Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-68 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 06-51/657-185
Karar Tarihi : 13.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER :Bayram Ali GEÇGİL, Remzi Özge ARITÜRK,
Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE : Merkez Yayın Holding A.Ş.
BULUNAN
20
D. TARAFLAR :- Merkez Yayın Holding A.Ş.
Barbaros Bulvarı Cam Han No:125 Kat:9
Beşiktaş/İstanbul
- Motor-Presse International Verlagsgesellschaft
Holding mbH
Leuschnerstraβe 1 70174 Stuttgart ALMANYA
E. DOSYA KONUSU : Türkiye’de yerleşik Merkez Yayın Holding A.Ş.
ile Almanya’da yerleşik Motor-Presse International Verlagsgesellschaft
Holding mbH tarafından, hisselerine %50-%50 iştirak edecekleri Merkez 30
Motor Presse Dergi Yayıncılık Ltd. Şti. unvanlı yeni bir şirket kurulması.
F. DOSYA EVRELERİ : Kuruma 26.6.2006 tarih ve 4046 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılan
değerlendirmeye ilişkin 7.7.2006 tarih ve 2006-6-68/Öİ-06-BAG sayılı Ön
İnceleme Raporu, 10.7.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/107 sayılı
Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine alınarak 06-51 sayılı Kurul
toplantısında karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu
devralma işleminin izne tabi bir devralma işlemi olduğu, ancak birleşme
sonucunda ilgili ürün pazarında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunun söz konusu olmadığı, Ortak Girişim
Sözleşmesinin 5 nolu maddesinde getirilen süre bakımından sınırsız süreli
06-51/657-185
2
gizlilik yasağının ortak girişimin yaşam süresi ile sınırlandırılması koşuluyla
bildirim konusu işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Merkez Yayın Holding A.Ş. (Merkez)
Merkez Yayın, Ciner Grubu’nun medya sektörünü oluşturan ilgili tüm
şirketlerinin faaliyetlerinin planlandığı, koordine edildiği ve yönetildiği bir
yönetim şirketidir. Merkez Yayın, bizzat dergi yayıncılığı veya başka basım
yayın faaliyeti yürütmemekte, ancak bu tip faaliyetler yürüten şirketlerde
iştiraki bulunmaktadır. Şirket, %(….) oranında bir dergi grubu olan GD Gazete
Dergi San. ve Tic. A.Ş.’ye, %(….) oranında yazılı medya sektöründe faaliyet
gösteren Merkez Gazete Dergi Basım Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.’ye ve %(…) 60
oranında her türlü yayıncılık işleri ile iştigal eden Merkez Dergi Yayıncılık San.
ve Tic. A.Ş.’ye ortaktır. Söz konusu şirketler, Türkiye’de basılan ve dağıtılan
yerli ve yabancı 35 adet derginin yayınını gerçekleştirmektedirler. Merkez
Yayın anılan şirketlerde sahip olduğu oy ve yönetim hakları ile orantılı olarak
kontrolü sağlamaktadır.
Merkez Yayın’ın %(…) oranında sahibi, Ciner Grubu içerisinde bulunan Park
Yatırım Holding’dir. Ciner Grubu’nun veya Park Yatırım Holding’in Merkez
dışında herhangi bir basım yayın faaliyeti bulunmamaktadır.
Merkez Yayın’ın Yönetim Kurulu üyeleri; Anna Gözübüyükoğlu (Başkan),
Eyüp Erzan Tanyel, Fercan Aykutlu, Nalan Erkarakaş, Ergun Babahan’dan 70
oluşmaktadır.
Merkez Yayın’ın 2005 yılı dergi grubu net satışları, dergi satışları itibarıyla
(…………..) YTL ve reklam gelirleri itibarıyla (………..) YTL olmak üzere
toplam (…………) YTL’dir.
H.1.2 Motor-Presse International Verlagsgesellschaft Holding mbH (MPI)
MPI dergi yayıncılığı ile uğraşan, %(……) oranındaki çoğunluk hissesine
dolaylı olarak Alman Grüner + Jahr Grubu (G+J)’nun sahip olduğu
Almanya’da yerleşik bir şirkettir. MPI, Türkiye’de yalnızca, yılda bir kez
yayımlanan Auto Katalog adlı dergiyi lisanslama yoluyla yayımlamaktadır.
MPI’nın dolaylı olarak çoğunluk hisselerine sahip G+J’nin ise Türkiye’de yine 80
lisanslı olarak yayımlanan GEO ve CAPITAL adlı iki dergisi bulunmaktadır.
Bunların dışında MPI’nın ve G+J’nin Türkiye’de herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. G+J, %(….) hisse oranında Bertrelsmann AG firmasına ait
olup bu firmanın Türkiye’de basın sektöründe herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. MPI ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo1: MPI Ortaklık Yapısı
Adı-Ünvanı Ortaklık Payı (%)
Gruner + Jahr AG &Co KG (…..)
Dr. Hermann Dietrich-Troeltsch (…..)
Dr. Patricia Scholten (…..)
Peter-Paul Pietsch (…..)
Dietrich-Troeltsch Verlagsbeteiligungs-GmbH (…..)
TOPLAM 100
06-51/657-185
3
MPI’nın 2005 yılı net satışları, dergi satışları itibarıyla (………...) YTL ve
reklam gelirleri itibariyle (…………) YTL olmak üzere toplam (………….)
YTL’dir. 90
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Kurulacak olan ortak girişim şirketi haftalık, aylık, üç veya altı aylık veya yıllık
periyotlarla yayımlanacak, genellikle her birinin işlediği konuların spesifik
nitelikler taşıması sonucu seslendiği okuyucu kitlesi değişken olan pek çok
çeşitli derginin yayımlanması faaliyetinde bulunacaktır. Yayımlanacak olan
dergilerin konusu bakımından bir sınırlama getirilmemiş, şirket uygun gördüğü
her konuda dergi yayımlayabilmektedir. Her ne kadar şirket kitap yayımlamak,
web sitesi hazırlamak gibi faaliyetlerde bulunabilirse de, şirketin ana faaliyet
konusunun dergi yayımcılığı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle, bildirime 100
konu işlem bakımından ilgili ürün pazarı, “ulusal dergi yayımcılığı pazarı”
olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Mevcut dosya özelinde bölgesel seviyede pazar tanımlaması gerektirecek
koşulların var olmadığı görüldüğünden, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Ortak Girişim’in Değerlendirilmesi 110
1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını
gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız
bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak
girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak
girişimler, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma sayılan haller arasında kabul edilmektedir.
Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu kabul
edilebilmesi ve dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası
(c) bendi çerçevesinde birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması
gereken unsurlar aşağıdaki şekilde sayılabilir; 120
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim
arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, bildirim konusu işlemin
yukarıda sayılan unsurları taşıdığı ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir
ortak girişim işlemi olduğu, dolayısıyla işlemin, birleşme/devralma işlemi
olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
130
06-51/657-185
4
H.3.2 Bildirimin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ
Kapsamında Değerlendirilmesi
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca
“…birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet 140
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur”.
Merkez Yayın’ın 2005 yılı dergi grubu net satışları, dergi satışları itibarıyla
(…………..) YTL ve reklam gelirleri itibarıyla (…………) YTL olmak üzere
toplam (………..) YTL’dir.
MPI’nın Auto Katalog isimli yıllık dergisi ile grubun GEO ve CAPITAL
dergilerinin 2005 yılında, Türkiye’de ilgili ürün pazarında net satışları toplamı
dergi satışları itibarıyla (………..) YTL ve reklam gelirleri itibarıyla (………..)
YTL olmak üzere toplam (…………) YTL’dir. Buna göre dosyadaki bilgi ve
belgeler doğrultusunda tarafların ilgili ürün ve coğrafi pazardaki ciroları
toplamı (………….) YTL’dir. 150
İlgili ürün pazarında Merkez Yayın’ın, Grubun GEO ve CAPITAL dergileri de
dahil olmak üzere MPI’nın ve ilgili ürün pazarındaki diğer teşebbüslerin
reklam gelirlerine ve tirajlarına göre pazar paylarına ise aşağıda yer
verilmiştir:
Tablo2:İlgili Ürün Pazarında Reklam Gelirleri ve Tirajlara Göre Pazar Payları
Şirket Adı Reklam Payı (%) Satış Payı (%)
DB (…..) (…..)
Merkez Yayın (…..) (…..)
Turkmedya (…..) (…..)
Vatan (…..) (…..)
GD (…..) (…..)
MPI (…..) (…..)
Doğuş (…..) (…..)
Nova (…..) (…..)
Vogel (…..) (…..)
Diğer, (…..) (…..)
Toplam 100 100
Yukarıdaki tablolardan da görüldüğü üzere tarafların toplam pazar payı reklam
payları itibarıyla %(…), satış payları itibarıyla %(…) olmaktadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgiler ışığında, ilgili ürün pazarı itibarıyla,
devralma işleminin taraflarının pazar payları toplamı satış payları itibarıyla
1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmazken 160
reklam payları aşmaktadır. Bununla birlikte, tarafların ilgili ürün pazarındaki
ciroları toplamının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca getirilen ciro
eşiğini aşması nedeniyle söz konusu işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
İlgili ürün pazarındaki teşebbüslerin pazar paylarından, pazarın rekabetçi bir
yapıya sahip olduğu görülmektedir. Kurulması öngörülen ortak girişim
şirketinin farklı periyotlarda yayımlayacağı, genellikle her birinin işlediği
06-51/657-185
5
konuların spesifik nitelikler taşıması sonucu seslendiği okuyucu kitlesi
değişken olan pek çok dergi ile birlikte, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve
Pazarlama A.Ş.’nin lider konumda olduğu ilgili pazarda yayım portföyü zengin,
güçlü bir rakip olarak faaliyette bulunacağı sonucuna varılmıştır. Bu 170
nedenlerle, söz konusu devralma işleminin, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları
dahilinde ulusal dergi yayımcılığı ” ilgili pazarında hakim durum yaratılması
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı
sonucuna varılmıştır.
H.3.3 Ortak Girişim Anlaşmasında Yer Alan Yan Sınırlamalar
Ortak girişim anlaşmalarında ana teşebbüsler ile ortak girişim arasında
düzenlenen rekabet sınırlamaları, özellikle rekabet etmeme yükümlülükleri
gibi düzenlemeler işlemle doğrudan ilgili ve zorunlu olduğu sürece yan 180
sınırlama olarak kabul edilerek izin verilmektedir. Yan sınırlama kabul
edilmeyen sınırlamalar ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde
ayrıca değerlendirilebilmektedir.
Ortak Girişim Sözleşmesi’nin “Rekabet” başlıklı 5 nolu maddesinde
düzenlenen rekabet yasağının ana şirketlerin pazardan çekilmesi anlamına
gelmesi nedeniyle bildirim konusu işlem yoğunluk doğurucu bir ortak girişim
işlemidir. Ana şirketlerin faaliyetlerini ortak girişime devrederek ilgili pazardan
çekilmesi hem ana şirketlerin kendi arasındaki hem de ana şirketlerle ortak
girişim arasındaki rekabetçi davranışların koordinasyonu riskini ortadan
kaldırmaktadır. 190
Rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma işlemi
ile birlikte değerlendirilebilmesi için, yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma ölçütleri ile birlikte “sadece taraflar açısından sınırlandırıcı olma” ve
“orantılılık” ölçütlerini de sağlaması gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, Ortak Girişim Sözleşmesi’ndeki
taraflar arasında öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğüne yönelik
hükümlerin süresi ve kapsamı kabul edilebilir düzeyi aşmayacak ölçüdedir.
Şöyle ki, ana teşebbüslere getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi
Ortak Girişim Sözleşmesi’nin süresi ile, kapsamı ise Ortak Girişim’in faaliyet
alanı ile sınırlı tutulmuş bulunmaktadır. 200
Ortak Girişim Sözleşmesi’nin “İfşa Yasağı Taahhüdü” başlıklı 6 nolu
maddesinin (1) nolu bendinde; “Taraflar, işbu sözleşmenin müzakereleri,
hazırlanması ve içeriğiyle ilgili her türlü bilgiye gizli bilgi muamelesinde
bulunacaktır. Söz konusu bilgiler arasında, Tarafların ve NewCo’nun yönetim
yöntemleri, teknoloji, yöntem bilgisi (know-how), müşteri listeleri, satış ve
pazarlama planları ve finansal konuları da bulunmaktadır.” şeklinde
düzenlenen ve taraflara rekabet yasağı benzeri yükümlülükler yükleyen gizlilik
hükümleri ile taraflara, aynı maddenin (4) nolu bendinde, “Bu yükümlülükler,
işbu Sözleşme’nin herhangi bir nedenden dolayı fesholmasından sonra da
yürürlükte ve geçerli kalmaya devam edecektir.” şeklinde yer alan hükümlere 210
dayanarak sınırsız süreli olarak ticari ve ekonomik sır niteliğindeki söz konusu
bilgileri ifşa etmeme yükümlülüğü getirilmektedir.
06-51/657-185
6
Söz konusu ifşa yasağının ve bu yasağın konu ettiği sınırlamaların, yalnızca
söz konusu ortak girişimin kuruluşuna dair müzakereler ve hazırlık
aşamasında taraflarca elde edilen gizli bilgileri korumaya yönelik olarak
düzenlendiği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte anılan ortak girişime mal
olmuş benzer nitelikteki bilgiler Kurul tarafından bu kapsam içerisinde mütalaa
edilmemektedir. Bu değerlendirmeler neticesinde Ortak Girişim
Sözleşmesi’nin 6. maddesinde taraflara getirilen sınırsız süreli gizlilik
yasağının söz konusu işlem ile doğrudan ilgili ve bu işlemin gerçekleştirilmesi 220
için gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
Bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2 (c) maddesi anlamında ortak
girişim işlemi olduğuna, aynı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin 230
verilmesine, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy