Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-92 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-57/732-219
Karar Tarihi : 3.8.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: F. Yeşim AKCOLLU, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Ashmore Energy International Limited
Temsilcisi Av. Okan DEMİRKAN
Süleyman Seba Caddesi, Sıraevler 55 Akaretler 34357
Beşiktaş/ İSTANBUL
D. TARAFLAR : - Ashmore Energy International Limited
International Management Services Limited, Harbour
Centre, 4th Floor, North Church Street, P.O. Box 61
GT, George Town, Grand Cayman, CAYMAN
ADALARI
- Enron Corporation
4 Houston Center, 1221 Lamar, Suite 1600 Houston,
TX 77010-1221 ABD
E. DOSYA KONUSU: Enron Corporation (Enron)un Prisma Energy
International Inc.(Prisma)’teki %100 sermaye payının Ashmore Energy
International Limited (Ashmore Energy) tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.6.2006 tarih ve 3298 sayı ile giren
bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve
belgeler, Kurum kayıtlarına 13.7.2006 tarih ve 4741 sayı ile intikal eden yazılarla
tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 27.7.2006 tarih, 2006-1-92/Öİ-06-FYA sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 27.7.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/153 sayılı Başkanlık
önergesi ile 06-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
05-01/3-3
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Ashmore Energy International
Limited’in Enron Corporation ve bağlı ortaklıklarının sahip olduğu Prisma Energy
International Inc.’in %100 sermaye payını ve dolayısıyla Prisma Energy
International Inc.’in Trakya Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’de sahip olduğu
%(….)’luk hisse payını devralması işlemi ile ilgili olarak edinilen bilgiler ışığında;
- Devralma işlemi sonucunda Trakya Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’de
kontrol değişikliği olacağı ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2/b maddesi kapsamında bir
devralma olduğu,
- Tarafların toplam ciroları itibariyle 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşiği
aşması nedeniyle devralma işleminin izne tabi olduğu,
- Söz konusu devralma işlemi sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen, bir hakim durum yaratılması veya mevcut
hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmadığı,
- Dolayısıyla söz konusu devir işlemine 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Ashmore Energy
Ashmore Energy, halihazırda Panama, Bolivya ve Arjantin’deki elektrik dağıtım
ve üretim şirketlerine dolaylı olarak sahip olan bir şirkettir.
Ashmore Energy’nin ödenmemiş hisselerinin %(…)’ından fazlası belirli yatırım
araçlarından oluşan Ashmore Fonları’na aittir. Ashmore Fonları’nın doğrudan
veya dolaylı yatırım yönetimi Ashmore Investment Management Limited (AIML)1
tarafından yapılmaktadır. AIML şirketi Ashmore Fonları’nın yatırım yöneticisi
olduğu sürece Ashmore Energy’nin yönetim kurulunun beş üyesinden dördünü
tayin etme ve hissedarlar toplantısında Ashmore Fonları’nın oy kullanma hakkını
nasıl kullanacağı konusunda yönetim yetkisine sahip olacaktır.
Ashmore Energy’nin hissedarlarından hiçbiri şirket üzerinde kontrol yetkisine
sahip değildir. Ayrıca hiçbir şahıs veya kuruluş Ashmore Fonları üzerinde kontrol
yetkisine de sahip değildir.
H.1.2. Enron
Bir zamanlar dünyanın enerji ticareti yapan en büyük şirketi olan Enron, Aralık
2001’de ABD Kanunları çerçevesinde iflas koruması altına alınmak için
başvuruda bulunmuş ve 17.11.2004 tarihinde, 2.7.2004 tarihli ABD İflas
Kanunu’nun 11. Bölümü uyarınca “Ek Beşinci Kere Değişmiş Bağlantılı
1 Ashmore Investment Management Limited (AIML) şirketini de Marc Coombs adında bir şahıs
kontrol etmektedir.
05-01/3-3
3
Borçluların Ortak Planı” çerçevesinde iflas halinden yeniden yapılanmış bir
şirkete dönüşmüştür. Enron bugün itibarıyla tüm varlıklarını tasfiye etme
sürecindedir. Prisma, Enron’un elinde bulunan son büyük maddi varlıktır.
H.1.3. Prisma
Prisma, Enron şirketinin enerji alanındaki uluslararası menfaatlerinin bir kısmına
sahip olması ve bunları yönetmesi için kurulmuş bir şirkettir. Prisma dört kıta
genelinde üç iş alanında faaliyet göstermektedir: doğalgaz, enerji dağıtımı,
enerji üretimi.
Prisma’nın Türkiye’deki tek varlığı, Trakya Yap-İşlet-Devret Enerji Projesi’nin
sahibi olan Trakya Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. (Trakya)’de dolaylı olarak
sahip olduğu %(…..) hisse payıdır. Trakya hisselerinin doğrudan sahipleri,
Prisma’nın dolaylı olarak bağlı iştirakleri olan bir Hollanda şirketi olan Prisma
Energy Holdings B.V. (%(….)) ve bir Lüksemburg şirketi olan Prisma Energy
Turkey S.a.r.l. (%(…)) şirketleridir. Trakya, Türkiye yasaları çerçevesinde
kurulmuş bulunan bir anonim şirkettir ve malvarlığı Marmara Ereğlisi’nde
bulunan bir kombine çevrim gaz türbini güç santrali, ilgili ekipmanların inşası,
bunların işletilmesi ve devredilmesinden oluşan haklardır. Trakya Kuruluş
Sözleşmesi gereğince Prisma, Trakya üzerinde münhasır kontrol yetkisine sahip
değildir; fakat önemli kararları veto etme yetkisine sahiptir.
H.2. Devralma İşlemi
23.5.2006 tarihinde imzalanan ve 9.6.2006’da değiştirilerek tekrar imzalanan
Hisse Satın Alma Anlaşması, Ashmore Energy, Prisma ve Enron’un çeşitli bağlı
iştirakleri arasında akdedilmiştir.
Ashmore Energy, Prisma ve Enron’un bağlı iştirakleri arasında düzenlenen
Hisse Satın Alma Anlaşması’na göre, devralma işlemi iki aşamada
tamamlanacaktır. 25.5.2006’da tamamlanan işlemin birinci aşamasının kapanışı
sırasında Ashmore Energy, Prisma Şirketi’nde %(…..) oranında bir oy kullanma
hakkı ve %(…) oranında ekonomik pay elde etmiş; Prisma yönetim kurulundaki
(…) üyeden (…)’ünü atamış ve bir icra başkanını, operasyonlar ve kontrolden
sorumlu genel müdür yardımcısını ve finansmandan sorumlu genel müdür
yardımcısını tayin etmiştir. Enron, geri kalan (…) boş yönetici pozisyonuna
yönetici atamıştır. Bu (…) yönetici pozisyonundan birinin sonradan boşalması
durumunda Ashmore Energy, Enron’un gösterdiği adaya karşı makul
gerekçelere dayanarak bir kereliğine mahsus olmak üzere itiraz edebilecektir.
Yönetim Kurulu’nun herhangi bir üyesi Hisse Satın Alma Anlaşması veya işlemin
birinci aşamasının kapanışı sırasında imzalanmış olan Hissedarlar Anlaşması
veya Ashmore Energy ve Prisma arasında imzalanmış olan Kredi Sözleşmesi
uyarınca sahip olduğu yükümlülükleri gerçekleştirmede ihmal gösterirse
Ashmore Energy, ilgili yöneticiyi azletmesi hususunda Enron’u zorlayabilecektir.
Devralma işleminin ilk kısmında Trakya’ya ilişkin herhangi bir devir
gerçekleşmemiştir. Hisse Satın Alma Anlaşması gereğince ilgili kurumlardan
istenen tüm onayların alınmasından sonra işlemin ikinci aşamasının kapanışı
gerçekleşecektir. Söz konusu ikinci aşama sırasında Enron, Prisma’da geriye
05-01/3-3
4
kalan hisselerini Ashmore Energy’ye devredecektir ve Ashmore Energy de satın
alma bedelinin geri kalan kısmını ödeyecektir. İşlemin ikinci aşamasının
kapanışından sonra Ashmore Energy, Trakya’daki hisselerin %(…)’unun dolaylı
sahibi olacaktır.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralmaya konu işlem sonucu Enron’un Prisma’daki %100 sermaye payı ve
Trakya A.Ş.’nin halihazırda Prisma’ya ait olan %(…)’luk hisse payı Ashmore
Energy’ye devredilecektir. Trakya, elektrik pazarının üretim seviyesinde yer
almaktadır ve tüm üretimini Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (TETAŞ)’a
satmaktadır2. Dolayısıyla Trakya’nın faaliyet alanı dikkate alınarak ilgili ürün
pazarı “elektrik üretimi ve satışı” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ulusal enterkonnekte sistemi tüm Türkiye’yi kapsamaktadır ve nerede kurulu
olursa olsun, bu sisteme bağlanan üretim şirketleri ülkenin tüm bölgelerine
elektrik nakli ve satışı yapabilmektedir. Bu doğrultuda, ilgili coğrafi pazar
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirtilmiştir.
H.4. Değerlendirme
Devralma işlemi sonucunda, Enron’un ve bağlı ortaklıklarının Trakya’da dolaylı
olarak sahip olduğu %(…)’luk hissenin kontrolü Ashmore Energy’ye
devredilecektir. Trakya’nın halihazırdaki hissedarlık yapısı Prisma Grubu, Gama
Grubu ve Midland Generations Ltd ‘den müteşekkildir. Devralma işleminin
ardından diğer hissedarlar değişmezken Prisma’nın yerini Ashmore Energy
alacaktır.
Trakya’nın Ana Sözleşmesi ve Hissedarlık Anlaşması gereğince, olağan Genel
Kurul toplantı yeter sayısı %(…)’tir. Genel Kurul’da aşağıdaki kararların
alınabilmesi için %(…)’lük bir oy oranına ihtiyaç duyulmaktadır:
- Şirket feshi,
- Yönetim Kurulu’nun bağımsız üyelerinin (2) seçilmesi,
- Yönetim Kurulu’nda oybirliği gerektiren kararların belirlenmesi.
Aşağıdaki kararlar için Genel Kurul’un %(…)’inin olumlu oyu gerekmektedir:
- Ana sözleşmede değişiklik yapılması,
- Genel müdürün atanması ya da görevden alınması,
2 Trakya elektrik santrali Trakya ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında imzalanmış olan
Uygulama Sözleşmesi’ne istinaden yapım, mülkiyet hakkına sahip olma, işletme ve devir
esasları çerçevesinde inşa edilmiştir. Trakya yetkilendirme süresince enerji santraline imtiyazlı
olarak sahip olacak ve işletecek, yetkilendirme süresinin sonunda santralin mülkiyetini bedelsiz
olarak Bakanlığa devredecektir.
05-01/3-3
5
- Şirket birleşmesi.
Ayrıca, hissedarların olağan kararlar alabilmesi için karar yeter sayısı %(….)’tir.
(….) üyeden oluşan Yönetim Kurulu’nun toplanabilmesi için en az (…) üyenin
toplantıda bulunması ve karar alabilmesi için yine en az (…) üyenin olumlu oy
kullanması gerekmektedir. Prisma halihazırda yönetim kurulunun (…)
yöneticisini tayin etme hakkına sahiptir ki bu durum Prisma Şirketi’ne (…)
yönetici çoğunluğunu gerektiren çoğu karar üzerinde veto gücü vermektedir.
Söz konusu maddelerden de anlaşılacağı üzere, Trakya’nın yönetiminde ortak
kontrol söz konusudur. Buna göre Prisma’nın Trakya üzerinde münhasır kontrol
hakkı olmamasına rağmen, ortak kontrol yapısı içerisinde önemli kararları veto
yetkisi vardır. Dolayısıyla Prisma’nın Trakya’daki %(…)’luk hissesini Ashmore
Energy’ye devretmesi ile Trakya üzerinde bir kontrol değişikliği olacaktır.
Dosya konusu işlem sonucunda Enron’un %(…)’üne sahip olduğu Prisma
Şirketi’nin kontrolünün tamamen ve Prisma’nın Trakya’da sahip olduğu %(…)’luk
payın Ashmore Energy’ye geçecek olması nedeniyle devralma işlemi 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır.
Trakya’nın ilgili ürün pazarındaki 2005 yılı cirosu (…………….) YTL. ve pazar
payı da %(…..)‘tür. Bildirim formundan edinilen bilgilere göre Ashmore Energy
Türkiye’de ilgili pazarda hiçbir kuruluşu kontrol etmemektedir. Buna göre
tarafların ilgili pazardaki pazar payları 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğin 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen %25’lik pazar payı
eşiğini aşmamakla birlikte toplam ciroları yirmibeş trilyon TL’lik ciro eşiğini
aşmaktadır. Dolayısıyla, gerçekleştirilen işlem izne tabi bir devir işlemidir.
İşlemin pazardaki rekabet üzerindeki etkisine bakıldığında; Ashmore Energy’nin
henüz ilgili pazarda faaliyetinin bulunmayışından dolayı, devralma işlemi
sonucunda pazar payında herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacaktır.
Dolayısıyla, söz konusu devralma işlemi, ilgili pazarda hakim durum yaratan
veya hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkede veya bir
bölümünde etkin rekabeti önemli ölçüde engelleyen bir nitelik arz etmemektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy