Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-155 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 06-56/717-207
Karar Tarihi : 26.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı Ünal, Prof.Dr. Nurettin
Kaldırımcı, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif
ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, İ. Yücel ARDIÇ, Cumhur Atalay
HATİPOĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Re’sen 20
D. KARŞI TARAF : - Pfizer Overseas, Inc.
Muallim Naci Cad. No:55 34347 Ortaköy/İstanbul
- Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş.
Kore Şehitleri Cad. No:19 Zincirlikuyu/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Pfizer Overseas Inc. ile Abdi İbrahim İlaç San. ve
Tic. A.Ş. arasında imzalanan Lisans ve Pazarlama Sözleşmesi’ne ilişkin
olarak yapılan menfi tespit/muafiyet başvurusunda yanlış veya yanıltıcı 30
bilgi verilip verilmediğinin ve tarafların 4054 sayılı Kanun’un ihlal edip
etmediğinin belirlenmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlk inceleme raporunda; Pfizer Overseas Inc. ile Abdi
İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanan Lisans ve Pazarlama
Sözleşmesi’ne ilişkin olarak yapılan menfi tespit/muafiyet başvurusunda yanlış
veya yanıltıcı bilgiye yer verilmiş olabileceği ve ayrıca taraflar arasında bu
sözleşme imzalanmadan önce yürüyen ilişkinin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’a aykırı olabileceği, bu iki hususla ilgili tespitler
yapılabilmesi için Pfizer ve Abdi İbrahim Gruplarının Türkiye’deki şirketleri 40
hakkında önaraştırma yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.12.2005 tarih ve 8850 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 9.6.2006 tarih ve 2005-1-155/İİ-06-ECG
sayılı İlk İnceleme Raporu, 15.6.2006 tarih, 06-44 sayılı Kurul toplantısında
görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Pfizer Grubu şirketlerinden Pfizer İlaçları Ltd. Şti., Pharmacia İlaç Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti., Warner Lambert İlaç Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Abdi
06-56/717-207
2
İbrahim Grubu şirketlerinden Abdi İbrahim İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş., Abdi
İbrahim Holding A.Ş., Abdi İbrahim Pazarlama A.Ş., Mecom Sağlık Ürünleri 50
Sanayi ve Ticaret A.Ş., Triparma İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş., Barut İlaç Sanayi
ve Ticaret A.Ş., Mecofarm İlaç ve Kozmetik Tanıtım Hizmetleri A.Ş. hakkında
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca yapılan önaraştırma sonucu düzenlenen 20.7.2006 tarih
ve 2005-1-155/ÖA-06-ECG sayılı Önaraştırma Raporu, 21.7.2006 tarih ve
REK.0.05.00.00-110/144 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-56 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 60
- Pfizer Overseas, Inc. (Pfizer Overseas) ile Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic.
A.Ş. (Abdi İbrahim) arasında 11.11.2005 tarihinde imzalanan Lisans ve
Pazarlama Sözleşmesi’ne (anlaşmaya) ilişkin olarak yapılan menfi
tespit/muafiyet başvurusunda yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiği
gerekçesiyle taraflara 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi gereğince para
cezası verilmesine yer olmadığına,
- Anlaşmanın 2.1. ve 12.3. maddeleri ile Abdi İbrahim’e rekabet etmeme
yükümlülüğünün getirilmesi nedeniyle, başvuru konusu anlaşmaya 4054 70
sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit verilemeyeceğine,
- Anlaşmanın 14.1. maddesinin, anlaşma süresinin uzatılmasının tarafların
bu yöndeki iradelerini birbirlerine açıkça bildirmeleri zorunluluğuna
bağlanarak yeniden düzenlenmesi durumunda anlaşmanın 2002/2 sayılı
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin sağladığı muafiyetten
yararlanacağı,
- Debridat ve Proctolog adlı ürünlerin Türkiye’de Abdi İbrahim tarafından
üretilip satılmasına dair yapılan ilk anlaşma olan Temmuz 1990 tarihli 80
anlaşmanın rekabet hukuku bakımından başvuru konusu 11.11.2005
tarihli anlaşma ile koşut düzenlemeler içerdiği, dolayısıyla 11.11.2005
tarihli anlaşma imzalanmadan önce taraflar arasında süregelen ilişkinin ve
bunun dayandığı Temmuz 1990 tarihli anlaşmanın da 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında olduğu, bu nedenle söz konusu ilişkinin 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla
taraflar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 90
I.1. Taraflar
I.1.1. Pfizer Overseas, Inc. (Pfizer Overseas)
06-56/717-207
3
Menfi tespit/muafiyet başvurusuna konu anlaşmada lisans veren taraf olan
Pfizer Overseas, Pfizer Inc. Grubu tarafından kontrol edilmekte olup dünya
çapında beşeri ilaç ve hayvan sağlığı ürünleri alanlarında faaliyet
göstermektedir. Pfizer Overseas’in tek hissedarı, Pfizer Inc.’in dolaylı olarak
tamamına sahip olduğu International Affiliated Corporation LLC’dir. Pfizer Inc. 100
Grubu’nun dünya çapındaki toplam cirosu yaklaşık (…….…) ABD doları iken,
Pfizer Overseas’in aynı yıla ait cirosu yaklaşık (………..) ABD dolarıdır. Pfizer
Inc. Grubu’nun Türkiye’deki işletmeleri Pfizer İlaçları Ltd. Şti., Pharmacia İlaç
San. ve Tic. Ltd. Şti., Warner Lambert İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’dir.
I.1.2. Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş. (Abdi İbrahim)
Beşeri ilaç üretimi, ithalatı ve satışı alanlarında faaliyet gösteren Abdi
İbrahim’in 2004 yılı cirosu (…….…..) YTL olup hissedarlık yapısı aşağıdaki
gibidir: 110
Tablo 1: Abdi İbrahim’in hissedarlık yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Abdi İbrahim Holding A.Ş. 50.00
Nezih Barut 24.50
Nesrin Esirtgen 24.50
Bell Holding 0.98
Perfektüp 0.02
A. Cenan Esirtgen 0.00
Toplam 100.00
2004 yılı toplam cirosu (…………) YTL olan Abdi İbrahim Grubu’nun
bünyesinde Türkiye’de beşeri ilaç ve hayvan sağlığı ürünlerinin üretimi ve
satışı alanlarında faaliyet gösteren diğer şirketler şunlardır:
Abdi İbrahim Holding A.Ş.
Abdi İbrahim Pazarlama A.Ş.
Mecom Sağlık Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. 120
Triparma İlaç San. ve Tic. A.Ş.
Barut İlaç San. ve Tic. A.Ş.
Mecofarm İlaç ve Kozmetik Tanıtım Hizmetleri A.Ş.
I.2. Taraflar Arasında Süregelen İlişkinin Mahiyeti
Pfizer Grubu ve Abdi İbrahim Grubu şirketlerinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında şirket yetkililerinden ve daha sonra taraflarca gönderilen yazılardan
edinilen bilgilere göre, Debridat ve Proctolog adlı ilaçların Türkiye’de Abdi
İbrahim tarafından üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin koşulların ilk kez 130
belirlendiği Marka ve Lisans Sözleşmesi 1990 yılının Temmuz ayında
Jouveinal Laboratories ve Abdi İbrahim arasında imzalanmıştır. 1998 yılında
Jouveinal Laboratories’in Warner Lambert bünyesinde faaliyette bulunan
Parke-Davis tarafından devralınması ile Debridat ve Proctolog adlı ilaçların
lisansörlüğü de Parke-Davis tarafından iktisap edilmiştir. 2000 yılında ise,
Warner Lambert ve dolayısıyla Parke-Davis, Pfizer tarafından devralınmış,
06-56/717-207
4
böylece Debridat ve Proctolog adlı ilaçların lisansörlüğü Warner Lambert
bünyesindeki Parke-Davis aracılığıyla Pfizer’e geçmiştir. Bu durumun sonucu
olarak Pfizer, 1990 yılında imzalanan ilk anlaşmanın tarafı olmuştur.
140
Önaraştırma döneminde Raportörlerce görüşülen Pfizer yetkilisinin ifadesine
göre; 2002’nin ikinci yarısı ve 2003 yılının ilk yarısı içinde lisans anlaşması
üzerinde değişiklik yapılarak sözleşmenin devamı gündeme gelmiş
(Addendum), ancak bu değişiklik gerçekleştirilememiştir. Nitekim, 25.7.2003
tarihinde Pfizer Fransa yetkilisi imzalı bir mektup ile Pfizer, lisans anlaşmasını
tek taraflı olarak feshettiğini bildirmiştir. Ancak aynı tarihte Abdi İbrahim, bu
fesih bildirimini tanımadığını ve sözleşmeye göre feshin geçersiz olduğunu
belirten bir mektubu Pfizer Fransa’ya göndermiştir. Bu aşamada, Pfizer
yetkilisi ile Abdi İbrahim yetkililerinin, fesih bildirimi sonucundaki süreci farklı
açılardan ele alarak değerlendirdikleri anlaşılmıştır. Pfizer’e göre, söz konusu 150
bildirim ile usulune uygun bir şekilde fesih gerçekleşmiş iken; Abdi İbrahim’e
göre, başlangıcı 1990 yılına dayanan Lisans Sözleşmesi’nin 11.1.
maddesindeki sürelerin hesaplanması sonucu ortaya çıkan 14.7.2007
tarihinden önce anlaşma sona eremeyecektir ve bu nedenle Pfizer Fransa
tarafından yapılan bildirim geçersizdir. Bu çerçevede, fesih bildiriminden
sonraki dönemi, Pfizer, yeni bir anlaşmanın yapılmasına yönelik bir süreç
olarak açıklarken; Abdi İbrahim ise, önceden beri yürürlükte olan anlaşmanın
üzerinde değişiklik yapılmasına ilişkin bir süreç olarak yorumlamaktadır.
Ortaya çıkan ihtilaf, fesih bildiriminden sonra taraflar arasında devam etmekte
olan ticari ilişkinin de farklı değerlendirilmesi sonucunu doğurmaktadır. Abdi 160
İbrahim, fesih bildirimini tanımadığı için, bildirimden sonraki ticari ilişkilerin de
ilk Lisans Anlaşması üzerinden yürüdüğünü ileri sürmekteyken, Pfizer fesih
bildiriminden sonra da yürüyen ticari ilişkileri, yeni bir anlaşma yapılıncaya
kadar devam eden fiili bir durum olarak açıklamaktadır.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Menfi Tespit/Muafiyet Başvurusunda Yanlış veya Yanıltıcı Bilgi
Verilip Verilmediğine İlişkin Değerlendirme
170
Bildirim formunda; Pfizer Overseas’in, Debridat ve Proctolog isimli ilaçların
tüm haklarına sahip olduğu ve 11.11.2005 tarihli Lisans ve Pazarlama
Sözleşmesi uyarınca Abdi İbrahim’in Pfizer Overseas’den satın alacağı
bileşikleri kullanarak ve yine aynı teşebbüsün vereceği münhasır lisansla söz
konusu ürünleri Türkiye’de üretip satacağı ifade edilmiştir. Ancak aynı formda;
Abdi İbrahim’in, Debridat ve Proctolog ilaçlarının ATC-3 sınıflandırması
altında dahil olduğu A03F Gastroprokinetics ve C05A Topical
Antihaemorrhoidal sınıflarında 2003 yılında %(...) ve %(…), 2004 yılında ise
%(…) ve %(…) pazar payları bulunduğu belirtilmiştir.
180
Bildirim formunda Abdi İbrahim’in Debridat ve Proctolog ilaçlarında 2003 ve
2004 yılları pazar paylarından söz edilmesi, taraflar arasında bu ürünler ile
ilgili olarak kurulan ilişkinin Lisans ve Pazarlama Sözleşmesi’nin imzalandığı
11.11.2005 tarihinden çok daha öncesinden bu yana süregeldiği şüphesini
06-56/717-207
5
doğurmuştur. Oysa formun ilgili maddeleri altında bu yönde herhangi bir
ifadeye yer verilmemiştir. Abdi İbrahim’e ait internet sitesinde yapılan
incelemede de, söz konusu ilaçların bildirim konusu anlaşmanın
imzalanmasından önce, şu an Pfizer Grubu bünyesinde bulunan Parke
Davis’in Abdi İbrahim’e vermiş olduğu lisans ve Abdi İbrahim tarafından
alınmış ruhsat çerçevesinde üretilip satılmakta olduğu tespit edilmiştir. 190
Sözleşme imzalanmadan önce taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözlü
veya yazılı bir anlaşma olup olmadığı, taraf vekiline yazı ile sorulmuştur.
Pfizer Inc. vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 10.2.2006
tarihinde giren cevabi yazıda özetle; Debridat ve Proctolog adlı ürünlerin
Sözleşme öncesinde Pfizer’ın basit izniyle Abdi İbrahim tarafından üretilip
pazarlandığı, Sözleşme ile taraflar arasındaki bu ilişkinin lisans ilişkisine
dönüştürüldüğü ve taraflar açısından hak ve yükümlülüklerin açıklığa
kavuşturulduğu ifade edilmiştir.
15.6.2006 tarih ve 06-44 sayılı Kurul toplantısında; bu tespitler 200
değerlendirilerek menfi tespit/muafiyet başvurusunda yanlış veya yanıltıcı
bilgiye yer verilip verilmediğinin ve başvuru konusu anlaşma imzalanmadan
önce taraflar arasında süregelen ilişkinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olup
olmadığının belirlenmesi amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Söz konusu önaraştırma çerçevesinde taraf teşebbüslerde yerinde
incelemeler yapılmış, teşebbüs yetkilileriyle görüşülmüş ve taraflardan yazıyla
bilgi istenmiştir.
Abdi İbrahim Finans Direktörü ve İş Geliştirme Müdürü ile Kurum
raportörlerinin yaptığı görüşmede, 11.11.2005 tarihli Lisans ve Pazarlama 210
Sözleşmesi öncesi taraflar arasında süregelen ilişki ile ilgili olarak aşağıda yer
verilen açıklama yapılmıştır:
« …
Debridat ve Proctolog adlı ilaçlar için ilk olarak 1989 yılında Fransız
menşeli bir firma olan Jouveinal Laboratories’den lisans alınmıştır. Daha
sonra Jouveinal Laboratories, 1998 yılında Warner Lambert bünyesinde
faaliyette bulunan Parke-Davis tarafından devralınmış, Warner Lambert ise
2001 yılında Pfizer tarafından devralınmıştır. Dolayısıyla söz konusu ilaçlar ile
ilgili lisans anlaşması, sadece lisans veren tarafın isminin değişmesi suretiyle 220
devam etmiştir. Lisansör değişiklikleri sonucunda, anlaşmanın konusu
üzerinde hiçbir bir değişiklik olmamıştır. Süresi Parke-Davis zamanında
uzatılmış olan anlaşma Warner Lambert ve dolayısıyla Parke-Davis Pfizer
tarafından devralındıktan sonra da aynı koşullarda yürürlükte kalmaya devam
etmiştir. Pfizer 2004 yılında söz konusu lisans anlaşmasının feshi için Abdi
İbrahim’e yazı göndermiş, ancak Şirketimizin bu yazının geçersiz olduğunu
ileri sürmesi üzerine Pfizer bu kez de anlaşmanın gözden geçirilmesi teklifinde
bulunmuştur. Bu doğrultuda, Kasım 2005’te, koşulları tümüyle gözden
geçirilen yeni anlaşma imza altına alınmış ve Rekabet Kurumu’na bildirilmiştir.
Dolayısıyla Kasım 2005’te yeni anlaşma imzalanıncaya kadar, eski anlaşma 230
yürürlükte kalmıştır… »
06-56/717-207
6
Pfizer İlaçları Ltd. Şti. Hukuk Müşaviri ile yapılan görüşmede; raportörlerce
yöneltilen “tüm hakları Pfizer’a ait olan Debridat ve Proctolog adlı ürünlerin
Abdi İbrahim tarafından Türkiye’de üretilmesi ve satılmasına dair ilk
anlaşmanın hangi tarihte yapıldığı, taraflarının kimler olduğu, ne kadar süre ile
yürürlükte kaldığı ve düzenlemelerinin sonraki bir tarihte değiştirilip
değiştirilmediği”ne ilişkin soruya aşağıdaki yanıt verilmiştir:
« … 240
1989-1992 yıllarında Abdi İbrahim ve adı sonraki bir tarihte Parke-Davis
olarak değiştirilen Jouveinal arasında Debridat ve Proctolog’un Abdi İbrahim
tarafından Türkiye’de üretilip satılmasına dair ilk lisans anlaşmaları
imzalanmıştır. 2002 yılında Pfizer’ın Warner Lambert’ı dünya çapında
devralmasının Türkiye’de sonuç doğurmasından sonra söz konusu ürünler
Pfizer bünyesine dahil olmuştur. Böylece, Pfizer bu anlaşmanın bir tarafı
haline gelmiştir. 2002 yılı ikinci yarısı-2003 yılı ilk yarısı döneminde, söz
konusu lisans anlaşması üzerinde değişiklik yapılması gündeme gelmiş ve
fakat bu değişiklik yaşama geçirilmemiştir. Dolayısıyla 2002 yılında devralınan
anlaşmalar, 2003 yılı Temmuz ayında feshedilinceye kadar, hükümleri 250
değiştirilmeden yürütülmüştür. Pfizer’ın Warner Lambert’ı devraldığı tarihten
2003 yılı Temmuz ayına kadar uygulanan bu anlaşma, yine 2003 yılı Temmuz
ayında Pfizer Fransa tarafından usulüne uygun bir şekilde feshedilmiş ve bu
Abdi İbrahim’e bildirilmiştir. Abdi İbrahim, bu feshi tanımadığını bildiren bir
yazıyı Pfizer Fransa’ya göndermiştir. Fesih sonunda, Pfizer daha önce Abdi
İbrahim’e sağladığı hammaddeleri geri alma ve ilgili ruhsatların Pfizer’a
devrolunmasının sağlanması konularında sıkıntı yaşamış ve bu süreç
içerisinde Abdi İbrahim Debridat ve Proctolog’u Türkiye’de satmaya Pfizer’ın
iradesi dışında devam etmiştir. Diğer taraftan, anlaşmanın hukuken sona
erdiği zamana kadar olan bir yıllık ön ihbar dönemi boyunca Pfizer’in Abdi 260
İbrahim’e sözleşme hükümleri çerçevesinde ürün sağlama yükümlülüğü
bulunmaktaydı. Ayrıca, lisansörün Sağlık Bakanlığı’na karşı ürünün son
kullanıcı nezdinde devamlı bulunabilirliği hususunda sorumluluğu
bulunmaktadır. Dolayısıyla, anlaşma konusu ürünlerin ruhsatlarının Abdi
İbrahim’den geri alınamadığı sürece ve ihbar süresinden sonra bile Pfizer’in,
Abdi İbrahim’e hammadde tedarik etmiş olmasının nedeni bu husus olabilir.
Ancak, bu kapsamda bir mal tedariki olup olmadığından şu an itibarıyla emin
değiliz. Bu bakımdan, Abdi İbrahim bu bir yıllık dönem sonrasında da,
anlaşma konusu ürünleri üretmeye devam edebilmiştir. Bu çerçevede,
Rekabet Kurumu’na bildirimde bulunulduğunda ortada hukuki geçerliliği olan 270
bir anlaşma bulunmamaktaydı. Bütün bu gelişmeler sonrasında, Pfizer
Overseas, Inc. ile Abdi İbrahim arasında, yeni koşullar içeren 11.11.2005
tarihli Lisans ve Pazarlama Anlaşması imzalanmış ve Rekabet Kurumu’na
bildirilmiştir. 11.11.2005 tarihli anlaşma halihazırda uygulanmakta olup
Rekabet Kurulu’nun Pfizer Overseas, Inc.’ın yaptığı menfi tespit/muafiyet
başvurusuna olumsuz yanıt vermesi halinde anlaşmanın uygulanmasına son
verilecektir… »
Pfizer Grubunun Türkiye’deki işletmelerinde yapılan yerinde incelemede
bulunan bir belgede şu ifadelere yer verilmiştir: 280
06-56/717-207
7
«…
1) 15 Temmuz 1990 tarihli Marketing Licence Agreement :
Anlaşma ile Aİ’ye1, Türkiye sınırları içinde JVL’nin2 Trimebutine etken maddeli
Debriat ürününe ait, lisans ve tescilli markasının münhasır kullanım hakkı
tanınmaktadır. Karşılığında da Aİ, JVL’ye royalty bedeli ödemeyi ve bu
ürünleri münhasıran JVL’den almayı kabul etmektedir. Her ne kadar burada
sadece Debridat’tan söz edilse de Proctolog ve Artifisial için ayrı anlaşmalar
yapılmamış, tüm ilişkiler bu metin üzerinde yürümüştür… »
290
Aşağıdaki tabloda, 2003-2006 yılları için, Abdi İbrahim’in Pfizer’den yaptığı
Trimebutine Base ve Trimebutine Maleate (Proctolog ve Debridat’ın etken
maddeleri) alım miktarları gösterilmiştir:
Tablo 1– Trimebutine Base ve Trimebutine Maleate Alım Miktarları
Trimeutine Base Alım Miktarları Trimeutine Maleate Alım Miktarları
Fatura Tarihi Miktar (Kg) Fatura Tarihi Miktar (Kg)
13.02.2003 (….) 14.01.2003 (….)
06.03.2003 (….) 06.02.2003 (….)
11.04.2003 (….) 13.02.2003 (….)
07.05.2003 (….) 06.03.2003 (….)
09.07.2003 (….) 27.03.2003 (….)
26.08.2003 (….) 07.05.2003 (….)
17.09.2003 (….) 09.07.2003 (….)
30.10.2003 (….) 26.08.2003 (….)
2003 Yılı Toplamı (….) 17.09.2003 (….)
14.01.2004 (….) 30.10.2003 (….)
04.03.2004 (….) 18.11.2003 (….)
28.04.2004 (….) 2003 Yılı Toplamı (….)
07.06.2004 (….) 14.01.2004 (….)
09.07.2004 (….) 28.04.2004 (….)
2004 Yılı Toplamı (….) 07.06.2004 (….)
08.04.2005 (….) 07.06.2004 (….)
08.06.2005 (….) 09.07.2004 (….)
02.08.2005 (….) 2004 Yılı Toplamı (….)
14.09.2005 (….) 08.04.2005 (….)
27.10.2005 (….) 08.06.2005 (….)
2005 Yılı Toplamı (….) 14.09.2005 (….)
18.01.2006 (….) 2005 Yılı Toplamı (….)
27.02.2006 (….) 27.02.2006 (….)
04.04.2006 (….) 04.04.2006 (….)
2006 yılı toplamı (….) 2006 Yılı Toplamı (….)
Yukarıdaki tablodan, 2003-2006 yılları arasında Abdi İbrahim’in Pfizer’dan
Debridat ve Proctolog ilaçlarının etken maddelerini belli bir istikrar içinde
temin ettiği anlaşılmaktadır. Pfizer Overseas vekili tarafından gönderilen
yazıda; Temmuz 2004 tarihi itibarıyla taraflar arasındaki ilişkinin sona erdiği, 300
bu tarihten Nisan 2005’e kadar Abdi İbrahim’e ham madde tedariğinde
bulunulmadığı, ancak T.C. Sağlık Bakanlığı nezdinde lisansör sorumluluğu
bulunan ve şirket politikası olarak tedavide sözleşme konusu ilaçları
1 Abdi İbrahim
2 Jouveinal Laboratoires S.A.
06-56/717-207
8
kullanmakta olan hastaların ilgili ilaçları bulamama riskini göze alamayan
Pfizer Overseas’in Nisan 2005 tarihi itibarıyla Abdi İbrahim’e ham madde
tedariğinde bulunmaya başladığı ifade edilmiştir.
