Rekabet Kurumu - Karar Sayı 06-53/687-194

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Danıştay’ın İptal Kararı Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-4-42 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 06-53/687-194
Karar Tarihi : 20.7.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN

B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Fatma ÇELİK
C.ŞİKAYETÇİLER :
Kemal ÖZER
Tüketiciler Birliği Konya Şubesi Belediye İşhanı
Hastane Cad. No:46 Kat:8 D:30 42060 Selçuklu-KONYA

Mustafa BAŞARAN
Nişantaşı Mah. Dr. Hulusi Baybal Cad. Katra Center No:5/503
Selçuklu-KONYA

İlker GÜLER
Balgat Mah. 5.Sk. Gönül Apt. 18/1 Çankaya-ANKARA

Murat ALPARSALAN

D. KARŞI TARAF :
Özkaymak Turizm Ltd. Şti.
Vekili: Av. M. Tevfik BUĞDAYCI
Atatürk Cad. 127/8 KONYA
Metro Motorlu Taşıtlar San. ve Tic. A.Ş.
Vekili: Av. Seda BAYRAKTAR
Büyük İstanbul Otogarı Yönetim Binası K:2
Bayrampaşa-ISTANBUL

Konya Metro Turizm Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ömer Yıldırım GÜNDAY ve Av. Birsen KALKAN
Büyük İstanbul Otogarı B2 Geçidi Kat:3 No:51-52
Bayrampaşa-ISTANBUL


06-53/687-194

2
E. DOSYA KONUSU:Rekabet Kurulu’nun 18.8.2004 tarih, 04-55/751-188 sayılı
kararının iptaline ilişkin Danıştay 13. Dairesi’nin 23.5.2006 tarih, 2005/6049 E.
2006/2225 K.; 2005/5935 E. 2006/2226 K.;2005/6052 E. 2006/2224 K. Sayılı
kararları üzerine Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentecileri Derneği ile
Konya Otogarı’nda faaliyet gösteren ve anılan Dernek üyesi olan 17 teşebbüsün
aralarında anlaşarak fiyat tespit etmek ve servis hizmeti gibi birtakım hizmetleri
kaldırmak yolu ile Konya merkezli şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasının yeniden değerlendirilmesi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ
Rekabet Kurumu’na intikal eden Kemal ÖZER, Mustafa BAŞARAN, Murat
ALPARSLAN ve İlker GÜLER imzalı şikayet dilekçelerinde özetle; Konya Otobüs
İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentecileri Derneği ve Konya’da faaliyet gösteren
şehirlerarası turizm şirketlerinin anlaşarak fiyat tespit etmek ve servis hizmeti gibi bir
takım hizmetleri kaldırmak yolu ile Konya merkezli şehirlerarası yolcu taşımacılığı
pazarında rekabeti kısıtladıkları iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ
Şikayet dilekçelerinin Rekabet Kurumu'na intikali üzerine, Kurul’un 8.5.2003 tarihli
toplantısında 4054 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca konuya ilişkin olarak
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

Önaraştırma sonucunda Kurum raportörlerince düzenlenen 20.6.2003 tarih ve 2003-
4-42/ÖA-03-SC sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun 3.7.2003 tarihli
toplantısında görüşülmüş ve şikayet edilen teşebbüs birliği ve teşebbüsler hakkında
soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

16.7.2003 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca ilgili teşebbüs birliği ve
teşebbüslere soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak 30 gün içinde ilk yazılı
savunmalarını göndermeleri istenmiştir.

İlgili teşebbüs birlliği ve teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları yasal süreleri içerisinde
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Soruşturma Heyeti'nce tamamlanan 3.1.2004 tarih ve S.R./03-16 sayılı Soruşturma
Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Başkanlıkça Kurul üyeleri ile ilgili taraflara
tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan 30 gün içinde
yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.

Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerden Kontur Tur. Ulus. Nak. Tic. Ltd. Şti. (Kontur), Özkaymak Turizm Ltd.
Şti. (Özkaymak Turizm), Metro Motorlu Taşıtlar San. ve Tic. A.Ş. (Metro Motorlu
Taşıtlar) ve Konya Metro Turizm Seyahat ve Tic. Ltd. Şti. (Konya Metro Turizm)’nin
ikinci yazılı savunmaları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Soruşturma Heyeti'nin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi
uyarınca, 20.5.2004 tarihinde Kurul üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
06-53/687-194

3

Metro Motorlu Taşıtlar ve Konya Metro Turizm’in, Ek Yazılı Görüş'e karşı cevapları
yasal süresi içinde Rekabet Kurumu'na intikal etmiştir.

Rekabet Kurulu'nun 6.7.2004 tarih ve 04-45 sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 18.8.2004 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına
karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı anılan tarihte şikayetçilerden Kemal
ÖZER ile hakkında soruşturma yürütülen taraflardan Özkaymak Turizm vekili
Av.Tevfik BUĞDAYCI, Konya Metro Turizm vekili Av.Ömer Yıldırım GÜNDAY ve
Metro Motorlu Taşıtlar vekili Av.Nedim Korhan ŞENGÜN’ün katılımları ile yapılmıştır.
Hakkında soruşturma yürütülen taraflardan Kontur Turizm talep etmiş olmasına
rağmen sözlü savunma toplantısında hazır bulunmamıştır.

Rekabet Kurulu’nun 18.8.2004 günlü toplantısında verilen 04-55/751-188 sayılı nihai
karar, 1.9.2004 tarihli tefhim toplantısında Konya Metro Turizm vekillerinin huzurunda
okunarak tefhim edilmiştir.

Rekabet Kurulu’nun 18.8.2004 günlü toplantısında verilen 04-55/751-188 sayılı nihai
karara göre Konya Otobüs İsletmeciliği, Nakliyecileri ve Acenteciler Derneği ile
dernek üyesi 14 teşebbüsün ihlal niteliğinde davranışı bulunmadığı tespit edilmiş;
Kontur Tur. Ulus. Nak. Tic. Ltd. Şti. (Kontur), Özkaymak Turizm Ltd. Şti. (Özkaymak
Turizm), Metro Motorlu Taşıtlar San. ve Tic. A.Ş. (Metro Motorlu Taşıtlar) ve Konya
Metro Turizm Seyahat ve Tic. Ltd. Şti. (Konya Metro Turizm)’nin 4054 sayılı Kanun’u
ihlal eder nitelikteki davranışları nedeniyle para cezası ile cezalandırılmalarına karar
verilmiştir. Konya Otobüs İsletmeciliği, Nakliyecileri ve Acenteciler Derneği ile dernek
üyesi 14 teşebbüs ve hakkında verilen cezai işlem için yargı yoluna gitmeyen Kontur
Tur. Ulus. Nak. Tic. Ltd. Şti. açısından karar kesinleşmiştir.

Rekabet Kurulu’nun aldığı 18.8.2004 tarih ve 04-55/751-188 sayılı karara karşı
Özkaymak Turizm Ltd. Şti, Metro Motorlu Taşıtlar Taş. San. ve Tic. A.Ş., Konya
Metro Turizm Seyahat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sırasıyla Danıştay 13. Dairesi’nin
2005/5935, 2005/6049 ve 2005/6052 E. sıra numaralarına kayden iptal davaları
açılmıştır. Rekabet Kurulu’nun adı geçen teşebbüs ve teşebbüs birliği hakkındaki
kararı “Soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına katılarak oy
kullanmasının hukuka aykırı olduğu” gerekçesiyle Danıştay 13. Dairesi tarafından
iptal edilmiştir. Danıştay Kararları 12.6.2006 tarihinde Kurum tarafından tebellüğ
edilmiştir.

Rekabet Kurulu’nun 20.7.2006 tarih, 06-53 sayılı toplantısında, ilk inceleme ve
soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları, raporlar,
Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve
belgelerin incelenmesi sonucunda dosya konusu karara bağlanmıştır.

13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı “Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 5.
maddesinde yer alan “…Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili
daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri
belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-46/667 sayılı Kurul kararı
doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi
Süreyya ÇAKIN nihai karar toplantısına katılmamıştır.
06-53/687-194

4
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Raportörler;

- Artur Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yeşil Aksaray Turizm Nak.San. ve
Tic.Ltd.Şti., Gültur Turizm Otomotiv Ticaret ve San. Ltd.Şti-Oktay GÜL, Şapçıoğlu
Motorlu Araçlar Ltd.Şti., Sermet Nakliyat Pet.Ür. San. ve Tic. Ltd.Şti., Bilal
Demirtaş, Kartur Turizm Seyahat Nakliyat ve Tic.Ltd.Şti., Lüks Konya Turizm Gıd.
Paz. Tic. Ltd.Şti., Mehmet Duran, Nevzat Ünsal, Lüks Ereğli Seyahat Nak. Tic. ve
San. A.Ş.-Mehmet Kaya, S.S. Kontaş Konya Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri
Motorlu Taşıyıcıları Kooperatifi ve Seykon Taşımacılık Hiz. Tur. Tic. Ltd.Şti.’nin,
yürütülen soruşturma çerçevesinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun kapsamında ihlal teşkil edecek faaliyetlerinin tespit edilememesi nedeniyle
haklarında açılan soruşturmanın idari para cezası verilmesine yer olmadığı kararı
ile sonuçlandırılması,

- Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği’nin 4054
sayılı Kanun kapsamında bir ihlale yol açacak nitelikte bağlayıcı teşebbüs birliği
kararları almadığı, buna karşılık aynı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil
edecek nitelikte teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemler için uygun bir
zemin yarattığı, söz konusu Derneğin bu faaliyetine ilişkin olarak uyarılması,

- Konya Metro Turizm ile Metro Motorlu Taşıtlar’ın ekonomik birlik oluşturduğu
ve bu nedenle tek bir teşebbüs kabul edilerek işlem yapılması;

- Kontur Turizm, Özkaymak Turizm ve Konya Metro Turizm ile Metro Motorlu
Taşıtlar’ın oluşturduğu ekonomik birliğin, Konya merkezli şehirlerarası otobüs ile
yolcu taşımacılığı pazarında fiyat tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettikleri ve ilgili teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
ikinci fıkrası uyarınca 2004/1 sayılı Tebliğ ile değişik 11.883.182.000 TL.’den az
olmamak üzere bir önceki yıl sonunda oluşan yıllık gayrısafi gelirlerinin %10’una
kadar para cezası ile cezalandırılması,
gerektiği görüşünü ifade etmişlerdir.

I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İLGİLİ PAZAR
I.1.1.İlgili Ürün Pazarı

İlgili ürün pazarı, haklarında önaraştırma yürütülen tarafların faaliyetleri dikkate
alınarak “Konya ili merkezli, otobüs ile şehirlerarası yolcu taşıma hizmetleri” pazarı
olarak belirlenmiştir.

I.1.2.İlgili Coğrafi Pazar

Şikayete konu faaliyetler ile rekabetin ortadan kaldırıldığı ilgili hizmetler Konya ilinde
sunulmaktadır. Bu hususlar dikkate alınarak "Konya İli" coğrafi pazar olarak tespit
edilmiştir.
06-53/687-194

5
I.2. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
I.2.1. Hakkında Soruşturma Yapılan Taraflar
I.2.1.1. Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği

Merkezi Konya’da bulunan ve üyelerinin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla
kurulmuş olan Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği
(Dernek)'nin Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri aşağıdaki gibidir:

Dernek Yönetim Kurulu Üyeleri Dernek Denetim Kurulu Üyeleri
Başkan Oktay GÜL Üye Kemal ÖZKAYMAK
Sekreter O. Nevzat ÜNSAL Üye Mehmet Barbaros KARAKUŞ
Muhasip Bilal DEMİRTAŞ Üye Mehmet YÜKSEL
2. Başkan Sıtkı VURAL
Üye Özkan ÖZKAYMAK
I.2.1.2. Konya Otogarı’nda Faaliyet Gösteren ve Konya Otobüs İşletmecileri
Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği Üyesi Olan Otobüs ile Şehirlerarası Yolcu
Taşıma Şirketleri

Haklarında soruşturma açılan teşebbüsler aşağıda yer almaktadır:

-Özkaymak Turizm Ltd. Şti -Metro Motorlu Taşıtlar Taş. San. Tic.
A.Ş.
-Artur Turizm ve Nakliye Sanayi ve
Ticaret A.Ş.
-S.S. Yeni Kontaş Konya
Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri
Motorlu
Taşıyıcılar Kooperatifi

-Bilal DEMİRTAŞ - Şapçıoğlu Motorlu Araçlar Tic. Nak.
Ltd. Şti.
-Kartur Turizm Sey. Nak. ve Tic. Ltd.
Şti.
- Sermet Nak. Hay. Pet. Ür. San. ve
Tic. Ltd. Şti
-Kontur Tur. ve Ulus. Nak. Tic. Ltd.
Şti.
-Seykon Taşımacılık Hizmetleri
Turizm Tic. Ltd. Şti.
-Konya Metro Turizm Sey. ve Tic.
Ltd. Şti.
-Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. Tic.
Ltd. Şti.
- Lüx Konya Turizm Nakliyat ve
Gıda Paz. Ltd. Şti.
-Gültur Turizm Ltd. Şti. – Oktay GÜL
-Mehmet DURAN -Lüks Ereğli Tur. Sey. Nak. Tic. ve
San. A.Ş. – Mehmet KAYA
-O. Nevzat ÜNSAL


I.2.2. Yazılı Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler

Haklarında soruşturma açılan teşebbüs birliği ve teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları
11.8.2003–22.9.2003 tarihleri arasında Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal etmiştir.
Bu yazılı savunmaların incelenmesi sonucunda genel olarak benzer gerekçelerle
06-53/687-194

6
savunma yapıldığı tespit edilmiş, bu savunmalar aşağıda toplu halde
değerlendirilerek cevaplandırılmıştır.

I.2.2.1. Usule Yönelik Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler

I.2.2.1.1. Savunma İstemi Yazısı ile Birlikte Taraflara İddiaların Türü ve Niteliği
Hakkında Yeterli Bilgi Gönderilmediği

Savunmalarda, taraflara savunma istemi yazısı ile birlikte gönderilen önaraştırma
raporunun bazı bölümlerinin karalanmasının, önaraştırma raporunun eklerinin
gönderilmemiş olmasının, söz konusu belgeler, Rekabet Kurumundan dilekçe ile
talep edildiği halde yalnızca bir kısmının kendilerine tebliğ edilmesinin, şikayetçinin
isminin açıklanmamasının usule aykırı olduğu, böylece savunma haklarının
kısıtlandığı ve gönderilen ek belgelerden sonra 30 günlük ek savunma süresi
verilmemesinin Kurumun önceki uygulamalarıyla çeliştiği ileri sürülmüştür.

Önaraştırma raporu ve 4054 sayılı Kanunun 43. maddesinin ikinci fıkrası birlikte
dikkate alındığında önaraştırma raporunun, iddiaların türü ve niteliğine ilişkin yeterli
bilgiyi içermekte olduğu ve bu bakımdan ilk yazılı savunmanın sağlıklı ve tam
yapılabilmesi için sağlam bir temel oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Haklarında soruşturma yürütülen taraflarca talep edilen önaraştırma raporu
eklerinden oluşan belgeler, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesi gereğince talep
sahiplerine iletilmiştir. Bununla birlikte, önaraştırma raporunun karalanmış bölümleri,
ticari sır niteliği taşımakta olup tarafların savunma haklarının kısıtlanması anlamına
gelecek bir içeriğe sahip olmadığından, taraflara tebliğ edilmemesinde isabetsizlik
görülmemiştir.

Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin yazılı savunma için 30 günlük ek süre
taleplerine ilişkin gerekçeleri haklı bulunmayarak süre uzatım istemleri reddedilmişse
de; 4054 sayılı Kanunun 44 ve 45. maddeleri uyarınca söz konusu tarafların,
soruşturma safhası sonuna kadar Kurula, kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili
sunmaları mümkündür. Olayda da taraflara kendilerine gönderilen belgelere ilişkin
savunma nitelikli bilgi ve belgelerin dikkate alınacağı hususunda bilgi verilmiştir.

Şikayetçinin kimliğinin açıklanmaması ise, haklarında soruşturma yürütülen tarafların
savunma haklarını hiçbir şekilde sınırlar nitelikte değildir. Zira, Rekabet Kurumu
tarafından yürütülen soruşturma, şikayetçinin bir takım şahsi haklarının ihlalinin
tespitine yönelik değil, aksine belirli bir pazarda rekabetin engellenip
engellenmediğinin tespitine yöneliktir. Şikayet dilekçesinin şikayet edilenlere
verilmemesi ve böylece şikayetçiye bir güvence sağlanması, rekabet hukuku
uygulamalarının bir standardı niteliğindedir. Rekabetin işlerliği, ekonomik ve sosyal
anlamda rekabetten beklenen faydalara atfedilen önemin büyüklüğü nedeniyle
korunmaktadır. Rekabetin korunması için kurulan mekanizmada mağdurların
şikayetleri en önemli unsurlardan biridir. Bu yüzden şikayet dilekçelerinin
mahremiyeti, şikayetçilerin pek çok durumda üstün ekonomik güce sahip
teşebbüslerin olası misillemelerinden korunmasını sağlamak üzere, muhafaza
edilmelidir. Diğer yandan, Rekabet Kurumu, re’sen de soruşturma başlatabilen bir
kamu kurumu olarak şikayet dilekçesinin içeriğiyle hiç bir şekilde bağlı değildir.
Dolayısıyla Rekabet Kurumu tarafından yöneltilen isnadların muhatapları, söz konusu
06-53/687-194

7
isnadların sahibini Rekabet Kurumu, bu isnadların amacını da rekabetin korunması
olarak kabul etmelidirler.

I.2.2.1.2. Önaraştırma raporuna dayanak teşkil eden belgelerin HUMK ve sair
yasalar uyarınca delil sayılmadığı ve ispat gücünün olmadığı

Savunmalarda önaraştırma raporunda yer verilen ve dayanak gösterilen belgelerin
HUMK ve sair yasalar uyarınca delil olarak alınamayacağı, hiçbir ispat gücü
bulunmayan kaynaklar olduğu, bunlara istinaden soruşturma açılmasının 4054 sayılı
Kanunun ruhuna ve amacına aykırı olduğu, 4054 sayılı Kanun hükümleri uyarınca
tüm delillerin toplanmasında HUMK’un esas alınması gerektiği, önaraştırma
raporunda delil olarak sunulan belgelerden hiçbirinde teşebbüs adına imzaya yetkili
bir kişinin imzasının bulunmadığı, anılan belgelerin teşebbüs açısından yok
hükmünde olduğu belirtilmiştir.

Rekabet Kanunu HUMK’na atıf yapmıştır. Bu atıf, kesin delil, takdiri delil ayrımı
yapılmaksızın bütün delil çeşitlerine ilişkin olup, bu deliller senet, ikrar, yemin, kesin
hüküm, şahit, bilirkişi, keşif olmak üzere yedi adettir. Sekizinci bir delil türü de 367.
maddede belirlenen “özel hüküm sebepleri” dir. Olayın durumuna göre her şeyin delil
olabileceği bu kuralda benimsenmiştir. Dolayısıyla, Rekabet Hukuku’nda serbest delil
sistemi geçerlidir.

I.2.2.1.3. Önaraştırma raporunun usule uygun tanzim edilmediği

Taraflar savunmalarında, Kurum raportörlerinin önaraştırma sürecinde topladıkları
belge ve bilgilerden iddialarının aksini tevsik edici mahiyette olanlarına raporda yer
vermediklerini, yerinde inceleme esnasında talep ettikleri bazı bilet dip koçanlarını
değerlendirmeye tabi tutmadıklarını, bu durumun hukuka aykırı olduğunu iddia
etmişlerdir.

Önaraştırma sürecinde elde edilen belge ve bilgilerden bilet örnekleri müspet ya da
menfi bir sonuca varılması için yetersiz bulunmuş, rapor ekinde yer alan ifade
tutanaklarından delil olarak kullanılan ifadeler rapor içeriğinde yer almıştır.

I.2.2.1.4. 4054 sayılı Kanun’un 39. maddesinin Anayasaya aykırılık teşkil ettiği

Savunma dilekçelerinde, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 39.
maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

4054 sayılı Kanunun, verilen cezaların yüzde yirmibeşini Rekabet Kurumu gelirleri
arasında sayan 39/1(b) maddesi, 1.8.2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanun’un 25.
maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

I.2.2.2. Esasa Yönelik Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
I.2.2.2.1.

- F1 Yetki Belgesi sahibi teşebbüslerin soruşturma konusu iddialara yönelik
sorumluluklarının bulunmadığı,
06-53/687-194

8
- F1 Yetki Belgesine sahip teşebbüslerin hukuki konumları itibariyle hostes ve
ikram hizmetlerini belirlemesinin mümkün olmadığı,
- Teşebbüs bünyesinde hiçbir zaman kredi kartı ile bilet satışı yapılmadığı,
- Teşebbüsün hiçbir zaman servis hizmeti vermediği,
- Teşebbüsün kredi kartı ile bilet satışı yapma uygulamasını bir anlaşma
neticesinde değil, teşebbüse özel bazı nedenlerle geçici olarak kaldırdığı,
- Teşebbüsün servis hizmetini bir anlaşma neticesinde değil, kendi hür iradesi
neticesinde kaldırdığı.

8.9.1994 tarihinde 22045 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Karayoluyla Şehirlerarası Yolcu Taşımaları Hakkında Yönetmelik”in 6. maddesi
uyarınca şehirlerarası yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara F1 Yetki
Belgesi verilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 11. maddesinde, acentelik yetki belgesi
alma şartları tanımlanmış, F1 yetki belgesine sahip olanların hiç bir zaman kendi
namlarına taşıma yapamayacakları ve yaptıramayacakları belirtilmiştir. Aynı
maddede, acentelerin Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan haklara sahip olduğu ve
yükümlülüklerini de yerine getirmekten sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Bu çerçevede, F1 yetki belgesi ile faaliyet gösteren bir teşebbüsün fiyat belirleme
konusundaki imkanının ancak işletmeci teşebbüsün kendisine tanıdığı takdir yetkisi
ile sınırlı olduğu anlaşılmakta ve savunmalarda da yer aldığı üzere F1 yetki belgesi
ile faaliyet gösteren teşebbüslerin, yerli Konya firmaları ile fiyat tespitinde bulunmaları
ya da hostes ve ikram hizmetlerini belirlemeleri muhtemel görülmemektedir.

Hiçbir zaman kredi kartı ile satış yapılmamış olması, teşebbüsün kredi kartı ile bilet
satışı yapma uygulamasını bir anlaşma neticesinde değil, teşebbüse özel bazı
nedenlerle geçici olarak kaldırdığı, hiçbir zaman servis hizmeti verilmemiş olması ve
teşebbüsün servis hizmetini bir anlaşma neticesinde değil, kendi hür iradesi
neticesinde kaldırdığı yolundaki ifadeler, gerçekle örtüştükleri ölçüde bu savunma
noktalarına dayanan teşebbüsler hakkındaki iddianın asılsız olduğunun kabulünü
gerektirecektir.

Soruşturma çerçevesinde yürütülen inceleme çalışmaları neticesinde, kredi kartı ile
yapılan satışların ve servis hizmetinin bir anlaşma sonucu kaldırıldığına yönelik,
önaraştırma tespitlerine ek yeni bir tespite ulaşılamamıştır. Bu çerçevede Konya
Otogarı’nda faaliyet gösteren teşebbüslerin hangilerinin anlaşarak kredi kartı ile bilet
satışı uygulamasına son verdikleri ya da servisleri kaldırdıklarına dair sabit deliller
bulunamadığından ve önceden kredi kartı ile bilet satışı yaptığı sabit olan
teşebbüslerin bu uygulamaya yeniden başlamış oldukları tespit edildiğinden, bu
husustaki iddiaların geri çekilmesinin yerinde olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

I.2.2.2.2. İlgili mevzuat gereği, teşebbüslerin fiyat anlaşması yapmalarının
mümkün olmadığı

Ulaştırma Bakanlığı Yönetmeliği uyarınca şehirlerarası otobüs ile yolcu taşıma
ücretlerini Bakanlığın belirlediği, teşebbüslerin bu konuda yasa sınırları dışında bir
inisiyatif kullanamadıkları dolayısıyla teşebbüslerin fiyat anlaşması yapmalarının
mümkün olmadığı ileri sürülmüştür.
İlgili pazara ilişkin başlıca hukuki düzenleme Ulaştırma Bakanlığı tarafından
hazırlanan ve 8.9.1994 tarihinde 22045 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
06-53/687-194

9
yürürlüğe giren “Karayoluyla Şehirlerarası Yolcu Taşımaları Hakkında Yönetmelik”tir
(Yeni Karayolu Taşıma Yönetmeliği 25.2.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak soruşturma konusu faaliyetler süresince eski
yönetmeliğin yürürlükte olduğu dikkate alınarak bu yönetmeliğin hükümleri
çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır).
Yönetmeliğin 4. maddesinde; Karayoluyla şehirlerarası yolcu taşımacılığı ve bu
taşıma ile ilgili acentelik yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının
zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 6. maddesi, yetki belgelerini, otobüs ile şehirlerarası düzenli yolcu
taşımacılığı yapacaklara verilecek (D1); önceden gruplandırılmış yolcuları, bir
hareket noktasından alıp aynı hareket noktasına mekik sefer yaparak taşıyanlara
verilecek (D2) ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara
verilecek olan (F1) yetki belgeleri olarak belirlemiştir.
Yönetmeliğin 11. maddesinde ise, (F1) Yetki belgesi alınabilmesi için, bilet satmaya
elverişli müstakil bir büroya sahip olunması, ayrıca, (D1) ve (E1) yetki belgesi sahibi
taşımacılardan en az bir tanesi ile imzalanmış bir acentelik anlaşması bulunması
gerektiği belirtilmiştir. Yine aynı maddede (F1) yetki belgesine sahip olanların hiç bir
zaman kendi namlarına taşıma yapamayacakları ve yaptıramayacakları, ancak,
taşımacı yetki belgesine sahip olanların ayrıca acentelik belgesi alma şartlarını da
yerine getirdikleri takdirde doğrudan kendi acenteliklerini üstlenmemek kaydıyla
isterlerse (F1) yetki belgesini de alabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Yönetmeliğin 17. maddesine göre, şehirlerarası yolcu ve bagaj fiyat tarifeleri
taşımacılarca belirlenerek Bakanlıkça onaylanır. Taşıma fiyatlarının, ekonomi ve
kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı fiyat uygulanması veya yıkıcı rekabet
ortamının doğması halinde gerektiğinde, taban ve tavan fiyatları Bakanlıkça
düzenlenir.
Yönetmeliğin 18. maddesine göre, uygulamaya konulan taşıma fiyatları, taşımanın
başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş-dönüşte aynı olacaktır. Değişik fiyat tarifesi
uygulanamaz. Onaylanmış fiyat tarifelerinin üzerinde ücret alınamaz. Ancak
taşımacılar, tespit edeceği esaslara göre onaylanmış fiyat tarifelerinin %25’ine kadar
indirim uygulayabilirler.
Yönetmeliğin 19. maddesine göre, fiyat tarifeleri asgari 4 ay süreyle uygulanır. Fiyat
tarifelerinin bitim süresinin, yılbaşı, milli ve dini bayramlara rastlaması halinde; bu tatil
günlerinin en az on gün önce ve on gün sonrasına kadar tarife değişikliği yapılamaz,
yeni tarife alınamaz.

Yönetmeliğin 20. maddesine göre, Bakanlık gerektiğinde, zaman ve fiyat tarifelerini
onaylama yetkisini Ulaştırma Bölge Müdürlüklerine devredebilir.

Yönetmeliğin yukarıda aktarılan ilgili hükümleri ışığında görülmektedir ki,
teşebbüslerin uygulayacakları fiyat tarifelerinin belirlenmesi hususu Bakanlığa değil,
teşebbüslerin kendilerine bırakılmış olup, Bakanlık bu fiyat tarifelerini onaylamaya ve
yürürlüğünü denetlemeye yetkili makam olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede,
yönetmelik uyarınca teşebbüslerin fiyat anlaşması yapmalarının mümkün olmadığı
yönündeki savunmalar kabul edilebilir değildir.

I.2.2.2.3. Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.’nin, Konya Metro
Turizm Sey. ve Tic. Ltd. Şti ile aralarında sadece bir acentelik ilişkisi bulunduğu
06-53/687-194

10
ve bu nedenle sorumlu tutulamayacağı savunmasına ilişkin tespit ve
değerlendirmeler:

Soruşturma muhataplarından Konya Metro Turizm’in, 18.2.2003 tarihli ve 5738 sayılı
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 113 ve 114. sayfalarında yayınlanan kaydında yer
alan bilgilerden 10.000.000.000 TL sermaye ile kurulan teşebbüsün hisselerinin
25.000.000 TL nominal değerde 400 hisseye bölündüğü ve bunların ortakları
arasında aşağıdaki şekilde paylaşıldığı anlaşılmaktadır.

Ortak Adı Hisse Adedi Sermaye Değeri
Galip ÖZTÜRK 200 5.000.000.000
Ekrem ÖZTÜRK 100 2.500.000.000
Halit BÜYÜKBAYRAKDAR 100 2.500.000.000

Yine aynı ticaret gazetesi kayıtlarında, Ekrem ÖZTÜRK adına vekili Uğur
ÖZTÜRK’ün imzasının yer aldığı görülmektedir.

Soruşturma muhataplarından Metro Motorlu Taşıtlar'ın, 3.7.2003 tarihli ve 5833 sayılı
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 538 ve 539. sayfalarında yayınlanan kaydından bu
teşebbüsün Yönetim Kurulunun aşağıdaki isimlerden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Başkan Galip Öztürk
Başkan Yardımcısı Talip Öztürk
Üye Murat Yanık
Üye Fikret Kul
Üye Haydar Öztürk
Üye Ekrem Öztürk
Üye Cengiz Kaya
Üye Ahmet Birinci

26.2.1998 tarihli ve 4490 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan kayıtla
ticaret unvanı Metro Motorlu Taşıtlar Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve daha sonra
16.11.1998 tarihli ve 4670 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlan kayıtla
Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olarak
değiştirilen İstanbul Toplu Taşım Hizmetleri İşletme Turizm ve Ticaret Anonim
Şirketinin 20.9.1996 tarih ve 4128 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan
Anasözleşmesine göre 5.000.000.000 TL’ye çıkarılan sermayesinin pay sahipleri
arasındaki dağılımı aşağıdaki gibidir.

Galip ÖZTÜRK 4.000.000.000
Halit ÖZTÜRK 250.000.000
Talip ÖZTÜRK 250.000.000
Bedriye ÖZTÜRK 250.000.000
Fatma ÖZTÜRK 250.000.000

Yukarıda yer alan verilerden görülmektedir ki; Konya Metro Turizm’in hisselerinin
%50’sinin kontrolünü elinde bulunduran Galip ÖZTÜRK, Metro Motorlu Taşıtlar’ın
Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütmekte ve ayrıca bu teşebbüsün hisselerinin
%75’inin kontrolünü elinde tutmaktadır. Bunun yanısıra Konya Metro Turizm’in
hisselerinin %25’inin kontrolünü elinde bulunduran Ekrem ÖZTÜRK, Metro Motorlu
Taşıtlar’ın Yönetim Kurulunda da görev yapmaktadır. Dolayısıyla, Konya Metro
06-53/687-194

11
Turizm’in hisselerinin % 75’ine sahip iki kişi aynı zamanda Metro Motorlu Taşıtlar’ın
yönetim kurulunda bulunmaktadırlar, ayrıca her iki teşebbüsün %50 ve %75
hisselerinin sahipliği aynı gerçek kişiye aittir. Sonuç olarak, her iki teşebbüsün de
karar mekanizmalarında ağırlıklı olarak aynı şahıslar bulunduğundan, söz konusu iki
teşebbüs, ekonomik bir bütünlük oluşturmaktadırlar.

I.3. Teşebbüs Bazında Değerlendirmeler

Soruşturma çerçevesinde 14.11.2003 ile 17.11.2003 tarihleri arasında
gerçekleştirilen yerinde inceleme ve görüşmeler neticesinde aşağıdaki tespitlere
ulaşılmıştır:

Özkaymak Turizm, Kontur Turizm, Konya Metro Turizm, ve Metro Motorlu Taşıtlar’ın
aralarında anlaşarak fiyat tespit ettikleri ihtimalinin araştırılması amacıyla anılan
teşebbüslerden 2003 yılı Mayıs ayına ait faturaları istenmiştir. Incelenen belgelerden
İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Alanya’ya düzenlenen otobüs seferlerine ilişkin
faturaların tamamı dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Aşağıdaki tabloda incelenen
faturaların iller ve ilgili teşebbüsler arasında dağılımı gösterilmektedir.


Gidilen İl Özkaymak Kontur Metro Toplam
İstanbul 137 114 224 475
Ankara 339 290 465 1094
İzmir 139 188 10 337
Antalya 90 139 24 253
Alanya 90 138 51 279
Toplam 795 869 774 2438

Bu kapsamda, 2438 adet belge incelenmiş, bunlardan Metro teşebbüsünün İzmir ve
Antalya seferlerine ait 34 adet faturanın ve bu faturaların içerdikleri yolcu bilgilerinin
miktarının, teşebbüs davranışlarına ilişkin sonuç çıkarmaya yeterli olmadıkları
düşünüldüğünden, bu faturaların dikkate alınmamasının, yerinde olacağı sonucuna
ulaşılmıştır. Geri kalan 2404 adet fatura incelenirken:

a) Kontur; faturalandırma için bilgisayarlı sistem kullandığından bu teşebbüsün
yolcularının her birinin nereye gittiği, faturaların üzerinde yer alan ibarelerden
anlaşılmıştır. Bu yüzden, bu teşebbüse ait 869 adet fatura incelenirken, sadece ilgili
şehire ilişkin kayıtlar dikkate alınarak, daha net sonuçlar elde edilmiştir.

b) Özkaymak ve Metro teşebbüsleri, faturalarını elle düzenledikleri ve kaydedilen
biletlerin sahiplerinin nereye gittiklerine ilişkin bilgilere faturalarında yer vermediği
için, bu teşebbüslerin faturalarında yer alan bilgilerin tamamı dikkate alınmış ve
sınıflandırılmıştır.

c) Metro teşebbüsüne ait faturaların incelenmesi sonucunda elde edilen tablolarda,
Mayıs 2003 döneminde kişi başına 500.000 TL bilet sigortası uygulandığından
gerçek bilet fiyatlarının 500.000 TL düşük olduğu tespit edilmiş, ilgili tablolarda yer
alan tüm parasal değerlerin 500.000 TL fazlası dikkate alınarak değerlendirme
yapılmıştır.
06-53/687-194

12


Yukarıda anılan faturaların incelenmesi kapsamında 2003 yılı Mayıs ayı boyunca
anılan üç teşebbüs tarafından Konya’dan hareketle çeşitli merkezlere taşınan 35.586
kişinin ödeme bilgileri incelenmiş, sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Bu kişilerin
teşebbüsler ve yolculuk ettikleri otobüsün nihai hedefinin neresi olduğu kriterlerine
göre dağılımı aşağıdaki tabloda görülmektedir.



Özkaymak Kontur Metro Toplam
İstanbul* 2865 1050 5033 8948
Ankara* 7005 4667 5356 17028
İzmir* 2169 1313 - 3482
Antalya* 1618 1975 - 3593
Alanya* 1116 1076 343 2535
Toplam 14773 10081 10732 35586
*İlgili seferin nihai hedefini göstermektedir. İlgili tablolarda da aktarılacağı üzere yolcuların bir kısmı
güzergah üzerindeki başka merkezlerde inmektedirler.

İncelemeye tabi tutulan fatura içeriklerinden,

- Özkaymak, Kontur ve Metro teşebbüslerinin 12.5.2003 tarihinde Konya -
İstanbul seyahati için talep ettikleri bilet fiyatını 23.000.000 TL’den 32.000.000
TL’ye çıkardıkları; her üç teşebbüsün de, 23.000.000 TL fiyat uygulamasını aynı
gün ya tamamen kaldırdığı ya da Mayıs ayının ilk onbir günü ile
karşılaştırılmayacak kadar seyrek uyguladıkları; buna karşılık, teşebbüslerin her
üçünün de aynı gün 32.000.000 TL fiyatı uygulamaya koydukları; bu fiyatın,
12.5.2003 tarihinden önce teşebbüslerin hiçbirinde uygulanmadığı; Özkaymak ve
Metro teşebbüslerinin İstanbul güzergahında yer alan Ankara – Afyon ve Kulu için
de bilet fiyatlarını birlikte ve aynı oranlarda artırdıkları;
- teşebbüslerin her üçünün de Ankara için bilet fiyatlarını 12.5.2003 günü
10.000.000 TL’den 15.000.000 TL’ye çıkardıkları; 10.000.000 TL bilet fiyatı
uygulamasını anılan tarihinden sonra neredeyse tamamen ortadan kaldırdıkları;
buna karşılık o tarihe kadar hemen hiç uygulanmayan 15.000.000 TL fiyatı
uygulanmaya başladıkları;
- teşebbüslerden Metro’nun İzmir’e düzenlenen otobüs seferlerine ait çok az
sayıda fatura göndermesi ve bu faturalarda yer alan bilgilerin bu teşebbüse ilişkin
sonuçlara ulaşılmasında yeterli olmaması sebebiyle sadece Özkaymak ve Kontur
teşebbüslerinin İzmir için uyguladıkları bilet fiyatını 12.5.2003 tarihinde
20.000.000 TL’den 28.000.000 TL’ye artırdıkları;
- sözkonusu teşebbüslerin 12.5.2003 tarihinde Alanya için uygulanan bilet
fiyatını 12.000.000 TL’den 16. 000.000 TL’ye artırdıkları; Özkaymak ve Metro
teşebbüslerinin Manavgat için bilet ücretlerini 10.000.000 TL’den 15.000.000
TL’ye; Seydişehir için uygulanan bilet fiyatını da 5.000.000 TL’den 7.000.000
TL’ye yükselttikleri;
- teşebbüslerden Metro’nun daha önce de ifade edildiği üzere, Antalya’ya
düzenlenen otobüs seferlerine ait çok az sayıda fatura göndermesi ve bu
06-53/687-194

13
faturalarda yer alan bilgilerin bu teşebbüse ilişkin sonuçlara ulaşılması için yeterli
olmaması sebebiyle, sadece Özkaymak ve Kontur teşebbüslerinin Antalya için
uyguladıkları bilet fiyatını 12.5.2003 tarihinde 12.000.000 TL’den 18.000.000
TL’ye artırdıkları; 12.000.000 TL fiyatın, 12.5.2003 tarihinden sonra çok ender
olarak uygulandığı, buna karşılık 12.5.2003 tarihinden önce hiç uygulanmamış
olan 18.000.000 TL fiyatın uygulanmaya başlandığı belirlenmiştir.

Tablolarda yer alan ve yukarıda da belirtildiği üzere Metro, Kontur ve Özkaymak
teşebbüsleri arasında 4054 sayılı Kanuna aykırı anlaşma ve uyumlu eylemlerin
varlığını ortaya koyan verilere ek olarak aşağıdaki hususlar da dikkate alınmıştır:

- Fiyat tespitinin ve fiyatların anlaşılarak arttırılması uygulamasının yukarıda yer
alan illere ek olarak bu illerin güzergahları üzerinde bulunan Kulu, Cihanbeyli,
Afyon, Eskişehir, Bolu, Seydişehir, Akşehir, Şarkikaraağaç, Çay, Eğirdir, Isparta,
Uşak, Manavgat ve Gazipaşa olmak üzere 14 il ve ilçe merkezine de uygulandığı
anlaşılmaktadır.
- 12.5.2003’e kadar uygulanan bilet bedelleri (Antalya hariç olmak üzere)
1.6.2002 tarihli; 12.5.2003 sonrası uygulananlar da 12.5.2003 tarihli Dernek fiyat
listeleri ile tamamen örtüşmektedir.
- Önaraştırma raporunun 13 ila 29 no’lu sayfalarında değerlendirilen ve bu
raporun eklerinde sunulan çeşitli belgeler, Metro, Kontur ve Özkaymak
teşebbüsleri arasında 4054 sayılı Kanuna aykırı eylem ve uygulamaların varlığına
işaret etmektedir;
- Metro, Kontur ve Özkaymak teşebbüslerinin 12.5.2003 tarihli faturalarından
her il için hareket eden ilk otobüsteki yolculara uygulanan fiyatlar incelendiğinde,
günün ilk saatlerinde zamlı fiyatların uygulanmaya başlandıkları görülmüştür.
Nitekim, İstanbul için Metro’nun 08:00, Kontur’un 10:30, Özkaymak’ın 10:00;
Ankara için Metro’nun 01:00, Kontur’un 04:00, Özkaymak’ın 04:00; İzmir için
Kontur’un 00:30, Özkaymak’ın 10:00; Alanya için Metro’nun 13:00, Kontur’un
01:30, Özkaymak’ın 01:30; Antalya için Metro’nun 02:30, Kontur’un 07:00,
Özkaymak’ın 11:00 seferlerine ait faturalar 12.5.2003 gününde her şehre hareket
eden ilk seferlere ait faturalardır.
- Fiyat artış oranları İstanbul için %39,3; Ankara için %50; İzmir için %40;
Alanya için %33 ve Antalya için %50’dir. Bu kadar yüksek oranların, basiretli bir
tacirin şeffaf bir pazarda, rekabet kısıtlamalarının bulunmaması halinde
uygulayacağı bir zam oranı olmadığı düşünülmektedir. Zira rakibinin, bu oranın
biraz altında bir oranda fiyat artışı yapması halinde önemli oranda pazar payı
kaybı söz konusu olacaktır.
- Metro Motorlu Taşıtlar, 30 Haziran 2003 tarihli Ulaştırma Bakanlığı onaylı bir
fiyat listesini, ilk yazılı savunması ekinde Kurumumuza ulaştırmış ve uyguladıkları
fiyatların bu listedeki fiyatlar olduğunu, ancak listedeki fiyatların Dernek
listelerinde yer alanlarla aynı olduğunu daha sonra öğrendiklerini ifade etmiştir.
Sözkonusu fiyat listesinin 12.5.2003'te teşebbüs bakımından henüz yürürlük
kazanmamış olması uygulamaya konulan fiyatların kaynağının teşebbüsler
arasında varılan bir mutabakat olduğu görüşünü güçlendirmektedir.
- Kontur’a ait 23.6.2003 tarihli Ulaştırma Bakanlığı onaylı fiyat listesinde yer alan
fiyatların 12 Mayıs’ta uygulamaya konulanlardan farklı olmaları da, teşebbüslerin
aynı günde aynı fiyatları uygulamaya başlamalarının aralarında bir anlaşma
06-53/687-194

14
bulunduğu düşüncesini güçlendirmektedir. Teşebbüslerin her üçünün de farklı
fiyatları onaylatmalarına rağmen aynı fiyatları aynı gün uygulamaya koymalarının
rekabet ihlalinden başka bir açıklaması olamaz.
- Özkaymak’ın Ulaştırma Bakanlığı Ankara Bölge Müdürlüğü’nden aldığı
21.1.2003 tarihli fiyat listesinde, halihazırda uygulanan fiyatların üzerinde fiyatlar
için onay alındığı görülmektedir. Buna karşılık, halihazırda uygulanan fiyatlar
12.5.2003 tarihinden önce uygulanmamış ancak bu tarihte başlıca rakipleri
konumundaki diğer iki teşebbüsle birlikte uygulanmaya başlamıştır. Bu durumda,
teşebbüsün fiyatlarını bir mutabakat çerçevesinde artırdığı ve bu mutabakata
uygun olarak uyguladığı görüşünü destekler niteliktedir.

J. SONUÇ

Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları,sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar,
Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin
okunup incelenmesi sonucunda;

1- Konya Metro Turizm Sey. ve Tic. Ltd. Şti. ile Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık
San. ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik birlik oluşturması nedeniyle, bu iki teşebbüsün tek bir
teşebbüs olarak kabul edilerek işlem yapılmasına OYÇOKLUĞU ile;

2- a) Özkaymak Turizm Ltd.Şti. ve Konya Metro Turizm S Tic. Ltd. Şti. ile Metro
Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.’nin oluşturduğu ekonomik birliğin,
Konya merkezli şehirlerarası otobüs ile yolcu taşımacılığı pazarında fiyat tespit
etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile;

b) Bu ihlalleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca;

i) 2002 yılı cirolarının takdiren %1.25’i olmak üzere Özkaymak Turizm Ltd.Şti.’nin
83.131.68 YTL para cezası ile cezalandırılmasına OYBİRLİĞİ ile,

ii) Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş. ile Konya Metro Turizm Sey.
ve Tic. Ltd. Şti.’nin oluşturduğu ekonomik birliğin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun kapsamında önceki yıllarda soruşturma geçirmiş olması karşısında
ve yürütülen soruşturma sürecinde de yerinde inceleme çalışmalarına engel olmak
ve zorlaştırmak suretiyle ihlalin tespitini imkansız kılmaya yönelik çaba sarf ederek
ihlalin oluşumundaki kusurunu ağırlaştırmış olması nedeniyle 2002 yılı cirosunun
takdiren %1.50’si üzerinden 1.270.361.55 YTL para cezası ile cezalandırılmasına
OYÇOKLUĞU

karar verilmiştir







06-53/687-194

15




(20.07.2006 tarih ve 06-53/687-194 sayılı Kurul Kararı’na)

KARŞI OY GEREKÇESİ



Rekabet Kurulunun 20.07.2006 Tarih ve 06-53/687-194 Sayılı Konya Otobüs
İşletmeleri Nakliyecileri ve Acenteleri Derneği ile Konya’da faaliyet gösteren, anılan
Dernek üyesi teşebbüsler hakkında verilen kararın 1 ve 2/b-ii maddelerine aşağıdaki
sebeplerden dolayı katılmıyorum.

Soruşturmada adı geçen teşebbüslerle ilgili coğrafi pazar, Konya ili olarak
belirlenmiştir. Bu belirlenmiş coğrafi pazardaki faaliyetleri nedeniyle anlaşma suretiyle
rekabeti ihlal ettikleri sonucuna varılmıştır.

Coğrafi pazarın Konya ili olarak belirlenmiş olmasının yanı sıra, ihlal konusu
bu coğrafi pazarda faaliyet gösteren otobüs işletmelerinin yapmış oldukları
anlaşmadır. İhlal konusu teşebbüslerin hakim durumu veya pazar güçlerini kötüye
kullanmaları değildir.

Metro Seyahat Taş. Tic. A.Ş., Türkiye’deki gücünü kullanarak değil,
Konya’daki varlığı ve gücüyle bu ihlalin içinde yer almıştır.

Kaldı ki Metro Seyahat Taş. Tic. A.Ş. illerdeki şubelerinin her biri ile ortak
olmakla birlikte, her ildeki ortaklar farklıdır ve her şube ayrı bir ekonomik varlık olarak
faaliyetini sürdürmektedir.

Konya’daki şube yöneticilerinin veya dahli bile olsa merkez yöneticilerinin
kararları sonucu oluşan ihlal ile Metro’nun bütün şubelerini ilgilendirmek ve ekonomik
bütünlük içinde değerlendirmek kanımızca uygun değildir. Zira ihlal suçu işleyen
Konya Metro Turizm Seyahat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin bir ortağı Metro Seyahat Taş.
Tic. A.Ş. ise bir diğer ortağı da yerel kişilerdir. Ve bu yerel ortaklarını Metro Seyahat
Taş. Tic. A.Ş.’nin başka hiçbir şubesinde ortaklıkları bulunmamaktadır. Bu bakımdan
Konya Metro Turizm Seyahat Ltd. Şti.’nin, Metro Seyahat Taş. Tic. A.Ş. ile ekonomik
bütünlük içinde değerlendirilmesi, Metro Seyahat Taş. Tic. A.Ş. ile başka hiçbir
ortaklığı ve ilişkisi olmayan Metro Turizm Seyahat Ltd. Şti.’nin yerel ortakları
bakımından hukuksuzluk ve haksızlık olacaktır. Tabi bu takdirde ceza miktarının
belirlenmesinde de bu iki teşebbüsün cirosu birleştirilerek değerlendirileceğinden,
herbiri ayrı bir ekonomik birim olan şubelerden soruşturma konusu olan Konya için
haksızlık olacaktır. Ayrıca Metro Seyahat Taş. Tic. A.Ş.’nin Türkiye’de ki diğer
ortaklıklarında da bu tespit yapılmamış ve herhangi bir ihlal belirlenmemiştir.

Sektörün özelliği kararların şubeler düzeyinde ve şubelere münhasır alınması
nedeniyle bu iki teşebbüsün birlikte değerlendirilmemesini gerektirmektedir.

06-53/687-194

16
Eğer ihlal Metro Seyahat Taş. Tic. A.Ş.’nin almış olduğu bir karardan
kaynaklanıyor olsaydı bu takdirde ekonomik bütünlük değerlendirmesi doğru
olabilirdi.

Bu nedenle kararın 1. ve 2/b-ii maddelerine katılmıyorum.






Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi





Full & Egal Universal Law Academy