Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-6 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 06-29/358-89
Karar Tarihi : 24.4.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Cihan AKTAŞ, M. Haluk ARI
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Kent Kart İşletme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
20
D. ŞİKAYET EDEN : Mehmet ÇATLAKKAYA
Yeşilyurt Mh. 43. Sk. No:3 Seyhan/Adana
E. TARAFLAR : - Kent Kart İşletme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Somuncu Sk. Basmacı Han No:17/1 34431
Beyoğlu/İstanbul
- Oyakbank A.Ş.
Eski Büyükdere Cd. Ayazağa Yolu No:6 34398
Maslak/İstanbul
30
F. DOSYA KONUSU: Kent Kart İşletme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Kent Kart)
Ile Oyakbank A.Ş. (Oyakbank) arasında Adana ilinde kurulan “Elektronik
Ücret Toplama ve Araç Takip Sistemi” işinin işletimi konusunda
operasyonel ve finansal işlemlerde işbirliği yapılmasına ilişkin olarak
akdedilen “Protokol”e menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet
tanınması talebi ile konuya ilişkin şikayetin değerlendirilmesi.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.1.2006 tarih, 125 sayı ile giren
şikayet dilekçesi ve 17.1.2006 tarih, 18 sayı; 6.3.2006 tarih, 1347 sayı ve
8.3.2006 tarih, 1430 sayı ile giren muafiyet/menfi tespit başvurusu üzerine 40
düzenlenen 14.4.2006 tarih, 2004-4-6/MM-06-CA sayılı Muafiyet Ön İnceleme
Raporu 18.4.2006 tarih, REK.0.08.00.00-130/92 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-
29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda,
06-29/358-89
2
- Bildirimi yapılan ve şikayet edilen Protokollerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında muafiyetten yararlanmasının mümkün
olmadığı,
- Bu haliyle Tebliğ hükümlerinin aşılması veya genişletilmesi niteliğinde olan, beş 50
yıldan uzun süreli rekabet etmeme yükümlülüğü içeren Protokollere bireysel
muafiyet verilmesinin de mümkün olmadığı,
- Protokollerin 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”
kapsamında muafiyetten yararlanabilmesi için ilgili maddelerdeki rekabet etmeme
yükümlülüğünün beş yıl ile sınırlandırılmasının yerinde olacağı, dolayısıyla ilgili
Protokollerde Kurulca takdir edilecek bir süre içerisinde gerekli değişikliğin
yapıldığının tevsik edilmesinin gerektiği,
- Aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un muafiyet ile ilgili hükümlerinden
yararlanamayan sözleşmelerin tarafları hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca
soruşturma açılacağının ilgili taraflara bildirilmesinin uygun olacağı 60
görüşlerine yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Oyakbank tarafından Kent Kart’a ve motorlu taşıtlar kooperatiflerine sunulan
hizmetler, vadesiz mevduat hesapları açarak bu hesaplar arasında günlük para 70
akışını sağlamaktır. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı, “mevduat kabulü ve hesaplar
arası para transferi hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bankaların şubeleri aracılığıyla tüm Türkiye’de faaliyet göstermeleri ve ilgili
hizmetler açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine
göstergeler bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
80
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Adana ilinde toplu taşıma hizmeti veren kooperatiflerin
üyelerinin otobüslerine Kent Kart isimli ödeme sistemi cihazlarının yerleştirilmesi
ve ilgili kartların dağıtımını yapan Kent Kart ile üye motorlu taşıt kooperatiflerinin
mevduat ve para transferi hizmetlerini Oyakbank’tan temin etmeleri amacıyla
imzalanan Protokol’e muafiyet tanınması talebinden ibarettir.
Şikayet dilekçesinde ise, Oyakbank ile S.S. 178 Motorlu Taşıtlar Kooperatifi
arasında “Elektronik Ücret Toplama ve Araç Takip Sistemi Protokolü” 90
imzalandığı, uygulamada çıkan sorunlar nedeniyle, üyelerce kooperatif
06-29/358-89
3
yöneticilerinden başka bankalarla da çalışılması talep edildiğinde, Oyakbank ile
imzalanan sözleşmenin 8. ve 13. maddeleri uyarınca bu bankanın 10 yıl boyunca
sisteme hizmet veren tek banka olacağının, onun rızası olmadan başka
bankalarla çalışılamayacağının öğrenildiği; Oyakbank’a münhasırlık veren 8.
madde ile sözleşme süresini belirleyen 13. maddenin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve
6. maddelerine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
I.2.1. Protokollerin Niteliği
Protokollerin 1. maddelerinde Oyakbank ile Kentkart’ın ve Oyakbank ile 100
kooperatiflerin Adana ilinde kurulacak “Elektronik Ücret Toplama ve Araç Takip
Sistemi” işinin işletimi konusunda operasyonel ve finansal işlemlerde işbirliği
yapmak üzere mutabakata vardıkları; Bankanın temel yükümlülüğünün Adana
Kent Kart aracılığı ile ödenen kullanım bedellerinin bayilerden tahsil edilmesi,
kooperatiflere ve araç sahiplerine aktarılması ve aktarılan bedellerden firma,
banka ve bayi komisyon bedellerinin tahsil edilmesi olduğu belirlenmiştir. Bu
itibarla bildirime konu sözleşme ve şikayete konu sözleşme hizmet alımına
yönelik anlaşmalardır.
Kent Kart tarafından işletilen sistem genel olarak bankalar tarafından sunulan 110
ödeme sistemlerine benzerlik göstermektedir. Ödeme sistemleri, paranın
dolaşımını sağlayan bir fon transfer sistemi olarak tanımlanabilir. Kartlı ödeme
sistemleri ise, genellikle bankalar tarafından işletilen ve iki müşterinin farklı iki
bankadan hizmet alması durumunda aradaki bilgi ve para akışının sağlanabildiği
sistemlerdir. Kent Kart sisteminin işleyişi de bir kartlı ödeme sistemi gibidir. Bu
sistemde üç taraf bulunmaktadır: Kent Kart (kartları ihraç eden ve araç
sahipleriyle anlaşarak cihazları yerleştiren), araç sahipleri ve kart hamilleri. Kent
Kart, kredi kartı ve banka kartı sistemlerindeki ihraççı ve kabulcü banka işlevlerini
bir arada yürüten teşebbüstür. Bankacılık hizmetlerini de ihtiyaç duyduğu takdirde
dışarıdan temin etmekte veya bu para aktarımı işini de kendisi üstlenmektedir. 120
Kartların tüketicilere dağıtımı ise, Kent Kart ile sözleşmesi bulunan dolum
bayilikleri kanalıyla yapılmaktadır.
I.2.2. Oyakbank ile Kent Kart Arasında Akdedilen Protokol
Protokol’ün 3. maddesine göre bankanın yükümlülükleri; kendisine teslim edilen
kartları saklamak, formatlamak, kartları bayilere teslim etmek, bayilerden kart
bedellerini tahsil etmek, kartların bayiye teslimine kadar sigorta poliçesi
kapsamından sorumlu olmak, bilgisayar sistemi üzerinde tutulan yükleme limit
bilgisini güncellemek, bayilerin kart yükleme cihazlarına parasal değer yüklemek, 130
bilgisayar sistemi için 25-30 metrekarelik klimalı bir oda tahsis etmek ve sistem
için yeterli sayıda personel görevlendirmek, sistemin birtakım operasyonel
giderlerini karşılamak, sistemin kesintisiz çalışmasını temin etmek için gereken
tedbirleri almaktır. Ayrıca bankanın bu işler için hiçbir bedel talep etmeyeceği de
sözleşmede düzenlenmiştir.
Protokol’e göre Kent Kart, Oyakbank’a yazılım ve donanım masrafları kendisine
ait olmak üzere ABIM adlı bir bilgisayar sistemi kuracaktır. Protokol’de kurulan
06-29/358-89
4
sistemin yazılım, donanım ve bakım sorumluluğunun Kent Kart’a ait olduğu
düzenlenmiştir. 140
Protokol’ün 8. maddesinde ise, banka tarafından verilecek hizmetlere ilişkin
olarak, bayi tahsilatlarının yapılacağı bir hesap tesis edileceği, her iş günü
bayiden %3, Kent Kart’tan %2 komisyon kesintisinden sonra kalan tutarın Kent
Kart hesabına yatırılacağı; Kent Kart talimatı ile bayi hesaplarına aktarım
yapılacağı; ABİM aracılığı ile gelen bilgilere göre toplu taşıma kooperatiflerinin
hesaplarına ilgili tutarların aktarılacağı; bu tutarlar üzerinden %3 Kent Kart, %2
bayi ye ve %0,6 banka komisyon bedeli alınacağı; yıllık kart kullanım bedellerinin
Kent Kart hesabına aktarılacağı; iade taleplerinin karşılanması durumunda
bankanın iade tutarlarını hesaplardan düşerek ödeyeceği hükümlerine yer
verilmiştir. 150
Protokol’ün 9. maddesinde “Firma tarafından Adana Kent Kart uygulamasının,
Adana ilinde Firma tarafından genişletilip farklı alanlara yaygınlaştırılmasının
talep edilmesi ve işbu farklı alanlardaki perakendeci işyerlerine yapılacak
kullanım bedeli ödemelerinin Havuz 2 hesabından karşılanarak yapılması
durumunda; Banka, yukarıdaki hizmetleri Protokol hükümlerine uygun olarak
verdiği sürece servis sağlayan tek banka olacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Protokol’ün 12. maddesinde ise protokolün 9.3.2005 tarihinde 10 yıl süre için
imzalandığı ve tarafların sözleşmenin bitim tarihi olan 9.3.2015 tarihinden en az
üç ay önce ihbarda bulunmak kaydıyla tazminatsız olarak sözleşmeyi 160
feshedebileceği; protokol koşullarına aykırılık halinde her iki tarafın da süre
sonunu beklenmeksizin ve her zaman çekilecek ihtarname ile Protokolü sona
erdirebilecekleri belirtilmektedir.
I.2.3. Oyakbank ile Motorlu Taşıtlar Kooperatifleri Arasında Akdedilen
Protokol
Şikayet dilekçesi ekinde gönderilen Oyakbank ile Adana Halk Otobüsleri Odası,
SS 178, SS 59, SS 72, SS 184 ve SS 118 Motorlu Taşıtlar Kooperatifleri
arasında imzalanan “Elektronik Ücret Toplama ve Araç Takip Sistemi 170
Protokolü”nün 8. maddesinde “Oyakbank, yukarıdaki hizmetleri Protokol
hükümlerine uygun olarak verdiği sürece servis sağlayan tek banka olma
özelliğini sürdürecektir. Toplu taşıma kooperatifleri, söz konusu hizmetleri, farklı
bankalara Oyakbank’ın yazılı muvafakati olmaksızın veremeyecektir.” hükmü yer
almaktadır.
Protokol’ün 12. maddesinde ise, Protokol kapsamında Banka nezdinde her bir
motorlu taşıtlar kooperatifi adına açılmış hesapların yalnızca Protokol’de
öngörülen işlemlerin ikmali için kullanılacağı, hiçbir kooperatifin bu hesaplar
üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunmayacağı düzenlenmiş ve kooperatiflerin 180
hesaplardan para çekemeyeceklerini, virman yoluyla başka hesaba ve/veya
başka bankaya para aktaramayacaklarını ve bu hesap için herhangi bir şekilde
faiz talep edemeyeceklerini taahhüt ettikleri hükme bağlanmıştır.
06-29/358-89
5
Protokol’ün 13. maddesinde ise Protokolün 9.3.2005 tarihinde 10 yıllık bir süre
için imzalandığı, tarafların 9.3.2015 tarihinden en az 3 ay önce yazılı ihbarda
bulunmak kaydıyla tazminatsız olarak Protokolü feshedebileceği, Protokol
koşullarına aykırılık halinde, her iki tarafın da süre sonunu beklenmeksizin ve her
zaman çekilebilecek ihtarname ile Protokolü sona erdirebileceği belirtilmektedir.