Öte yandan, önaraştırma çerçevesinde yapılan yerinde incelemeler
sonucunda, taraflar arasındaki ilişkinin başlangıcı sayılabilecek 15.7.1990
tarihli Pazarlama ve Lisans Anlaşması3 ile taraflar arasındaki ilişkinin gelişim
sürecini gösteren belgelere ulaşılmıştır. 310
Önaraştırma sonunda; Pfizer Overseas ile Abdi İbrahim arasında 11.11.2005
tarihinde imzalanan Lisans ve Pazarlama Sözleşmesi’nden önce taraflar
arasında söz konusu sözleşme konusuna benzer bir ilişkinin bulunduğu ve bu
ilişkinin 1990 yılında imzalanan anlaşmaya dayandığı belirlenmiştir. Durum
böyle olmakla birlikte dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pfizer Overseas
vekiline raportörlerce yöneltilen, başvuruya konu anlaşma imzalanmadan
önce taraflar arasında ilgili sözleşme konusuna benzer bir ilişkinin bulunup
bulunmadığına ve bulunuyorsa bu ilişkinin herhangi bir anlaşmaya dayanıp
dayanmadığına ilişkin soruya, Pfizer Overseas vekilinin; Debridat ve 320
Progtolog adlı ürünlerin Türkiye’de Abdi İbrahim tarafından üretilip
satılmasının sözleşme tarihi (11.11.2005) itibarıyla yürüyen bir ilişki olduğu ve
bu fiili ilişkinin herhangi bir sözleşmeyle düzenlenmediği cevabını verdiği
anlaşılmıştır. Yukarıda yapılan tespit ve Pfizer Overseas vekilinin cevabı
birlikte dikkate alındığında, Pfizer Overseas vekilinin 11.11.2005 tarihli Lisans
ve Pazarlama Sözleşmesi imzalanmadan önce taraflar arasındaki ilişkinin
mahiyeti hakkında yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiği düşünülebilecek olsa da,
- önaraştırma döneminde yapılan görüşmelerde, taraf teşebbüslerin
yetkililerinin, 1990 yılında imzalanan anlaşmanın varlığını ve Pfizer 330
Overseas’in Warner Lambert’ı devralması sonrasında anlaşmanın
tarafı olduğunu reddetmediği,
- yerinde incelemeler sırasında bulunanlar ile taraflarca sonraki
tarihlerde gönderilen belgelere göre, Pfizer Overseas’in 1990 yılında
imzalanan ilk anlaşmanın usulüne göre feshedildiğini ileri sürdüğü ve
bu konuda taraflar arasında ortaya çıkan ihtilafın halen sürdüğü,
- dolayısıyla Pfizer Overseas vekilinin ifadesine göre 11.11.2005 tarihi
itibarıyla, söz konusu teşebbüs ile Abdi İbrahim arasındaki ilişkinin 340
dayandığı geçerli bir sözleşmenin bulunup bulunmadığı hususunun
tartışmalı olduğu
tespitleri dikkate alınarak taraflar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin (a) ve (b) bentlerine göre cezai işlem tesis edilmemiştir.
I.3.2. Menfi Tespit/Muafiyet Başvurusuna İlişkin Değerlendirme
Yukarıda da açıklandığı üzere, Debridat ve Proctolog adlı ilaçların Türkiye’de
Abdi İbrahim tarafından üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin koşulların 350
3 Marketing Licence Agreement
06-56/717-207
9
belirlendiği ilk anlaşma olan Marka ve Lisans Sözleşmesi 1990 yılının
Temmuz ayında Jouveinal Laboratories ve Abdi İbrahim arasında
imzalanmıştır. Bu sözleşme ile menfi tespit/muafiyet başvurusuna konu
anlaşma, rekabet hukukunu ilgilendiren hükümleri bakımından benzer
düzenlemeler içermektedir. Bu açıdan, iki anlaşma arasındaki tek fark,
anlaşmanın süresinin kendiliğinden uzayacağına dair düzenlemelerde ortaya
çıkmaktadır. Şöyle ki, 1990 yılında imzalanan ilk anlaşmaya göre, anlaşmanın
5 yıllık süresi sona ermeden 12 ay önce önihbarda bulunulmazsa bu süre
kendiliğinden 3 yıl uzarken (madde 11); başvuru konusu anlaşmaya göre ise,
30 günlük önihbar koşuluna uyulmazsa, anlaşmanın kendiliğinden uzama 360
süresi 5 yıldır.
Anılan iki anlaşmanın rekabet kuralları bakımından koşut düzenlemeler
içerdiği tespitinden hareketle, aşağıda yer verilen esasa ilişkin değerlendirme,
başvuru konusu 11.11.2005 tarihli anlaşma üzerinden yapılmıştır.
11.11.2005 tarihinde imzalanan Lisans ve Pazarlama Sözleşmesi uyarınca;
Abdi İbrahim Trimebutine Maleate, Trimebutine Base ve Ruscogenines etken
maddelerini Pfizer Overseas’ten satın alarak tüm hakları aynı teşebbüse ait
olan Debridat ve Proctolog adlı ilaçları (ürünler) Türkiye’de üretecek ve 370
satacaktır. Aynı tarihte imza altına alınan Tadil Protokolü ile 5.1. maddesi
değiştirilen anlaşmanın temel düzenlemelerine aşağıda yer verilmiştir:
- Pfizer Overseas Abdi İbrahim’e Türkiye’de ürünlerin üretimi ve satımı
ile ilgili olarak münhasır lisans verecektir (madde 1).
- Abdi İbrahim, etken maddeleri yalnızca Pfizer Overseas’ten veya onun
belirleyeceği üçüncü kişilerden alacak ve bunları yalnızca ürünleri
üretmek üzere kullanacaktır (madde 2.1).
380
- Pfizer Overseas, 6 ay önce bildirmek suretiyle, etken maddelerden
birinin tedarikini durdurmak veya anlaşma kapsamından çıkarmak
hakkına sahip olup ürünlerin yahut etken maddelerin Türkiye’de
satışının durdurulmasına karar vermesi halinde Abdi İbrahim’e 12 aylık
ön ihbarda bulunacaktır (madde 2.8).
- Abdi İbrahim, ürünlerin imalatında Pfizer Overseas’in talimatlarına
kesinlikle uyacaktır (madde 3.3).
- Pfizer Overseas, kalite kontrol gibi amaçlarla Abdi İbrahim tesislerinde 390
fiziki denetim yapma hakkına sahip olacaktır (madde 3.4).
- Abdi İbrahim, her yıl için en az belirli miktarlarda satış yapmayı ve
bunlara karşılık gelen miktarlarda etken madde almayı taahhüt
etmektedir (madde 5.1).
- Abdi İbrahim, Türkiye’nin 3 aylık tüketimine eşit olacak miktarda ürün
stoku bulunduracaktır (madde 8.1).
06-56/717-207
10
- Abdi İbrahim, anlaşma yürürlükteyken ve anlaşmanın feshinden sonra 400
3 yıl süreyle, gizli verileri üçüncü kişilere açıklamayacak ve anlaşma
konusu ürünler ile aynı etken maddeli ürünleri ticarileştirmeyecektir
(madde 12.3).
- Anlaşma süresi, 5 yıl olup taraflardan biri 30 gün önce ön ihbarda
bulunarak anlaşma feshedilmedikçe, 5 yıl uzatılmış sayılacaktır (madde
14.1).
- Abdi İbrahim yıllık satış miktarlarından herhangi birine uymazsa, Pfizer
Overseas anlaşmayı tek taraflı olarak feshedebilecektir (madde 410
15.3[vi]).
Anlaşmanın 2.1. ve 12.3. maddeleri ile Abdi İbrahim’e, anlaşma konusu etken
maddeleri yalnızca Pfizer Overseas’ten veya onun belirleyeceği üçüncü
kişilerden alma ve bunları yalnızca ürünleri üretmek üzere kullanma ile
anlaşma yürürlükteyken ve anlaşmanın feshinden sonra 3 yıl süreyle, gizli
verileri üçüncü kişilere açıklamama ve anlaşma konusu ürünler ile aynı etken
maddeli ürünleri ticarileştirmeme yükümlülükleri getirilmektedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde; rekabet etmeme yükümlülüğü 420
tanımlanmıştır. Buna göre, anlaşmanın 2.1. ve 12.3. maddeleri ile alıcıya
2002/2 sayılı Tebliğ’deki tanım çerçevesinde rekabet etmeme yükümlülüğü
getirilmektedir. Dolayısıyla, başvuru konusu anlaşmaya, 4054 sayılı Kanun’un
8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmemiştir. Bu tespitin
ardından, ilgili anlaşmanın 2.1., 12.3. ve 14.1. maddeleri birlikte 2002/2 sayılı
Tebliğ karşısında değerlendirilmiştir.
Anlaşmanın 2.1. maddesiyle etken maddelerin yalnızca Pfizer Overseas’ten
veya bu teşebbüsün göstereceği üçüncü kişilerden temin edilmesi, 12.3.
maddesiyle alıcıya anlaşma yürürlükteyken ve anlaşmanın feshinden sonra 3 430
yıl süreyle, gizli verileri üçüncü kişilere açıklamama ve anlaşma konusu
ürünler ile aynı etken maddeli ürünleri ticarileştirmeme yükümlülüğü
getirilmektedir. Anlaşmanın 14.1. maddesinde ise, anlaşma süresinin 5 yıl
olduğu ve taraflardan biri 30 gün önce ihbarda bulunarak feshetmedikçe,
anlaşmanın 5 yıl uzatılmış sayılacağı öngörülmektedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a). maddesinde, 5 yıldan uzun süreli veya süresi
belirsiz olan rekabet etmeme yükümlülüğünün grup muafiyetinden
yararlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu maddenin 2003/3 sayılı Tebliğ ile
değişik ikinci fıkrasında ise, rekabet yasağının bu süreyi aşacak şekilde 440
zımnen yenilenebileceğinin kararlaştırılması halinde, bu düzenlemenin belirsiz
süreli sayılacağı öngörülmektedir. Ancak 2002/2 sayılı « Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinin Açıklanmasına Dair Klavuz »un 34.
paragrafında ifade edildiği üzere, anlaşma süresinin 5 yıldan sonra
uzatılabilmesi için tarafların iradelerini birbirlerine açıkça bildirmesinin zorunlu
olduğu ve alıcının 5 yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına son
06-56/717-207
11
vermesinin önünde bir engel bulunmadığı hallerde, anlaşma belirsiz süreli
sayılmayacak ve rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyetinden
yararlanacaktır.
450
Başvuru konusu anlaşmanın süresini düzenleyen 14.1. maddesinde, tarafların
anlaşma süresini uzatma iradelerini birbirlerine açıkça bildirme zorunluluğu
getirilmediğinden, anlaşma ve buna bağlı olarak da anlaşmanın 2.1. ve 12.3.
maddelerinde düzenlenen rekabet yasağı belirsiz süreli sayılmıştır. Bu
nedenle, ilgili anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı muafiyetten
yararlanabilmesi için, 14.1. maddenin tarafların anlaşma süresini uzatma
iradelerini birbirlerine açıkça bildirmeleri zorunluluğuna bağlanarak yeniden
düzenlenmesi gerekmektedir.
Rekabet hukukuna göre kural olarak, anlaşmanın sona ermesinden sonraki 460
dönem için alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü getirmek mümkün değildir.
Ancak yasaklamanın, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet eden
mal ve hizmetlere ilişkin olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen
know how’ı korumak için zorunlu olması halinde; anlaşmanın sona
ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla alıcıya rekabet etmeme
yükümlülüğü getirilebilmektedir. Kamuya mal olmamış know-how’ın
kullanılması ve açıklanması ise süresiz olarak yasaklanabilmektedir.
Başvuru konusu anlaşmanın 12.3. maddesi ile alıcıya anlaşma yürürlükteyken
ve anlaşmanın feshinden sonra 3 yıl süreyle, gizli verileri üçüncü kişilere 470
açıklamama ve anlaşma konusu ürünler ile aynı etken maddeli ürünleri
ticarileştirmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Abdi İbrahim yetkilileri raportörler
ile yapılan görüşmede; anlaşmanın 12.3. maddesinin, anlaşma konusu olan
ve Pfizer Overseas’ten temin edilen etken maddeler kullanılarak Debridat ve
Proctolog adlı ilaçlardan başka bir ürün geliştirilmesini önlemeye yönelik
olduğunu ve anlaşma kapsamında olmayan başka bir etken madde ile
Debridat ve Proctolog ile aynı ATC-3 kategorisinde olan rakip bir ürün
üretilmesinin önünde anlaşmadan kaynaklanan bir engel bulunmadığını ifade
etmiştir. Yine aynı görüşmede; anlaşmanın feshinden sonra üç yıl geçerli
kalacak rekabet etmeme yükümlülüğünün, lisansa konu hakları koruma 480
amacına hizmet ettiği ve bu şekilde bir hükmün olmaması durumunda lisans
alanın bu ilişki vesilesiyle elde ettiği bilgileri kötüye kullanabileceği eklenmiştir.
Bu çerçevede, ilgili anlaşmanın 12.3. maddesinde öngörülen rekabet etmeme
yükümlülüğünün, gerek Abdi İbrahim’in anlaşma konusu ürünlerin farklı etken
maddeli rakiplerini üretmesini engellememesi gerekse lisansa konu hakların
korunması amacına hizmet etmesi nedenleriyle; bu düzenleme 2002/2 sayılı
Tebliğ’in ilgili hükümlerine aykırılık teşkil etmemektedir.
Daha önce açıklandığı gibi, Pfizer ve Abdi İbrahim Grubu şirketleri hakkında 490
önaraştırma açılmasının esas gerekçesini, başvuru konusu anlaşma
imzalanmadan önce taraflar arasında yürüyen ilişkinin 4054 sayılı Kanun’a
aykırı olup olmadığının belirlenmesi gereksinimi oluşturmaktadır. Oysa
Debridat ve Proctolog adlı ürünlerin Türkiye’de Abri İbrahim tarafından üretilip
06-56/717-207
12
satılmasına dair 1990 yılında imzalanan ilk anlaşma başvuru konusu anlaşma
ile rekabet hukuku bakımından koşut düzenlemeler içermekte olup
11.11.20005 tarihli anlaşma ise 14.1. maddesinin değiştirilmesi koşuluyla
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında sayılacaktır.
2003/3 sayılı “2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti 500
Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ’in geçici maddesine göre,
rekabet yasağının 5 yılı aşacak şekilde zımnen yenilenebilmesine ilişkin
düzenlemenin söz konusu Tebliğ ile uyumlu hale getirilmesi için 2003/3 sayılı
tebliğ yürürlüğe girdiği tarihten (18.9.2003) itibaren 2 yıl süre (18.9.2005’e
kadar) verilmiştir. Söz konusu olayda, Pfizer Fransa ilk anlaşmayı feshetmek
için 25.7.2003 tarihinde önihbarda bulunmuş olup taraflar arasında fesih
önihbarının geçerli olup olmadığı konusunda ihtilaf yaşanmıştır. Dolayısıyla,
taraflar arasındaki ihtilafın ortaya çıktığı tarihten (25.7.2003) itibaren Pfizer’in
sözleşmeyi feshedilmiş sayması, sözü edilen iki yıllık geçiş döneminde
(18.9.2003-18.9.2005) sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ’e uyumlaştırılmamış 510
olmasını açıklığa kavuşturmaktadır. Kurul, bu bilgileri de dikkate alarak,
taraflar arasında başvuru konusu anlaşma yapılıncaya kadar yürüyen ilişkinin
dayandığı ilk anlaşmanın grup muafiyetinden faydalandığı sonucuna varmış
ve taraflar hakkında soruşturma açılmasına gerek görmemiştir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Pfizer Overseas Inc. ile Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş. arasında 520
11.11.2005 tarihinde imzalanan Lisans ve Pazarlama Sözleşmesi’ne
(anlaşmaya) ilişkin olarak yapılan menfi tespit/muafiyet başvurusunda
yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiği gerekçesiyle taraflara 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesi gereğince para cezası verilmesine yer
olmadığına,
2. Anlaşmanın 2.1. ve 12.3. maddeleri ile Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic.
A.Ş.’ne rekabet etmeme yükümlülüğünün getirilmesi nedeniyle,
başvuru konusu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi
gereğince menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 530
3. Anlaşmanın 14.1. maddesinin, anlaşma süresinin uzatılmasının
tarafların bu yöndeki iradelerini birbirlerine açıkça bildirmeleri
zorunluluğuna bağlanarak yeniden düzenlenmesi durumunda
anlaşmanın 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin sağladığı muafiyetten yararlanacağına,
4. Debridat ve Proctolog adlı ürünlerin Türkiye’de Abdi İbrahim İlaç San.
ve Tic. A.Ş. tarafından üretilip satılmasına dair yapılan ilk anlaşma olan
Temmuz 1990 tarihli anlaşma rekabet hukuku bakımından başvuru 540
konusu 11.11.2005 tarihli anlaşma imzalanmadan önce taraflar
arasında süregelen ilişkinin ve bunun dayandığı Temmuz 1990 tarihli
06-56/717-207
13
anlaşmanın da 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğuna, bu nedenle
taraflar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
06-56/717-207
14
KARŞI OY GEREKÇESİ
(26.07.2006 tarihli ve 06-56/717-207 sayılı Kurul Kararı)
15.06.2006 tarihli ve 06-44/548-M sayılı Kurul kararına ilişkin karşı oy
gerekçemizde ayrıntılı açıklandığı üzere, katılmadığımız bu karar, daha önce
bir sözleşmenin mevcut olup olmadığı konusunda alınan cevaplarla ikna
olunmaması üzerine yerinde inceleme talebinin reddedilmesi sonrası ve yine
sadece yanlış yanıltıcı bilgiyi teyit amaçlı katılmadığımız ön araştırma
yapılması kararı sonucunda hazırlanan rapora dayanılarak alınmıştır.
I- Bir menfi tespit/muafiyet başvurusu yapılmasından sonra, önceki
döneme ait sözleşme mevcudiyeti araştırılmış ve menfi tespite konu olan
anlaşmadan önce de bir sözleşme ilişkisinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Ancak, araştırma yanlış ve yanıltıcı bilgi verilip verilmediğini tespit amaçlı
gerçekleştirilmiştir. 21.07.2006 tarihli ön araştırma raporunda belirtildiği üzere
(s.10), her iki teşebbüs yetkilileri 1990 yılında imzalanan anlaşmanın varlığını
kabul etmiş (teyit etmiş), dolayısıyla Kuruma yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiği
açıkça ortaya konulmuştur. Ön araştırma ve yerinde inceleme talebi öncesi,
ilgili daire en az 3-4 defa yazılı soru yöneltmiş, alınan cevaplarda böyle bir
anlaşmanın mevcut olmadığı resmen bildirilmiş olmasına ve ilgili Bakanlığın
bir anlaşma çerçevesinde işlemleri yürütebileceğini belirtilmesine rağmen,
şimdi ön araştırma raporunda yerinde inceleme talebinin reddedildiği ve 14
üncü maddeye göre Kurul kararıyla bilgi istenmediği gerekçesiyle, yanlış ve
yanıltıcı bilgi verilmemesine bağlı olarak 16 ncı maddeye göre ceza
verilemeyeceği önerilmiş ve çoğunluk oylarıyla bu sonuç benimsenmiştir.
Gerçekten yapılan bu işlemleri ve varılan sonucu 4054 sayılı Kanun’un Kurum
ve Kurula tanıdığı yetkilerin kullanılması bağlamında anlamakta güçlük
çektiğimizi ve objektif ve hukuki bulmadığımızı belirtmek isteriz. Raporda
aynen; “tüm bunlar bir yana, kendisinden bilgi istenmesi üzerine Pfizer
vekilinin yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiği net bir şekilde ortaya konulsa bile, ön
araştırma dönemi öncesinde bu aşamada 4054 sayılı Kanun’un 14 üncü
maddesinde öngörülen yetkinin kullanılmamakta olduğu tespitleri dikkate
alınarak taraflar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesinin (a) ve (b)
bentlerine göre cezai işlem tesir edilemeyeceği düşünülmektedir” ifadeleri yer
almaktadır. Kurul kararının birinci kısmında da, …menfi tespit/muafiyet
başvurusunda yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiği gerekçesiyle taraflara (?) 16
ncı madde gereğince para cezası verilmesine yer olmadığı belirtilmiştir. 14
üncü maddedeki Kurum/Kurul kavramlarının yerinde kullanılıp kullanılmadığı
tartışması bir yana, 16 ncı maddenin (a) ve (b) bentlerine göre ceza verme
yetkisi de özellikle (a) bendi hiç dikkate alınmayarak, açık ve tereddütsüz
yanıltıcı ve yanlış bilgi verme yaptırımsız bırakılmıştır. Daha açık ifadesiyle,
Rekabet Kurulu ve Kurumu kendi yetkisini, yine kendi uyguladığı yöntem ve
yorumla kullanmamıştır. Sorun sadece, 14 üncü madde çerçevesinde Kurul
kararıyla bilgi istenmemesi ise (ki Kurul toplantısında bu husus dile getirilmiş
ve karşı oy gerekçemizde de belirtilmiştir) niçin bunun talep edilmediği ve
06-56/717-207
15
karara bağlanmadığı, tam tersine yerinde inceleme ve ön araştırmada ısrar
edildiği sorulmalıdır.
II- Her iki anlaşmanın da menfi tespit alamayacağı hususunda
tereddüt yoktur. Biz de bu görüşü paylaşıyoruz.
III- Başvuru konusu anlaşmanın bazı koşullar çerçevesinde 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında değiştirilerek grup muafiyetinden yararlanabilmesi
mümkün olmakla birlikte, 11.11.2005 tarihli anlaşma öncesi, 1990 yılında
imzalanan anlaşmanın da “koşut düzenlemeler içerdiğinden” bahisle, grup
muafiyetinden yararlandırılarak soruşturma açılmaması sonucuna
katılmıyoruz.
Her şeyden önce 1990 yılında imzalanan anlaşma hiçbir değişiklik
yapılmaksızın, mevcut haliyle grup muafiyetinden yararlanmamaktadır.
Uygulanan haliyle Kanun’un 4 üncü maddesine aykırıdır. 11.11.2005 tarihli
anlaşmanın süreyi düzenleyen maddesiyle, 1990 anlaşmasının maddesi aynı
düzenleme içeriğine sahip değildir. Dolayısıyla değiştirilmiş varsayımı halinde
dahi -diğer maddeleri de birebir Kurulda karşılaştırılamamıştır- grup
muafiyetinden yararlanıp yararlanmayacağı tartışmaya açıktır. Üstelik bu
anlaşma yaklaşık 15 yıl süreyle uygulamada kalmıştır. Tüm bu hususlar göz
önüne alınmaksızın ve yapılan aykırı uygulamayı hiç dikkate almayarak, ilgili
teşebbüsler hakkında soruşturma açılmamasını da yerinde bulmuyoruz.
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Rıfkı ÜNAL Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy