Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-108 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 06-40/504-131
Karar Tarihi : 6.6.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Evren SESLİ
C. ŞİKÂYET EDEN : İhbar
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN
- Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği 20
Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali No:32 Şanlıurfa
- Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.
Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali Şanlıurfa
- Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmeciliği Ltd. Şti.
Atatürk Bulvarı Gökdelen Apt. Altı Şanlıurfa
- Tatlıses Turizm Ltd. Şti.
Atatürk Bulvarı Ulakoğlu Apt. No:156 Şanlıurfa
- Öz Diyarbakır Seyahat Ltd. Şti. Acentesi Enver Koyuncu
Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali Şanlıurfa
- Devran Turzim Ltd. Şti. Acentesi Bakır Tumbul 30
Otogar İçi Üst Kat No:7 ŞANLIURFA
- Turay Turizm ve Şanlıurfa Ceylan Pınar Şirketlerinin Acentesi Kenan Sönmez
Otogar İçi Turay Turizm Yazıhanesi No:29 Şanlıurfa
- Star Diyarbakır Ltd. Şti. ve Topçam Şirketlerinin Acentesi Hatice Emektar
Otogar İçi No:1 Şanlıurfa
- Yeni Diyarbakır Seyahat Ltd. Şti. ve Lüks Siirt Ltd. Şti. Acentesi İbrahim Halil
Bayar
Otogar Üst Kat No:6/A Şanlıurfa
- Urfa Eser Ticaret Ltd. Şti.
Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali No:206 Şanlıurfa 40
- Tokat Seyahat Şirketi’nin Acentesi Ali Sağır
Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali No:2 Şanlıurfa
06-40/504-131
2
- Has Diyarbakır Şirketi’nin Acentesi Bakır Bayar
Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali Şanlıurfa
- Özlem Diyarbakır Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şirketi’nin Acentesi Süleyman Elma
Otogar İçi Özlem Diyarbakır Seyahat Şanlıurfa
- Diyarbakır Sur ve Star Batman Şirketlerinin Acentesi Ceylan Karagöz
Şairnabi Mah. Cumhuriyet Cad. Paflar apt. No:5 Şanlıurfa
E. DOSYA KONUSU : Şanlıurfa ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu 50
taşıma hatlarında faaliyet gösteren firmaların oluşturduğu teşebbüs birliği
niteliğindeki Derneğin, belirli hatlarda ortak fiyat tarifesi belirleyerek 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : İhbar yazılarında, Şanlıurfa ili merkezli faaliyet
gösteren otobüs firmalarının şehirlerarası yolcu taşıma bilet fiyatlarını birlikte
belirledikleri iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ:
- Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.5.2005 tarih ve 3394 sayı, 18.5.2005 tarih ve 60
3395 sayı ile intikal eden başvurular üzerine hazırlanan 27.5.2005 tarih ve 2005-
4-108/İİ-05-MY sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurul'un 2.6.2005 tarih ve 05-38 sayılı
toplantısında görüşülmüş ve karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı
pazarında rekabetin ihlal edilip edilmediğinin, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun
kapsamında soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla,
Kanun’un 40/1. maddesi gereğince önaraştırma açılması Kararı alınmıştır.
- Yapılan inceleme sonucu elde edilen bulgular ışığında hazırlanan 15.7.2005
tarih ve 2005-4-108/Ö.A.-05-MOA sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet
Kurulu’nun 21.7.2005 tarih ve 05-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve
Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği, Şanlıurfa Cesur Turizm 70
Otobüs İşletmesi Ltd. Şti., Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmeciliği Ltd. Şti.,
Tatlıses Turizm Ltd. Şti., Öz Diyarbakır Seyahat Ltd. Şti. Acentesi Enver
KOYUNCU, Devran Turizm Ltd. Şti. Acentesi Bakır TUMBUL, Turay Turzim ve
Şanlıurfa Ceylan Pınar Şirketlerinin Acentesi Hatice EMEKTAR, Yeni Diyarbakır
Seyahat Ltd. Şti. ve Lüks Siirt Ltd. Şti. Acentesi İbrahim Halil BAYAR, Urfa Eser
Ticaret Ltd. Şti., Tokat Seyahat Şirketi’nin Acentesi Ali SAĞIR, Has Diyarbakır
Şirketi’nin Acentesi Bakır BAYAR, Özlem Diyarbakır Turizm San. Tic. Ltd.
Şirketi’nin Acentesi Süleyman ELMA ve Diyarbakır Sur ve Star Batman Şti.’nin
Acentesi Ceylan KARAGÖZ hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 80
- Rekabet Kurulu’nun anılan kararı sonucunda, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca
taraflara soruşturma açıldığına dair bildirim yapılmış ve söz konusu bildirime
cevaben gönderilen ilk yazılı savunmalar alınmıştır.
- Soruşturma Heyetince tamamlanan 23.1.2006 tarih ve SR/06-01 sayılı
Soruşturma Raporu, Kanun’un 45. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu’nun tüm
üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince
06-40/504-131
3
haklarında soruşturma yürütülen teşebbüslerden 30 gün içerisinde ikinci yazılı
savunmalarını göndermeleri talep edilmiştir.
- Taraflardan Kenan SÖNMEZ, İbrahim Halil BAYAR, Bakır BAYAR, Hatice
EMEKTAR, Ali SAĞIR, Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti., 90
Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti., Urfa Eser Tic. Ltd. Şti., Şanlıurfa Seyahat
Otobüs İşletmeciliği Ltd. Şti. ve Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri
Derneği ikinci yazılı savunmalarını yapmışlardır. Enver KOYUNCU, Bakır
TUMBUL, Süleyman ELMA ve Ceylan KARAGÖZ Soruşturma Raporu’nda
kendileri ile ilgili yapılan tespit ve değerlendirmelere itiraz etmemişler ve ikinci
yazılı savunma haklarını kullanmamışlardır.
- Söz konusu yazılı savunmalar üzerine Soruşturma Heyeti’nin hazırladığı
10.3.2006 tarihli Ek Yazılı Görüş, Kanun'un 45/2. maddesi uyarınca tüm Kurul
Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
- Tarafların savunma süreleri 20.4.2006 tarihinde sona ermiş ve taraflardan Ali 100
SAĞIR, Kenan SÖNMEZ, İbrahim Halil BAYAR, Hatice EMEKTAR, Bakır
BAYAR, Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. ve Şanlıurfa Seyahat Otobüs
İşletmeciliği Ltd. Şti. ek savunma yapmış, diğer teşebbüsler ek görüşe karşı yazılı
savunmalarını göndermemişlerdir.
- Rekabet Kurulu'nun 28.4.2006 tarih ve 06-31/377-M sayılı toplantısında,
yürütülen soruşturma ile ilgili olarak 6.6.2006 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına karar verilmiştir. Anılan tarihte yapılan sözlü savunma toplantısının
ardından Kurul, 6.6.2006 tarihinde 06-40/504-131 sayı ile nihai kararını vermiştir.
Kurul’un nihai kararı, gerekçeli karar daha sonra tebliğ edilmek üzere 21.6.2006
tarihinde taraflara tefhim edilmiştir. 110
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Urfa Eser Tic. Ltd. Şti., Enver KOYUNCU, Bakır TUMBUL, Kenan SÖNMEZ,
Hatice EMEKTAR, İbrahim Halil BAYAR, Ali SAĞIR, Bakır BAYAR, Süleyman
ELMA ve Ceylan KARAGÖZ şahıs işletmelerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında
ihlal teşkil edecek faaliyetlerinin tespit edilememesi nedeniyle haklarında açılan
soruşturmanın idari para cezası verilmesine yer olmadığı kararı ile
sonuçlandırılması,
2- Ancak Kenan SÖNMEZ, İbrahim Halil BAYAR, Bakır BAYAR, Hatice
EMEKTAR ve Ali SAĞIR şahıs işletmelerinin yetkili ve görevlilerinin önaraştırma 120
aşamasında görevli Kurum raportörlerine yanlış veya yanıltıcı bilgi vermeleri
sebebiyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (2006/1 sayılı Tebliğ ile değişik)
(b) bendi uyarınca 2.900 YTL idari para cezası ile cezalandırılmaları,
3- Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti., Şanlıurfa Seyahat Otobüs
İşletmeciliği Ltd. Şti., Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. ve Şanlıurfa İli
Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ve
özellikle de aynı maddenin “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı
oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit
edilmesi” şeklindeki (a) bendinde yasaklanan eylemleri gerçekleştirdikleri tespit
06-40/504-131
4
edilmiş olup, söz konusu teşebbüs birliği ve teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 130
16. maddesinin (2006/1 sayılı Tebliğ ile değişik) ikinci fıkrası uyarınca 5.800
YTL’den az olmamak üzere bir önceki yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi
gelirlerinin %10’una kadar para cezası ile cezalandırılmaları,
4- Ceza miktarı belirlenirken 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin dördüncü
fıkrası gereği ve takdirleri Rekabet Kurulu’nda olmak üzere adı geçen
teşebbüslerin karayolu ile şehirlerarasında yolcu taşımacılığı sektöründe yaşanan
atıl kapasite, maliyet artışları, pazarda talebin önemli ölçüde dalgalanması gibi
ekonomik sorunlar sebebiyle anlaşma yaptıklarının ve bilet fiyatlarını tabi oldukları
T.C. Ulaştırma Bakanlığı’nın ilgili mevzuatında öngörülen limitlerde
uyguladıklarının göz önünde bulundurulması 140
gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İlgili ürün pazarı, haklarında soruşturma yürütülen tarafların faaliyetleri dikkate
alınarak “otobüs ile şehirlerarası yolcu taşıma hizmetleri” pazarı olarak tespit
edilmiştir. 150
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği ve soruşturmaya konu
şehirlerarası yolcu taşıma şirketlerinin Şanlıurfa İli merkezli hatlarda faaliyette
bulundukları dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar, “Şanlıurfa merkezli karayolu
yolcu taşıma hatları” olarak belirlenmiştir.
I.2. Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüsler
I.2.1. Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği 160
1992 yılında kurulmuş olan Şanlıurfa İli Otobüs işletmecileri Derneği (Dernek)
Tüzüğü’nde Derneğin amacı;
“a) Karayolu ile yurt içi ve uluslararası yolcu taşıma ve taşımacılığının Türkiye’de
geliştirilmesi için gerekli çalışmalarda ve araştırmalarda bulunmak,
b) Karayolu ile yurt içi ve yurt dışı yolcu taşımacılığında çalışan idari ve sefer
personelini eğitmek, teknik vasıtaların geliştirilmesine ve kullanılışına ait gerekli
teknik ve bilimsel araştırmalar yapmak,
c) Uluslararası ve yurtiçi yolcu taşımacılığını ilgilendiren konularda hakem görevini
ifa etmek,
d) 22.4.1982 tarih ve 17672 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ulaştırma 170
Bakanlığı’nın Karayolu ile Uluslararası Yolcu ve Eşya Taşımaları Hakkında
06-40/504-131
5
Yönetmelik Esasları ile buna ek olarak çıkarılacak yönetmeliklerin uygulamada
yeknesaklığını sağlayıcı önlemler almak,
e) Üyelerine uluslararası iş potansiyelini eşitlik esaslarına göre düzen sağlamak,
monopol hatları serbest rekabet ilkelerine açmak, yeni iş sahaları temin etmek,
uluslararası ikili karayolu toplantıları ile gerektiğinde uluslararası yolcu taşımacılığı
konularını ilgilendiren toplantılara katılmak, üyelerini ve üyelerinin bağlı oldukları
firmaları temsil etmek, dernek faaliyetlerini ilgilendiren yayınları takip ederek
üyelerine duyurmak, toplantılar yapmak, konferanslar vermek, kurslar açmak,
uluslararası müracaatların değerlendirilmesinde ilgili resmi mercilere yardımcı 180
olmak,
f) Dernek üyeleri arasında yurt içi, yurt dışı yolcu taşımacılığında dayanışma ve
uyum sağlamak, anlaşmazlıklarda arabulucu hakem olmak, hakem olarak karar
vermek, derneğin ilkelerine aykırı fiil ve hareketleri önleyici tedbirler almak, alınan
kararları tatbik etmek,
g) Uluslararası ve şehirlerarası yolcu taşıma hizmetlerini ülke ekonomisinin ve
sosyal hayatın gereği olarak bilet ücretlerine milli ekonomiye ve haksız rekabete
meydan vermeyecek önlemleri almak, bu konuda resmi mercilerde irtibat kurup
yardımcı olmak,
h) Karayolu ile uluslararası ve yurt içi yolcu taşımacılığı konularında her seviyede 190
resmi ve özel kuruluşlar nezdinde temsilci bulundurmak, ticari odası ve benzeri
kuruluşlarda üyelerini temsil etmek, federasyon ve konfederasyonlar nezdinde
faaliyetler bulunmak, üye olmak, katılmak,
ı) Üyelerini temsilen veya üyeleri adına uluslararası ve yurt içi otobüs terminalleri,
sosyal ve turistik tesisler yapmak veya yaptırabilmek için belediyeler, kamu
kuruluşları, şahsi ve hükmi şahıslar ile mukaveleler yapmak, bu gibi tesislere ortak
olmak, ortaklık şeklinde inşaat ve işletmelere katılmak, yapılacak otogarların
inşaatını üstlenmek, yap-işlet-devret veya kiralamak şeklinde sözleşmeler
yapmak, bu gibi tesislerin inşası ve işletmesi için üyelerinin menfaatlerine
inşaatlarına ve iletmelere iştirak etmek, bu mevzuda kamu kuruluşlarına yardımcı 200
olmak”
olarak ifade edilmiştir.
Derneğin Yönetim Kurulu Başkanlığını Mehmet Davut İNCE yapmaktadır.
I.2.2. Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.
Faaliyetlerine 1948’de başlamış olan Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd.
Şti., Şanlıurfa Ticaret Sicili’ne 1746 numara ile kayıtlıdır. Şirket, hâlihazırda 30
otobüsü ile İstanbul, Ankara, Antalya, İzmir, Aydın, Mersin, Balıkesir hatlarında
faaliyet göstermektedir. Şirket’in kurucuları Halil ERYAVUZ ve Mehmet
İPEKÇİOĞLU’dur. 210
I.2.3. Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmeciliği Ltd. Şti.
1.3.2005 tarihinde Necmeddin ŞAKAK, İbrahim Halil ŞAKAK ve Zeki ŞAKAK
tarafından devralınan Şanlıurfa Ticaret Sicili’ne 5350 numara ile kayıtlı Şanlıurfa
06-40/504-131
6
Seyahat Otobüs İşletmeciliği Ltd. Şti.’nin, hâlihazırda 12 otobüsü bulunmaktadır.
Şirket; İstanbul, Ankara, Antalya ve Mersin hatlarında çalışmaktadır.
I.2.4. Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.
Şanlıurfa Ticaret Sicili’ne 4669 numara ile kayıtlı olan Tatlıses Turizm ve Ticaret
Ltd. Şti. faaliyetlerine 1993 yılında başlamıştır. Şirket, hâlihazırda 23 otobüsü ile
İstanbul, Ankara, İzmir, Çanakkale, Zonguldak ve Mersin hatlarında çalışmaktadır. 220
I.2.5. Enver KOYUNCU Şahıs İşletmesi
Haklarında soruşturma yürütülen gerçek kişilere ait şahıs işletmeleri F1 yetki
belgesine sahip acentelerdir. Bu teşebbüsler, D1 yetki belgesine sahip yolcu
taşımacılığı alanında faaliyet gösteren seyahat firmalarının biletlerini belirli ücret
ve komisyonlar mukabilinde satmaktadır. Enver KOYUNCU Şahıs İşletmesi, Öz
Diyarbakır Seyahat Ltd. Şti.’nin acentesidir.
I.2.6. Bakır TUMBUL Şahıs İşletmesi
Bakır TUMBUL Şahıs İşletmesi, Devran Turizm Ltd. Şti.’nin acentesidir. Devran
Turizm Şanlıurfa ile bağlantılı Kayseri, Trabzon ve Samsun hatlarında 230
çalışmaktadır.
I.2.7. Kenan SÖNMEZ Şahıs İşletmesi
Turay Turizm ve Şanlıurfa Ceylan Pınar şirketlerinin acentesidir.
I.2.8. Hatice EMEKTAR Şahıs İşletmesi
Hatice EMEKTAR Şahıs İşletmesi, Star Diyarbakır Ltd. Şti. ve Tokat ilinde faaliyet
gösteren Topçam şirketlerinin acentesidir.
I.2.9. İbrahim Halil BAYAR Şahıs İşletmesi
İbrahim Halil BAYAR Şahıs İşletmesi, Yeni Diyarbakır Seyahat Ltd. Şti. ve Lüks
Siirt Ltd. Şti. ünvanlı otobüs taşımacılığı yapan firmaların Şanlıurfa’da faaliyet
gösteren acentesidir. 240
I.2.10. Urfa Eser Tic. Ltd. Şti.
Urfa Eser Tic. Ltd. Şti. yetkilileri önaraştırma sürecinde yapılan yerinde inceleme
sırasında raportörlere, yaşanan yoğun rekabetten dolayı son iki yıldır faaliyetlerini
durdurduklarını ifade etmişlerdir. Şirket yetkilileri bu durumun başlıca sebebinin
sürekli olarak zararla çalışmaları olduğunu ifade etmişlerdir. Ulaştırma
Bakanlığı’nın 8 yıldan yaşlı arabaların taşımacılık yapmasına izin vermemesi
sebebiyle Şirket, taşımacılık belgelerini yenileyememiş ve hizmetlerine son
vermiştir.
I.2.11. Ali SAĞIR Şahıs İşletmesi
Ali Sağır Şahıs İşletmesi, Tokat Seyahat Şirketi’nin Şanlıurfa’da faaliyet gösteren 250
acentesidir.
06-40/504-131
7
I.2.12. Bakır BAYAR Şahıs İşletmesi
Bakır BAYAR Şahıs İşletmesi, Has Diyarbakır Şirketi’nin Şanlıurfa’da faaliyet
gösteren acentesidir. Söz konusu firma; İstanbul, Antalya ve İzmir hatlarında
faaliyet göstermektedir.
I.2.13. Süleyman ELMA Şahıs İşletmesi
Süleyman ELMA şahıs işletmesi, Özlem Diyarbakır Turizm İnş. San. Tic. Ltd.
Şirketi’nin Şanlıurfa merkezindeki acentesidir.
260
I.2.14. Ceylan KARAGÖZ Şahıs İşletmesi
Ceylan KARAGÖZ Şahıs İşletmesi, Diyarbakır Sur ve Star Batman Şirketlerinin
acentesidir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller
I.3.1. Yapılan Yerinde İncelemeler ve Bilgi Tutanakları
I.3.1.1. Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti. Yetkilisi ile
Yapılan Görüşme 270
Raportörlerin şirket yetkilisi ile birlikte düzenledikleri bilgi tutanağında, söz konusu
şahıs tarafından, derneğin otobüs firmalarının hakkını daha iyi savunmak ve
gerekmesi halinde fiyat tarifesi belirlemek üzere teşekkül ettiği ifade edilerek,
belirlenen fiyat listesine uydukları ve İstanbul için 35 YTL olan bilet fiyatlarının
anlaşma sonrası 50 YTL.’ye yükseltildiği belirtilmiştir. Yetkili, ayrıca mazot, lastik
ve yedek parçanın pahalı olması sebebiyle Ulaştırma Bakanlığı’nın onayladığı
fiyatlara bilet satamadıklarını ve ancak Dernek Başkanı’nın onaylaması halinde,
anlaşma fiyatının %15-20 altına kadar inebildiklerini ifade etmiştir.
I.3.1.2. Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmeciliği Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan 280
Görüşme
Raportörlerin şirket yetkilisi ile yaptıkları görüşmede yetkili, Derneğin hem
vatandaşlar hem de firma sahipleri için faydalı olduğunu ve Derneğin kendilerine
verdiği fiyat listesine kesinlikle uyduklarını, Ulaştırma Bakanlığı’nın verdiği fiyatın
İstanbul için 65 YTL. olduğunu fakat kendilerinin Dernek listesinde yer alan 50
YTL. tutarındaki fiyatı uyguladıklarını belirterek, zararına çalıştıklarını ifade
etmiştir.
I.3.1.3. Tatlıses Turizm Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Firma yetkilisi konuya ilişkin olarak, Derneğin 24.4.2005 tarihinde aldığı karar 290
doğrultusunda, Şanlıurfa’da faaliyet gösteren otobüs şirketleri için ortak bir fiyat
listesi belirlendiğini, Ulaştırma Bakanlığı’nın onayladığı ve 28.8.2005 tarihine
06-40/504-131
8
kadar geçerli olan fiyat tarifesinin %20 altında bilet sattıklarını ve hukuka
aykırılığın söz konusu olmadığını ifade etmiştir. Anılan şahıs tarafından, ayrıca,
Derneğin fiyat listesini hazırlarken bir avukata danıştığı, son dönemde
havayollarına ÖTV indirimi uygulanması sebebiyle uçak bilet fiyatlarının çok
düştüğü ve otobüs firmalarının havayolu şirketleri ile de rekabet eder hale geldiği
belirtilmiştir.
I.3.1.4. Ömer KOYUNCU (Öz Diyarbakır Acentesi) Şahıs İşletmesi Yetkilisi ile 300
Yapılan Görüşme
Firma yetkilisi raportörler ile yaptığı görüşmede, Derneğin 24.4.2005 tarihinde
aldığı karar sonrasında, işlerde az da olsa bir rahatlama olduğunu fakat işlerin
yine de yeterli seviyede olmadığını ve anlaşmaya diğer şirketler gibi uyduklarını
ifade etmiştir.
I.3.1.5. Kenan SÖNMEZ (Şanlıurfa Pınar Turizm ve Turay Turizm Acentesi)
Şahıs İşletmesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Firma yetkilisi düzenlenen tutanakta, Turay Turizm ve Ceylan Pınar otobüs
şirketlerinin fiyat belirleme konusunu tamamen kendilerine bıraktığını, fiyatı 310
Dernek ve bütün yazıhanecilerin beraber belirlediklerini ifade etmiştir.
I.3.1.6. İbrahim Halil BAYAR (Yeni Diyarbakır Seyahat ve Lüks Siirt Acentesi)
Şahıs İşletmesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Diyarbakır’da faaliyet gösteren Yeni Diyarbakır Seyahat Ltd. Şti. ve Siirt’te faaliyet
gösteren Lüks Siirt Ltd. Şti.’lerinin acentesi olan İbrahim Halil BAYAR Şahıs
İşletmesi’nin yetkilisi, mezkur şirketlerin fiyat belirleme konusunu tamamen
kendilerine bıraktıklarını, fiyatı Dernek ve bütün yazıhanecilerin beraber
belirlediklerini ifade etmiştir.
320
I.3.1.7. Urfa Eser Ticaret Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Şirket yetkilisi, yaşanan yoğun rekabetten dolayı son iki yıldır faaliyetlerini
durdurduklarını belirtmiştir.
I.3.1.8. Bakır BAYAR (Has Diyarbakır Acentesi) Şahıs İşletmesi Yetklisi ile
Yapılan Görüşme
Diyarbakır’da faaliyet gösteren Has Diyarbakır’ın acentesi olan işletmenin yetkilisi,
fiyatı Dernek ile belirlediklerini, Has Diyarbakır’ın herhangi bir müdahalesinin
bulunmadığını ve genelde anlaşmaya uymaya çalıştıklarını ifade etmiştir.
330
I.3.1.9. Bakır TUMBUL (Devran Turizm Acentesi) Şahıs İşletmesi’nin Yetkilisi
ile Yapılan Görüşme
Firma yetkilisi, Kayseri, Trabzon ve Samsun güzergâhlarında çalışan tek firma
olduklarını, dolayısıyla fiyat listesinin kendilerini etkilemediğini ve Ulaştırma
Bakanlığı’nın onaylamış olduğu fiyatları uyguladıklarını ifade etmiştir.
06-40/504-131
9
I.3.1.10. Hatice EMEKTAR (Star Diyarbakır ve Topçam Turizm Acentesi)
Şahıs İşletmesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Star Diyarbakır Ltd. Şti.’nin ve Tokat merkezli faaliyet gösteren Topçam Seyahat’in 340
Şanlıurfa acentesi olan Hatice EMEKTAR firmasının yetkilisi mezkur şirketlerin
fiyat belirleme konusunu tamamen kendilerine bıraktıklarını, fiyatı Dernek ve bütün
yazıhanecilerin birlikte belirlediklerini ifade etmiştir. Yetkili, ayrıca, 24.4.2005 tarihli
anlaşma öncesinde kar edemediklerini ve zararına çalıştıklarını belirtmiştir.
I.3.1.11. Ali SAĞIR (Tokat Seyahat Acentesi) Şahıs İşletmesi Yetkilisi ile
Yapılan Görüşme
Firma yetkilisi, Raportörler ile yaptığı görüşmede, fiyat belirleme konusunda Tokat
Seyahat’in herhangi bir müdahalesinin bulunmadığını, fiyatı aynı hatta çalışan
otobüs şirketleri ve acentelerin birlikte belirlediklerini ifade etmiştir. 350
I.3.1.12. Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği Yetkilisi ile
Yapılan Görüşme
Raportörlerin Dernek yetkilisi ile yaptıkları görüşmede, anılan şahıs tarafından,
Derneğin 1992 yılında kurulduğu ve en önemli sorunlarının yolcu bilet fiyatları
rayici olduğu, şirketlerin mağduriyetlerini Derneğe iletmeleri neticesinde bir araya
gelerek fiyat belirledikleri, Dernek kaşesi vurulan biletlerin ortak fiyatın altında
satılmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Yetkili ayrıca, yapılan fiyat listesine
uyulmamasının herhangi bir yaptırımının olmadığını, bunun sadece meslektaşlar
arasında yapılmış sözlü bir anlaşma olduğunu, ortak fiyat listesinin oybirliğiyle 360
belirlendiğini ve karşı çıkan hiçbir üyenin olmadığını vurgulanmıştır.
I.3.1.13. Şanlıurfa Belediyesi Otobüs Terminali Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Terminal yetkilisi konuya ilişkin olarak, Derneğin otogarın düzenini sağladığını,
Dernek Yönetim Kurulu’nun şirket sahiplerinden oluştuğunu, fiyatları Dernek
Yönetim Kurulu’nun tespit ettiğini, fiyat listesine genellikle uyulduğunu, ancak,
parası olmayan vatandaşlar, polis memurları ve askerler için Dernek Başkanı’nın
biletlere mühür vurması suretiyle fiyat listesinden indirim yapıldığını ifade etmiştir.
Yetkili, 25.4.2005 tarihinde Dernek tarafından yapılan fiyat listesi sonrası
yolculardan herhangi bir şikayet gelmediğini de belirtmiştir. 370
I.3.2. Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği’nin Yayınladığı
Fiyat Listesi
Şanlıurfa ili bağlantılı güzergâhlarda faaliyet gösteren, soruşturma tarafı firmaların
imzaladıkları, Dernek Başkanlığı’nın 25.4.2005 tarihinden itibaren Şanlıurfa için
geçerli kıldığı fiyat listesine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
06-40/504-131
10
Adana 17 YTL Diyarbakır 10 YTL Manavgat 40 YTL
Adilcevaz 30 YTL Doğubeyazıt 40 YTL Mardin 10 YTL
Afyon 45 YTL Edirne 60 YTL Marmaris 60 YTL
Ağrı 40 YTL Elazığ 15 YTL Mengen 50 YTL
Ahlat 30 YTL Erciş 30 YTL Milas 60 YTL
Akçay 60 YTL Erdek 55 YTL Muğla 60 YTL
Aksaray 40 YTL Erdemli 25 YTL Nizip 6 YTL
Alanya 35 YTL Erzincan 35 YTL Nusaybin 13 YTL
Amasya 35 YTL Erzurum 30 YTL Ordu 45 YTL
Anamur 30 YTL Eskişehir 45 YTL Osmaniye 15 YTL
Ankara 40 YTL Fethiye 45 YTL Patnos 35 YTL
Antalya 40 YTL Gaziantep 8 YTL Polatlı 45 YTL
Aydın 50 YTL Gerede 50 YTL Reyhanlı 15 YTL
Balıkesir 55 YTL Giresun 45 YTL Rize 50 YTL
Bandırma 55 YTL Gümüşhane 40 YTL Samsun 40 YTL
Batman 15 YTL Hatay 20 YTL Siirt 20 YTL
Bilecik 50 YTL Iğdır 40 YTL Silopi 20 YTL
Bingöl 20 YTL Isparta 40 YTL Sivas 25 YTL
Birecik 5 YTL İskenderun 20 YTL Söke 55 YTL
Bitlis 25 YTL İstanbul 50 YTL Şırnak 20 YTL
Bodrum 60 YTL İzmir 50 YTL Taşucu 25 YTL
Bolu 50 YTL K. Maraş 13 YTL Tatvan 25 YTL
Burdur 40 YTL Karacabey 55 YTL Tokat 30 YTL
Bursa 50 YTL Karlıova 25 YTL Trabzon 45 YTL
Ceylanpınar 8 YTL Kars 40 YTL Uşak 50 YTL
Cizre 15 YTL Kayseri 25 YTL Viranşehir 5 YTL
Çanakkale 60 YTL Kızıltepe 10 YTL Van 30 YTL
Çat 30 YTL Konya 35 YTL Yalova 55 YTL
Çorum 35 YTL Kuşadası 55 YTL Yozgat 30 YTL
Denizli 45 YTL Mersin 20 YTL Zonguldak 50 YTL
Devrek 50 YTL Merzifon 20 YTL Pozantı 30 YTL
Didim 60 YTL Malatya 15 YTL
380
I.4. Savunmaların Değerlendirilmesi
I.4.1. Bilet fiyatları, T.C. Ulaştırma Bakanlığı’nın ilgili mevzuatına (Karayolu
Taşıma Yönetmeliği) uygun olarak belirlenen tarifelere göre ve bağımsız bir
şekilde tespit edilmektedir iddiası.
Şanlıurfa merkezli 3 taşımacı firma olan Şanlıurfa Cesur Turizm, Şanlıurfa
Seyahat ve Tatlıses Turizm’in Dernekleri aracılığıyla hazırladıkları 25.4.2005
tarihli fiyat listesine uydukları aşağıdaki tabloda açıkça ortaya konulmaktadır:
Varış
Yeri
25.4.2005 Tarihli Fiyat
Listesi (YTL)
25.4.2005 Öncesi
Fiyat (YTL)
25.4.2005
Sonrası Fiyat
(YTL)
İstanbul 50 35-40 50
Ankara 40 30-35 40
390
06-40/504-131
11
I.4.2. Şanlıurfa İli Otobüs işletmecileri Derneği’nin bilet fiyatlarını belirleme
yetkisi bulunmadığı ve teşebbüslerin Dernek vasıtasıyla bir anlaşmanın
içerisinde yer almadığı iddiası.
4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil eden husus Derneğin görevi ve yetkisi
olmadığı halde, seyahat firmalarını organize ederek fiyat rekabetini ortadan
kaldırır mahiyette kararlar alması ve bu yönde eylemleri gerçekleştirmesidir.
Dernek Başkanı’nın ve teşebbüs yetkililerinin açık ikrarları bilgi tutanaklarında yer
almaktadır. Bu sebeple soruşturma konusu olan 25.4.2005 tarihli “Fiyat 400
Listesi”nin hazırlanmasında Derneğin bir müdahalesinin bulunmadığı iddiası
muteber kabul edilmemiştir.
I.4.3. Bilet fiyatlarının aynı olması firmalar arasındaki bir anlaşma ve/veya
Derneğin müdahalesinin sonucu değil, verilen hizmet ve taşıma
mesafesinin aynı olmasından kaynaklanmaktadır iddiası.
Soruşturma teşebbüs birliği niteliğindeki Derneğin, bilet ücretlerinde eşitlik
sağlamak suretiyle rekabetin sınırlanması kapsamında yürütülmüştür. Bir başka
deyişle soruşturma kapsamındaki ihlal iddiaları “uyumlu eylem” karinesi
çerçevesinde değildir. Bu sebeple savunmalarda bu şekilde getirilen açıklama ve 410
savlar, Derneğin rekabeti sınırlama amaçlı karar aldığı gerçeğini
değiştirmemektedir.
I.4.4. Rekabet etmeme veya fiyat belirleme konusunda teşebbüsler arasında
yapılmış yazılı bir taahhütname ya da anlaşma bulunmadığı iddiası.
4054 sayılı Kanun’un gerekçesine göre anlaşma, Medeni Hukukun geçerlilik
koşullarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma
ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının
önemi bulunmamaktadır. Kaldı ki 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde
tanımlanan şekilde bir teşebbüs birliği olan Derneğin “Fiyat Listesi”nin 420
oluşmasında ve uygulanmasında belirleyici rol oynadığı bilgi tutanaklarından ve
bilet örneklerinin listede yer alan fiyatlarla aynı olmasından açıkça
anlaşılmaktadır.
I.4.5. Fiyat tarifesinin kamu kurum ve kuruluşlarının harcırah gibi yasal
taleplerini karşılamak üzere firmaların farklı fiyatlarının ortalaması alınarak
hazırlandığı iddiası.
Kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi edinme amacıyla bu yönde bir talep gelmesi
halinde uygulanacak yöntem, Dernek’in firmaların uyguladıkları farklı fiyatları bir
liste şeklinde hazırlamasıdır. Teşebbüslerin “Fiyat Listesi”ne aynı anda bilet 430
fiyatlarını artırmak suretiyle uymalarının sadece kamu kurum ve kuruluşlarında
görev yapan kişilerin taleplerini karşılanması olarak değerlendirilmesi mümkün
görülmemiştir.
06-40/504-131
12
I.4.6. Urfa Eser Tic. Ltd. Şti.nin savunmasında, Urfa Eser’in ihlal iddialarının
geçerli olduğu dönemde taşımacılık yapmadığını ve yetki belgelerini
yenilemediğini ispatlayan bilgi ve belge sunulmuştur. 440
Urfa Eser Seyahat’in ihlal iddialarının geçerli olduğu dönemde herhangi bir
faaliyetinin olmadığı anlaşıldığından yürütülen soruşturma kapsamından
çıkartılmıştır.
I.4.7. Acente Niteliğine Haiz Teşebbüslerin Durumu ve “Yetkisiz Temsil”
Savunmasının Değerlendirilmesi
Rekabet hukuku açısından acente ile bağımsız karar verebilen teşebbüs
arasındaki ayırt edici unsur, acentenin yükümlülüklerini yerine getirirken mali
riskin ne kadarını üstlendiğidir. Eğer acente kendi üzerine risk alıyorsa, fonksiyon
itibarıyla bağımsız teşebbüslere yaklaşır ve rekabet kuralları açısından bağımsız 450
teşebbüs olarak değerlendirilir.
F1 Yetki Belgesine sahip acenteler satılan bilet fiyatları üzerinden belirli bir
komisyonu tahsil etmekte, otogarlarda ve/veya şehir merkezlerinde bilet satış
büroları işletmekte, bunun dışında taşımacı firmaların üstlendiği risklere
katlanmamaktadır.
Sektörde akdedilen “Acentelik Sözleşmeleri”, Karayolu Taşıma Yönetmeliği
uyarınca Ulaştırma Bakanlığı’nca belirlenmiş örneğe uygun tip sözleşmelerdir.
Sözleşmelerde taşımacı firma tarafından acenteye, taşıma bedelini tespit etme
yetkisi verilmemektedir. Mevzuata göre bilet fiyatları konusunda yetkili ve sorumlu
olan D1 belgeli taşımacı firmalardır. Yer verilen bilgi ve gerekçeler çerçevesinde 460
haklarında soruşturma yürütülen Enver KOYUNCU, Bakır TUMBUL, Kenan
SÖNMEZ, Hatice EMEKTAR, İbrahim Halil BAYAR, Ali SAĞIR, Bakır BAYAR,
Süleyman ELMA ve Ceylan KARAGÖZ şahıs işletmeleri, 4054 sayılı Kanun
kapsamında ihlal teşkil edecek faaliyetlerinin tespit edilememesi nedeniyle,
yürütülen soruşturma kapsamından çıkartılmıştır.
I.4.8. Önaraştırma aşamasında görevli Kurum raportörlerine yanlış ve
yanıltıcı bilgi verildiğine ilişkin tespitin doğru olmadığı iddiası.
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (b) bendinde; Kurul kararı ile bilgi isteme
veya yerinde inceleme hallerinde hiç bilgi verilmemesi, eksik, yanlış veya yanıltıcı 470
bilgi verilmesi halinde, idari para cezası uygulanabileceği düzenlenmektedir.
Soruşturma sürecinde yapılan inceleme ve taraf teşebbüslerin yazılı ve sözlü
savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Kenan SÖNMEZ, İbrahim Halil
BAYAR, Bakır BAYAR, Hatice EMEKTAR ve Ali SAĞIR şahıs işletmeleri yetkili
ve görevlilerinin önaraştırma aşamasında görevli Kurum raportörlerine verdikleri
bilgilerin savunma sınırları içinde kalması nedeniyle yanlış veya yanıltıcı bilgi
olarak değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
06-40/504-131
13
480
j. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK
4054 sayılı Kanun’un “Tanımlar” baslığı altındaki 3. maddesinde yer alan;
“Teşebbüslerin belli amaçlara ulaşmak için oluşturduğu tüzel kişiliği haiz ya da
tüzel kişiliği olmayan her türlü birlikleri ifade eder” şeklindeki tanımlama; ayrı bir
tüzel kişiliği olsun veya olmasın belli amaçlara ulaşmak için kurulmuş birliklerin
“teşebbüs birliği” olarak degerlendirilmesi gerektigini ortaya koymaktadır.
Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği üyesi bulunan taşımacı
firma ve acenteler tarafından 1992 yılında kurulmuş, tüzel kişiliği haiz bir bir
“teşebbüs birliği” niteliğindedir. Dernek görevi ve yetkisi olmadığı halde, üyesi
bulunan teşebbüsleri organize ederek fiyat rekabetini ortadan kaldırır mahiyette 490
kararlar alınmasını ve bu yönde eylemler gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Dernek
Başkanı ve üye teşebbüs yetkililerinin açık ikrarları, 25.4.2005 tarihli “Fiyat
Listesi”nin hazırlanması, tüm Dernek üyelerine gönderilmesi ve uygulanması
konusunda adı geçen teşebbüs birliğinin belirleyici rol oynadığını göstermektedir.
Derneğin üyesi bulunan teşebbüsler arasındaki fiyat rekabetini sınırlayan
mahiyette kararlar alması ve bu yönde eylemler içerisine girmesi 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin;
“Belirli bir mal veya hizmet piyasasından doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve 500
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır”
şeklindeki birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin “Mal veya hizmetlerin
alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü
alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” şeklindeki (a) bendi kapsamında
hukuka aykırı bulunarak yasaklanan faaliyetler içerisindedir.
K. SONUÇ:
Şanlıurfa ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşıma hatlarında faaliyet
gösteren firmaların oluşturduğu teşebbüs birliği niteliğindeki Derneğin, belirli
hatlarda ortak fiyat tarifesi belirleyerek 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası 510
üzerine alınan 21.7.2005, 05-48/690-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapora, toplanan delillere ve incelenen
dosya kapsamına göre;
1. a) Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği’nin yayımlamış
olduğu fiyat listesinin teşebbüs birliği kararı niteliğinde olduğuna ve bu kararı ile
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,
b) Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği’nin 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca takdiren (2006/1 no’lu Tebliğ ile
değişik) 6.368 YTL asgari para cezası ile cezalandırılmasına
OYÇOKLUĞU ile, 520
06-40/504-131
14
2. Enver KOYUNCU, Bakır TUMBUL, Kenan SÖNMEZ, Hatice EMEKTAR,
İbrahim Halil BAYAR, Ali SAĞIR, Bakır BAYAR, Süleyman ELMA ve Ceylan
KARAGÖZ şahıs işletmelerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal teşkil edecek
faaliyetlerinin tespit edilememesi ve Urfa Eser Tic. Ltd. Şti.’nin 1.1.2004
tarihinden itibaren faaliyetlerini durdurmuş olması nedeniyle haklarında idari para
cezası verilmesine yer olmadığına
OYBİRLİĞİ ile,
3. Kenan SÖNMEZ, İbrahim Halil BAYAR, Bakır BAYAR, Hatice EMEKTAR ve
Ali SAĞIR şahıs işletmeleri yetkilileri ve görevlilerinin, önaraştırma aşamasında
görevli Kurum raportörlerine verdikleri bilgilerin savunma sınırları içinde kalması 530
nedeniyle yanlış veya yanıltıcı bilgi olarak değerlendirilmesine yer olmadığına
OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
06-40/504-131
15
(6.6.2006 tarihli ve 06–40/504-131 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
“Otobüs ile şehirlerarası yolcu taşıma hizmetleri pazarında”, Şanlıurfa
İli Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği ile Şanlıurfa merkezli çeşitli
güzergahlarda faaliyet gösteren 4 karayolu ile yolcu taşıma firması ve 9
seyahat acentesi hakkında yürütülen soruşturma neticesinde,
Şahıs İşletmeleri ile Urfa Eser Tic. Ltd. Şti. hakkında idari para
cezası verilmesine yer olmadığına,
Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmeleri Derneği’nin
yayınlamış olduğu fiyat listesinin teşebbüs birliği kararı
niteliğinde olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiğinden Derneğin idari para cezası ile cezalandırılmasına,
karar verilmiştir.
Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden;
Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.,
Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmeleri Ltd. Şti.,
Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’nin
aralarında anlaşma yaparak ve Dernekleri aracılığıyla şehirlerarası yolcu
taşımaları ile ilgili fiyat tarifeleri düzenlemeleri ve bu şekilde 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemleri gerçekleştirdikleri konusunda
dosya kapsamına göre kuşku yoktur.
Yukarıda ünvanlarına yer verilen 3 taşımacı firma özgürce ve
birbirinden bağımsız olarak fiyat rekabeti yapmamışlar, içinde bulundukları
ekonomik zorlukları aşabilmek için bilet ücretlerini belirleyen bir
anlaşmanın tarafı olmuşlar ve bunu da Dernekleri aracılığı ile
gerçekleştirerek Derneğin yayınladığı fiyat listesi ile de bu durumu ortaya
koymuşlardır. Seyahat firmalarını organize ederek fiyat anlaşması
yapmalarını temin eden Derneğin böyle bir görev ve yetkisinin olmaması
nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil eden bu anlaşmaya Şanlıurfa
İli Şehirlerarası Otobüs İşletmeleri Derneği’de taraf olmuştur.
06-40/504-131
16
Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı,
1. Şanlıurfa İli Şehirlerarası Otobüs İşletmesi Derneği’nin öncülüğünde,
Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti,
Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.,
Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’nin,
özgürce ve birbirinden bağımsız olarak fiyat rekabeti yapmak yerine,
aralarında fiyat anlaşması yaparak rekabetin sınırlanmasına neden oldukları
ve bu şekilde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin özellikle (a) bendinde
ifade edilen yasaklanan eylemleri gerçekleştirdikleri kanaatinde
olduğumuzdan, bu 3 taşımacı firma ile Derneğin 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin ikinci fıkrası gereğince ayrı ayrı cezalandırılmalarının uygun
olacağını düşünüyoruz.
Bu nedenle, Derneğin yayınlamış olduğu fiyat listesinin teşebbüs
birliği kararı niteliğinde olduğundan bahisle sadece Dernek hakkında para
cezası verilmesine dair çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
2. Diğer taraftan;
Soruşturma, Dernek ile 4 taşıma firması ve 9 seyahat acentesi
hakkında açılmış olup, kararda Dernek ile 1 taşıma firması ve 9 seyahat
acentesi hakkında hüküm kurulmuştur.
Buna karşılık,
Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti,
Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.,
Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’,
hakkında hüküm kurulmamıştır.
Yayınlamış olduğu fiyat listesinin teşebbüs birliği kararı niteliğinde
olduğundan bahisle Dernek hakkında karar alınmış olması, hakkında
soruşturma açılan diğer teşebbüsler yönünden olumlu veya olumsuz bir karar
alınmasını engellemez. Nasıl ki, Urfa Eser Tic. Ltd. Şti. hakkında karar
alınmışsa bu 3 taşımacı teşebbüs hakkında da olumlu yada olumsuz bir karar
alınmalıdır.
Bu yönden de yukarıda yer alan 1 numaralı bentteki görüşümüz ile
bağlantılı olarak,
Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti,
Şanlıurfa Seyahat Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.,
06-40/504-131
17
Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’,
ünvanlı teşebbüsler hakkında olumlu ya da olumsuz şekilde kararda hüküm
tesis edilmediğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Tuncay SONGÖR Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ Rıfkı ÜNAL
İkinci Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy