerin ise kısa vadeli
olarak temin edilebildiğini, bu nedenle işletme sermayelerinin eridiğini, enflasyona ve
girdi fiyatlarındaki artışa paralel ürün zamları yapılamadığını, ancak bu durumu
sektörde bulunan kuruluşların yarattığını, bu uygulamaları devam ettirerek kendi 5500
bindiğimiz dalı kesmemek gerektiğini vurguladı.

Atilla Atalay (Ege)
Türkiye pazarı için bir araştırma yapılarak durumun daha net görülmesinin
sağlanmasını, yatırımları yöneticilerin yönlendirdiğini, bu yönlendirmenin daha
sağlıklı verilere dayandırılması gerektiğini, bayilerin rekabette daha etkin
kullanılabileceğini, Ege Vitrifiye’nin 500.000 adet üretim yaptığını, ancak fabrikanın
1.200.000 adet üretime göre dizayn edildiğini belirtti.

Ufuk Saka (Ege) 5510
Sektördeki lider kuruluşların ikinci marka ürünlerini pazara sunmalarının doğru
bir yöntem olmadığını, ayrıca bazı büyük kuruluşların fason üretim yapmalarının
pazarı bozduğunu vurguladı.

Metin Savcı (Toprak)
Seramik sağlık gereçlerinde hedef kitle,
1. Nihai tüketici, kullanıcı
2. Aracılar, müteahhit ve kooperatifler.
Nihai tüketiciler için marka, kalite, tasarım vb. özelliklerin önemli olduğunu,
aracıların ise genel olarak sadece fiyatla ilgilendiklerini, bu anlayışı değiştirecek, 5520
kalitenin önemini ortaya koyacak, girişimlerde bulunmanın gereğine değindi.

Ahmet Ulukuş (Toprak)
Ürünlerin %70-80 müteahhitler tarafından kullanıldığını, korsan üreticilerin
ürünleri çok ucuza mal ederek sattıklarını, bayilerin bu ucuz ürünlerle diğer üreticileri
kullanarak fiyatları düşürdüklerini, haksız rekabet ile mücadelenin en önemli sorun
olduğunu belirtti.

Şadi Burat (Eczacıbaşı)
Sektörde kayıtdışı ekonomiyi kulanarak büyüyen önemli bir kesim olduğunu, 5530
bunun yasalara uygun, ekonominin kurallarına göre yaşamını sürdüren kuruluşları
zor durumda bıraktığını, bu nedenle haksız rekabet ile mücadelenin Birliğin en
önemli konusu olduğunu ve üyeleri koruyacak ama haksız rekabeti önleyecek
yöntemlerin gereken uzlaşma sağlanarak belirlenebileceğini, Türkiye genelinde
tüketimi, küçük üreticileri kapasitelerini ortaya koyabilecek bir araştırmanın çok
yararlı olacağını ifade ederek toplantıyı kapattı.

Katılımcı Listesi
06-29/355-87
116
Adı- Soyadı: Firma Adı:
1. Feral Üngör Sersa 5540
2. Ufuk Saka Ege Vitrifiye
3. Tayfun Alp Çanakçılar
4. M. Fatih Kekeç Serel Seramik
5. Şadi Burat Eczacıbaşı Vitra
6. Basri Sezer Sersa
7. Yüksel Güner Sersa
8. Hasan Sazcı Çanakkale Seramik-Kalevit
9. Tolun Vural Toprak Seramik
10. Atilla Atalay Ege Pazarlama
11. Aydın Görel Ege Pazarlama 5550
12. Mehmet Anadol Kale Pazarlama
13. Hüsamettin Onanç Eczacıbaşı
14. A. Kıvanç Eren Elginkan Holding (Eleks)
15. Sinan Baykara Çanakçılar Seramik A.Ş.
16. Erol Arat Çanakçılar Seramik A.Ş.
17. Faik Özgiller Çanakçılar Seramik A.Ş.
18. Ahmet Ulukuş Toprak Seramik
19. Metin Savcı Toprak Seramik”

Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Yapı’nın 28.09.1998’de, Kalevit 5560
Roca’nın 30.09.1998’de, Toprak Seramik’in ise 05.10.1998’de fiyatlarını artırdığı
tespit edilmiştir.

21. Sersa Yönetim Kurulu’nun 13.10.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan ifadelere yukarıda yer verilmiştir.

22. Ege Grubu’nda bulunan 10.11.1998 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

23. Ege Grubu’nda bulunan 23.11.1998 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Kale Grubu’nun 1998 yılında %2 oranında verdiği 5570
ipotek senedi teminat primini, 1999’da %1,5’a; 1998’de %3 oranında verdiği teminat
mektubu teminat primini ise, 1999’da %2’ye düşürdüğü tespit edilmiştir. Keza, 1998
yılında bayilerin satış miktarlarına göre verilen yıl sonu primi minimum %2-
maksimum %4’ken; 1999’da %0,5; 1; 1,5 ve 2 olmuştur. Serel ise, 1998 yılında %2
oranında verdiği ipotek senedi teminat primini, 1999’da, %1’e; 1998’de %3 oranında
verdiği teminat mektubu teminat primini ise, 1999’da %2’ye düşürmüştür. Benzer
şekilde, Toprak Grubu da, 1998 yılında %2 oranında verdiği ipotek senedi teminat
primini, 1999’da, %1’e; 1998’de %3 oranında verdiği teminat mektubu teminat primini
ise, 1999’da %2’ye düşürmüştür. Keza, 1998 yılında bayilerin satış miktarlarına göre
verilen yıl sonu primi maksimum %5’ken; 1999’da %4 olmuştur. Eczacıbaşı Grubu 5580
da, 1999’da, yukarıdaki belgede yer alan prim sistemini uygulamıştır. Bu toplantının
ardından Eczacıbaşı Yapı ve Kalevit Roca’nın 27.11.1998’de fiyatlarını artırdığı da
tespit edilmiştir.

Bu noktada, Uşak Seramik Pazarlama Müdürü Haluk Kalaycı’nın, Genel
Müdür Nevzat Çetin’e sunduğu 11.12.1998 tarihli yazıya yer verilmelidir:

“Sektörümüzde erken ödeme primleri 23.11.1998 tarihinden itibaren geçerli
olmak üzere 30 günlük %7,50 oranına göre yeniden düzenlenmiş bulunmaktadır.
06-29/355-87
117
Finansman ihtiyacımızın karşılanması ve bayii risklerinin düşürülmesi amacıyla 5590
bugünden geçerli olmak üzere erken ödeme primimizin bu orana göre uygulamaya
alınmasını tensiplerinize arz ederim”

Söz konusu yazının ekinde, Eczacıbaşı ve Kale gruplarının erken ödeme
primlerini %7,5 oranına göre belirlediklerine ilişkin “Erken Ödeme Prim Çizelgeleri”
de sunulmuştur.

24. Sersa Yönetim Kurulu’nun 08.12.1998; Serkap Yönetim Kurulu’nun
12.01.1999 tarihli toplantılarına ilişkin olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadelere
yukarıda yer verilmiştir. 5600

25. Ege Grubu’nda yapılan yerinde incelemede, Kale Grubu’nun 03.11.1999
tarihinde, Eczacıbaşı Grubu’ndan Engin Bayraktar’a, Ege Grubu’ndan Mehmet
Taner’e, Serel’den Önder Kıratlılar’a ve Toprak Grubu’ndan Metin Savcı’ya;
15.11.1999 tarihinde ise Ege Grubu’ndan Mehmet Taner’e faks yoluyla yazı
gönderdiği tespit edilmiştir. Söz konusu yazının ekinde Kale Grubu’nun
15.11.1999’dan itibaren uygulayacağı erken ödeme primini, %6,5’dan 6’ya
düşüreceğine ilişkin olarak yetkili satıcılarına yaptığı duyuru yer almaktadır. Yapılan
incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Grubu’nun erken ödeme prim oranını
03.11.1999’da, %6’dan 5,5’e; Toprak Grubu’nun 11.11.1999’da, %6,5’dan 6’ya; Ege 5610
Grubu’nun ise 01.12.1999’da, %6,5’dan 6’ya düşürdüğü tespit edilmiştir. Keza,
Eczacıbaşı Yapı 27.10.1999’da, Ege Vitrifiye ile Kalevit Roca 01.11.1999’da, Toprak
Seramik ise 03.11.1999’da fiyatlarını artırmıştır. Ege Vitrifiye ile Kalevit Roca’nın
01.12.1999’da, Toprak Seramik’in, Aralık ayı için geçerli olacak şekilde
03.12.1999’da, Eczacıbaşı Yapı’nın ise 15.12.1999’da fiyatlarını yeniden artırdığı da
tespit edilmiştir.

26. Sersa Yönetim Kurulu’nun 19.11.1999 tarihli toplantısına43 ilişkin olarak
Sersa’da bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:
5620
“Sersa Y.K.
...
Ecz – Norm: %45 - %50 payı
Serel – Arsel: %30 civarında
35 $ kutulu takım. ... USD’ye satıyor. Yakıt maliyeti yok.
İhraç fiyatları 5,5 $ - 4,4 $”

Yukarıda da belirtildiği üzere, Kalevit Roca 01.12.1999’da, Toprak Seramik
ise, Aralık ayı için geçerli olacak şekilde 03.12.1999’da fiyatlarını artırmıştır. Aynı
dönemde Çanakçılar’ın da fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir. 5630

27. Toprak Grubu’nda bulunan 01.05.2000 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

28. Sersa Yönetim Kurulu’nun 09.06.2000 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan ifadelere yukarıda yer verilmiştir.

29. Ege Grubu’nda bulunan 02.11.2000 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.


43 Bu toplantının Çanakçılar, Kale Grubu, Serel ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit
edilmiştir.
06-29/355-87
118
30. Ege Grubu’nda bulunan 13.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:
5640
“13.11.2000
Sektör Toplantısı (Vitrifiye)
Sn. T. Özçelik / Sn. E. Erel / Sn. Önder Kıratlılar / E. Kefli / Şadi Burat / Engin
Bayraktar / Metin Savcı / M. Taner.

Timder-Tüyap fuarına 250 m2 max sınırlandırıyoruz.
Bu konu YEM fuarından sonra karar verilecek.
23 Kasım 2000 Perş YEM Güven Cantürk ile görüşülecek.

- Vitr. geleceği ne olacak? (Önder Bey) 5650
- Haksız rekabeti önlemede Sersa’nın payı ne olur?
- Fiatlar nerelere çıkarılabilir.
- Serkap toplantı notları gelecek (Şadi Burat)

Üretim 13-14 mio/ad kapasite var (Tümü kullanılmıyor).
Kapasite Avrupa birincisi.
Nüfusun %8-15 i arasında tüketim var.
Üretici firmalar Sersa’ya 2 şer üye verecek.
Şu anda Başkan Tolun Bey (Toprak)
Bundan sonra Hasan Sazcı olabilir. 5660

Nakliye Komitesi (İnceleme) kurulacak.
Kaplama  T. Özçelik
Vitrifiye  E. Bayraktar
Çalışma grubu oluşturulacak

Artema
50 Hammadde
25 İşçilik Armatür
15 Plastik ve yan sanayi” 5670

31. Ege Grubu’nda bulunan 28.11.2000 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

32. Ege Grubu’nda bulunan 28.11-13.12.2000 tarihli belgeye yukarıda yer
verilmiştir.

33. Ege Grubu’nda bulunan 14-15.12.2000 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

34. Ege Grubu’nda bulunan 22.02.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:
5680
“22/02/2001
...14.00 ELMOR’da sektör topl...”

35. Ege Grubu’nda bulunan 27.02.2001 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Yapı’nın 28.02.2001’de, Ege Vitrifiye ile
Kalevit Roca’nın ise 01.03.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

36. Ege Grubu’nda bulunan 20.03.2001 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Vitrifiye’nin 01.04.2001’de, Eczacıbaşı Yapı’nın
06-29/355-87
119
02.04.2001’de, Kalevit Roca’nın 03.04.2001’de, Serel’in 11.04.2001’de, Toprak 5690
Seramik’in ise Nisan ayı için geçerli olacak şekilde 12.04.2001’de fiyatlarını artırdığı
tespit edilmiştir. Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye ve Serel’in 01.05.2001’de, Kalevit
Roca’nın 02.05.2001’de, Toprak Seramik’in ise Mayıs ayı için geçerli olacak şekilde
08.05.2001’de fiyatlarını yeniden artırdığı da tespit edilmiştir. Keza, Eczacıbaşı
Grubu’nun %3,5 olan erken ödeme primini, 22.03.2001’de %7’ye; Ege Grubu’nun
%3,5 olan erken ödeme primini, 29.03.2001’de %7’ye; Toprak Grubu’nun %3 olan
erken ödeme primini, 22.03.2001’de %5’e; Serel’in %3,5 olan erken ödeme primini,
26.03.2001’de %5’e; Kale Grubu’nun %4 olan erken ödeme primini, 03.04.2001’de
%5’e; 12.04.2001’de ise %7,5’a yükselttiği de saptanmıştır.
5700
37. Ege Grubu’nda bulunan 21.05.2001 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde, ilgili belgede yer aldığı üzere, Eczacıbaşı
Grubu’nun 22.05.2001’de yaptığı duyuru ile 28.05.2001 itibarıyla erken ödeme
primini %6,5’a indirdiği; Eczacıbaşı Yapı’nın 31.05.2001’de, Ege Vitrifiye’nin
01.06.2001’de, Kalevit Roca’nın 06.06.2001’de, Serel’in ise 14.06.2001’de fiyatlarını
artırdığı tespit edilmiştir.

38. Toprak Grubu’nda bulunan 05.06.2001 tarihli belge, Eczacıbaşı Grubu’nun
“Haziran Ayı Fiyat Listesi”ni Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir.
5710
39. Timder’in 04.07.2001’de Hotel İstanbul Conti’de düzenlediği “Seramik-Vitrifiye”
konulu toplantıya ilişkin olarak gönderdiği yazıya ve Ercan-Bozüyük Seramik’de
bulunan bu toplantıya ilişkin notlara yukarıda yer verilmiştir.

40. Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.07.2001 tarihli toplantısına44 ilişkin olarak Ege
Grubu’nda bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“06/Temmuz/2001
Sersa Yönetim Kurulu
... 5720
0,80 – 0,85 $/kg Ucuz
1,3 $/kg Pahalı Ocak-Haziran
1,01 $/kg Ortalama Türkiye Ortalaması
Kütahya geçen sene Haziran satışını TL cinsinden yakaladı. Kütahya 2 ay
durdu. Şu an %70 çalışıyor.
Serel %50 çalışıyor.
Karmina 8 milyon 90 gün”

41. Ege Grubu’nda bulunan 24.08-25.09.2001 tarihli belgeye yukarıda yer
verilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Yapı’nın 28.08.2001’de, Ege 5730
Vitrifiye’nin 01.09.2001’de, Kalevit Roca’nın 04.09.2001’de, Toprak Seramik’in ise
Eylül ayı için geçerli olacak şekilde 07.09.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

42. Sersa Yönetim Kurulu’nun 07.09.2001 tarihli toplantısına45 ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:


44 Bu toplantının Ege Grubu, Kütahya Grubu, Serel ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit
edilmiştir.
45 Bu toplantının Çanakçılar, Eczacıbaşı Grubu, Kütahya Grubu, Serel ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile
gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
120
“5. Nakliye maliyetlerinin bayiler tarafından üstlenilmesi konusu görüşülerek,
piyasaların kötü olduğu bu dönemde, bu konu ile ilgili karar alınsa da uygulama
şansının bulunmadığı dile getirilerek, konunun daha sonra gündeme getirilmesine
karar verildi.” 5740

Sersa Yönetim Kurulu’nun 07.09.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Çanakçılar’da bulunan notta şu ifadeler yer almaktadır:

“İç Pazar 2000 2001
Serel 600.000 500.000
Toprak 400.000 300.000
Çanakçılar 500.000 450.000 (Toplam)
Kütahya 400.000
Ege 400.000 5750
Vitra 940.000 820.000

İhraç: 1.41 $/kgr Serel ihracat
1.61 $/kgr Vitra
Nakliye: Yer kaplamasında var. Çanakkale Seramik (bozmuş)
12 Ekim’de SERSA toplantısı bizim fabrikada yapılacak”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 07.09.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Serel’de bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:
5760
“07.09.2001
Sersa Yönetim Kurulu Toplantısı
Turkuaz Seramik-Kayseri üye olmak istiyor.

İç Piyasa Satış 2000 fiili 2001 tahmini Gerileme var
Vitra 940.000 parça 820.000 %87
Serel 502.854 parça 342.000 %68
Toprak 420.000 parça 300.000 %71
Çanakçılar 500.000 parça 320.000 %64
Egevit ... 400.000 ? katılmadılar 5770
toplantıya.

Vitra fiyat endeksi:
Kemer = 114
Bergama = 100
Y. Akdeniz = 70
Norm = 45 (9 $ NN / parça fob factory nakliye dahil)
%20 + %10 = 12$ / parça başı satılır.
12$ Lavabo
12 $ ... 5780
8 $ Ayak
24 $ Klz.
∑ 56 $ 78.000.000 TL

1,6 $ / kg Vitra
1.41 $ / kg Serel
İhracatta %80 satış (üretimin)
06-29/355-87
121
%77 parasal satış.
...
Toprak Karo: 300 km’den sonra nakliye masrafı bayiye aittir.” 5790

43. Ege Grubu’nda bulunan 26.09.2001 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Vitrifiye’nin 01.10.2001’de, Serel’in ise
09.10.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

44. Sersa Yönetim Kurulu’nun 12.10.2001 tarihli toplantısına46 ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Son ekonomik durum ve piyasanın durumu görüşülerek, 6 firmadan 4’ünün
%50-60 civarında bir KKO ile çalıştığı belirtildi.” 5800

Sersa Yönetim Kurulu’nun 12.10.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak Ege
Grubu’nda bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“12/Ekim/2001 Cuma
Sersa Yönetim Kurulu
Çanakçılar Seramik – Zonguldak
...
Kütahya %60
Toprak %50 5810
Vitra %80 3.100.000 Adet/yıl ihracat %80 İhracat (Parasal %78)
Serel %50
Çanakçılar %30 %20 ihracat ∑ Kapasite 1.200.000 - Aylık 35.000

Standart dışı üretim
Sigortasız işçi Engellenmeli (Haksız rekabet)
Faturasız mal satışı
Sendikasız işçi çalıştırma

Bir sonraki toplantı 7 Kasım Çarşamba Saat 14:00 Kartal/Vitra 5820

Stok:
Çanakçılar 100.000 adet (2,5 - 3 ay üretim karşılığı)
Kartal Vitra 200.000 adet (1,5 - 2 ay üretim karşılığı)
Serel (2 - 2,5 ay üretim karşılığı stok uygundur)
dedi.

İşçilik’in Toplam Maliyetler İçindeki Yeri:
Toprak: %42
Serel: %30-35...” 5830

Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Yapı’nın 30.10.2001’de, Ege
Vitrifiye’nin 01.11.2001’de, Serel’in ise 08.11.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit
edilmiştir.


46 Bu toplantının Çanakçılar, Eczacıbaşı Grubu, Ege Grubu, Kütahya Grubu, Serel ve Toprak Grubu yetkililerinin
katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
122
45. Toprak Grubu’ndan Aysel Aydın’ın, Toprak Pazarlama Genel Müdürü Metin
Savcı’ya sunduğu 26.10.2001 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“Metin Bey,
Yukarıdaki dosyada Toprak – Serel – Ege – Çanakçılar Takım ve Tek Parça 5840
vitrifiye fiyat karşılaştırması net vadeli olarak yapılmıştır. Yaptığımız karşılaştırmada
şu anda piyasada en ucuz Ege Vitrifiye’nin olduğu görülmektedir. Pazarlama
Müdürüyle görüştüğüm kadarıyla Vitrifiyede stok eritme operasyonu yaptıklarını ve
bayi alış listesindeki peşin esaslı fiyat üzerinden %5-35 arasında iskonto yaptıklarını
(stoğa göre) ve Ocak ile Nisan arasında değişen vadeler uyguladıklarını
belirtmişlerdir. Dolayısıyla Ege’ye göre yalnızca bizim fiyatlarımız değil Serel’in ve
hatta Çanakçıların fiyatı bile yüksek kalmaktadır. Serel ile karşılaştırıldığında
aramızda fazla fiyat farkı olmadığı görülmektedir. Bilgilerinize sunarım, Saygılar.”

46. Sersa Yönetim Kurulu’nun 15.02.2002 tarihli toplantısına47 ilişkin olarak Karar 5850
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Üyeler(e) son ekonomik durum ve fabrikaların son kapasite durumları
hakkında bilgi verildi. Firmaların genelde düşük kapasite ile çalıştıkları belirtildi.
Yurtiçi ve yurt dışı piyasalardaki rekabet ve fiyat koşulları görüşülerek daha akılcı
pazarlama politikalarının uygulanması gerekliliği konusunda görüş birliğine varıldı.”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 15.02.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak Ege
Grubu’nda bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:
5860
“15/02/2002 Manisa
Sersa Yönetim Kurulu
Kütahya,Toprak, Çanakkale, Serel, Çanakçılar, Ege.

Çanakkale:
Karo:
1 ay kapalı.
Ocaktan itibaren %50 karo.
Bayramdan sonra %70
Vitrifiye: 5870
Kurulu kapasite: 600.000.
Adet 596.000 2001 Fiili
Adet 700.000 2002 Hedef
%60 Roca
%40 İç Pazar (2001 fiili)
%40 Roca
%60 İç Pazar (2002 hedef) İç Pazar için bir
ekonomik
seri hazırlıyorlar.
5880
Kütahya(Heriş):
Aralık sonu durdu.
1 Mart açılacak. Stoksuz olarak başlayacak.
2002 yılında iç pazarda mal sıkıntısı yaşanacak.

47 Bu toplantının Çanakçılar, Ege Grubu, Kale Grubu, Kütahya Grubu, Serel ve Toprak Grubu yetkililerinin
katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
06-29/355-87
123
Almanya’da Kütahya ve Serel’e bizim fiyatlarımızı önermişler. İkisi de kabul
etmemiş.
6 senelik fabrika.
4-5 senedir üretimde.
1,2 milyon kurulu kapasite.
300.000 adet 2001 gerçekleşen. 5890

Carmina: 65 Milyon+KDV Peşin! Fabrika çıkışı

Çanakçılar:
1,8 milyon kurulu kapasite.
600.000 adet 2001 gerçekleşen.

Toprak:
800 kurulu kapasite.
600 2001 üretimi. 5900
İç piyasa için sadece stoktan
Üretim ihracata yönelik?!

Serel:
1.840 kurulu kapasite.
1.100.000 2001 üretimi.
%55 üretimi ihracat

Eczacıbaşı:
3.000.000 kapasite. 5910
2.200.000 ihracat.
800 İç Pazar.

Ege:
850.000 kapasite.
550.000 2001 üretimi.

İdeser:
1.000.000 kapasite ile geliyor!
5920
Kütahya Heriş:
Hela taşı için piyasa fiyatı 15 milyon. Bu fiyata nasıl üretilir?

Tolun Vural:
Bayi stok yapmıyor. Bu sebeple üreticiden ucuz mal bekliyor. Stok
yapsa fiyatların artmasını ister.

Hasan Sazcı:
Pazarlamacılar rakibin bir fiyatını bulup üreticisinden ucuz mal bekliyor.
5930
Türkiye’nin tüketim kapasitesi: 4.500.000 adet
Roca 48-50 $/takım (4 parça) fiyatla Çanakkale’den mal alıyor.

Tolun Vural:
06-29/355-87
124
Yurt dışında birbirimizin pazarına girmektense fiyat aynı olsa bile başka
ülkenin pazarını almalıyız.

Roca üretim kapasitesi: 28 milyon adet

Çanakçılar (Zeynel Kibar): 5940
Kapasitenin 1/3 ünü kullanıyoruz.
İhracata yöneldik.
Ucuz takım üretmeyi istemiyoruz ama ismimizi duyurmak için
satmalıyız. Ucuz takımları toplam satışın %10 unda tutmak istiyoruz.
Helataşı - Klozet satışları tamamen zarar

Küçük üreticilerin de katılacağı bir toplantı düzenlenecek.

Bir sonraki toplantı Toprak Seramik’de (Bozüyük)
Mart’ın üçüncü Cuması (22 Mart)...” 5950

Serel’de yapılan yerinde incelemede de benzer notlar bulunmuştur.

Yapılan incelemeler neticesinde, Çanakçılar ile Kütahya Vitrifiye’nin Şubat
2002’de, Ege Vitrifiye’nin 01.03.2002’de, Serel’in ise 06.03.2002’de fiyatlarını
artırdığı tespit edilmiştir.

47. Ege Grubu’nda bulunan 01.03.2002 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

48. Sersa Yönetim Kurulu’nun 29.03.2002 tarihli toplantısına48 ilişkin olarak Karar 5960
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Sektördeki tüm firmaların katılacağı bir sektör toplantısının 3 Mayıs 2002
Cuma günü yapılmasının uygun olacağına, tüm firmalara anket formu gönderilerek
üretim ve satışlar ile ilgili bilgi istenmesine karar verildi.”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 29.03.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Sersa’da bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“29 Mart 2002 5970
...
Fiyat politikası
4 parça takım için alt limit
Tek lavabo için alt limit
Klozet için alt limit

Standarda uymayan
Faturasıza yaptırım uygulanması.
...
2-3 Mayıs Cuma 5980
Anket Formu – Üye olan olmayan
Ortalama fiyatlar”


48 Bu toplantının Çanakçılar, Kütahya Grubu, Serel ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit
edilmiştir.
06-29/355-87
125
Serel’de yapılan yerinde incelemede de benzer notlar bulunmuştur.

49. Kale Grubu’nda bulunan 04.04.2002 tarihli belgeye yukarıda yer verilmiştir.

50. Altın Çini’de bulunan 29.08.2002 tarihli belgeye ve Serkap Yönetim
Kurulu’nun 17.10.2002 tarihli toplantısının “Gündem”inde yer alan ifadelere yukarıda
yer verilmiştir. 5990

51. 10.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorular ile Toprak
Pazarlama Genel Müdürü Metin Savcı’nın cevaplarına yukarıda yer verilmiştir.

I.3.2. Değerlendirme

Yukarıda yer verilen delil ve tespitler, seramik sağlık gereçleri pazarında
14.12.1994’den başlayıp devam eden tek bir anlaşma ve uyumlu eylemin (a single
continuing agreement) varlığını göstermektedir. Unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının
tespit edilmesi ile rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan bu anlaşma ve uyumlu 6000
eyleme, Çanakçılar, Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye, Kalevit Roca, Kütahya Vitrifiye,
Serel ve Toprak Seramik, farklı dönemlerle de olsa iştirak etmiştir. “Satım fiyatı ve
şartlarının tespit edilmesi” açık-per se rekabet ihlalidir. “Rekabete duyarlı bilgi
değişimi” konusunda ise yukarıda kısa bir açıklama yapılmıştır. Bu açıklamalar
çerçevesinde, Çanakçılar, Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye, Kalevit Roca, Kütahya
Vitrifiye, Serel ve Toprak Seramik’in, seramik sağlık gereçleri pazarında yatay
anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal
ettiği; buna karşılık, Duravit ile Kılınç Vitrifiye’nin yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği iddiasını ispatlamaya
yeterli delil olmadığı kanaatine varılmıştır. 6010

I.4. DİKEY KISITLAMALAR YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ
MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

I.4.1. Delil ve Tespitler

Seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık gereçleri pazarlarında
faaliyet gösteren teşebbüslerden bazılarının, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisini engellediği saptanmıştır. Konuya ilişkin delil ve tespitler aşağıda
sunulmuştur. 6020

I.4.1.1. Ege Seramik ve Ege Vitrifiye’nin, Alıcıların Kendi Satış Fiyatını
Belirleme Serbestisini Engellediği İddiası

Ege Seramik ve Ege Vitrifiye ile ilgili delil ve tespitlere geçmeden önce, Ege
Grubu ile Rekabet Kurumu arasındaki yazışmalar hakkında bilgi verilmelidir:

Rekabet Kurumu’ndan Ege Seramik’e gönderilen 09.12.1998 tarihli yazıda şu
ifadeler yer almaktadır49:
6030
“Bilindiği üzere, sağlıklı bir rekabet ortamının oluşturulması ve korunması
amacıyla 7 Aralık 1994 tarihinde kabul edilen, 4054 sayılı Rekabetin Korunması

49 09.12.1998 tarihli bu yazı, Kale, Kütahya ve Toprak grupları ile Söğüt Seramik ve Uşak Seramik’e de
gönderilmiştir.
06-29/355-87
126
Hakkında Kanun 13 Aralık 1994 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Kanunu
uygulamaktan sorumlu Rekabet Kurulu 27 Şubat 1997 tarihli Resmi Gazete’de
yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı’yla oluşturulmuştur.
4054 sayılı Kanun’un Geçici 2 nci maddesi gereğince Kurul 4 Kasım 1997
tarihli ve 23160 sayılı Resmi Gazete’de yayımladığı 1997/5 sayılı Tebliğ ile teşkilatını
oluşturarak göreve başladığını ilan etmiş bulunmaktadır.
Aynı Geçici madde “İlan tarihinde var olan her türlü anlaşma ve kararlar, bu
tarihten itibaren 6 ay içinde Kurula bildirilir.” hükmüne amirdir. Bu hüküm; Rekabet 6040
Kurumu Teşkilatının Oluşmasından Sonra Teşebbüslerin ve Teşebbüs Birliklerinin
4054 sayılı Kanun’dan Doğan Hak ve Yükümlülüklerine İlişkin Tebliğ’in 3 üncü
maddesinde de “Teşebbüslerin, 05.11.1997 tarihinden başlayarak en geç 6 ay içinde
Kurumumuza bildirilecektir.” şeklinde tekrar edilmiştir.
Kurumumuz kayıtlarının tetkikinden, sözkonusu altı aylık sürenin dolduğu
05.05.1998 tarihi itibariyle Firmanızca herhangi bir muafiyet ve/veya menfi tespit
başvurusunun yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen hükümler gereği, esasen 05.05.1998 tarihine kadar
bildirmek zorunda olduğunuz, Firmanızla bayileriniz ve/veya diğer teşebbüsler
arasında akdedilmiş, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamında olan 6050
sözleşmelerin (aynı olanlardan bir örnek gönderilmesi yeterlidir) aynı Kanun ve ilgili
Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere, aşağıdaki Kurum adresine 7
gün içerisinde gönderilmesini rica ederim.”

Ege Seramik’den Rekabet Kurumu’na gönderilen 18.12.1998 tarihli yazıda
cevaben şu ifadeler yer almaktadır:

“Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne göndermiş olduğunuz
B.50.0.REK.0.06.00.00/59 sayılı yazınız ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkındaki Kanun gereği, söz konusu kanun kapsamındaki sözleşme ve kararların 6060
Kurum Başkanlığınıza gönderilmesi istenmiştir.
Ancak, Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun “Kapsam” başlığını taşıyan 2. maddesi ile “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlığını taşıyan 4. maddesi
kapsamında herhangi anlaşma, karar ve uyumlu eylemi bulunmamaktadır. Zira Ege
Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin mal ve hizmet piyasasına yönelik anlaşmaları
kardeş kuruluş olan Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. tarafından
yürütülmektedir. Yazı ekimizde Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. ile piyasada
bayi olarak adlandırdığımız teşebbüsler arasında akdedilen aynı tip sözleşmeden bir
örnek gönderilmiştir. Bununla birlikte 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 6070
Kanunun 4. maddesinin –e bendinde “münhasır bayilik hariç olmak üzere” denilmek
suretiyle bu tür anlaşmalar dahi kanun kapsamında tutulmamıştır.
Bu sebeple gerek Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. gerekse Ege İnşaat
Malzemeleri Pazarlama A.Ş.’nin söz konusu yasa kapsamında olan herhangi bir
anlaşma, uyumlu eylem veya kararı bulunmamaktadır. Bilgilerinize sunulur.”

Bu yazışmalar da göz önünde bulundurularak, Ege Seramik ve Ege
Vitrifiye’nin, “alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği” iddiası ile
ilgili delil ve tespitler şunlardır:
6080
1. Ege Seramik ve Ege Vitrifiye’nin ürünlerini pazarlayan ve yine Ege Grubu
bünyesinde bulunan Ege Pazarlama’nın, yukardaki yazışmaların yapıldığı dönemde
06-29/355-87
127
yürürlükte olup da halen uyguladığı Yetkili Satıcılık ve Cari Hesap Sözleşmesi’nde şu
ifadeler yer almaktadır:

“MADDE 34- SÖZLEŞMENİN FESHİ
1- Taraflardan herbiri sözleşme süresinin hitamından (3) üç ay önceden yazılı
bildirimde bulunarak bu sözleşmeyi gerekçe göstermeksizin fesh edebilir. Bu süre
içerisinde Yetkili Satıcı mal talebinde bulunamaz. Aksi yazılı olarak
kararlaştırılmamışsa fesih, sözü edilen bildirim tebliğinden itibaren yürürlüğe 6090
girecektir.
Yetkili Satıcı’nın bu bent hükmüne göre sözleşmeyi feshetmesi halinde, fesih
tarihinde Şirket’e olan borcunu nakden ve tamamen ödeme zorunluluğundadır. Aksi
halde ŞİRKET diğer yasal hakları saklı kalmak koşulu ile teminatı paraya çevirebilir.
2- Birinci bentte sözü edilen fesih sebebi sınırlanmaksızın aşağıda maddeler
halinde sayılan olayların herbiri, Yetkili Satıcı’nın neden olduğu veya sözleşmenin
ruhuna ve amaçlarına aykırı bir olay ve fiil teşkil edeceğinden kesin fesih nedenidir.
Fesih derhal veya bildirimde belirtilen tarihte yürürlüğe girer, Şirket’in tazminat
hakları saklıdır.
... 6100
k) Yetkili Satıcı’nın Şirket’in diğer Yetkili Satıcı’larına aktif pazarlama ve satış
faaliyeti gerçekleştirdiğinin, Şirket’in satış faaliyetleri ile rekabet eden tarzda fiyat
listeleri, iskonto tabloları düzenlediğinin ve sirküle ettiğinin, Şirket’in öngördüğü
iskonto ve vadelerin üzerinde mal sattığının tespit edilmesi,
l) Yetkili Satıcı’nın, Ege Pazarlama Ürünleri’ni spot piyasaya verdiğinin, Ege
Pazarlama ürünleri dışında dahi olsa her türlü inşaat malzemesinde spot piyasa ile
alış-veriş ilişkisi içinde olduğunun tespit edilmesi.”

2. Ege Grubu’ndan alınan 17.07.1998 tarih ve 98-19 sayılı Sirküler’de şu ifadeler
yer almaktadır: 6110

“Kıymetli Satıcımız,
Ege Seramik olarak, sektörümüzde uygulanmakta olan dönemsel satış sistemi
yerine Peşin Esaslı Fiyat Sistemi’ne geçme kararı almış bulunmaktayız. Peşin Esaslı
Fiyat Sistemi’nin işleyişi ekte açık bir biçimde anlatılmaktadır. İşleyişin aksamaması
için ekte yer alan maddelere özenle uyulmasını rica ederiz. Anlaşılmayan noktalar
olması halinde Bölge Satış Temsilcilerimiz vasıtasıyla sistem hakkında daha detaylı
bilgi elde edebilirsiniz.
Bayi Alış Fiyat listesinde yer alan fiyatlar üzerinden yapılacak her türlü
satışlarda, bayinin kar marjı, satışı oluşturan her bir ürün bazında asgari %5 6120
olacaktır. Kar marjını %5’in altında tuttuğu tespit edilen bayilerimizin, Bayi Prim
Yönetmeliği kapsamındaki primleri kısmen ya da tamamen iptal edilecek,
ödenmeyecektir.
Tarafınıza gönderilmiş olan broşürler, zarflar ve bilgi kartları satıcılarınıza
ulaştırmanız için hazırlanmıştır. Sözkonusu materyalleri eksiksiz olarak tali
satıcılarınıza iletmenizi önemle rica ederiz.
Yeni satış sistemimizin hepimiz için hayırlı olmasını diler, bu vesile ile
işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Suat Karaveli – Seramik Grup Başkan Yardımcısı”
6130
3. Raportörler tarafından yöneltilen “Ege Seramik’ten seramik kaplama ve
vitrifiye ürünleri alım koşullarınız hakkında bilgi verir misiniz? Ege Seramik
ürünlerinin satışında hangi fiyatları esas alıyorsunuz?” sorusuna, Ege Seramik ve
06-29/355-87
128
Ege Vitrifiye yetkili satıcısı, “İki seneden bu yana Ege Seramik’in bayiliğini
yapmaktayız. Ege Seramik’in bayi alış fiyat listeleri üzerinden alım yapıyoruz. Bu
listeler üzerinden %15 oranına kadar çıkan iskontolarla alım yapmaktayız. Ortalama
vade süremiz 60 günü bulmaktadır. Prim almamaktayız. Ege Seramik’in bayi satış
fiyat listeleri üzerinden seramik kaplama ve vitrifiye ürünlerini satıyoruz. Ortalama kar
marjmız söz konusu ürünler için %10 civarındadır. Fabrika stoklarında uzun süre
beklemiş yaşlanmış ürünleri daha uygun iskontolarla satın alabiliyoruz” cevabını 6140
vermiştir.

4. Raportörler tarafından yöneltilen “Ege Seramik’ten seramik kaplama ve
vitrifiye ürünleri alım koşullarınız hakkında bilgi verir misiniz? Ege Seramik
ürünlerinin satışında hangi fiyatları esas alıyorsunuz?” sorusuna, Ege Seramik ve
Ege Vitrifiye yetkili satıcısı, “Ege Seramik’in bayi alış fiyat listeleri üzerinden alım
yapıyoruz. Bu listeler üzerinden ekonomik, orta grup ve lüks ürünlerde sırasıyla %5,
%10 ve %15 iskontoyla alım yapmaktayız. Ortalama vade süremiz 30-60 gün
arasındadır. Prim almamaktayız. Ekonomik krizden dolayı primler iki seneden beri
verilmemektedir. Ege Seramik’in bayi satış fiyat listeleri üzerinden seramik kaplama 6150
ve vitrifiye ürünlerini satıyoruz. Bu liste fiyatlarının dışına çıkmamız zordur. Ortalama
kar marjımız söz konusu ürünler için %10 civarındadır. Fabrika stoklarında uzun süre
beklemiş yaşlanmış ürünleri daha uygun iskontolarla satın alabiliyoruz” cevabını
vermiştir.

5. Raportörler tarafından yöneltilen “Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Ege
Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve Tic. A.Ş. teşebbüslerinin bayiliğini yaptığınızı ifade
ettiniz. Bu teşebbüslerden yapmış olduğunuz mal alımları neticesinde yeniden satış
fiyatını ne şekilde tespit ediyorsunuz?” sorusuna, Ege Seramik ve Ege Vitrifiye
bayisi, “Söz konusu teşebbüslerin ürünlerini bu şirketlerin yayınlamış oldukları liste 6160
fiyatları üzerinden iskontolu olarak alıp, satıyoruz. Liste fiyatlarının dışına çıkma
imkanımız yoktur” cevabını vermiştir.

I.4.1.2. Kütahya Vitrifiye ve Kütahya Seramik’in, Alıcıların Kendi Satış Fiyatını
Belirleme Serbestisini Engellediği İddiası

Kütahya Vitrifiye ve Kütahya Seramik ile ilgili delil ve tespitlere geçmeden
önce, Kütahya Grubu ile Rekabet Kurumu arasındaki yazışmalar hakkında bilgi
verilmelidir:
6170
Rekabet Kurumu’ndan Kütahya Grubu’na gönderilen 09.12.1998 tarihli yazıya
yukarıda yer verilmişti. Kütahya Vitrifiye ve Kütahya Seramik’den Rekabet
Kurumu’na gönderilen 21.12.1998 tarihli cevapta şu ifadeler yer almaktadır:

“Sayın Makamınızca firmamız ile bayilerimiz ve/veya diğer teşebbüsler
arasında aktedilmiş, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında olan
sözleşmelerin gönderilmesi emrolunmuştur. Firmamız ile bayileri ve/veya diğer
teşebbüsler arasında Sayın Makamınızca niteliği ve özelliği belirtilen 4054 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında olan sözleşmeler bulunmadığını arz ederiz.”
6180
Bu yazışmalar da göz önünde bulundurularak, Kütahya Vitrifiye ve Kütahya
Seramik’in, “alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği” iddiası ile
ilgili delil ve tespitler şunlardır:

06-29/355-87
129
1. Kütahya Vitrifiye ve Kütahya Seramik’in yukardaki yazışmaların yapıldığı
dönemde yürürlükte olan Genel Bayilik Sirküleri’nde şu ifadeler yer almaktadır:

“4- ÖZEL ŞARTLAR:
a) ...Bayiler, ürünlerin piyasa istikrarını bozucu, itibarını ve kalitesini
düşürecek girişimlerde bulunmamayı, başka firmaların ürünleri ile haksız rekabet 6190
teşkil edecek faaliyetlerde bulunmamayı şimdiden taahhüt etmişlerdir.”

2. Raportörler tarafından yöneltilen “A-D arası olarak sınıflandırılan bayiler farklı
alış fiyatları ile ürünlerinizi alıyorlar. Bu nedenle, bu bayilerin yeniden satış
fiyatlarında farklılık var mıdır?” sorusuna, Kütahya Vitrifiye İstanbul Bölge Müdürü
Erol Kondak, “Bu bayiler büyük ya da küçük miktarlarda alım yapmalarına bağlı
olarak farklı iskontolar ile alım yapmaktalar. Küçük bayiler daha çok nihai tüketiciye
satış yapmaktadır. Bu bayilerin tamamı bizim liste fiyatlarımızdan satış yapmaktadır
ve dolayısıyla perakende satış fiyatlarında farklılık bulunmamaktadır. Ancak büyük
bayiler uygun koşullarda alım yapsa bile bu bayilerin genel idare masrafları küçük 6200
bayilere göre daha fazladır” cevabını vermiştir50.

3. Raportörler tarafından yöneltilen “Kütahya’nın 6-7 yıldan bu yana bayiliğini
yapmakta olduğunuzu ifade ettiniz. Bu şirketin seramik kaplama ve vitrifiye
ürünlerinde size uyguladığı satış koşullarını anlatır mısınız? Kütahya ürünlerini hangi
fiyat koşulları çerçevesinde satıyorsunuz?” sorusuna, Kütahya Vitrifiye ve Kütahya
Seramik yetkili satıcısı, “...Kütahya’nın seramik kaplama ve vitrifiye ürünlerini bu
şirketlerin liste fiyatları üzerinden satmaktayız. Liste fiyatlarının altında ya da üstünde
satabilme olanağımız yoktur...” cevabını vermiştir.
6210
4. Raportörler tarafından yöneltilen “Kütahya Seramiğin seramik kaplama ve
vitrifiye ürünleri için size uyguladığı satım koşullarını anlatır mısınız? Sizin bu
ürünlerdeki perakende satış fiyatlarınız ne şekilde oluşmaktadır? Perakende satış
faturalarınız inceleniyor mu?” sorusuna, Kütahya Vitrifiye ve Kütahya Seramik yetkili
satıcısı, “...Liste fiyatlarının dışına çıkamayız. Kütahya Seramiğin bize verdiği
iskontolar çerçevesinde satış yapıyoruz. Kar oranlarımız düşüktür. Kütahya Seramik
perakende satış faturalarımıza yönelik inceleme yapmaktadır. Bunun nedeni
bayilerin liste fiyatlarının dışında satış yapmamalarını sağlamaktadır. Ancak bu
denetim yetersiz” cevabını vermiştir.
6220
I.4.1.3. Toprak Seniteri ve Toprak Seramik’in, Alıcıların Kendi Satış Fiyatını
Belirleme Serbestisini Engellediği İddiası

Toprak Seniteri ve Toprak Seramik ile ilgili delil ve tespitlere geçmeden önce,
Toprak Grubu ile Rekabet Kurumu arasındaki yazışmalar ve bu yazışmalar
neticesinde, Toprak Seniteri ve Toprak Seramik’in ürünlerini pazarlayan ve yine
Toprak Grubu bünyesinde bulunan Toprak Pazarlama’nın yaptığı muafiyet bildirimi
hakkında bilgi verilmelidir:

Rekabet Kurumu’ndan Toprak Grubu’na gönderilen 09.12.1998 tarihli yazıya 6230
yukarıda yer verilmişti. Toprak Grubu’ndan Rekabet Kurumu’na gönderilen
28.12.1998 tarihli üst yazıda, cevaben, “İlgide kayıtlı yazı ile şirketimizden talep

50 Bu belge yalnızca Kütahya Vitrifiye ile ilgilidir.
06-29/355-87
130
etmiş olduğunuz bayilik sözleşme örneği ekte bilgilerinize sunulmuştur” ifadeleri yer
almaktadır:

Bu yazıya Rekabet Kurumu’ndan 29.01.1999’da, “Kurumumuz kayıtlarına
28.12.1998 tarih ve 4157 sayıyla giren muafiyet ve menfi tespit bildiriminizin
değerlendirme kapsamına alınabilmesi için 1997/2 No’lu Tebliğ hükümleri uyarınca
istenilen belgelerden bildiriminizde eksikliği tespit edilen (Form-1)’in doldurularak
ivedilikle aşağıda yazılı Kurumumuz adresine gönderilmesi gerekmektedir” şeklinde 6240
özetlenebilecek bir taleple cevap verilmiştir.

Bu talebe cevap gelmemesi üzerine Rekabet Kurumu’ndan gönderilen
25.05.1999 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“İLGİ: a) 29.01.1999 tarih ve 70 sayılı yazımız.
b) 28.12.1998 tarih ve 1616 sayılı yazınız.

İlgi “a”’da kayıtlı yazımızda, 28.12.1998 tarih ve 4157 sayılı başvurunuzda
1997/2 sayılı Tebliğ’e göre gerekli olan belgelerden (Form-1)’in eksik olduğu ve 6250
gönderilmesi gerektiği belirtilmiş, ancak henüz yanıt alınamamıştır.
Ayrıca, İlgi “b”’de kayıtlı yazınızın ekinde göndermiş olduğunuz “Toprak
Seramik Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 3. maddesinde
sözü edilen “satış yönetmeliği”’nin de Kurumumuzca incelenmesi uygun görülmüştür.
Sözkonusu belgelerin en geç 7 iş günü içinde aşağıda yazılı Kurumumuz
adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesi ve gereği rica olunur.”

Bu iki talebe Toprak Pazarlama, 10.06.1999’da, “Kurumunuzca istenilen
belgeler gönderilmiş olup, başvurumuzun değerlendirilerek Menfi Tespit Belgesi
verilmesini arz ve talep ederiz” şeklindeki üst yazı ile cevap vermiştir. 6260

Bu yazışmalar da göz önünde bulundurularak, Toprak Seniteri ve Toprak
Seramik’in, “alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği” iddiası ile
ilgili delil ve tespitler şunlardır:

1. Toprak Grubu’ndan alınan 1998, 1999 ve 2000 yıllarına ilişkin bayilere yönelik
prim sirkülerlerinde şu ifadeler yer almaktadır:

“Yetkili Satıcılar, T. Seramik Pazarlama ve Tic. A.Ş.’nin fiyat ve iskontoları ile
rekabet edebilecek fiyat listesi ve iskonto tablosu yayınlayamazlar.” 6270

2. Raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama ve vitrifiye ürünleri
satışınızda perakende fiyatlarınız ne şekilde gerçekleşmektedir?” sorusuna, Toprak
Seniteri ve Toprak Seramik yetkili satıcısı, “Bayi olarak üretici fabrikanın koymuş
olduğu şartlara uymak zorundayız. Bayilik sözleşmelerinde herhangi bir söz
hakkımız bulunmamaktadır. Toprak’ın münhasır bayisiyiz. Ancak başka seramik
firmalarının ürünlerini de satabiliyoruz. Toprak Seramik bize liste fiyatlarını
göndermektedir. Toprak Seramik bize bu liste fiyatları üzerinden uygulamış olduğu
iskontolarla bize satış yapmaktadır. Toprak’ın bize vermiş olduğu iskonto oranı kar
marjımızı belirlemektedir. Piyasa koşulları çerçevesinde liste fiyatları üzerinden 6280
iskonto oranları ile satış yapmaktayız. Toprak’ın liste fiyatları dışında seramik
kaplama ve vitrifiye ürünlerini satmıyoruz. Son iki yılda kar marjımız düşmüştür…”
cevabını vermiştir.
06-29/355-87
131

I.4.2. Değerlendirme

4054 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde getirilen düzenleme şu şekildedir:

“Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde ilgililerin talebi
üzerine, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 6290
4 üncü madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir:
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması.
…
Kurul, birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde, belirli
konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve 6300
bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir.”

Nitekim, bu madde ile verilen yetkiye dayanılarak 2002/2 sayılı “Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” çıkarılmıştır51. Tebliğ’in “Anlaşmaları Grup
Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” başlıklı 4 üncü maddesinde,
“aşağıda sayılan, rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan
sınırlamaları içeren dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten
yararlanamaz” denildikten sonra, “alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin
engellenmesi. Şu kadar ki; taraflardan herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi
sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami 6310
satış fiyatını belirlemesi veya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür”
düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye ilişkin olarak, “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’ne Yönelik Kılavuz”da şu açıklamalar yapılmıştır:

“2. ANLAŞMALARI GRUP MUAFİYETİ KAPSAMI DIŞINA ÇIKARAN
SINIRLAMALAR
Tebliğ’in 4 üncü maddesinde yer alan sınırlamalardan herhangi birini içeren
dikey anlaşmalar grup muafiyetinden yararlanamamakta ve dolayısıyla Kanun’un 4 6320
üncü maddesindeki yasaklama kapsamına girmektedir.
2.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi
Tebliğ’in 4(a) maddesi, alıcı teşebbüsün kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesine ilişkindir. Buna göre, alıcının sabit veya asgari satış
fiyatının belirlenmesi kesinlikle yasaktır. Ancak, sabit veya asgari satış fiyatına
dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye
nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu

51 2002/2 sayılı Tebliğ’in 10 uncu maddesinde, “bu Tebliğin yürürlüğe girmesi ile birlikte 1997/3 sayılı Tek Elden
Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği, 1997/4 sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği ve 1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği yürürlükten kalkar”
düzenlemesi yer almaktadır. Yürürlükten kaldırılan bu Tebliğler de “alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesi”ne cevaz vermediğinden, bunlar çerçevesinde bir değerlendirme yapılmamıştır.
06-29/355-87
132
fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da
ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. 6330
Sağlayıcı teşebbüsler akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm
koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanısıra, aynı ihlali
değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler.
Alıcının kar marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat
seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin
belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler
uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi,
askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya
da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan
belirlenmesine örnek olarak verilebilir. Bu tür yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan 6340
belirlenmesi uygulamaları da Tebliğ’in 4(a) maddesi kapsamındadır.
Yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik doğrudan veya dolaylı
yöntemler, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol
edebildiği durumlarda daha etkili olacaktır. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı
fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir
yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde
kolaylaştıracaktır.”

Bu açıklamalar çerçevesinde, Ege Seramik, Ege Vitrifiye, Kütahya Seramik ve
Toprak Seramik’in 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde yasaklanan alıcıların 6350
kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği kanaatine varılmıştır.

I.5. SAVUNMALAR VE BU SAVUNMALARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

1. İlgili teşebbüslerin, yukarıda yer verilen delil ve tespitlere ilişkin olarak yaptığı
savunmalardan ilki, “4054 sayılı Kanun’a usul bakımından aykırılıklar bulunduğu”
yönündedir.

Bu savunmaya ilişkin olarak yapılabilecek temel değerlendirme, 4054 sayılı
Kanun’un 14 ve 15 inci maddelerindeki yetkilerle elde edilen bilgi ve belgeler 6360
çerçevesinde, anılan Kanun’daki düzenlemelere uygun olarak hazırlanan raporların,
44 üncü maddedeki, “Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği
konuları kararlarına dayanak yapamaz” düzenlemesi uyarınca taraflara tebliğ
edildiğidir.

2. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, ilgili ürün pazarı tanımına itirazlar yer
almaktadır. Bu çerçevede, ilk olarak, alt ürün gruplarının mevcudiyeti iddia edilmiştir.
Granist ve Seranit ise, sözlü savunmada, granit seramik üreten yalnızca üç
teşebbüsün bulunduğunu; dolayısıyla bu ürünün soruşturma kapsamında
değerlendirilemeyeceğini ileri sürmüştür. 6370

Konuya ilişkin olarak öncelikle belirtilmesi gereken husus, Eczacıbaşı Karo,
Ege Vitrifiye, Umpaş, Yurtbay Seramik gibi teşebbüslerin savunmalarında, karardaki
pazar tanımına katıldıklarıdır. Keza, karardaki ilgili ürün pazarına ilişkin açıklamaların
sadece bizzat sektör temsilcileri tarafından hazırlanan ÖİK Raporu’na değil aynı
zamanda yukarıdaki iddiayı ileri süren teşebbüslerden edinilen bilgilere de dayandığı
belirtilmelidir. Örneğin iddia sahiplerinden biri olan Granist’in savunmasında,
“Toplantılarda 28 adet üretici bulunabilmektedir. Bu üreticilerin 3 adedi sadece granit
06-29/355-87
133
seramik (Seranit, Granist, Akgün52) üretmekte, 4 adedi hem granit seramik hem de
karo seramik (Çanakkale, Eczacıbaşı, Toprak, Ege) üretmekte, geri kalanlar ise 6380
sadece karo seramik üretmektedir” ifadesi yer almaktadır53. En önemlisi ise, bazı
teşebbüslerce ileri sürülen bu iddia kabul edilse bile sonucun değişmeyeceğidir.
Çünkü mevcut delil ve tespitler, unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi”,
“arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı54” ve “rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan
anlaşma ve uyumlu eylemin, hipotetik alt grupları da kapsadığını ortaya koymaktadır.

3. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, soruşturma kapsamına alınacak tüzel
kişilerin üretici şirketler değil de pazarlama şirketleri olması gerektiği belirtilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde, “teşebbüs” tanımının, “piyasada 6390
mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar
verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimleri ifade edeceği”
düzenlenmiştir. Nitekim Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasında, “teşebbüs”
kavramına ilişkin olarak, “Avrupa Topluluğu Rekabet Hukuku doktrin ve içtihatlarında
tek ekonomik bütünlük terimi; ekonomik olarak birbirlerine ya da ortak bir gerçek ve
tüzel kişiye bağlı ekonomik unsurların ekonomik bütünlük oluşturduğunu ifade eder.
Burada bahsedilen, esasen birden fazla hukuki bağımsızlığı olan tüzel kişinin,
şirketler grubu, şirketler topluluğu ve benzeri oluşumlar içerisinde bulunmaları
halinde bunların tümünün tek bir teşebbüsü oluşturması hadisesidir” açıklaması yer
almaktadır. Bu çerçevede “teşebbüs” tanımı esasen üretim, pazarlama vb. şirketleri 6400
kapsayan grupları ifade etmektedir. 4054 sayılı Kanun’daki tebligat, yıllık gayri safi
gelirin saptanması gibi düzenlemelerin gereğini yerine getirmek için muhatap olarak
ise üretici şirketler esas alınmıştır. Bunun birbirini tamamlayan öncelikli nedenlerine,
öneme göre bir sıralama yapılmaksızın aşağıda yer verilmiştir:

1) Dosyada, ceza oranı uygulanırken, teşebbüslerin pazar içindeki gücü vb.
kriterler bakımından en doğru sonucu verecek gayri safi gelir üretim şirketlerinindir.
2) Üretici şirketler muhatap kabul edilerek, pazarlama şirketi olanlar ile
olmayanlar arasında farklılık oluşması engellenmiştir.
3) Pazarlama şirketleri muhatap kabul edilmeyerek Tamsa’nın durumunda 6410
olabileceği gibi önemli sorunların doğması önlenmiştir.
4) Serkap ve Sersa üyeleri temel olarak üretici şirketleri temsil eden gerçek
kişilerdir.

Konu hakkında son olarak vurgulanması gereken husus, Eczacıbaşı Karo,
Eczacıbaşı Yapı, Umpaş, Yurtbay Seramik gibi teşebbüslerin savunmalarında,
karardaki teşebbüs kavramına ilişkin yaklaşıma katıldıklarıdır55.

52 Soruşturma kapsamında değildir.
53 Dolayısıyla daha önceki savunmalarda yer verilmeyip, ilk olarak sözlü savunmada ifade edilen bir iddia ile
Kurul yanıltılmak istenmiştir.
54 Bu iddia yalnızca seramik kaplama malzemeleri piyasası ile ilgilidir.
55 Bu açıklamalar çerçevesinde Ercan Seramik’in durumu açıklanmalıdır. Raportörlerin şifahi talebi üzerine,
Rekabet Kurumu kayıtlarına 31.07.2003’de intikal eden Ercan Seramik vekili Av.Yusuf Kör imzalı yazıdaki şu
ifadeler önemlidir:
“...Kurumunuz ile yaptığımız şifahi görüşmelerde, Kurumunuzca yapılan soruşturmaların üretici firmalara ilişkin
olduğu ve sadece seramik sektöründeki üretici firmaları bağladığı hususları dile getirilmiş ve konu bu vesile ile
tarafımızdan yeni öğrenilmiş bulunmaktadır. Ancak, sonradan öğrendiğimiz ve yürürlükteki soruşturmayı
etkileyecek olan bu gelişme hakkında şifahi talep üzerine aşağıdaki açıklamaları yapmayı uygun görüyoruz;
a. Müvekkil firma olan ve soruşturmaya konu edilen Ercan Seramik San. ve Tic. A.Ş., Serkap üyesi ve ortağı
olmadığı gibi, Üretici firma da değildir. Müvekkil firma, pazarlama, dağıtım ve doğrudan satış yapan bir ticaret
şirketidir. Müvekkil firma, soruşturmaya konu edilmeyen, soruşturmanın tarafı ve muhatabı olmayan ve üretici
06-29/355-87
134

4. Bazı savunmalarda, “Serkap/Sersa üyeliğinin suç olmadığı” ifade edilmiş; kimi
teşebbüsler ise, “Serkap’a üye olmadıklarını ya da çok kısa süre ile üye olduklarını, 6420
dolayısıyla soruşturma kapsamında yer almamaları gerektiğini” belirtmiştir.

Bu dosyanın konusu; seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık
gereçleri pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, Serkap/Sersa bünyesinde
veya dışında, “satım fiyatı ve şartlarını saptamak”, “arz miktarını kontrol etmek-pazar
paylaşmak” ve “rekabete duyarlı bilgi değişiminde bulunmak” suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitidir56. Dolayısıyla;

1) “Serkap/Sersa üyeliği suçtur” şeklinde bir iddiada hiçbir zaman
bulunulmamıştır. 6430
2) Serkap’a üye olmamak ya da çok kısa süre ile üye olmak, Serkap bünyesi
dışındaki Kanun’u ihlal eden faaliyetlere katılındığı saptandığından geçerli bir
savunma teşkil etmeyecektir. Kaldı ki bu savunmayı yapan teşebbüslerden
bazılarının Kurul’u yanıltmak istediği de, bizzat Serkap’tan temin edilen üyelik
bilgilerinden anlaşılmıştır.

5. Kimi teşebbüsler kendileri ile ilgili iddiaya dayanak teşkil eden belgelerin
faaliyette bulunmadıkları pazara ait olduğunu iddia etmiştir.

Eczacıbaşı, Ege, Kütahya, Kale, Elginkan57 ve Toprak grupları hem seramik 6440
kaplama malzemeleri hem de seramik sağlık gereçleri üretmekte; bu ürünlerin
pazarlamasını ise yine grup bünyesinde bulunan pazarlama şirketleri yapmaktadır.
Pazarlama şirketlerinin aynı olması ise, erken ödeme iskontosu, vade farkı, prim
sistemi gibi satım şartlarına ilişkin bir uzlaşmanın her iki pazarda da sonuç
doğurmasına yol açmaktadır. Başta teşebbüs yetkililerinin tutanağa geçen ifadeleri
olmak üzere ilgili teşebbüslerden edinilen bu bilgi, “Seramik Kaplama Malzemeleri
Pazarında Yatay Anlaşma ve Uyumlu Eylemler Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4 üncü
Maddesinin İhlal Edildiği İddiası” ve “Seramik Sağlık Gereçleri Pazarında Yatay
Anlaşma ve Uyumlu Eylemler Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4 üncü Maddesinin İhlal
Edildiği İddiası” başlıkları altında kullanılan bazı belgelerin aynı olmasına yol 6450
açmıştır.


firma olan Ercan Seramik San. Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’nin, üretimini yapmış olduğu seramik mamüllerinin
pazarlama, dağıtım ve satışını yapmaktadır.
b. Şifahen sorulan Ercan Seramik San. Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’nin iştigal konusu ise, yukarıda da arzettiğimiz
üzere, sadece seramik ve mamüllerinin üretimini yapan bir firmadır. Üretmiş olduğu ürünleri doğrudan piyasaya
arz etmemektedir. Bu ürünlerin satış ve pazarlanması müvekkil firma olan Ercan Seramik San. ve Tic. A.Ş.
tarafından yapılmaktadır...Kurumunuzca yapılan şifahi talep üzerine yukarıdaki hususları vekaleten bilgilerinize
arz ederiz.”
Bu yazıda ismi geçen Ercan Seramik Sanayi Turizm ve Ticaret Ltd. Şti., yine Ercan Grubu bünyesinde
bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen ifadeler ve Kurul’un soruşturma kararında benimsenen “üretici şirketlerin
esas alınması” yaklaşımı çerçevesinde, Ercan Seramik’e para cezası verilirken, Ercan Seramik Sanayi Turizm ve
Ticaret Ltd.Şti.’nin yıllık gayri safi geliri esas alınmıştır.
56 Bu çerçevede, Anatolia ve Toprak Grubu’nun savunmasında yer alan, “bilindiği gibi, 4054 sayılı Yasanın 3.
maddesinde ‘teşebbüs birliğinin’ tanımlaması yapıldıktan sonra aynı yasanın 4.maddesinde, teşebbüs birliklerinin
rekabeti sınırlayıcı anlaşmalarının, uyumlu eylemlerinin ve kararlarının hukuka aykırı ve yasak olduğu yazılıdır.
Yüksek Kurum bu madde kapsamında değerlendirilebilecek pek çok kanıtın varlığına rağmen, teşebbüs birliği
niteliğindeki ‘Serkap ve Sersa’ hakkında soruşturma açmamıştır” ifadesinin, ihlalin ikrarı anlamına geldiği de
belirtilmelidir.
57 Fabrikasını 1997’de Ercan Grubu’na satan Elginkan Grubu, 2002 Temmuz’unda Hitit’e fason olarak ürettirdiği
ürünleri satmaya başlayarak seramik kaplama malzemeleri pazarına yeniden girmiştir.
06-29/355-87
135
6. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “anlaşma ve uyumlu eylem kavramlarının
birlikte kullanılamayacağı” ve “4054 sayılı Kanun’un fiilen uygulamada bulunmadığı
dönem ve zamanaşımı süresi dikkate alınarak, eski tarihli belgelere delil olarak yer
verilemeyeceği” ifade edilmiştir.

Bu iki savunma, Amerika Birleşik Devletleri [ABD] ve Avrupa Birliği [AB]
uygulamalarından da yararlanarak birlikte değerlendirilecektir.
6460
Sherman Yasası m.1’de, “sözleşme, kombinasyon, gizli plan (contract,
combination, conspiracy)” üçlemesi yer alsa da, uygulamada bunlar birbirinin yerine
kullanılmaktadır58. Bunun gerekçesi daha ayrıntılı incelenecek AB uygulamasında
ortaya konulacaktır.

Avrupa Komisyonu’nun [Komisyon] kararlarında, 1979’dan itibaren, Roma
Antlaşması ve Avrupa Toplulukları Adalet Divanı [ATAD] içtihatları ile şekillenen
kuralları esnetmek şeklinde bir yaklaşım gözlemlenmektedir. Bunun bir örneği,
üreticiler arasında fiyat ve satış hedeflerinin belirlendiğine ilişkin toplantı notları,
fiyatlara, karlılık oranlarına, satış miktarlarına ve müşterilerin kimliğine dair bilgi 6470
değişimi gibi delillere dayanılarak m.81(1)’in ihlal edildiğine karar verilen
Polypropylene59 kararında görülebilir. Bu kararda kartel ilk defa “gizli plan tipi
anlaşma (conspiracy-type agreement)” olarak incelenmiştir. Bu çerçevede, Sherman
Yasası m.1 uygulamalarına benzer şekilde, anlaşma ve uyumlu eylem birlikte
kullanılmış; keza, uzlaşmaya ulaşılan anı tanımlayan statik bir yaklaşım yerine,
rekabetin ihlal edildiği bütün süreci kapsayan “devam eden tek bir anlaşma (a single
continuing agreement) – kompleks düzenlemeler (complex arrangements)” kavramı
geliştirilmiştir60. Bunların yanında, kartelin ortaya konulmasında bilgi değişimine delil
olarak yapılan vurgu da dikkat çekicidir61. Aynı yaklaşım, PVC62, LdPE63,
Cartonboard64 ve Cement65 kararlarında da bulunmaktadır. 6480

Eskiden anlaşma ve uyumlu eylemi ayrı ayrı kullanan Komisyonun bu
konudaki değişikliği, en başta, daha karmaşık ihlallerle karşılaşmasına bağlanabilir.
Gerçekten de, bu iki kavramı, uzun süreli ve fazla teşebbüslü kartellerde ayırmak çok
zordur66. Ayrıca bu değişiklik, avukatların, ilk önce, “noter onaylı bir anlaşma
bulunamadığından ‘anlaşma yok’” deyip; ardından da, “madem ki herkes önceden
anlaştığı şekilde davranmadı, o halde ‘uyumlu eylem de yok’” şeklindeki şeytani
savunmalarına da cevap niteliğindedir67.

“Devam eden tek bir anlaşma” tanımlaması ise, uzun dönemli kartellerde, ilgili 6490
teşebbüslerin uzlaşmalarını tek tek göstermenin imkansızlığı nedeniyle geliştirilmiştir.
Bu yaklaşım sayesinde, deliller bütün olarak değerlendirilerek kartelin varlığı ve

58 AREEDA, P.E. (1986), Antitrust Law An Analysis of Antitrust Principles and Their Application, Volume VI, Little,
Brown and Company, USA, s.7
59 Polypropylene (1986) OJ L230/1.
60 JOSHUA, J. (1999a), “Cartels and Conspiracies: The Turning of The Tide?”, IBC Advanced EC Competition
Law Conference, Brussels.
61 KUHN, K.U. ve X. VIVES (UA), Information exchanges among Firms and their Impact on Competition,
European Union-European Commission, Luxembourg, s. 102-105.
62 PVC I (1989) OJ L74/1.
63 LdPE (1989) OJ L74/21.
64 Cartonboard (1994) OJ L243/1.
65 Cement (1994) OJ L343/1.
66 ANTUNES, L. (1991), “Agreements and Concerted Practices under EEC Competition Law: Is The Distinction
Relevant?”, Yearbook of European Law, 11, s.57-58.
67 JOSHUA, 1999a, s.7.
06-29/355-87
136
belirgin özellikleri ortaya konulmakta, aksini gösteren bir kanıt olmadıkça, ilgili
teşebbüslerin bu sürecin tamamına katıldığı varsayılmaktadır68.

Cartonboard69 ve PVC70’de, CFI’in; Polypropylene71 davasında ise, ATAD’ın
verdiği kararların ortak özelliği, Komisyonun geliştirdiği kavramların büyük ölçüde
kabul görmesidir72:

ATAD, Polypropylene davasında uyumlu eylem kavramına açıklık getirmiştir. 6500
Mahkeme’ye göre uyumlu eylemin üç unsuru vardır; “uzlaşma”, “davranış” ve “bu
ikisi arasındaki nedensellik bağı”. Ancak, Sugar73 kararında yapılan tanım
çerçevesinde74, aksi ilgili teşebbüslerce kanıtlanmadıkça, rakiplerin birbirleri ile
değiştirdikleri bilgileri dikkate alarak davranışlarını belirledikleri karinesinin bulunduğu
da eklenmiştir.

ATAD, ikinci olarak, m.81’in yazılışından hareketle uyumlu eylemin
antirekabetçi etki olmasa bile ihlal teşkil ettiğini belirtmiştir. Bu çerçevede,
teşebbüslerin antirekabetçi amaçlar içeren toplantılara katıldığının gösterilmesinin,
aksi teşebbüslerce ispatlanmadıkça, ihlal için yeterli olacağını söylemiştir. 6510

Bu karar, anlaşma ve uyumlu eylem kavramları arasındaki farkın büyük
ölçüde kalktığını göstermektedir. Her ne kadar uyumlu eylem için uzlaşma ve
davranışın birarada bulunması gerektiği söylense de, getirilen karinelerle yalnızca
uzlaşmanın gösterilmesi yeterli kılınmıştır. Çünkü, teşebbüslerin rakiplerinden
aldıkları bilgiden etkilenmeden davranışta bulunduklarını ispatlamaları güçtür.
Dolayısıyla, Komisyonun kararlarında belirtilen “önemli olan anlaşma ve uyumlu
eylem arasındaki ayrım değil; m.81 kapsamındaki uzlaşmalar ile salt paralel
davranışlar arasındaki ayrımdır” şeklindeki görüş kabul edilmiştir. Bu çerçevede,
anlaşma ile uyumlu eylem arasındaki yegane fark, uyumlu eylemdeki delil yükünün 6520
biraz daha düşük olmasıdır75. Komisyon elindeki delillerin anlaşma sonucuna
ulaşmak için yeterli olmadığı durumlarda, başta bilgi değişimi olmak üzere
teşebbüsler arasındaki rekabetçi davranışları etkileyebilecek ilişkilere dayanarak
uyumlu eylemden hareket edebilecektir.


68 JOSHUA, 1999a, s.7; VAN GERVEN, G. ve E.N. VARONA (1994), “The Wood Pulp Case and the Future of
Concerted Practices”, Common Market Law Review, No:31, s.606.
69 Cases T-334/94 etc., Sarrio SA v. Commission (Cartonboard) [1998] ECR II-1439.
70 Cases T-305/94 etc., Limburgse Vinyl Maatschappij NV and Others v. Commission (PVC II) [1999] ECR I-931.
71 Case C-51/92P etc., Hercules Chemicals NV v. Commission (Polypropylene) [1999] CMLR 976.
72 Ayrıntılı bilgi için bkz. ART, J.Y. (1999), “Developments in EC Competition Law in 1998: An Overview”,
Common Market Law Review, No:36; JONES, A. ve B. SUFRIN (2001), EC Competition Law Text, Cases, and
Materials, Oxford University Press, New York; JOSHUA, 1999a; McQUAIL, T. (2000), “Price Collusion Between
Competitiors”, IBC Pricing in Europe Conference, London; SPINKS, S. (2000), “Review of Major Events and
Policy Issues”, IBC Advanced EC Competition Law Conference, Brussels; WHISH, R. (2000b), “Recent
Developments in Community competition Law 1998/1999”, E.L. REV., No:25.
73 Cases 40/73 etc., Suiker Unie v. Commission (Sugar) [1975] ECR 1663.
74 Bu davada ATAD, “teşebbüslerin pazardaki politikalarını bağımsız olarak belirlemesi gerektiğini, bu bağımsızlık
şartının rakiplerin davranışlarına akıllıca ayak uydurulmasına engel olmadığını, ama rakiplerle pazardaki
davranışları etkileyecek şekilde doğrudan veya dolaylı ilişki kurulmasını da yasakladığını” belirtmiştir. Bkz.
GUERRIN, M. ve G. KYRIAZIS (1992), “Cartels: Proof and Procedural Issues”, B.E. Hawk (der.), Annual
Proceedings of the Fordham Corporate Law Institute International Antitrust Law and Policy içinde, s.808;
SOAMES, T. (1996), “An Analysis of the Principles of Concerted Practice and Collective Dominance: A
Distinction without a Difference?”, E.C.L.R., No:1/1996, s.26.
75 NEVEN, D., P. PAPANDROPOULOS ve P. SEABRIGHT (1998), Trawling for Minnows European Competition
Policy and Agreements Between Firms, Centre for Economic Policy Research, Great Britain, s.61.
06-29/355-87
137
Bu davalarda önemli olan diğer bir husus ise, “devam eden tek bir anlaşma (a
single continuing agreement) – kompleks düzenlemeler (complex arrangements)”
kavramının onaylanmasıdır. Bu çerçevede, teşebbüslerin kartelin tüm eylemlerinden
sorumlu tutulabilmesini ifade eden “birlikte sorumluluk (shared responsibility)” ilkesi
de kabul edilmiştir. 6530

Whish’in de söylediği gibi, mahkemelerin biçimsel bir yaklaşımdan kaçındığı
bu kararlar, Komisyonun kartel politikasına yardımcı niteliktedir76.

ABD ve AB uygulamaları da göz önünde bulundurularak, Türk rekabet
hukukunda konuya en doğru yaklaşım, uyumlu eylemin apayrı bir rekabet hukuku
kavramı olarak değil de, 4054 sayılı Kanun ve gerekçesinde belirtildiği üzere,
“anlaşmanın varlığının ispatlanmasında bir araç” olarak kabul edilmesidir. Bu
yaklaşımdan hareketle, ABD ve AB’deki tecrübelere de dayanarak, anlaşma-uyumlu
eylemi bir bütünün parçaları olarak kabul edip yakınlaştıran ve yegane fark olarak, 6540
uyumlu eylemde delil yükünü düşüren bir karine yaklaşımının benimsenmesi
şeklinde sonuç geliştirilebilir. Buna göre, ilgili teşebbüsler arasında mutabakatı
gösteren deliller bulunduysa, smoking gun niteliğindeki bu belgelerin gerçekliğini
ortaya koyan bir analizle anlaşma sonucuna ulaşılabilir. Uyumlu eyleme ise, gizli
bilgilerin, fiyat listelerinin rakiplere gönderilmesi gibi net olarak mutabakatı değil ama
ilişkiyi gösteren delillerin, rekabetin bozulduğunu gösteren pazar analizleri ile
desteklenmesi halinde karar verilebilir. Dikkat edileceği üzere, ilişkinin ardından
paralel davranış şartı aranmamakta, pazardaki iktisadi sonuçlara bütün olarak
bakılmaktadır. İşte bu noktada uyumlu eylem karinesi devreye girecek; bilgi
değişiminin, antirekabetçi amaçlı toplantılara katılımın genel pazar davranışlarını 6550
etkilemediğinin ispatı, ilgili teşebbüslere bırakılacaktır.

Bu yaklaşımın benimsenmesinin üç faydası vardır. Birincisi, teşebbüsler
özellikle de oligopolistler, karşılıklı bağımlılıktan kaynaklanan paralel davranışlarının
uyumlu eylem olarak kabul edilmeyeceğinden emin olacaktır. İkincisi, Kurul, uyumlu
eylem karinesine işlerlik kazandıracak; konuya ilişkin tartışmalara son
verebilecektir77. Üçüncüsü, uzlaşmaya ulaşılan anı tanımlayan statik bir yaklaşım
yerine, rekabetin ihlal edildiği bütün süreci kapsayacak biçimde anlaşma ve uyumlu
eylem kavramları birarada kullanılabilecektir.
6560
Kısacası, AB rekabet hukukunda yıllarca süren tartışmaların ardından
Sherman Yasası m.1 uygulamalarına öykünerek ulaşılan sonucu, Türk rekabet
hukukunda da kullanmak mümkündür; “önemli olan anlaşma ve uyumlu eylem
arasındaki ayrım değil; m.4 kapsamındaki uzlaşmalar ile salt paralel davranışlar-
bilinçli paralellikler78 arasındaki ayrımdır”.

76 WHISH, 2000b, s.226.
77 “Rekabeti sınırlayıcı paralel davranışların gösterilmesi” şeklinde bir uyumlu eylem karinesi önerisi ise (bkz.
ASLAN, İ.Y. (2001), Rekabet Hukuku, Genişletilmiş 2. Basım, Ekin Kitabevi, Bursa), bir yandan işletmelerin,
rakiplerinin davranışlarına akıllıca ayak uydurmalarının uyumlu eylem suçlamasına konu olabileceğine dair haklı
bir endişe duymalarına yol açabilecek, öte yandan da karşıt görüşler ileri sürülebilmesinin kolaylığı nedeniyle
tercih sebebi olabilecek niteliktedir. Başka bir deyişle, işletmelere yükümlülük getireceği gerekçesi ile istisna
olarak tanımlanan karine, yine Aslan’ın anlaşmaların ayrıntılı pazar analizi yapmadan, “amaç”tan hareketle
yasaklanabileceği düşüncesi göz önünde bulundurulduğunda, ironik biçimde kurtuluş yolu haline gelebilir. Nitekim
Kurul, uyumlu eylemin varlığına hükmettiği iki kararda da (27.06.2000 tarih ve 00-24/255-138 sayılı Maya ve
17.07.2000 tarih ve 00-26/291-161 sayılı Gazete kararları), bu şekilde bir karineye başvurmamıştır.
78 Oligopolistik bağımlılık, bilinçli bir paralelliktir (conscious paralellism); hatta iktisat yazınında “gizli anlaşma-tacit
collusion” olarak adlandırılmaktadır. “Oligopolistik bağımlılık” açıklamasının kabul edilmesi gerektiği
düşünüldüğünde, yasaklanan davranışlar, “bilinçli paralellikler” değil, “anlaşma-uyumlu eylem neticesinde ortaya
çıkan paralellikler”dir.
06-29/355-87
138

Yukarıdaki değerlendirmelerin, örneğin Ege Seramik ve Ege Vitrifiye’nin
savunmasında yer alan, “anlaşma ve uyumlu eylemler ayrı ayrı kavramlar
olabilmekle birlikte birbirlerinin devamı niteliğinde de olabilirler. Bir uyumlu eylem,
rekabeti bozma amacını güden bir anlaşmanın devamı olabilir. Ancak, söz konusu 6570
kavramlar, tek başlarına da bir vakaya konu olabilirler” ifadesinden hareketle bazı
teşebbüslerce de kabul edildiği söylenebilir. Yine, bazı teşebbüslerin
savunmalarında, “1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın 39. maddesinin 2-a
paragrafı çerçevesinde, Türkiye’nin, Avrupa Topluluğu makamlarınca geliştirilen
içtihatlara uyması zorunluluğunun olduğu” belirtilmiştir. Bu yaklaşımın kabulü de,
yukarıda değinilen AB uygulamaları çerçevesinde, kararda ulaşılan sonucun
doğruluğunu göstermektedir.

4054 sayılı Kanun’un “Para Cezaları ve Süreli Para Cezalarında Zaman
Aşımı” başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki, “Süre, ihlalin vuku bulduğu 6580
gün işlemeye başlar. Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise süre, ihlalin
sona erdiği ya da en son tekrarlandığı günden itibaren başlar” düzenlemesi de
kararda ulaşılan sonucun doğruluğunu destekleyicidir.

7. Bu aşamada soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin, “rekabete duyarlı bilgi
değişimi” konusunda yaptıkları savunmalar değerlendirilmelidir.

Bu çerçevede öncelikle belirtilmesi gereken, bir teşebbüste yapılan yerinde
incelemede bulunan rakiplere ait bilgilerin, piyasadaki araştırmalarla elde
edilebileceği (örneğin, alıcılara duyurulmuş fiyatlar, mevzuat gereğince yayımlanmış 6590
veriler) tespit edilmişse, bunların zaten delil olarak kullanılmadığıdır. Buna karşılık,
yapılan yerinde incelemelerde, “...’nın verdiği-...’dan alınan bilgiler” gibi ifadelerin yer
aldığı belgeler bulunmuştur. Nitekim soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin
çoğunluğu, savunmalarında, “rekabete duyarlı bilgi değişimi” yapıldığını ikrar etmiştir.
Örnek olarak aşağıdaki savunmalara yer verilebilir:

Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasında, “şirketler arasındaki görüşme ve
yazışmalar, seramik piyasasının homojen, şeffaf, uzun dönemli bir pazar ve
oligopolistik yapısından kaynaklanmaktadır. Rakip firmalarla, piyasadaki faaliyetler
ve genel işleyiş hakkında iletişimde ve bilgi alış verişinde bulunulması, satış 6600
koşullarında ve satış fiyatlarında firmaların uyumlu eylemde bulunduklarına dair bir
delil ve gerekçe olarak gösterilemez” ifadesi yer almaktadır.

Graniser’in savunmasında, “yapılan sektör toplantıları, şirketler arası görüşme
ve yazışmalar, seramik sektörünün homojen, şeffaf ve oligopol bir piyasa
olmasından kaynaklanmaktadır. Sektördeki firmaların birbirleri ile iletişimde
bulunması, bilgi alışverişinde bulunması ve toplantılar düzenlenmesi bir uyumlu
eylem göstergesi olarak nitelendirilemez” ifadesi yer almaktadır.

Kaleseramik ve Kalevit Roca’nın savunmasında, “sektör mensubu elbette, 6610
maliyet, fiyat, kalite, pazar konularını konuşacaklardır” ifadesi yer almaktadır.

Toprak Seniteri ve Toprak Seramik’in savunmasında, “sektörde bilgi alışverişi
bulunduğu iddiası gerçekse de soruşturma belgelerinde görüleceği üzere bu bilgi
akışı diğer firmaların tarafımızın herhangi bir talebi olmaksızın fiat ve diğer bilgileri
müvekkil şirketlere göndermesi şeklinde gerçekleşmiştir. 32 adet üreticinin
06-29/355-87
139
bulunduğu seramik sektöründe yaşanan yoğun rekabet beraberinde ister istemez
rakip üretici ve satıcıların satış fiyatlarının ve satış koşullarının bilinmesi
zorunluluğunu getirmektedir. Tüm üretici şirketlerin piyasa rekabetini korumak
amacıyla, rakip firmaların fiyat ve diğer bilgilerini öğrenmeye çalıştığı doğrudur. 6620
Fakat müvekkil şirketlerin bu amacı gerçekleştirmek yönünde hukuk kuralları dışında
herhangi bir davranışı bulunmamıştır. Tam aksine sektörde bulunan diğer firmalar
müvekkil firmaların hiçbir istemi bulunmamasına rağmen kendi fiyat listelerini
müvekkil şirkete göndermişlerdir” ifadesi yer almaktadır.

Umpaş ve Yurtbay Seramik’in savunmasında, “Soruşturma Heyeti’nin tespit
ettiği üzere fiyat, arz miktarı, navlun, vb konular konuşulmasına rağmen bunların
hiçbiri Umpaş/Yurtbay tarafından uygulanmamıştır” ifadesi yer almaktadır.

Yüksel Seramik’in savunmasında ise, “Toprak Pazarlama Genel Müdürünün 6630
raportörlere vermiş olduğu cevaplar son derece doğrudur. Bilgi alışverişi yapılması
normal” ifadesi yer almaktadır.

Konu hakkında söylenmesi gereken diğer bir husus ise, teşebbüslerin varlığını
ikrar ettiği, buna karşılık önemsizleştirmeye çalıştığı rekabete duyarlı bilgi değişimini
AB uygulamasında yasaklayan birçok karar bulunduğu; ABD’de ise, bilgi değişiminin,
per se ihlal teşkil eden eylemler bakımından önemli bir delil teşkil ettiğidir. Her iki
hukukda da, anlaşmaların uygulanabilmesinin bundan sapanların tespitine bağlı
olduğu görüşünden hareketle, teşebbüsler arasındaki ticari sır niteliğindeki bilgilerin
değişimi, üst bir anlaşmanın delili olarak kabul edilmektedir. Çoğu davada anlaşmayı 6640
ortaya koyan açık deliller bulmanın imkansızlığı düşünüldüğünde, bu yaklaşımın
ispat yükünü azaltıcı olduğu açıktır79. Nitekim soruşturmada elde edilen bulgular da
bu yaklaşımın haklılığını ortaya koymaktadır. Örneğin 06.11.1995 ve 16.03.2002
tarihli toplantılara ilişkin belgeler, uzlaşmaya varılması ile uzlaşmadan sapanların
tespiti ve cezalandırılması sürecinde bilgi değişiminin rolünü; dolayısıyla da üst bir
anlaşmanın delili olarak kabul edilme gerekçesini açıkça ortaya koymaktadır80.
Son olarak Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasındaki, “tarafımıza gönderilen
delillerin incelenmesinde, rakip üreticiler arasında pazarın özellikle fiyatlar
bakımından belirsizliklerini yok etmeye yönelik uyumlu eylem olarak kabul
edilebilecek doğrudan ya da dolaylı bir iletişime rastlanılmamıştır” ifadesinde 6650
karşılığını bulan ATAD’ın Sugar kararından hareketle anlaşma ve uyumlu eylem
konusunda yapılan değerlendirmelerin de, rekabete duyarlı bilgi değişimine ilişkin
savunmaları kabul edilemez kıldığı belirtilmelidir.

8. Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin, “oligopolistik bağımlılık” konusunda
yaptıkları savunmalar da değerlendirilmelidir.

Kurul, “oligopolistik bağımlılık” savunmasını kabul etmektedir. Buna karşılık,
yukardaki gibi koordinasyonu gösteren açık belgelerin varlığında, “oligopolistik
bağımlılık” savunması kabul edilemez; aksine, teşebbüslerin “oligopolistik bağımlılık” 6660
esaslı savunmalarında yer alan, “aynı hammadde ve girdiler kullanılarak üretilen

79 KUHN ve VIVES, s.104-105; STEVENS, D. (1995), “Covert Collusion and Conscious Parallelism in
Oligopolistic Markets: A Comparison of E.C. and U.S. Competition Law”, Yearbook of European Law, 15, s.70-71
80 Bu noktada, Eczacıbaşı Grubu’nun savunmasında yer alan, “bilgi alışverişi şeklinde cereyan eden bu
toplantıların bir kartel kararı imiş gibi değerlendirilebilmesi için bu kartelin bir denetim organının olması, kararların
uygulanmasının bir kontrol ve müeyyideye bağlanması ve bilfiil bunların hayata geçmesi şarttır. Oligopolistik
pazarlarda, aktörlerin davranışlarının kartel ile karıştırılması Rekabet Hukukunda çok bilinen bir yanlıştır”
ifadesinin, kararda yer verilen bu tür belgeler ışığında, ihlalin ikrarı niteliği taşıdığı da belirtilmelidir.
06-29/355-87
140
benzer ürünlerin benzer fiyatlar taşıması kadar doğal bir netice yoktur”, “sektördeki
ürünlerin tamamen homojen olması, üretim girdilerinin benzerliği, üretim
masraflarının büyük özellikle aynılığı dikkate alınarak benzer fiyatların olmasının
doğal olması”, “firmaların aynı ürün tarzını imal etmeleri nedeniyle ürünlerinin maliyet
yapılarında benzerlikler vardır. Bu nedenle yaşanan enflasyonun ürün maliyetlerine
getirdiği yükler firmalar tarafından benzer oranlarda hissedilmekte, ekonomik kurallar
ve piyasa şartları gereği de firmalar bu yükleri karşılayabilmek için birbirlerine yakın
zamanlarda, yakın oranlarda zamlar yapmaktadırlar. Zam oranlarının paralelliği dahi
son derece rasyoneldir zira, ülkede yaşanan enflasyon oranının, coğrafi pazar olarak 6670
tüm Türkiye’nin kabul edildiği bir sektörde faaliyet gösteren tüm firmaların maliyet
unsurlarına aynı oranda etki etmesi son derece doğaldır” şeklindeki ifadeler, pazarın
uzlaşmaya müsait olduğunu ve paralel hareketlerin gerçekleştiğini ikrar niteliği ile,
anlaşma-uyumlu eylem kavramı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi hakkındaki
açıklamalar da göz önünde bulundurularak, diğer savunmaların çürütülmesinde
kullanılabilecek bir delil haline gelir. Bu noktada belirtilmesi gereken bir husus,
“oligopolistik bağımlılık savunması yapabilmek için, bir teşebbüsün fiyat artırmasının
ardından diğerlerinin takibi konusunda anlaşılması81” uygulamasının bu soruşturma
bakımından da geçerli olduğudur. Örneğin 06.11.1995 tarihli toplantıya ilişkin
belgeler, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un yürürlükte olduğu ama Rekabet 6680
Kurumu teşkilatının oluşmadığı bir dönemde bu nitelikte bir anlaşmanın yapıldığını
ortaya koymaktadır. Bu belgeler çerçevesinde, Kaleseramik ve Kalevit Roca’nın
savunmasında yer alan, “zamların birbirine yakın tarihlerde olması hayatın mutad
akışının doğal sonucudur. Bilakis, aksi olsaydı, sinsi bir mutabakatın varlığına
inanılabilirdi: Müşterek hareket izlenimini önlemek için kasıtlı tarih farklılıkları
yaratıldığı asıl o takdirde düşünülebilir, değil midir?” ifadesi özel bir anlam
kazanmaktadır.

9. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “soruşturma konusu iddiaların piyasadaki
etkilerinin incelenmediği; incelenseydi, Türkiye gibi iç tüketim miktarından fazlasını 6690
üreten ve üretim maliyeti daima yükselen bir memlekette toplantılardaki
konuşmaların dertleşmeden ibaret kaldığının, istense bile, üreticilerin fiyatı
yükseltmek, üretimi kısmak vb. eylemleri gerçekleştirmelerinin olanaksız olduğunun
görülebileceği; dolayısıyla, seramik kaplama ve vitrifiye ürünlerinde reel bir fiyat
artışının gerçekleşmediği, iç piyasa fiyatlarının İtalya, İspanya gibi ülkelerdeki
seramik üreticilerinin fiyatlarına yaklaşamadığı, şirket karlarının sürekli düştüğü,
bunun sonucunda da pek çok fabrikanın kapanma veya iflas aşamasına geldiği”
belirtilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet 6700
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemlerin hukuka aykırı ve yasak olduğu”
düzenlenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 14 ve 15 inci maddesindeki yetkilerle elde
edilen bilgi ve belgeler, rekabeti sınırlama amacını ve rekabetin kısıtlanması etkisi
doğurabilecek niteliği ispatlamaya yeterli olmasına rağmen, Karar’daki analizlerle
rekabeti kısıtlayıcı etkiler de ortaya konulmuştur. Hemen belirtmek gerekir ki, başta
fiyat olmak üzere analizler, bilgi isteme yazılarına cevaben Kurumumuza gönderilen
fiyat listelerine, yerinde incelemelerde bulunan belgelere (şirket içi yazışmalar,
alıcılara gönderilen faks mesajları gibi) ve teşebbüs yetkililerinin tutanağa geçen 6710

81 SOAMES, 1996, s.24.
06-29/355-87
141
ifadelerine dayanmaktadır. Ancak bu analizlerde, “genel müdürlük, satış müdürlüğü
ve satış pazarlama birimlerinin değişmiş olması; geçmiş satış sirkülerlerinin
saklanmaması vb” nedenlerle eksik hatta bazı durumlarda yanlış-yanıltıcı bilgi
verildiğinden eksiklikler olabilmektedir. Keza fiyatlardan farklılaşmaların, teşebbüs
yetkililerinin yine tutanağa geçen ifadelerinde yer aldığı üzere, bağlantılı satış, fiyat
değişikliğinin ardından alıcılara belli bir dönem için eski fiyattan mal verilmesi gibi
nedenleri olabilmektedir. Bütün bunlar, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesindeki
amaç ve potansiyel etkiye ilişkin düzenlemeyi daha da önemli hale getirmektedir.

Son olarak, satım fiyatı ve şartları, arz miktarı ve benzeri pazar unsurlarının 6720
yine pazar koşulları içinde oluşması gerektiği hatırlatılmalıdır. Varlığı ikrar edilen
toplantı, görüşme, yazışmalar neticesinde oluşan sonuç, teşebbüslerin iddia ettiği
gibi olsa bile-ki kararda bunun aksi ortaya konulmuştur- 4054 sayılı Kanun
kapsamındadır. Kaldı ki teşebbüsler, herhangi bir etki doğurmayacağını iddia
etmelerine rağmen, neden Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden gelip de bazı dönemlerde
haftada bir olacak sıklıkda toplandıklarını ve bu toplantılarda, satım fiyatı ve şartları,
arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı gibi konuları görüştüklerini
açıklayamamaktadır. Açıklanamayan diğer bir husus ise, iddia edilen kötü pazar
koşullarına rağmen, piyasaya girişlerin ve kapasite artışlarının devam etmesidir.
Bütün bunlar da yapılan savunmaların inandırıcılığını ortadan kaldırmaktadır. 6730

10. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “sektördeki firmaların üretim süreçlerinde
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı-Liquified Petroleum Gas [LPG] ya da doğal gaz kullandığı;
LPG ile doğal gaz arasındaki fiyat farkının sektörde haksız rekabet yaratarak
anlaşma yapılmasını olanaksız kıldığı; bazı dönemlerde yoğunlaşan sektör
toplantılarının sebebinin ise doğal gazın fiyatından kaynaklanan haksız rekabete
çare bulmak olduğu” belirtilmiştir.

“Türk Seramik Sektöründe LPG Kullanan Fabrika Sahip ve Yöneticileri”nin,
“Sayın Başbakanımız R.Tayyip Erdoğan’a Açık Mektup” başlığı ile 15.12.2003 tarihli 6740
Türkiye genelinde yayımlanan bir günlük gazeteye verdiği ilanda, “sektörün bir kısmı
doğal gaz ile üretim yaparken bir kısmı LPG ile üretim yapmaktadır. Doğal gaz ile
üretim yapan seramik üreticileri 1000 CAL için 34.800 TL. öderken, LPG ile üretim
yapan bizler ise 1000 CAL için 124.500 TL. ödemekteyiz. Görüldüğü gibi, aynı amaç
için kullanılan bu iki ürün arasındaki fiyat farkı %365’dir. LPG ile üretim yapan
firmaların m2’deki maliyet farkı bugün için 2.311.000 TL’dir” ifadesi yer almaktadır.
Teşebbüsler, “1999’dan itibaren LPG fiyatlarının doğal gaza nazaran arttığını;
sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin bu artış neticesinde oluşan kayıplarını
gidermeye yönelik yasaların82 ise, zararları tamamen gidermekten ve sektördeki
rekabeti, eskiye dönüş şeklinde karşılamaktan uzak kaldığını” belirtmektedir. Bu 6750

82 13.06.2001’de kabul edilen 4680 sayılı Üretimini Likit Petrol Gazı ile Yapan Üreticilerin Zararlarının
Karşılanması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde, “1.5.2001 ile 31.12.2001 tarihleri arasında üretimlerini likit
petrol gazı ile yapan karo seramik, vitrifiye sağlık gereçleri ve porselen sofra eşyası üreticileri ile bu üretim
tesislerine likit petrol gazı kullanarak elektrik sağlamak amacıyla kurulan kojeneratör sistemli otoprodüktör
tesislerin, yukarıda belirtilen sanayi üretimlerinden kendi üretimlerinde kullandıkları elektrik üretimi için
kullandıkları likit petrol gazının maliyeti ile aynı üretimin doğal gaz ile yapılmış olması halinde hesaplanacak
maliyet arasındaki farkın %70’i Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Bu
Kanun gereğince yapılacak ödemelerin toplam tutarı seksen triyon lirayı geçemez…1.5.2001 tarihinden sonra bu
Kanun kapsamında üretime başlayan firmalar bu hükümlerden yararlanamazlar” düzenlemesi yapılmıştır. 2002
Mali Yılı Bütçe Kanunu’nun 61/g fıkrası ile, 4680 sayılı Kanun’daki “31.12.2001” tarihi, “30.6.2002” şeklinde
değiştirilmiştir. “30.6.2002” tarihi ise, 26.12.2002’de kabul edilen 4776 sayılı Yasa’nın 6/g maddesi ile “31.3.2003”
olarak değiştirilmiş; “ancak yapılacak ödemelerin 31.12.2002 tarihine kadarki kullanımları kapsayacağı ve
tutarının 15 trilyon lirayı geçemeyeceği” de hükme bağlanmıştır.
06-29/355-87
142
bilgiler, esasen, rekabeti kısıtlayıcı etkilerin ortaya konulmasında çok önemli hatta
tek başına yeterlidir. Şöyle ki, LPG kullanan firmalara 2001 yılı Mayıs ayından
itibaren verilen desteğin yetersiz olarak nitelendirildiği göz önünde
bulundurulduğunda; pazardaki satım fiyatı ve şartlarının, maliyet dezavantajına
sahip, etkin olmayan teşebbüslerin yaşamasına imkan veren rekabet üstü fiyat
olduğu söylenebilir.

Belirtilmesi gereken diğer bir husus ise, LPG – doğal gaz, ihracat ve sektörün
sorunlarına ilişkin toplantılara83, uyumlu eylem iddiası için kullanılabilecek
niteliklerine rağmen, Soruşturma Raporu’nda ve Karar’da yer verilmediğidir. 6760

11. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “Türkiye’deki krizlerin sektörü olumsuz
etkilediği, bu nedenle, yapılanların kartellerdeki gibi haksız çıkar sağlamaya değil
yaşam mücadelesine yönelik olduğu; kaldı ki, örneğin Alman mevzuatında ‘kriz
karteli’ şeklinde bir kavram bulunduğu, dolayısıyla teşebbüslerin bu olağanüstü
dönemlerdeki faaliyetlerinin yaşam mücadelesi şeklinde kabul edilip, hoşgörülmesi
gerektiği” belirtilmiştir.

Bu savunmaya ilişkin değerlendirme, ABD ve AB uygulamalarından da
yararlanarak yapılabilir. ABD’de “kriz karteli” savunması kabul edilmemektedir. AB’de 6770
ise, bu savunmanın kabulü çok çok istisnaidir ve sıkı kurallara tabidir. Şöyleki;
anlaşma, aşırı kapasitenin azaltılmasına yönelik olmalı; beraberinde, fiyat tespiti ve
kota anlaşması yapılmamalıdır. En önemlisi ise, teşebbüslerin kamu otoritelerinden
habersiz, bireysel tedbirlere başvurmasına kesinlikle izin verilmemektedir84. Somut
olayda önde gelenlerine yer verdiğimiz bu koşulların hiçbiri mevcut değildir.

Kaldı ki 4054 sayılı Yasa’nın 3 üncü maddesinde, “Rekabet” tanımı, “mal ve
hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar
verilebilmesini sağlayan yarış” şeklinde yapılmıştır. Kanun’un Genel Gerekçesi’nde
ise, “Genel olarak piyasa ekonomilerinde rekabet; kar, satış miktarı ve pazar payı 6780
gibi belirli iktisadi hedeflere ulaşmak amacıyla ekonomik birimler arasında ortaya
çıkan bir yarış veya karşıtlık şeklindeki ilişkiler süreci olarak tanımlanmaktadır.
Rekabet, firmaları verimli olmaya, kaliteli ve düşük bedelle daha fazla ürün ve hizmet
sunmaya yönelten çok önemli bir süreçtir. Rekabetin egemen olduğu bir piyasa
ekonomisinde fiyat ve kar göstergeleri müdahalelerden uzak olarak belirlenir.
Firmaların bağımsız karar verebilmeleri ile ülkenin kısıtlı kaynakları verimli bir şekilde
kullanılmaya başlanır ve böylece tüketicinin de refah düzeyi yükselir” denilmektedir.
Bu çerçevede, Ege Grubu’nun savunmasında yer alan, “hem sektördeki tüm
teşebbüsler, hem münferiden Ege Seramik/Ege Vitrifiye hakkında geçerli olan gerçek
şudur:...Sektörde birbirini piyasa dışında bırakmayı istemeyen ama doğru rekabet 6790
etmeyi öğrenmeyi hedeflemiş firmalar sayesinde doğruluk ve dürüstlük yaygınlaşmış,
başarılı olma mücadelesi sınır ötesi piyasalara taşınmış, başarısız olma riski ile her
firma kendi ilkeleriyle mücadele etmiştir. Başarısız olma riskinin önceden
belirlenemediği durumlarda, seramik piyasasına riski hesaplama yeteneğinden
yoksun kişiler girdiğinde ve beklentilerinin dışında şartlar ile karşılaşıldığında ise,
ticari hayatın içinde kalabilmek için rekabet hukuku ilkeleriyle bağdaşmayan yollara

83 Karardaki bazı belgelerde yer alan bu konulara ilişkin ifadelerin çıkarılmamasının sebebi ise, belgenin
bütünlüğünü bozmamak, bu sayede teşebbüslerin savunma hakkını zedelemeyerek sağlıklı bir sonuca
ulaşılabilmesini sağlamaktır.
84 Ayrıntılı bilgi için bkz. GREEN, N. ve A. ROBERTSON (1997), Commercial Agreements and Competition Law
Practice and Procedure in the UK and EC, Second Edition, Kluwer Law International, London, U.K.
06-29/355-87
143
başvurulduğu gözlemlenmiştir” ifadesi ile Efes Seramik’in savunmasında yer alan,
“yapılan toplantıların amacı ciddi zor durumda bulunan sektörde ne tür girişimlerde
bulunabilir ve bu zorluk sebebi ile tüketicilerin hakim duruma geçmeleri karşısında
hangi çözüm yolları bulunabilir konularında düşünce ve fikir alışverişinde 6800
bulunmaktır” ifadesi, özel bir anlam kazanmaktadır.

12. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “pazar paylarının düşük olduğu;
dolayısıyla güçlü kuruluşların yer aldığı piyasada 4054 sayılı Kanun’u ihlal
edebilecek güçlerinin bulunmadığı” iddia edilmiştir.

Bu savunmayı yapan teşebbüslerden bazılarının pazar paylarını hesaplarken,
kendi iç satışlarının sektördeki toplam kapasiteye oranını esas aldığı; piyasa
paylarını bu şekilde düşük göstererek Kurul’u yanıltmak istediği saptanmıştır. Kaldı ki
4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde, doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti 6810
kısıtlama amacını taşıyan teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemlerin de
yasaklandığı belirtilmelidir. En önemlisi ise, geniş katılımlı sektör toplantılarında
varılan uzlaşmanın yarattığı kümülatif etkidir. Son olarak, Ege Seramik’in 14.01.1999
tarihli toplantıya ilişkin savunmasında yer alan, “toplantıya katılan firma temsilcileri
büyük olarak adlandırılan firmaların (Toprak, Ege, Çanakkale, Eczacıbaşı) anlaşması
olsa dahi bu anlaşmalara uyacaklarından emin olmadıklarını ifade etmişlerdir.
Burada anlaşılan odur ki sektörde lider, hakim bir tek firma ya da büyükler grubu
yoktur, bu büyükler zaten kendi aralarında da anlaşma yapsalar uymamaktadırlar ve
küçükler kendi aralarında anlaşma yapma yoluna daha çok gitmekte ve anlaşmanın
şartlarına uyma fikrine daha sıcak bakmaktadırlar. Her şekilde anlaşma yapmak 6820
yasak olmakla birlikte bu durumdan küçüklerin pazar dışına atılmaya çalışılmadığı,
onların da en az büyükler kadar güçlü oldukları aşikardır” ifadesine yer verilmelidir.

13. Seramik kaplama malzemeleri pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler,
savunmalarında, “nakliye bedelinin alıcılara ödetilmesinin, ekonomik ve rasyonel
nedenlere dayandığını, bu uygulamanın başlaması için alıcıların da talebinin
bulunduğunu” ifade etmiş; keza, soruşturma raporundaki başlangıç zamanına ilişkin
tespitlere itiraz etmiştir.

Fiyat tespiti, pazar paylaşımı vb. anlaşmalar, kuşkusuz, ilgili teşebbüsler 6830
bakımından ekonomik ve rasyoneldir. Ancak bunlar 4054 sayılı Yasa’nın 4 üncü
maddesi çerçevesinde hukuka aykırı ve yasaktır. Aynı durum “satım fiyatı ve
şartlarının tespit edilmesi” başlığı altındaki hususlardan yalnızca biri olan “nakliye
bedelinin alıcılara ödetilmesi”ne ilişkin uzlaşma için de geçerlidir.
Uygulamanın başlaması konusunda alıcıların da talebinin bulunduğu
savunması, Türkiye’nin çeşitli illerinde faaliyet gösteren alıcılarla, farklı tarihlerde
yapılan ve yukarıda yer verilen görüşmeler çerçevesinde kabul edilemez.

Uygulamanın başlangıç zamanına ilişkin tespitler ise, bilgi isteme yazılarına
cevaben Kurumumuza gönderilenlere, yerinde incelemelerde bulunan belgelere 6840
(şirket içi yazışmalar, alıcılara gönderilen faks mesajları gibi) ve teşebbüs
yetkililerinin tutanağa geçen ifadelerine dayanmaktadır.

14. Yine seramik kaplama malzemeleri pazarında faaliyet gösteren bazı
teşebbüsler, savunmalarında, “belgelerde yer alan kotaların üzerinde üretim
yaptıklarını” ifade etmiştir.

06-29/355-87
144
Bu savunmaya ilişkin olarak öncelikle söylenmesi gereken, yapılan
anlaşmalarda esasen üretimin değil, yurt içi satış miktarlarının belirlendiğidir. Hemen
belirtmek gerekir ki, üretim ve satış miktarına ilişkin anlaşmaların etkilerinin 6850
gösterilmesi, bilgilerin kaynağı yine ilgili teşebbüsler olduğundan, çok zordur. Bu
çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde, doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemlerin de yasaklandığı hatırlatılmalıdır.

15. İlgili teşebbüsler, “Dikey Kısıtlamalar Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4 üncü
Maddesinin İhlal Edildiği İddiası”na ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde de,
Kanun’a aykırılıklar bulunduğunu ileri sürmüştür.

Bu bölümde ihlalin bulunduğu sonucuna erişilirken, aşağıdaki üç unsurdan en 6860
az ikisinde delil niteliği taşıyan ifadelerin varlığı aranmıştır:
1) Sözleşme,
2) Teşebbüs yetkililerinin ifadesi,
3) Alıcıların ifadesi.
Dolayısıyla konuya ilişkin değerlendirmelerde mevzuata aykırılığın
bulunmadığı açıktır.

16. Son olarak, teşebbüslerin, “para cezası verilirken ilgili pazarın esas teşkil
etmesi; bu çerçevede özellikle yurt içi cironun baz alınması” yönündeki savunmaları
değerlendirilmelidir. 6870

Bu savunmaya ilişkin olarak öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 16 ncı
maddesinde, savunmalardaki istem yönünde bir düzenlemenin yer almadığı
söylenmelidir. İkinci olarak, ilgili mevzuat gereği düzenlenen gelir tablolarının söz
konusu talebi gerçekleştirmeye müsait olmadığı belirtilmelidir. Dolayısıyla, mezkur
istemin kabulü, özellikle alt ürün gruplarının ya da bölgesel nitelikli piyasa
tanımlarının yapıldığı dosyalarda, resmi makamlarca onaylanan bir gayri safi gelir
rakamı üzerinden hareket edilmesini engelleyecektir. Kaldı ki, mevzuat gereği
düzenlenen gelir tablolarının savunmalardaki talebi karşılamaya müsait olmayan
yapısı, bu soruşturmada olduğu üzere, teşebbüslerin gelir tablolarında esas 6880
alınmasını istediği “Yurt İçi Satışlar” kaleminin, Kurul’un baz aldığı “Net Satışlar”
kaleminden daha yüksek olması sonucunu da ortaya çıkarabilmektedir. Bütün bu
açıklamalar çerçevesinde, önceki kararlarda benimsenen yaklaşımdan farklılaşma
yaratacak yukardaki savunmanın kabulüne imkan görülmemiştir.

J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

J.1. SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ PAZARINDA YATAY ANLAŞMA VE
UYUMLU EYLEMLER YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN
İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI 6890

Delil ve tespitler seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den
başlayıp devam eden tek bir anlaşma ve uyumlu eylemin varlığını göstermektedir.
Unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar
paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan bu anlaşma ve uyumlu eyleme,
soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin tamamı, farklı dönemlerle de olsa iştirak
etmiştir. Bu çerçevede, Altın Çini, Anatolia, Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Ercan-
Bozüyük Seramik, Graniser, Hitit, Granist, Kaleseramik, Kütahya Seramik, Pera,
06-29/355-87
145
Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Tamsa, Termal, Toprak Seniteri-Toprak Seramik,
Umpaş, Uşak Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in, 6900
seramik kaplama malzemeleri pazarında yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla
4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği; dolayısıyla aynı Yasa’nın 16 ncı
maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca para cezası uygulanması gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.

4054 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesinin 4 üncü fıkrasında getirilen düzenleme
şu şekildedir:

“Kurul, para cezasına karar verirken, kastın varlığı, kusurun ağırlığı, ceza
uygulanan teşebbüs veya teşebbüslerin pazar içindeki gücü ve muhtemel zararın 6910
ağırlığı gibi unsurları dikkate alır.”

Seramik kaplama malzemeleri pazarında yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği düşünülen teşebbüslerin
kasıtlarının varlığını gösteren belgeler şunlardır:

1. Toprak Grubu’nda bulunan 26.12.1994 tarihli belgedeki “Rekabet Yasası”
ifadesi.

2. Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.08.1998 ve 13.10.1998 tarihli toplantılarına 6920
ilişkin olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadeler.

3. Sersa Yönetim Kurulu’nun 08.12.1998, Serkap Yönetim Kurulu’nun
12.01.1999 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadeler.

4. Rekabet Kurumu’ndan, Ege, Kale, Kütahya ve Toprak grupları ile Söğüt
Seramik ve Uşak Seramik’e gönderilen 09.12.1998 tarihli yazıya ve bu talebe ilişkin
olarak Ege, Kale, Kütahya ve Toprak gruplarının verdiği yanıtlara, “Dikey
Kısıtlamalar Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4 üncü Maddesinin İhlal Edildiği İddiası”
başlıklı bölümde değinilmiştir. 6930

Söğüt Seramik ise söz konusu yazı üzerine 15.12.1998 tarihli yazı ile Söğüt
Pazarlama A.Ş., Onurcan İnşaat A.Ş., Lemeks Ltd. Şti., Ergören Madencilik Sanayi
ve Tic. Ltd. Şti., San Marco Ceramics Pty Ltd ve NW Audek OY ile yapılmış 6 adet
sözleşme göndermiştir. Bu yazıya Rekabet Kurumu’ndan 29.01.1999’da,
“Kurumumuz kayıtlarına 15.12.1998 tarih ve 3980 sayıyla giren muafiyet ve menfi
tespit bildiriminizin değerlendirme kapsamına alınabilmesi için 1997/2 No’lu Tebliğ
hükümleri uyarınca istenilen belgelerden bildiriminizde eksikliği tespit edilen (Form-
1)’in doldurularak ivedilikle aşağıda yazılı Kurumumuz adresine gönderilmesi
gerekmektedir” şeklinde özetlenebilecek bir taleple cevap verilmiş; ancak herhangi 6940
bir yanıt alınamamıştır.

Uşak Seramik’den Rekabet Kurumu’na gönderilen 16.12.1998 tarihli cevapta
ise şu ifadeler yer almaktadır:

“İlgi: a) 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun.
b) 11.11.1997 Tarih ve 1997/6 sayılı Rekabet Kurumu Teşkilatının
Oluşturulmasından Sonra Teşebbüslerin ve Teşebbüs Birliklerinin 4054 Sayılı
Kanun’dan Doğan Hak ve Yükümlülüklerine İlişkin Tebliğ.
06-29/355-87
146
c) 09.12.1998/65-002516 sayılı yazınız. 6950

Kurulunuz’un İlgi (a)’daki yasal düzenleme çerçevesinde ilan etmiş olduğu İlgi
(b)’deki tebliğ uyarınca ve İlgi (c)’deki yazınıza istinaden yapılan açıklamadır;
Şirketimizin gerek 05.11.1997 tarihinden önce ve gerekse de bu tarihten sonra
4054 sayılı yasanın 4. Maddesinde anılan yasaklar dahilinde ya da İlgideki Tebliğin
2. ve 3. maddesindeki bildirimi gerektirecek bir anlaşma ya da uyumlu eylemi mevcut
değildir. Bilgilerinize arz ederiz.”

5. Tamsa’da yapılan yerinde incelemede bulunan 18.10.2001 tarihli Seramik
Kaplama Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı’na ilişkin notlardaki “Kartelleşmeler 6960
yasadışı...” ifadesi.

6. 09.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Serkap’ın düzenlemiş
olduğu sektörel toplantılarda yukarıda ifade ettiğiniz sektörel sorunlar haricinde ne
gibi hususlar görüşülmektedir ve bu konuda eklemek istediğiniz başkaca hususlar
mevcut mudur?” sorusuna, Ege Grubu Yönetim Kurulu Üyesi ve Serkap Yönetim
Kurulu Başkanı Adnan Polat’ın, “Serkap toplantılarında bahsetmiş olduğum hususlar
dışında sizin inceleme alanınıza girebilecek seramik üreticileri arasında fiyat
birlikteliği ve kapasitenin kontrol edilmesi gibi konular görüşülmemektedir. Serkap’ın
sektörel toplantılarında ihracata yönelik sorunlar görüşülebilmektedir” cevabı. 6970

Seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam
eden anlaşma ve uyumlu eylemin temel unsurları arasında yer alan “satım fiyatı ve
şartlarının tespit edilmesi” ile “arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı”, açık-per se
rekabet ihlalidir. Bu durum kusurun ağırlığını göstermektedir.

Muhtemel zararın ağırlığına ilişkin olarak ise aşağıdaki belgelere yer
verilmelidir:

7. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne 6980
ilişkin soruya, Ege Grubu yetkili satıcısı, “...Nakliyenin tarafımızca ödenmesi
maliyetlere %2-5 oranında yansımaktadır” cevabını vermiştir.

8. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Nakliyeyi sizin
ödemenizin maliyetlere yansıması ne şekilde oldu?” sorusuna, Yüksel Seramik
bayisi, “Yaklaşık %6-7 arasında nakliyenin bizim tarafımızdan ödenmesi
maliyetlerimize de yansımıştır...” cevabını vermiştir.

9. 19.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seranit’ten yapmış
olduğunuz alımlarda hangi tarihten bu yana nakliye bedellerini siz ödüyorsunuz? 6990
Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından ödenmesi hususunda seramik kaplama
üreticileri arasında bir anlaşma yapıldığını düşünüyor musunuz? Söz konusu
üreticiler arasında fiyat anlaşmalarının var olduğunu düşünüyor musunuz?”
sorusuna, Seranit yetkili satıcısı, “Seranit 2001 yılının Kasım ayından beri nakliye
bedellerini bizden tahsil etmektedir. Diğer üreticilerde aynı zamanlarda bu
uygulamaya başladılar, bir iki ay fark eder sadece. Örneğin Ege Seramik 2002 Ocak
ayında bu ugulamaya başladı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi konusunda üreticilerin
anlaştığı konusunda duyumum vardır. Nakliye birim maliyetlerimize %3,5-%4 ek yük
getirdi. Nakliye konusunda tepkiliyiz. Ancak tüm üreticiler aynı uygulama içerisinde
06-29/355-87
147
olduğu için yapacağımız bir şey yoktur. 2002 yılının Haziran ayında üreticilerin bir 7000
fiyat tespiti anlaşması yaptığı şeklinde duyumum vardır” cevabını vermiştir.

10. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama
üreticileri arasında nakliyenin alıcılara ödetilmesi konusunda bir anlaşma yapıldığına
ilişkin duyumunuz mevcut mudur?”sorusuna, Toprak Grubu yetkili satıcısı, “1 Nisan
2001’de Eczacıbaşı, Toprak Seramik ve Kale Seramik arasında nakliye konusunda
bir anlaşma yapıldığını duydum. Toprak Seramik’in satış elemanları bize bunu
kendileri ifade ettiler. Biz daha sonra Eczacıbaşı ve Kale Seramik’e sorarak böyle bir
olayı teyid ettirdik. Nakliyeden dolayı maliyetlerimiz %4 arttı. Nakliyeden dolayı
özellikle küçük bayilerin zorlandığı olmuştur. Nakliyenin alıcılara ödetilmesine önce 7010
Eczacıbaşı Seramik geçmiştir” cevabını vermiştir.

11. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Aldığınız ürünlerde
nakliye size mi ait?” sorusuna, Granist bayisi, “Granist’in ürünlerinde nakliye alıcıya
aittir. Granist 2002 yılının 4. ayından itibaren nakliyeyi alıcıya yüklemiştir. Nakliye %3
oranında maliyetlerimizi artırdı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi küçük bayileri zor
duruma düşürmüştür” cevabını vermiştir.

12. 02.01.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Bozüyük Seramik ve
Ercan Seramik teşebbüslerinin satışını yaptıkları seramik kaplama ürünlerinin nakliye 7020
bedelleri hangi tarafça karşılanmaktadır?” sorusuna, Ercan-Bozüyük Seramik Genel
Müdürü Mustafa İça, “2001 Yılı Haziran ayından itibaren bu şirketlerin sattıkları
seramik kaplama ürünlerinin nakliye bedeli alıcılar tarafından karşılanmaktadır.
Nakliye bedelinin alıcılar tarafından ödenmesi maliyetlerimizde %1-3 arasında
azaltma yaratmıştır” cevabını vermiştir.

13. 04.07.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne
ilişkin soruya, Ege Grubu bayisi, “...Nakliye nihai ürün fiyatını %3 oranında
etkilemektedir...” cevabını vermiştir.
7030
Yukarıdaki belgeler, yalnızca nakliyenin kimin tarafından ödeneceği
konusunda bir anlaşma yapılmış olsaydı bile, bunun tüketicilerin alım maliyetine %2-
7 arasında ek yük getireceğini göstermektedir. İlgili olayda ihlalin çok daha kapsamlı
olduğu ve uzun bir döneme yayıldığı göz önünde bulundurulduğunda, zararın ağırlığı
da ortaya çıkmaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde ve raportörlerin görüşü de göz önünde
bulundurularak;

- Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Kaleseramik, Toprak Seniteri ve Toprak 7040
Seramik’e %2,
- Hitit, Kütahya Seramik ve Yurtbay Seramik’e %1,5,
- Altın Çini, Anatolia, Bozüyük Seramik, Ercan Seramik, Graniser, Granist,
Pera, Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Tamsa, Termal, Umpaş, Uşak Seramik,
Efes Seramik ve Yüksel Seramik’e %1,

oranında para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

06-29/355-87
148
J.2. SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ PAZARINDA YATAY ANLAŞMA VE
UYUMLU EYLEMLER YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN 7050
İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Delil ve tespitler, seramik sağlık gereçleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp
devam eden tek bir anlaşma ve uyumlu eylemin varlığını göstermektedir. Unsurları,
“satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi ile rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan bu
anlaşma ve uyumlu eyleme, Çanakçılar, Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye, Kalevit Roca,
Kütahya Vitrifiye, Serel ve Toprak Seramik, farklı dönemlerle de olsa iştirak etmiştir.
Bu çerçevede, Çanakçılar, Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye, Kalevit Roca, Kütahya
Vitrifiye, Serel ve Toprak Seramik’in, seramik sağlık gereçleri pazarında yatay
anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal 7060
ettiği; buna karşılık, Duravit ile Kılınç Vitrifiye’nin yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği iddiasını ispatlamaya
yeterli delil olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4054 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesinin 4 üncü fıkrasında getirilen düzenleme
çerçevesinde, seramik sağlık gereçleri pazarında yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği düşünülen teşebbüslerin
kasıtlarının varlığını gösteren belgeler şunlardır:

1. Toprak Grubu’nda bulunan 26.12.1994 tarihli belgedeki “Rekabet Yasası” 7070
ifadesi.

2. Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.08.1998 ve 13.10.1998 tarihli toplantılarına
ilişkin olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadeler.

3. Sersa Yönetim Kurulu’nun 08.12.1998, Serkap Yönetim Kurulu’nun
12.01.1999 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadeler.

4. Rekabet Kurumu’ndan, Ege, Kale, Kütahya ve Toprak gruplarına gönderilen
09.12.1998 tarihli yazıya ve bu talebe ilişkin olarak Ege, Kale, Kütahya ve Toprak 7080
gruplarının verdiği yanıtlara, “Dikey Kısıtlamalar Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4
üncü Maddesinin İhlal Edildiği İddiası” başlıklı bölümde değinilmiştir.

Seramik sağlık gereçleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam eden
anlaşma ve uyumlu eylemin temel unsurları arasında yer alan “satım fiyatı ve
şartlarının tespit edilmesi”, açık-per se rekabet ihlalidir. Bu durum kusurun ağırlığını
göstermektedir.

İlgili olayda ihlalin kapsamlı oluşu ve uzun bir döneme yayılışı göz önünde
bulundurulduğunda, zararın ağırlığı da ortaya çıkmaktadır. 7090

Bu açıklamalar çerçevesinde ve raportörlerin görüşü de göz önünde
bulundurularak; Çanakçılar, Eczacıbaşı Yapı, Ege Vitrifiye, Kalevit Roca, Kütahya
Vitrifiye, Serel ve Toprak Seramik’e binde 3 oranında para cezası verilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.

J.3. DİKEY KISITLAMALAR YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ
MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

06-29/355-87
149
4054 sayılı Kanun’un 4 ve 5 inci maddeleri, 5 inci madde ile verilen yetkiye 7100
dayanılarak çıkarılan 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”
ve bu Tebliğ’e ilişkin “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik
Kılavuz” çerçevesinde, Ege Seramik, Ege Vitrifiye, Kütahya Seramik, Toprak
Seramik’in 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde yasaklanan alıcıların kendi
satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği sonucuna ulaşılmıştır.

K. SONUÇ

Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar, 7110
Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin
incelenmesi sonucunda;

1. Rekabet Kurulu’nun 15.8.2005 tarihli ve 05-51/785-M sayı ile
“soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına katılarak oy
kullanmasının hukuka aykırı oduğu gerekçesine dayanan ve Kurumumuzca tebellüğ
edilen ve Danıştay 13. Dairesi ve İdari Dava Daireleri Genel Kurulu’nun değişik
kararlarıyla yerleşik hale gelen mahkeme kararlarının bugünkü tarihten itibaren
temyiz edilmemesine ve yürütmenin durdurulması kararı verilenler açısından itiraz
edilmemesine; gelecekte de bu nitelikteki bir gerekçeyle Kurumumuza tebliğ edilecek 7120
tüm kararların temyiz edilmemesine ve yürütmenin durdurulması kararı verilenler
açısından itiraz edilmemesine”

şeklinde alınan kararı uyarınca Seranit Granit Seramik Sanayi ve Tic. A.Ş.,Kütahya
Porselen Sanayi A.Ş., ve Toprak Seramik ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
seramik kaplama malzemeleri ile seramik sağlık gereçleri pazarları açısından ilgili
Danıştay kararının temyiz edilmeksizin dosyanın yeniden değerlendirilebileceğine
İkinci Başkan Tuncay SONGÖR’ün karşı oyu ile, OYÇOKLUĞU ile,

2.1. Graniser Granit Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kütahya Porselen Sanayi A.Ş., 7130
Seranit Granit Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Söğütsen Seramik Sanayi İnşaat
Madencilik İth. İhr. A.Ş., Yıldız Yapı Malzemeleri Depolama Dağıtım Sanayi San. Tic.
Ltd. Şti.’nin, seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp
devam eden ve unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının
kontrolü-pazar paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve
uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiğine, Prof.
Dr. Nurettin KALDIRIMCI’nın, “mesleki teşekkül bünyesinde zaman zaman, toplantı
yapmak suretiyle, uzun süreli bir anlaşma ve uyumlu eylemin varlığı görüntüsünü
verecek şekilde ve ‘potansiyel olarak’ rekabeti ihlal edebilecek nitelikte, teşebbüsler
arası koordinasyonu sağlamaya çalışarak, 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 7140
ihlal edildiği” yönündeki farklı gerekçesi ile, OYBİRLİĞİ ile,

2.2. Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda San. ve Tic.
A.Ş.’nin, seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam
eden ve unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-
pazar paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve uyumlu
eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiğine, Prof. Dr.
Nurettin KALDIRIMCI’nın, “mesleki teşekkül bünyesinde zaman zaman, toplantı
yapmak suretiyle, uzun süreli bir anlaşma ve uyumlu eylemin varlığı görüntüsünü
verecek şekilde ve ‘potansiyel olarak’ rekabeti ihlal edebilecek nitelikte, teşebbüsler 7150
06-29/355-87
150
arası koordinasyonu sağlamaya çalışarak, 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin
ihlal edildiği” yönündeki farklı gerekçesi ve M. Sıraç ASLAN’ın karşı oyu ile,
OYÇOKLUĞU ile,

2.3. Bu nedenle;

- 2001 yılı net satışlarının takdiren %2’si oranında olmak üzere, Ege Seramik
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye 1.678.499,20-YTL, Toprak Seramik ve Gıda San. ve
Tic. A.Ş.’ye 1.173.401,26-YTL,
- 2001 yılı net satışlarının takdiren %1,5’i oranında olmak üzere, Kütahya 7160
Porselen Sanayi A.Ş.’ye 788.200,90-YTL,
- 2001 yılı net satışlarının takdiren %1’i oranında olmak üzere, Graniser Granit
Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye 129.408,42-YTL, Seranit Granit Seramik
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye 67.516,32-YTL, Söğütsen Seramik Sanayi İnşaat
Madencilik İth.İhr.A.Ş.’ye 222.924,53-YTL, Yıldız Yapı Malzemeleri Depolama
Dağıtım San.Tic. Ltd.Şti.’ye 22.144,64-YTL,

para cezası verilmesine, Kurul Üyeleri Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI ve M.Sıraç
ASLAN’ın karşı oyları ile OYÇOKLUĞU ile,
7170
3.1. Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve Tic. A.Ş. ile Toprak Seramik ve Gıda
San. ve Tic. A.Ş.’nin seramik sağlık gereçleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp
devam eden ve unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi ile rekabete
duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiğine, Kurul Üyeleri Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
ve M.Sıraç ASLAN’ın karşı oyları ile, OYÇOKLUĞU ile,

3.2. Bu nedenle;

- 2001 yılı net satışlarının takdiren binde 3’ü oranında olmak üzere, Ege 7180
Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve Tic. A.Ş.’ye 33.566,07-YTL, Toprak Seramik
ve Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye 176.010,19-YTL,

para cezası verilmesine, Kurul Üyesi Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI’nın karşı oyu ile,
OYÇOKLUĞU ile,

4.1. Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve
Tic. A.Ş., Kütahya Porselen Sanayi A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda San. ve Tic.
A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde yasaklanan alıcıların kendi satış
fiyatını belirleme serbestisini engellediğine, Kurul Üyesi M. Sıraç ASLAN’ın karşı oyu 7190
ile OYÇOKLUĞU ile,

4.2. Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve Tic.
A.Ş., Kütahya Porselen Sanayi A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye,
alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi, yatay anlaşma ve
uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin ihlal edilmesi
kapsamında değerlendirildiğinden, ayrı bir para cezası verilmesi gerekmediğine,
Kurul Üyesi Süreyya ÇAKIN’ın karşı oyu ve OYÇOKLUĞU ile,

5. 5388 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile 4054 sayılı Kanun kapsamında bulunan 7200
anlaşmaların bildirilmesi yükümlülüğü kaldırıldığından, anlaşmaların
06-29/355-87
151
bildirilmemesinden dolayı, soruşturma kapsamındaki teşebbüsler hakkında karar
verilmesine gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile,

6. 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesini ihlal eden eylemlerinden dolayı,
rekabetin tesisi ve ihlalden önceki durumun korunmasını teminen yerine getirilmesi
ya da kaçınılması gereken davranışların ve ihlale son verilmesi gereğinin, aynı
Kanun’un 9 uncu maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüslere
bildirilmesine, OYBİRLİĞİ ile,
7210
karar verilmiştir.





































06-29/355-87
152


(24.04.2006 tarihli ve 06–29/355-87 sayılı Kurul Kararı’na)

KARŞI OY GEREKÇESİ


Danıştay 13. Dairesi’nin “soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai
karar toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu”
gerekçesiyle iptal edilen kararlar üzerine, Rekabet Kurulu’nun 15.8.2005 tarih
ve 05-51/785-M sayılı kararı ile alınan “Danıştay 13. Dairesi ve İdari Dava
Daireleri Genel Kurulu’nun değişik kararları ile yerleşik hale gelen mahkeme
kararlarının temyiz edilmemesine ve yürütmenin durdurulması kararı verilenler
açısından itiraz edilmemesine, gelecekte de bu nitelikteki bir gerekçeyle
Kurumumuza tebliğ edilecek tüm kararların temyiz edilmemesine ve
yürütmenin durdurulması karar verilenler açısından itiraz edilmemesine” dair
karar ile ortaya çıkan ve bu nedenden dolayı iptal edilen kararların süresinde
temyiz edilmemesine ilişkin karara katılmıyorum.

Gidilecek yargı yolu yönünden itiraz veya temyiz imkanı bulunan dosya
ya da davalar hakkında sahip olunan tüm yargı yollarının ve haklarının
süresinde kullanılmak suretiyle tüketilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Rekabet Kurulu kararlarının ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay ilgili
dairesinde görüşülerek verilen kararlar, Rekabet Kurulu’nun alacağı diğer
kararlar yönünden emsal karar olması niteliğini taşımaması gerekir. İdari Dava
Daireleri Genel Kurulu tarafından verilen kararlar ise Rekabet Kurulu yönünden
temyiz niteliğinde olduğundan hem Danıştay ilgili dairesi tarafından hem de
Rekabet Kurulu tarafından emsal olarak kabul edilmelidir.

Henüz temyiz edilerek İdari Dava Daireleri Genel Kurulu’na
götürülmeyen bir dava hakkında, Danıştay 13. Dairesi’nin kararı bütün dosyalar
için emsal kabul edilerek, itiraz ya da temyiz imkanı bulunan dosyalar
yönünden ve hatta geleceğe de yönelik olarak yargı yolunu kapatırcasına alınan
kararın hukuka uygun olmadığı görüşündeyim.

Kaldı ki, Rekabet Kurulu kararlarının, 4054 sayılı Kanun’un 56 vd.
maddelerinde yer verilen “Özel Hukuk Alanındaki Sonuçları” nedeniyle
tarafların bu yöndeki haklarını mahkemelerde kullanabileceği de göz önüne
alındığında, sahip olunan yasal yolları kullanmaktan vazgeçmenin sorumluluğu
ve önemi daha da açığa çıkmaktadır.

Hakkında karar verilen teşebbüslerden ;
Kütahya Porselen Sanayi A.Ş. ,
06-29/355-87
153
Seranit Granit Seramik Sanayi Ticaret A.Ş. ,
Toprak Seramik ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.(seramik kaplama-
seramik sağlık)’ye
ait iptal kararlarının Kuruma tebliği 05.04.2006 tarihinde yapılmış olup
bu kararların temyiz süreleri henüz geçmemiştir.

Yukarıda yer alan nedenlerden dolayı bu teşebbüslere ilişkin iptal
kararlarının henüz temyiz süreleri dolmadığından öncelikle temyiz
başvurusunun yapılması gerektiğini düşündüğümden, kararın birinci bendinde
yer alan çoğunluk görüşüne katılmıyorum.



Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan































06-29/355-87
154


(Rekabet Kurulu’nun 24.04.2006 tarih ve 06-29/355-87 Sayılı Kararı)

KARŞI OY GEREKÇESİ


Rekabet Kurulu ilgili kararıyla seramik kaplama malzemeleri pazarında,
14.12.1994’den başlayıp devam eden ve unsurları “satım fiyatı ve şartlarının tespit
edilmesi, arz miktarının kontrolü, pazar paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi”,
seramik sağlık gereçleri pazarında da, yine aynı tarihten başlayan ve unsurları “satım
fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi ile rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay
anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin ihlal
edildiğini hükme bağlamıştır.

Seramik kaplama pazarındaki ihlal tespitine “mesleki teşekkül bünyesinde
zaman zaman” toplantı yapmak suretiyle, uzun süreli bir anlaşma ve uyumlu
eylemin varlığı görüntüsünü verecek şekilde ve "potansiyel olarak” rekabeti ihlal
edebilecek nitelikte teşebbüsler arası koordinasyonu sağlamaya çalışarak, 4054
sayılı Kanun’un 4.maddesinin ihlal edildiği “gerekçesiyle katılmakla birlikte, seramik
sağlık gerekçeleri pazarındaki tespite ise, böyle bir tespite esas olacak belge ve
bilgilerin bulunmadığı gerekçesiyle katılmıyorum.

Özellikle, seramik kaplama pazarındaki teşebbüs birliği kararları ve
uygulamalarının, ilk planda aksi düşünülebilse de, tipik bir ihlal olarak
nitelendirilemeyeceğine ve öngörülen cezayı gerektirecek yeterli bilgi, belge ve
değerlendirmeye dayanmadığına dair önemli ipuçları vardır.

Alınan Kurul kararı, çeşitli açılar itibariyle eleştirilebilir özellikler taşımaktadır:

1.1994 tarihinde başladığı iddia edilen ve neredeyse ilgili pazardaki bütün
teşebbüslerin taraf olduğu bir anlaşma ve uyumlu eylemin en azından soruşturma
tarihine kadar devam ettiğinin düşünülmesi ve bu süre içinde kesintisiz bir ihlalin var
olduğu iddiası cevaplandırılması zor soruları gündeme getirmektedir:

a) Gittikçe genişleyen, ülke içi ve dışı dinamikler ile yoğun bir rekabet ortamına
dönüşen pazarda, daha fazla büyümek, daha çok kar elde etmek isteyen onlarca
küçük, büyük firmanın uzun süreli bir anlaşma ve uyumlu eylem içinde
bulunması ne ölçüde mümkündür?
b) Bilinen anlaşma ve uyumlu eylem örnekleri, daha ziyade az sayıdaki teşebbüsün
bir araya gelmesi şeklindedir. Bir sektördeki veya çok önemli bir pazardaki çok
sayıda teşebbüsün, uzun yıllar boyunca aynı ortak paydada buluşması ne
derecede kabul edilebilir? Aynı pastanın bölüşülmesi sözkonusu ise, iktisat
teorisi ve reel ekonomi uygulamaları çerçevesinde konuyu değerlendirdiğimizde,
teşebbüslerden birinin veya birkaçının bu “oyun”u bozması beklenemez mi?
c) Uzun süreli bir ihlalin varlığı iddia ediliyorsa, bu süre içinde, ilgili sektör
aktörlerinden, tüketicilerden, çeşitli organizasyonlardan veya medyadan bir
şikayetin, bir ihbarın gelmemesinin sebepleri açıklanmalı, daha da önemlisi, böyle
“ciddi, ağır ve uzun süreli bir ihlal-vukuat “ karşısında Rekabet Kurulu’nun niçin
re’sen soruşturma açmadığı sorusu cevaplandırılmalıdır. Çünkü pazardaki
06-29/355-87
155
teşebbüsler açısından düşünüldüğünde, ilgili mevzuatın ve Rekabet Kurulu’nun
varlığını bile bile, bazı uygulamaları devam ettirmek, herhalde aşırı cesaret ve
cür’etkârlık olurdu.

2.4054 sayılı kanunla ihdas edilmek, korunmak ve sürdürülmek istenilen “rekabet
politikası”, ihlal niteliği taşıyan anlaşma ve/veya uyumlu eylem ile diğer davranışların
önlenmesini amaçlarken, kanunun ilgili maddelerine aykırı olduğu düşünülen
eylemlerin kamu yararına ters düştüğünü ispat etmek sorumluluğunu da
getirmektedir. Kanunun uygulanması, sadece formel ifadelere bakılarak verilecek
kararlar ile otomatik işleyen ve işletilen bir süreç değildir. Kamu otoritesinin, kamu
yararı gerekçesiyle, rekabeti sınırladığı düşünülen bazı davranışları, muafiyet
kapsamına alabildiği, yararlı etkiler, zararlı sonuçlardan daha fazla ise, bazı
durumlarda, ihlal denebilecek oluşum ve davranışlara göz yumduğu dikkate alınırsa,
“görüntü”nün ötesinde eyleme, işleme, sonuçlara bakılması gerektiği açık ve bilinen
bir husustur. Bu bağlamda, bazı konular dikkati çekmekte ve bu konularla ilgili
sorular sormak gerekmektedir:

a) Eğer uzun süreli bir anlaşma var idiyse ve teşebbüs temsilcileri tarafından
amacın rekabetin sınırlanması olmadığı iddia ediliyorsa, ihlalin varlığı, ilgili
pazarda meydana getirdiği etkiler gösterilerek ispat edilmelidir. Soruşturma
dosyasında hangi “iktisadi analiz” yapılarak, pazarda rekabetin ihlal edildiği ispat
edilmiştir?
b) Rekabet politikası ya da rekabet hukuku, kaynakların rasyonel kullanıldığı,
teşebbüslerin piyasaya girişinin engellenmediği , tüketici yararının gözetildiği bir
ekonomik düzen öngörüyor ise, mevcut soruşturma dosyasında var olduğu iddia
edilen, ve bu amaçlara ters düşen yoğun, sürekli ve örgütlü ihlal, nasıl
gerçekleşmiş, bu alanlarda hangi sonuçları doğurmuştur? Piyasaya girişler
engellenmiş, eşit şekilde satış politikaları ve fiyatlar belirlenmiş, aynı oranda
üretim kısıtlanıp, piyasa denetim altında tutulmuş mudur?
c) 1994’ten beri, sabit fiyatlar baz alındığında, seramik sektöründeki tüketici
fiyatları, yıllar itibariyle düşmüş ise, piyasaya yeni teşebbüslerin girişinin
engellendiğine dair bir emare yoksa, aşırı kapasiteden kaynaklanan problemleri
hafifletmek için başarılı denebilecek ihracat rakamlarına ulaşılmış, sektör yıllar
itibariyle, kendini yenilemek ve rekabet gücünü artırmak gibi bir özelliğe
kavuşmuş ve ithalatın yasaklanması gibi bir durum söz konusu değilse, uzun
süreli tipik bir kartelin varlığı iddiası ispat edilememekte ve havada kalmaktadır.
Kartelvari bir örgütlenme olsaydı, ihracat bu ölçüde artar, düşük kapasitenin
olumsuzluklarından kurtulmak için teşebbüsler olağanüstü bir çaba içine girer
miydi?

3. Üretilen malların nispeten homojen olması, teşebbüslerin aynı şartlardan aynı
şekilde etkilenebilmesi; bu bağlamda hammadde, enerji ve işgücü maliyetleri ile
üretim, kapasite, dağıtım, satış politika ve fiyatları gibi değişkenlerin eş zamanlı
benzer davranışlara yol açması, daha önemlisi de ortada bütün sektör mensuplarının
üye olduğu bir teşebbüs birliğinin faaliyetlerinin bulunması, pazardaki tablonun “ihlal”
görüntüsü verecek şekilde oluşmasına sebep olmuştur.

4. İhlal iddiasına hedef olan, anlaşma uyumlu eylem veya koordinasyon görüntülü
davranışların, amaç ve etkilerinin, içerisinde bulunulan pazar şartlarından
soyutlanarak değerlendirilmesi yanlış olacaktır. Ortada rekabet mevzuatı ve
Rekabet Kurulu var iken, bir pazardaki bütün aktörlerin kanunun, yasak saydığı bir
06-29/355-87
156
eğilim ve eylem içinde bulunması, üstelik bunu alenen ve ısrarla yıllarca sürdürmesi,
hiç bir surette “rasyonel” bir davranış olarak savunulamayacaktır. Dolayısıyla, böyle
bir davranışın, niçin bu şekilde var olduğunun anlaşılır temelleri ve sebepleri
üzerinde durulmalıdır. Bu çerçevede, hala bir türlü çağdaş standartlarda
kurumlaşmamış, yönetim ve işletmecilik anlayış ve uygulamalarımızın özellikleri ile
bu alanla ilgili kamu kurumlarının yeterince etkin olamamaları gerçeğine işaret
etmemek, gerçeğin bir kısmına göz yummak demektir.

5. “Önleyici kontrol” ile düzeltici veya ceza vermeyi esas alan kontrol anlayışının çok
önemli ve farklı sonuçlar doğurduğu bir gerçektir. Teşebbüs birliklerinin hangi tür
kararları alıp alamayacağına ilişkin bir rekabet düzenlemesi yapılabilse, mesela, bu
konuda bir muafiyet tebliği hazırlanabilse ve ilgili kamuoyuna duyurulabilseydi,
seramik üreticileri, ihlal denebilecek davranışlar içine herhalde girmezler bu tür
davranışlardan uzak kalırlardı.

6.Teşebbüslerin, herhangi bir muafiyet almaksızın, ihlal görüntüsü verecek
davranışlardan uzak kalmasını teminen, “4054 sayılı kanun kapsamında uygun
olmayan davranışlar içinde bulundukları” tespiti yapılsa bile, cezai müeyyide asgari
düzeyde tutulabilir ve Kurul kararı bu şekilde alınabilirdi.

Bu mûlâhaza ve gerekçelerle, ilgili Kurul kararına katılamıyorum.






Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi




















06-29/355-87
157

Rekabet Kurulu’nun 24.04.2006 tarih ve 06-29/355-87 sayılı Kararı’na

KARŞI OY GEREKÇESİ
Seramik kaplama malzemeleri ve seramik sağlık gereçleri pazarlarında
faaliyet gösteren 8 teşebbüs ile 23 teşebbüsün “Satım fiyatı ve şartlarını tespit
etmek, piyasayı bölüşmek, arz miktarını kontrol etmek” suretiyle 4054
sayılı R.K. nun 4. maddesini ihlal ettiklerinden bahisle açılan soruşturma
sonucunda verilen ihlalin sübutuna ve cezalandırmaya ilişkin 24.04.2006 tarih
06-29/355-87 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’nın bir bölümüne aşağıda belirttiğim
gerekçelerle katılmamaktayım. Şöyle ki;
A-Haklarında soruşturma açılan üretim şirketlerinden üçünün bünyesinde
bulundukları şirketler grubunun aynı zamanda pazarlama şirketleri de bulunmaktadır. Bunlar
;
ÜRETİM ŞİRKETİ PAZARLAMA ŞİRKETİ
1- Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. → Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama
A.Ş.
2- Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. → Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama
Ve Tic. A.Ş. A.Ş.
3-Toprak Seramik ve Gıda S → Toprak Seramik ve İnşaat Malz.
Tic. A.Ş. P Tic. A.Ş.
Üretim Şirketlerine açılan soruşturmada; kendilerine isnat edilen Rekabet
Kanunu’na aykırı fiiller;
- Satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi,
- Arz miktarının kontrolü,
- Pazar paylaşımı,
- Rekabete duyarlı bilgi değişimidir.
Görüleceği üzere satım fiyatı ve şartları, pazar paylaşımı, rekabete duyarlı bilgi
değişimi, seramik ya da sağlık gereçleri üreten şirketlerin uğraşabilecekleri faaliyet
konuları olamazlar. Nitekim soruşturmada toplanan delillerden bu işlem ve
faaliyetlerin pazarlama şirketi bulunan gruplarda pazarlama şirketleri ve onların
yöneticileri tarafından yapıldığı görülüp anlaşılmıştır.
Yukarıdaki açıklamada görüleceği üzere üretim şirketleri ile bu şirketlerin
ürettiği malzemeleri pazarlayan pazarlama şirketleri birbirinden tamamen ayrı tüzel
kişiliklere haiz anonim şirketlerdir.
Anonim Şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nun 269 ila 484. maddeleri arasında
düzenlenmiştir. 1982 Anayasası’nın 48. maddesi özel teşebbüsler kurma özgürlüğünü
tüm bireyler için kabul etmektedir. Medeni Kanun’un 47. maddesine göre başlı başına
bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca yönelmiş olan
bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik
kazanırlar. Tüzel kişi; belirli, ortak ve sürekli bir amacı gerçekleştirmek ve
başlıbaşına bağımsız bir varlığa sahip olmak üzere örgütlenmiş; hukuk düzeni
tarafından kendilerine hukuk süjesi olma niteliği tanınan kişi veya mal topluluklarıdır.
06-29/355-87
158
Tanımdan da anlaşılacağı gibi; tüzel kişiliğin başlıca üç unsuru bulunmaktadır.
Bunlar;
a-Amaç
b-Bağımsızlık
c-Örgütlenme ‘ dir.
Tüzel kişiliğe sahip kişi ve mal topluluklarının bağımsız bir varlığı
bulunmaktadır. Bu bağımsızlık içsel ve dışsal nitelikte olmak üzere iki yönlüdür. İçsel
açıdan bağımsızlık, tüzel kişiliğin kendisini oluşturan kişilerden bağımsız bir
varlığının olması anlamını taşır. Dışsal bağımsız kişilik ise, tüzel kişnin 3. kişilerle
bağımsız bir hukuk süjesi olarak hukuki ilişkiler kurabilmesini ifade eder. Bağımsız
kişilik, hukuk düzeni tarafından kişi veya mal topluluklarına tanınan bir niteliktir.
Tüzel kişiler tıpkı bireyler gibi gerçektir. Kendisine özgü bir iradesi olmadığından
haklarını gerçek kişiler aracılığıyla kullanabilirler. Tüzel kişiler hak ve borç ehliyetine
sahiptirler. Bu ehliyet tıpkı gerçek kişilerdeki gibi tüzel kişiye hak ve borçlara sahip
olabilme iktidarı sağlar. Kişi, hak sahibi varlık anlamına geldiği için hak ehliyeti,
kişiliğin temelini teşkil eder. Tüzel kişiler hak ehliyetini, tüzel kişilik niteliğini
aldıkları anda elde eder. Medeni Kanunun 48. maddesinde vurgulandığı üzere tüzel
kişiler cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar
dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler. Bir kişinin iradî davranışı ile hukuki
sonuç meydana getirmesini ifade eden fiil ehliyetine tüzel kişiler de sahiptirler. Diğer
bir deyişle, tüzel kişiler de tıpkı gerçek kişiler gibi kendi eylemleriyle hak sahibi
olabilirler, keza borç altına girebilirler. Gerçek kişiler iradelerini bizzat kendileri
açıklarken, tüzel kişiler insan olmadıklarından iradelerini organ adı verilen gerçek
kişiler tarafından oluşturulmuş kurulların kararları ile ve yine gerçek kişiler tarafından
açıklarlar. Hukuk normlarından anlaşılacağı üzere her bir anonim şirket birbirinden
bağımsız ve ayrı tüzel kişiliklere sahip olduklarından, birinin yasalara aykırı oluşan
fiillerinden dolayı bir başkasının sorumluluğunun söz konusu edilemeyeceği her türlü
izahtan vareste bulunmaktadır. Müşahhas olayda; Rekabet Kanunu’na aykırı fiilleri
seramik sektörünün pazarlama şirketleri gerçekleştirmiş ise bu şirketlerin sorumlu
tutulması, haklarında soruşturma açılması ve ihlalin sabit görülmesi durumunda
cezalandırılması gerekir. Buna ceza sorumluluğunun kişiselliği ilkesi denilmektedir.
Ceza Sorumluluğunun Kişiselliği İlkesi, bugün çağdaş hukuk sistemlerinin
vazgeçilmezleri arasında yer almaktadır. Ceza Sorumluluğunun Kişiselliği İlkesi
birbirini tamamlayan iki alt ilkeden oluşmaktadır. Bunlar; kişinin kendi kusurlu
eyleminden sorumlu olması ile üçüncü kişinin eyleminden sorumlu
tutulamayacağı alt ilkeleridir. Evrensel Hukuk’ta bir kusurlu ya da suç oluşturan
eylemin bir kişiye isnat edilebilmesi için, diğer koşullara ek olarak iki koşulun yerine
getirilmesi gerekir. Bunlardan birincisi eylemin söz konusu kişinin eseri olması, başka
bir ifade ile ; kişinin hareketi ile sonuç arasında bir nedensellik bağlantısının
bulunması koşuludur. İkincisi ise, bu eylemin gerçekleştirilmesinde kişinin kusurlu
olmasıdır.
Yukarıda belirtilen üretim şirketleri gerek sektörlerinin gerekse içinde yer
aldıkları grubun devasa şirketleridir. Nitekim ürettikleri ürünler için üretim
faaliyetinden ayrı ve ihtisas gerektiren pazarlama işlemleri için pazarlama şirketlerine
sahip bulunmaktadırlar. Ayrı tüzel kişiliklere haiz üretim ve pazarlama anonim
şirketlerinin her birinin ayrı şahıslar tarafından oluşturulan yönetim kurulları, ayrı
şahısların sorumluluk üstlendikleri genel müdürleri, denetim organları vardır. Bu
06-29/355-87
159
şirketlerin binaları, hatta bulundukları iller bile farklıdır. Bu şirketleri bir grubun bir
binasının iki farklı odasında ya da katında faaliyet gösteren şirketler olarak düşünmek
ve değerlendirmek mümkün değildir.
Görüleceği üzere Ahmet ile Mustafa, Ayşe ile Veli nasıl birbirinden ayrı
bağımsız ve müstakil kişiliklere sahip ise hakkında soruşturma açılan Seramik Üretim
Şirketleri ile o grubun Pazarlama Şirketleri birbirinden ayrı bağımsız ve müstakil
kişilikler(tüzel kişilikler)dir. Ege Seramik San.Tic. A.Ş. adlı üretim şirketi ile Ege
İnşaat Malzemeleri Pazarlama Anonim Şirketi, Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve
Tic. A.Ş: ile Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama Anonim Şirketi, Toprak Seramik ve
Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Toprak Seramik ve İnşaat Malz. Paz. ve Ticaret Anonim
Şirketi ayrı ayrı kişilikte olan, birinin fiilinden diğerinin sorumlu tutulması mümkün
bulunmayan bağımsız kişiliklerdir. Nitekim, bu hukuki gerçeğin sonucudur ki,
Ege’nin, hem seramik Anonim Şirketine , hem de sağlık gereçleri Anonim Şirketine
ayrı ayrı soruşturmalar açılmış ve ayrı ayrı cezalandırılmaları cihetine gidilmiştir.
Aynı grubun ekonomik bütünlük arz eden ve bu olgu içerisinde değerlendirilen tek bir
teşebbüsü olarak kabul edilmemişler, iki ayrı ve farklı tüzel kişilik, iki farklı teşebbüs
olarak değerlendirilip cezalandırılmışlardır. Ahmet’i öldüren Mehmet ise , Ahmet’in
ölümünden nasıl ki bir başka kişi olan Veli sorumlu tutulamıyor ise ve Mehmet’in
yargılanması ve cezalandırılması gerekiyorsa “satım fiyatı ve şartlarını tespit, arz
miktarını kontrol, pazar paylaşımı, rekabete duyarlı bilgi değişimi” gibi Rekabet
Yasasına aykırı davranış ve eylemlerde bulunan pazarlama şirketleri olabileceğinden,
bu olgu ve eylemlerle hiç bir ilgisi bulunmayan, bu davranış ve eylemlerin sahibi
olmayan üretim şirketlerini sorumlu tutmak, haklarında soruşturma açmak ve
cezalandırmak Rekabet Kanunu’na, Türk Hukuku’na ve Evrensel Hukuk’a aykırılık
olacaktır.
Kurul tarafından üretim şirketleri aleyhine “satım fiyatı ve şartlarının tespit
edilmesi, arz miktarının kontrolü, pazar paylaşımı, rekabete dayalı bilgi değişimi”
suretiyle Rekabet Kanunu’na muhalefette bulundukları iddia olunarak soruşturma
açılmıştır. İhlal fiillerini ikâ edenler üretim şirketleri değil, pazarlama şirketleridir. O
nedenle üretim şirketleri yönünden ihlal, suçlama subuta ermemektedir. Pazarlama
şirketleri için herhangi bir soruşturma açılmadığı için bu teşebbüslerin de
cezalandırılması olanaksızdır.
Açıkladığım nedenlerle yukarıda isimlerini belirttiğim 3 üretim şirketinin
cezalandırılması 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırıdır.
B- Rekabet Kurulu Yasa’nın 16. maddesi uyarınca para cezasına hükmederken
16. maddenin 4. fıkrası uyarınca kastın varlığını, kusurun ağırlığını, ceza uygulanan
teşebbüs veya teşebbüslerin pazar içindeki gücü ve ağırlığı gibi muhtemel unsurları
dikkate almaktadır. Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin sektördeki özellikleri,
sektörün kendi özelliği, dünya piyasalarında Türk Seramik Sektörünü ulaştırdıkları
saygın konum ve sağladıkları talep, gerçekleştirdikleri ihracatlar ve Türkiye’ye
sağladıkları döviz girdileri nazarı itibare alındığında para cezası oranlarının kabule
göre %2 ,%1.5 ve %1 olarak saptanması ve tertibi doğru değildir, fazladır.



M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi
06-29/355-87
160
Rekabet Kurulu’nun 24.04.2006 günlü 06-29/355-87 sayılı Kararına
KARŞI OY


Seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık gereçleri pazarlarında
faaliyet gösteren 32 teşebbüsün, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine dair açılan soruşturma
sonrasında alınan nihai karar ile ilgili olarak;

“Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri San. ve
Tic. A.Ş., Graniser Granit ve Seramik Sanayi Ticaret A.Ş., Kütahya Porselen Sanayi
A.Ş., Seranit Granit Seramik Sanayi ve Tic. A.Ş., Söğütsen Seramik San. Mad. İnş.
İth. İhr. A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yıldız Yapı Malz.
Depolama Dağıtım San. ve Tic. Ltd Şti’ne alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesi fiili, yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesinin ihlal edilmesi kapsamında değerlendirildiğinden, ayrı
bir para cezası verilmesi gerekmediği” yönündeki karar hükmüne; ilgili teşebbüslere,
raportör görüşünde de yer aldığı üzere, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesi, yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesinin ihlal edilmesi ile birlikte oluştuğundan, Kurul’un
24.11.1999 tarih ve 99-53/575-365 sayılı İGTOD ve 05.10.2001 tarih ve 01-47/483-
120 sayılı Volkswagen kararları da göz önünde bulundurularak, asgari binde iki
oranında para cezası verilmesi gerektiği düşüncesi ile katılmıyorum.




Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy