Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-154
Karar Sayısı : 06-53/684-191
Karar Tarihi : 20.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan), 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖR : Aydın ÇELEN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.
Temsilcisi Av.Dr.Nurkut İNAN
Çobanyıldızı Sok. 8/12 Çankaya Ankara
20
D. TARAFLAR : - Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.
Kemalpaşa Cad. No:52 Işıkkent İzmir
E. DOSYA KONUSU: 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı Kurul
Kararının Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş. açısından yeniden
değerlendirilerek kararın Bimpaş (ve bayileri/distribütörleri) için
kaldırılmasının ve yeniden gözden geçirmenin ne zaman yapılacağının
kendilerine bildirilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 30
sayılı kararında (Karar), Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. (Efpa) ile
Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.’nin (Bimpaş) ve bu teşebbüslerin
bayi ve distribütörlerinin nihai satış noktalarıyla yaptıkları münhasırlık içeren
tek elden satın alma anlaşmalarından muafiyetin geri alınmasına karar
vermiştir. Karar’da ayrıca, sözleşmelerde gerekli değişikliklerin yapılabilmesi
için kararın tebliği tarihinden itibaren taraflara 90 gün süre verilmiştir. Karar
Bimpaş ve Efpa’ya 16.6.2005 ve 17.6.2005 tarihlerinde tebliğ edilmiş ve
ardından sırasıyla 12.9.2005 ve 15.9.2005 tarihlerinde alınan tevsik
yazılarında, sözleşmelerde değişiklikler yapılarak Karar gereğince bu
değişikliklerin nihai satış noktalarına bildiriminin yapıldığı ifade edilmiştir. 40
Geri bildirimlerin değerlendirildiği 6.10.2005 tarihli Bilgi Notu, 14.10.2005 tarih
ve REK.0.07.00.00/251 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul’a sunulmuş ve
Kurul’un 31.10.2005 tarih ve 05-76/1031-288 sayılı kararı ile, taraflarca
bayi/distribütörlere yapılan bildirimlerin bir kısmının Kurul’un 22.4.2005 tarih
ve 05-27/317-80 sayılı Kararına aykırı olduğu sonucuna varılmış ve gerekli
değişikliklerin yapılabilmesi için teşebbüslere 30 gün süre verilmiştir.
Kurul’un 31.10.2005 tarihli kararının Efpa ve Bimpaş’a 7.11.2005 tarihinde
bildirilmesinin ardından, bu teşebbüslerden sırasıyla 7.12.2005 ve 8.12.2005 50
tarihlerinde alınan yazılarda, karar gereği olan bildirimlerin bayi/distribütörlere
ve nihai satış noktalarına yapıldığı ifade edilmiştir.
Geri bildirimlerin değerlendirildiği 26.12.2005 tarihli Bilgi Notu, 2.1.2006 tarih
ve REK.0.07.00.00-130/2 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul’a sunulmuş ve
Kurul, 4.1.2006 tarihinde, Efpa ve Bimpaş’ın bayi/distribütörlere yapmış
oldukları bildirimlerin 05-76/1031-288 sayılı Karar doğrultusunda olduğundan
06-1/8-MB sayı ile bilgi almıştır.
Efpa ve Bimpaş, Kurul’un 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı kararına 60
karşı Danıştay’a giderek kararın yürütmesinin durdurulması ve kendileri ile
ilgili kısımlarının iptal edilmesini talep etmişlerdir. Yürütmenin durdurulması
talebi her iki teşebbüs bakımından da hem Danıştay 13. Dairesi hem de İdari
Dava Daireleri Kurulu’nca reddedilmiş bulunmaktadır ve dava esastan
görüşülmeye devam etmektedir.
Efpa, Kurul’un 31.10.2005 tarih ve 05-76/1031-288 sayılı kararına da itirazda
bulunmuş ve Danıştay 13. Dairesi teşebbüsün yürütmenin durdurulması
talebini reddederek esasa geçmiş bulunmaktadır.
Bu defa, Kurum kayıtlarına 11.7.2006 tarihinde intikal ettirilen 4683 sayılı 70
yazıda Bimpaş vekili Av.Dr. Nurkut İnan, Kurul’un 22.4.2005 tarih ve 05-
27/317-80 sayılı kararını yeniden gözden geçirmesini, kararın Bimpaş (ve
bayileri/distribütörleri) için kaldırılmasını ve yeniden gözden geçirmenin ne
zaman yapılacağının kendilerine bildirilmesini talep etmektedir. Söz konusu
yazı üzerine hazırlanan 14.7.2006 tarihli Bilgi Notu, 17.7.2006 tarih ve
REK.0.07.00.00-130/209 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-53 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; 22.4.2005 tarihli Kurul kararın
bira pazarına olan etkilerinin tam olarak değerlendirilebilmesi için kararın 80
üzerinden yeterli sürenin geçmediği, bunun için ne kadar bir süre geçmesi
gerektiğini belirlemenin zor olduğu, ancak, sağlıklı bir değerlendirme
yapılabilmesi için söz konusu Kurul kararının bira pazarında en az iki yıl etkin
bir biçimde uygulanması gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bimpaş 22.4.2005 tarihli kararın gözden geçirilmesi talebine gerekçe olarak,
karar üzerinden bir yıldan fazla zaman geçtiğini, bu süredeki gelişmelere
bakıldığında Kurul’un kararda açıklanan amacına ulaşamadığını, aksine 90
pazardaki yoğunlaşmanın daha da sakıncalı hale geldiğini ifade etmektedir.
Bimpaş, Kurul’un 22.4.2005 tarihli kararından bu yana kapalı satış
noktalarındaki pazar paylarının %(…)’den %(…)’e düştüğünü, hakim
durumdaki Efpa’nın bu sürede pazar payını %(….)’den %(…)’a çıkardığını,
üçüncü teşebbüs Mey’in pazar payında önemli bir değişiklik olmadığını, hatta
Kasım 2005’den itibaren devamlı pazar payı kaybettiğini belirtmektedir.
Ayrıca, Kurul’un 4.5.2006 tarih ve 06-32/393-103 sayılı Karar’ında da (Mey’in
Martini P Tic. A.Ş. tarafından devralınmasına ilişkin karar) Efpa, Bimpaş
ve Mey’in pazar paylarının %(…), %(…) ve %(…) olduğunun belirtildiği ifade
edilmektedir. 100
Muafiyetin geri alınmasına ilişkin 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı karar
sonrasında Kurul’un bira pazarını izlemeye devam etmesi hiç kuşkusuz
zorunludur. Pazarın takip edilmesi iki açıdan çok önemlidir: Birincisi,
münhasırlığın kaldırılmasına ilişkin Kurul kararının pazarda gerçekten de
uygulanıp uygulanmadığının tespit edilmesi gerekir. İkincisi ve daha da
önemlisi, münhasırlığın kaldırılmasının pazardaki rekabeti ne şekilde
etkilediğinin gözlemlenmesi şarttır.
Ancak, muafiyetin geri alınmasına ilişkin 22.4.2005 tarihli Kurul kararının
pazarda ne tür etkilerinin oluştuğunu değerlendirebilmek için karar üzerinden 110
yeterli bir süre geçmesi gerekmektedir. Bimpaş geçen bir yıllık süreyi yeterli
görmektedir. Oysa, kararın pazardaki etkilerinin görülebilmesi için bu bir yıllık
süre kesinlikle yeterli değildir. Söz konusu kararın yargı süreci dahi
bitmemiştir. Üstelik, geçen bu bir yıl içerisinde söz konusu karar tam olarak
uygulanabilmiş de değildir: 22.4.2005 tarihli karar Bimpaş’a 16.6.2005
tarihinde tebliğ edilmiş ve gerekli düzenlemeleri yapabilmesi için teşebbüse
90 gün süre verilmiştir. Bimpaş ve Efpa tarafından bu süre içerisinde yapılan
değişikliklerin yeterli görülmemesi nedeniyle Kurul’un ikinci bir karar
(31.10.2005 tarihli) alması zorunluluğu doğmuş ve bunun neticesinde hem
Bimpaş’ın hem de Efpa’nın 22.4.2005 tarihli kararın gereğini yerine 120
getirebilmeleri 4.1.2006 tarihini bulmuştur. Dolayısıyla, geçen bu kısa süre
içerisinde piyasada uygulamaların tam olarak yerleşmesinin beklenemeyeceği
açıktır.
I. SONUÇ
Düzenlenen Bilgi Notu ve incelenen dosya kapsamına göre; Rekabet
Kurulu’nun 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı Kararının yargı süreci
devam ettiğinden ve bu aşamada yapılacak başkaca bir işlem olmadığından
talebin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 130
Full & Egal Universal Law Academy