190
I.2.4. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”nin “Kapsam”
başlıklı 2. maddesi hükmü ile, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya
hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar
Tebliğde belirtilen koşulları taşıması kaydıyla grup muafiyeti kapsamına
alınmıştır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Kent Kart’a ve kooperatiflere mevduat kabulü ve 200
hesaplar arası para transferi gibi bankacılık hizmetleri sağlayan Oyakbank ile
Kent Kart ve kooperatifler, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet göstermektedirler. Ayrıca, taraflar arasındaki anlaşma, sayılan hizmetlerin
Kent Kart ve kooperatifler tarafından alınmasını konu edinmektedir. Bu
çerçevede ilgili protokoller birer dikey anlaşmadır.
Öte yandan, 2002/2 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinde, "Bu Tebliğ ile tanınan
muafiyet anlaşmada yer alan alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı
aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.
Rekabet etmeme yükümlülüğü ise 3. maddede “Alıcının anlaşma konusu mal 210
veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını,
satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü
yükümlülük” olarak tanımlanmıştır. Buna göre Oyakbank ile Kentkart arasında ve
ayrıca Oyakbank ile kooperatifler arasında imzalanan protokollerde yer alan
sırasıyla 9. ve 8. maddelerin, Kent Kart ve kooperatiflerin başka bankalardan
bankacılık hizmeti almamayı kabul ettiği hükümlerinin rekabet etmeme
yükümlülüğü niteliği taşıdığına şüphe bulunmamaktadır. Ancak söz konusu
rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi sözleşmede 10 yıl olarak
belirlendiğinden Tebliğ’in 5. maddesine aykırılık söz konusudur.
220
Tebliğ’in 5. maddesi, muafiyetin rekabet yasağına ilişkin hükme
uygulanmayacağını hükme bağlamaktadır. Dolayısıyla grup muafiyetinden
yararlanan bir anlaşmada 5. maddede belirtilen nitelikte rekabet yasağına ilişkin
bir hüküm yer alması durumunda, anlaşma grup muafiyetinden yararlanmaya
devam edecek; ancak rekabet yasağı getiren düzenleme muafiyetten
yararlanamayacaktır.
Dosya mevcudu bilgilerden, mezkur Protokollerde düzenlenen -rekabet yasağı
içerenler haricindeki- hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliği kapsamına girdiği
anlaşılmaktadır. Bu noktada, Protokollerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki 230
koşulları taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi yerinde olacaktır.
06-29/358-89
6
I.2.5. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
I.2.5.1. Malların Üretim ve Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni
Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin
Sağlanması
Söz konusu protokoller, Oyakbank tarafından Kent Kart’a ve motorlu taşıtlar
kooperatiflerine bankacılık hizmetleri verilmesini konu edinmektedir. Protokollerin
tek bir bankadan hizmet alınmasını öngörmekle birlikte, toplu taşıma alanında 240
kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaştırılması bakımından önemli bir gelişme
sağladığı anlaşılmaktadır. Zira yolcular, Kent Kart sistemi sayesinde para veya
bilet yerine kart kullanmakta ve yanlarında para/bilet bulundurma ihtiyacından
kurtulmaktadır. Kent Kart bankacılık hizmetlerini dışarıdan alarak sistemin
işleyişinde gerçekleştirilen para transferinin daha hızlı bir şekilde yapılmasını
sağlamakta ve dolayısıyla sisteme katılan araç sayısını artırabilmektedir. Toplu
taşıma hizmetlerinin sunulmasında ödemelerin kartla yapılır hale gelmesi, bu
hizmetlerde teknik gelişme sağlanmasında önemli bir aşamadır. Protokollerden,
kartların yaygınlaştırılarak yalnızca toplu taşımada değil, perakendecilerde de
kullanılmasının planlandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, Kent Kart tarafından, yakın 250
zamanda kartlara kredi kartı niteliğinin de eklenmesinin planlandığı ifade
edilmiştir.
I.2.5.2. Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
4. madde anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet
alabilmesi için, malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasında elde edilen
iyileşmenin tüketiciye yansıtılması gerekmektedir. Kanun'da tüketicinin ekonomik
gelişmeden yarar sağlaması gerektiği belirtilmekle birlikte, yararlanmanın ölçüsü
ve kapsamı hususunda herhangi bir ifade yer almamaktadır. Tüketicinin yarar 260
sağlaması açısından beklenen genellikle fiyatlar seviyesindeki düşüş olmakla
birlikte, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne
daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar da
tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirilebilir. Kent Kart
sisteminin Oyakbank’tan bankacılık hizmetleri almasını ve sistemin işleyişindeki
para transferi akışını düzenleyen protokoller sayesinde yolcular bilet/para taşıma
zorunluluğundan kurtulmakta; bayiler aracılığıyla dağıtılan ve dolumu yapılan
kartlarla daha gelişmiş bir sistem üzerinden toplu taşıma hizmetine ilişkin
ödemelerini yapmaktadır. Sistemin diğer tüketicisi konumunda olan kooperatifler
ise banka tarafından sağlanan hizmetler sayesinde daha düzenli ve sistematik 270
şekilde sistemden kazançlarını tahsil edebilmektedir. Zira Protokoller
kooperatiflerin hesaplarına ilgili bedellerin aktarılmasına ilişkin bir akış planı
öngörmektedir. Sistemin sağladığı raporlar sayesinde para akışının sağlıklı bir
şekilde banka tarafından yürütülmesi sağlanmaktadır. Bu çerçevede, hem
yolcuların hem de kooperatiflerin hizmetlerin sunulmasındaki yeni gelişme ve
iyileşmelerden yarar sağladıkları anlaşılmıştır.
06-29/358-89
7
I.2.5.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan
Kalkmaması
280
Muafiyet tanınabilmesi için aranan üçüncü şarta göre, rekabeti sınırlayıcı
anlaşma, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kaldırılmasına
yol açmamalıdır. Bankacılık hizmetlerinde Oyakbank’ın hakim durumda
bulunmadığı ve bankalar arasında özellikle mevduat kabulü konusunda ciddi bir
rekabet yaşandığı dikkate alındığında, Kent Kart’a ve kooperatiflere bankacılık
hizmetlerini sunan tek bankanın Oyakbank olmasının veya sistemde yalnızca bir
bankanın bulunmasının bankacılık hizmetleri piyasasının önemli bir bölümünde
rekabeti ortadan kaldırmadığı neticesine varılmıştır. Kooperatiflerin hesaplarına
günlük para akışının sistematik bir biçimde, sistemin sağladığı raporlardaki
verilere dayalı olarak aktarılması, sistemde tek bankanın yer almasıyla daha etkin 290
bir şekilde sağlanabilecektir.
I.2.5.4. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin
Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması
Teşebbüsler kural olarak anlaşma ile amaçladıkları ekonomik yararların
gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle
yükümlüdürler. Bu nedenle muafiyet değerlendirmesine esas olan bu son koşula
aykırılık ya izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin gereğinden fazla
sınırlanması ya da rekabetin sınırlanması gereğinin dahi bulunmaması hallerinde
söz konusu olabilir. Kent Kart sisteminin işleyişi bakımından sistemde tek banka 300
olması rekabeti gereğinden fazla sınırlamamaktadır. Bununla birlikte,
Oyakbank’ın 10 yıl boyunca Kent Kart’a ve kooperatiflere bankacılık hizmeti
veren tek banka olmasının rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde
edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması koşulunu karşılamadığı
kanaatine varılmıştır. Esasen, toplu taşımalarda kartlı ödeme hizmetleri, yakın
dönemde teknolojideki hızlı ilerleme ile birlikte farklı boyutlar ve özellikler
kazanabilecek bir hizmet türüdür. Bu nedenle, söz konusu sisteme ve sistem
üyesi kooperatiflere 10 yıl süre ile tek bankadan hizmet almaları yükümlülüğü
getirilmesi, rekabeti gereğinden fazla sınırlamaktadır.
310
Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda bildirime ve şikayete konu
protokollerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki muafiyet koşullarını, rekabet
etmeme yükümlülüğünün süresi açısından, taşımadığı anlaşılmıştır. Ancak Kent
Kart sisteminin işleyişinde para transferi işlemi oldukça önemli olup, Kent Kart’ın
bu hizmeti bir banka veya finans kuruluşundan temin etmesi gereklidir. Bu
çerçevede, 10 yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğü nedeniyle grup
muafiyetinden yararlanamayan, ayrıca bireysel muafiyet koşullarını da aynı
nedenle karşılamadığı anlaşılan söz konusu protokollerin 2002/2 sayılı Tebliğ’in
sağladığı grup muafiyetinden yararlanabilmesi için bu protokollerdeki rekabet
etmeme yükümlülüğünün beş yıla kadar olan bir süre ile sınırlandırılması 320
gerektiği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
06-29/358-89
8
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Oyakbank A.Ş. ile motorlu taşıt kooperatifleri ve Oyakbank A.Ş. ile Kent Kart
İşletme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında akdedilen, Oyakbank A.Ş.'nin Kent
Kart’a ve kooperatiflere mevduat kabulü ve para transferi hizmetleri sağlamasını
konu edinen protokollerin 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti 330
Tebliği” kapsamında muafiyetten yararlanmasının mümkün olmadığına
OYBİRLİĞİ ile,
2. Bu haliyle Tebliğ hükümlerinin aşılması veya genişletilmesi niteliğinde olan,
beş yıldan uzun süreli rekabet etmeme yükümlülüğü içeren protokollere bireysel
muafiyet verilmesinin de mümkün olmadığına OYBİRLİĞİ ile,
3. Söz konusu protokollerin 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği” kapsamında muafiyetten yararlanabilmesi için ilgili
maddelerdeki rekabet etmeme yükümlülüğünün beş yıla kadar olan bir süre ile
sınırlandırılması gerektiğine, bu çerçevede anılan protokollerde gerekli 340
değişikliğin yapıldığının 60 gün içinde Kuruma tevsik edilmesine OYÇOKLUĞU
ile,
4. Aksi takdirde 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un muafiyet
ile ilgili hükümlerinden yararlanamayan sözleşmelerin tarafları hakkında
Kanun’un 40. maddesi uyarınca soruşturma açılacağının ilgili taraflara
bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
06-29/358-89
9
(24.04.2006 tarihli ve 06–29/358-89 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
Oyakbank A.Ş. ile kooperatifler ve Oyakbank A.Ş. ile Kent Kart İşletme
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Kent Kart) arasında akdedilen protokollerin 2002/2
sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” kapsamında “Grup
Muafiyetinden” ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ifade edilen “Bireysel
Muafiyetten” yararlanamadığına dair çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte,
Rekabet etmeme yükümlülüğüne dair 10 yıllık sürenin 3 yıl ile
sınırlandırılması ve birden fazla banka ile çalışma olanağı sağlayacak şekilde
protokoldeki hükümlerin değiştirilmesinin rekabetçi bir piyasanın oluşmasının
temininde daha yararlı olacağı düşüncesiyle çoğunluk görüşüne bu yönden
katılmıyoruz.
Kent Kart sisteminin işleyişi bakımından, Oyakbank’ın 10 yıl boyunca Kent
Kart kartlı ödeme sistemine ve kooperatiflere bankacılık hizmeti veren tek banka
olmasının, 4054 sayılı Kanun 5. maddesinin (d) bendinde ifade edilen “rekabetin
(a) ve (b) bendindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla
sınırlanmaması” koşulunu karşılamadığı kuşkusuzdur. Bu sistemde üyelerin 10
yıl süre ile tek bankadan hizmet almaları yükümlülüğüne mecbur tutulmaları
rekabetin gereğinden fazla sınırlandırıldığını göstermesi için yeterlidir.
Rekabetin sınırlandırılması sonucunu doğuran ve muafiyet koşullarını
karşılamadığı anlaşılan, tek banka ile çalışma ile rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresi açısından, protokollerdeki ilgili hükümlerin değiştirilmesi
gerekmektedir. Bu çerçevede, protokollerdeki ilgili hükümlerden, rekabet etmeme
yükümlülüğünün 3 yıl ile sınırlandırılması ve tek banka ile çalışılmasının ise
tercihe kısıntı getirmeksizin, birden fazla değişik bankalarla da çalışma olanağı
sağlayacak şekilde değiştirilmesinin ilgili piyasada rekabetin tesisi anlamında
daha olumlu sonuç doğuracağı kanaatini taşıdığımızdan, kararın 3. bendindeki
çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Tuncay SONGÖR M.Sıraç ASLAN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy