Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-104 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-57/733-220
Karar Tarihi : 3.8.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, İsmail Yücel ARDIÇ, Metin PEKTAŞ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No:143 34394 Esentepe İstanbul.
D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (Demaş Demir
Mamulleri Sanayi A.Ş.)
Büyükdere Cad. No:143 34394 Esentepe İstanbul
- Özseçen Uluslararası Nakliyat Turizm İnşaat San.Tic.
Ltd. Şti.
Dr. Mustafa Bey Cad. No:33/A Alsancak İzmir.
E. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan
Demaş Demir Mamulleri Sanayi A.Ş.’ın ticari ve iktisadi bütünlüğünün
Özseçen Uluslararası Nakliyat Turizm İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.7.2006 tarih ve 4631 sayı ile giren
ve 24.7.2006 tarih ve 5034 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 27.7.2006 tarih ve 2006-1-104/ÖI-06-HHÜ sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.7.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-120/152
sayılı Başkanlık önergesi ile 06-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirime konu işlemde, 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen
ciro ve pazar payı eşikleri aşılmadığından dosya konusu devralma işleminin izne
tabi olmadığı ifade edilmektedir.
(06-57/733-220)
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İşlem taraflarının çakışan herhangi bir faaliyeti bulunmadığından devralınan
teşebbüsün faaliyet alanı olan galvanizleme üzerinden değerlendirme
yapılmıştır.
Galvanizleme, demir çelik ürünlerinin aşınmasının ve paslanmasının önlenmesi
için bir çinko tabakasıyla kaplanmasıdır. Bu işlemde hammadde olarak
kullanılan çinko insan sağlığı ve çevre açısından olumsuz etkiler
taşımadığından, galvanizleme tüm dünyada artan oranda kullanılan bir
yöntemdir. Galvanizleme sıcak daldırma veya elektroliz yöntemi olmak üzere iki
yolla yapılmaktadır. Elektroliz yöntemiyle yapılan galvaniz kaplama daha
yüzeysel bir özellik gösterdiğinden ancak dahili ortamlarda kullanılan
malzemelere uygulanmaktadır. Sıcak daldırma yoluyla yapılan galvanizleme ise
uygulandığı malzeme de daha derine nüfuz edebildiğinden korozyona neden
olan ortamlarda kullanıma uygundur.
Galvanizli ürünlere özellikle otomotiv ve inşaat sektörlerinde ihtiyaç
duyulmaktadır. Otomotiv sektöründe dış kaporta, gövde, iç destek parçaları,
egzost boruları ve her tür donanımda galvanizli malzemeler kullanılmaktadır.
Otomobil üreticileri uzun dönemler için korozyon garantileri verebilmek için
giderek daha fazla galvanizli malzeme kullanmaktadırlar. İnşaat sektöründe ise
çelik konstrüksiyon, kapı, korkuluk, otoyol korkulukları ve çeşitli tesisat
sistemlerinde galvanizli ürünler tercih edilmektedir.
Yukarıdaki bilgiler ışığında ilgili ürün pazarının bu dosya kapsamında
“galvanizleme pazarı” olarak tanımlanmasının uygun olacağı kanaatine
varılmıştır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Demir çelik sektöründe ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak
farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi
pazarın “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Demaş Demir Mamulleri San A.Ş.
Demaş Demir Mamülleri Sanayi A.Ş. (Demaş) demir çelik üreticisi Metaş’ın bağlı
ortaklığı olarak 1966 yılında İzmir Gaziemir’de kurulmuştur. Şirketin ortaklık
yapısı aşağıdaki gibidir:
(06-57/733-220)
3
Demaş’ın Hisse Yapısı
Ortak Pay
Metaş 96.75
Diğer 3.25
Toplam 100.00
Şirketin ana hissedarı olan Metaş’ın 1995 yılında Uzan grubu tarafından
devralınmasıyla birlikte Demaş da aynı gruba geçmiştir. Uzan Grubu şirketlerine
el konulmasını müteakiben bu şirketin yönetimi de TMSF’ye geçmiştir.
Demaş sahip olduğu makine ve teçhizatlarla fason galvanizleme, enerji iletim ve
dağıtım hatları, çelik konstrüksiyon imalatı alanlarında faaliyet
gösterebilmektedir. Bu faaliyetlere ilişkin kapasite rakamları aşağıdaki gibidir:
Demaş’ın Ürün Bazında Kapasite Bilgileri
Ürün Grubu Kapasite (ton/yıl)
Galvanizleme (……)
Çelik konstrüksiyon (……)
Enerji iletim ve dağıtım hattı (……)
Demaş yukarıda belirtilen kapasite rakamlarına rağmen, 1966 yılından beri
sürdürdüğü ve özellikle aynı grup bünyesindeki Çeaş ve Kepez için devam
ettirdiği enerji nakil yüksek gerilim hatlarında kullanılan elektrik direkleri imalatını
Haziran 2003’de bu şirketlere el konulmasının ardından durdurmuştur. TMSF
tarafından yapılan ön bildirim başvurusundaki bilgiler ışığında Demaş’ın söz
konusu üretimi yaptığı dönemlerde, Türkiye’nin sayılı üreticileri arasında olduğu
anlaşılmaktadır. Çeaş ve Kepez dışında şirketin söz konusu alandaki diğer
müşterileri TEDAŞ, TEK ile inşaat ve elektrik sektöründe faaliyet gösteren çeşitli
şirketlerdir.
Demaş halihazırda yalnızca fason galvanizleme alanında faaliyet
göstermektedir.
H.2.2. Özseçen Uluslararası Nakliyat Turizm İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.
2005 yılında kurulan Özseçen Uluslararası Nakliyat Turizm İnşaat San. Tic. Ltd.
Şti. (Özseçen) yaklaşık bir yıldır inşaat alanında faaliyet göstermektedir. Genel
müdürlüğünü Korhan Özseçen’in yaptığı şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Özseçen’in Hisse Yapısı
Hissedar Pay
Yusuf Özseçen 20
Korhan Özseçen 20
(06-57/733-220)
4
Recai Berber 20
Süleyman Koç 20
Mehmet Koç 20
Özseçen’in şirket ortakları ayrıca denizcilik, danışmanlık, yöneticilik işleriyle
iştigal etmektedir.
H.3. Değerlendirme
1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”de yer alan ilgili
hükümler gereği, Uzan Grubu şirketlerinden Metaş İzmir Metalurji Fabrikası
T.A.Ş. (Metaş), Demaş Demir Mamülleri A.Ş. (Demaş), Limaş Liman Hizmetleri
A.Ş. (Limaş) ve Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Aysan)’nin Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından satışına ilişkin önbildirim, Kurumumuz
kayıtlarına 25.11.2005 tarih, 1423 sayı ile intikal eden yazı ile yapılarak,
Rekabet Kurulu Görüşü talep edilmiştir.
27.12.2005 tarih, 5431 sayı gönderilen Başkanlık yazısında, “… dosya mevcudu
bilgilerden söz konusu teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri ilgili ürün pazarlarında
1998/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerini
aşmadıkları ve herhangi bir hukuki veya fiili imtiyaza sahip olmadıkları
anlaşıldığından, bu aşamada söz konusu bildirim ile ilgili olarak 1998/4 sayılı
Tebliğ kapsamında görüş oluşturulmasına gerek bulunmamaktadır. Bununla
birlikte anılan Tebliğ’in 5. maddesine göre ihale işleminin sonuçlanmasını
takiben muhtemel alıcılar belirlendikten sonra, 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve
1998/2 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkındaki 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. Maddesinde Değişiklik
Yapılmasına İlişkin Tebliğ’de belirlenen eşiklerin aşılması halinde, işlemin izne
tabi olacağı ve söz konusu Tebliğlere göre değerlendirme yapılması gerekeceği
hususunda bilgi ve gereğini arz ederim.” denilmiştir.
Rekabet Kurumu kayıtlarına 10.7.2006 tarih, 4631 sayı ile intikal eden TMSF’ye
ait nihai bildirimde, Demaş’in ticari ve iktisadi bütünlüğünün satışı ile ilgili olarak,
ihalede teklif veren tek teşebbüs olan Özseçen ait 1997/1 sayılı Tebliğ’in ekinde
yer alan Form-2 gönderilmek suretiyle, 4054 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğler
doğrultusunda gerekli değerlendirmelerin yapılarak TMSF’ye bildirilmesi talep
edilmektedir.
Bildirim konusu dosyadaki mevcut bilgilerden, Demaş’ın Özseçen tarafından
devralınması işleminde Demaş’ın kontrolünün el değiştirdiği ve işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir yoğunlaşma işlemi olduğu
anlaşılmaktadır.
(06-57/733-220)
5
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %
25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş
trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur” ifadesi yer almaktadır.
Demaş, elektrik iletim hatları ve çelik konstrüksiyon üretim faaliyetlerine 2003
yılında son vermiş olup halihazırda, 4.400 tonluk kapasiteyle yalnızca fason
galvanizleme alanında faaliyet göstermektedir. Türkiye’de Assan, Erdemir,
Borçelik ve Tezcan gibi ana üreticiler ile fason galvanizleme yapan çok sayıda
şirketin faaliyet gösterdiği sektörde üretimin kapasite açısından yetersiz olması
ve istenilen kaliteye ulaşılamaması gibi nedenlerle özellikle otomotiv üreticileri
ihtiyaçlarını önemli ölçüde ithalat yoluyla karşılamaktadırlar. Türkiye’deki ana
üreticilerin toplam üretim kapasitesi yıllık 1 milyon 250 bin tondur. Ana
üreticilerin toplam üretim kapasitesi dikkate alındığında, bu alanda 4.400 tonluk
kapasiteye sahip olan ve 2003, 2004, 2005 yıllarında sırasıyla %19, %27, %35
kapasiteyle çalışan Demaş’ın pazarda önemli bir oyuncu olamayacağı
anlaşılmaktadır. Taraflarca Demaş’ın galvanizleme işindeki pazar payı
sağlanamamış olsa da yukarıda kapasite rakamları değerlendirildiğinde
Demaş’ın mevcut durumda %1 pazar payına bile ulaşmadığı görülmektedir.
Teşebbüsün 2003, 2004 ve 2005 yılı ciroları ve bu ciroları oluşturan faaliyetleri
aşağıdaki gibidir:
Demaş’ın Son Üç Yıla Ait Ciro Bilgileri
CİROLAR (YTL) 2003 2004 2005
Fason Galvanizleme (………...) (………...) (………...)
İşçilik (………...) (………...) (………...)
Enerji İletim Hatları İmalatı (………...) (………...) (………...)
Montaj ve Tel Çekimi İşi (………...) (………...) (………...)
Çinko Külü ve Dros Satışları (………...) (………...) (………...)
Hurda Satışları (………...) (………...) (………...)
TOPLAM 795.360,26 584.039,20 1.010.672,14
Öte yandan devralan teşebbüs konumundaki Özseçen, Demaş’la çakışan
herhangi bir alanda faaliyet göstermemektedir. Özseçen ve şirketin ortakları
beraber veya ayrı ayrı olarak, inşaat, denizcilik, danışmanlık, yöneticilik işleriyle
iştigal etmektedir. Özseçen ve ortaklarının bu faaliyetlerinden elde ettikleri
toplam ciroları takriben (………….) YTL’dir. Şirketin Demaş için öngördüğü ek
yatırım bedeli (………….) $ ile (………….) $ arasıdır.
Yukarıda yer verilen bilgilerden, 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar
payı eşiklerinin çok altında olan bildirime konu işlemin, aynı Tebliğ hükümleri
gereği izne tabi olmadığı kanaatine varılmıştır.
(06-57/733-220)
6
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Başkanlık Makamı tarafından 27.12.2005 tarih ve 5431 sayı ile Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu’na yazılan yazı sonrasında, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun görüşünün alınması gerekmekte
iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu’nun söz konusu görüşü alınmamış
ise de, alıcı adayı belli olduktan sonra dahi dosya kapsamına göre 1997/1 sayılı
Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı ve bu durumun
sonucu değiştirmediği dikkate alınarak;
Bildirim konusu işlemin, taraflarının toplam pazar paylarının ve cirolarının 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”de öngörülen eşikleri
aşmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ
çerçevesinde izne tabi bir devralma olmadığına Kurul Üyeleri Prof.Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL ve Süreyya ÇAKIN’ın farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
(06-57/733-220)
7
FARKLI GEREKÇE
(3.8.2006 tarihli ve 06-57/733 sayılı Kurul Kararı)
Özelleştirme işlemlerine özgü düzenlenen 1998/4 Tebliği, ön bildirime
tabi başvurularda uygulanacak işlemleri 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde
öngörmektedir. Bu bağlamda ilgili hükümlerde özelleştirme işleminin ön bildirime
tabi olup olmaması hususu ciro veya pazar payları eşiği ile fiili veya hukuki
imtiyaz koşullarıyla çözümlenmiş, ön bildirimin bu ölçeklere uygun olup
olmadığının değerlendirmesini Kurum yerine, bizatihi Kurula bırakmıştır. Gerek
Tebliğin 3 üncü, gerekse 4 üncü maddelerinde bu konuda çok açık ifadeler yer
almaktadır.
Özelleştirme uygulamaları ön bildirime tabi olup olmama bakımından
şimdiye değin bu yönde sonuçlandırılmıştır. Ön bildirime tabi olmadığı halde,
herhangi bir şekilde ön bildirimle Kuruma getirilen özelleştirme işleminin Tebliğin
öngördüğü koşulları taşıyıp taşımadığına Başkanlık (İdare) tarafından karar
verilemeyeceği çok açık iken, Başkanlık tarafından bu değerlemelerin yapılarak,
üstelik ihaleye çıkılabileceği hususunun belirtilmesi mevzuata uygun olmamış ve
şimdiye kadarki Kurum uygulamasına ters düşmüştür. Olay bazında, ciro ve
pazar payları itibariyle zaten izne tabi olmayan bu işlemde Kurul yerine Kurumun
başvurunun ön bildirime tabi olmadığını bildirmesi sonucu değiştirmemektedir.
Ancak, alınan Kurul kararında bu sonucu teyit eden ifadeler yer almakla birlikte,
Kuruma yapılan başvuruların eşik ve koşullar bakımından ön bildirime tabi olup
olmayacağı hususunun eskiden olduğu gibi, bundan böyle de -nihai izin kararını
veya ihale sonucunu etkileyip etkilemediğine bakılmaksızın- her durumda
Başkanlık (İdare) tarafından değil, Kurul tarafından karara bağlanabileceğinin de
açıkça öngörülmesi ve uygulamanın bu yönde sürdürülmesi gereğini
belirtmekteyiz.
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Rıfkı ÜNAL Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy