Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-124 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-67/902-259
Karar Tarihi : 28.9.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN
B. RAPORTÖRLER:F. Yeşim AKCOLLU, M. Oğuzcan BÜLBÜL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Noble Netherlands B.V.
Temsilcisi Av. Gönenç GÜRKAYNAK
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Noble Netherlands B.V.
Hettenheuvelweg 8, 1101 BN, Amsterdam, HOLLANDA
- Petroplus International B.V.
Max Euwelaan 21, 3062 MA, Rotterdam, HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Oxyde Chemicals B.V.’nin tüm çıkarılmış hisselerinin,
söz konusu işlemde alıcı taraf olan Noble Netherlands B.V. tarafından
Petroplus International B.V.’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.8.2006 tarih ve 5663 sayı ile giren
bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve
belgeler, Kurum kayıtlarına 7.9.2006 tarih ve 5998 sayı, 20.9.2006 tarih ve 6391
sayı ile intikal eden yazılarla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22.9.2006 tarih, 2006-1-
124/Oİ-06-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 22.9.2006 tarih,
REK.0.05.00.00-120/183 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-67 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu işlemin ciro eşiği
itibarıyla 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında ve izne tabi bir devralma olduğu,
devralma sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim
durumun yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, Hisse Alım
Sözleşmesinin 14. maddesinde düzenlenen 2 yıllık rekabet yasağının yan
sınırlama olarak değerlendirilebileceği belirtilerek, bildirime konu işleme izin
verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
50
06-67/902-259
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Petroplus International B.V. (Petroplus)
Petroplus, Carlyle Grubu tarafından kontrol edilen ve ana petrol piyasasında
faaliyet gösteren bir şirkettir. Petroplus, ham petrolün rafine edilmesi ve rafine
petrol ürünlerinin pazarlanması alanlarında uzmanlaşmaktadır. Petroplus ayrıca,
üçüncü kişilere ham petrol, mineral yağ ürünleri ve diğer sıvılara ilişkin depolama 60
hizmetleri sunmaktadır. Ayrıca Petroplus, üçüncü kişilere sınırlı ölçüde petrol
hazneleri için temizleme hizmetleri vermektedir. Petroplus, son olarak ham petrol
ve rafine petrol ürünlerinin alım satımı sektöründe faaliyet göstermektedir.
Petroplus İsviçre (Cressier) ve İngiltere’de (Teesside) birer rafineri işletmektedir.
Belçika’nın Antwerp şehrinde bulunan iki rafineri, işleme sözleşmeleri
çerçevesinde münhasıran üçüncü kişilere rafine petrol ürünleri üretmektedir.
Petroplus ayrıca, yakın zamanda Belçika’da bulunan bir rafineriyi devralmıştır.
İngiltere’de (Milford Haven) bulunan bir diğer rafineri terkedilmiştir. Petroplus,
Oxyde Kimya A.Ş. haricinde Türkiye’de başka herhangi bir pazarda faaliyet
göstermemektedir. Petroplus’un dünya çapında elde ettiği toplam grup cirosu 70
(…………….) Euro düzeyindedir. Petroplus grubunun 31.12.2005’te sona eren
mali yılda Türkiye’de petrokimyayla ilgili sektörlerde Oxyde aracılığı ile elde ettiği
toplam cirosu yaklaşık (……………..) ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiştir.
H.1.2. Oxyde Chemicals B.V. (Oxyde)
Oxyde, Batı Avrupa ve Doğu Avrupa ve Akdeniz bölgelerinde uzun süredir
kimyasal maddeler alanında dağıtım ve ticaret faaliyetlerinde bulunmaktadır.
Oxyde ayrıca, ABD’de kurulu bir şirket olan Oxyde Chemicals Inc.’deki
hissedarlığı aracılığıyla ABD, Güney Amerika ve Uzakdoğu pazarlarında da 80
faaliyet göstermektedir. Oxyde, son yıllarda Türkiye’deki faaliyetlerinin gelişmesi
örneğinde olduğu gibi, gelişmekte olan kimyasal madde pazarlarına girme
fırsatlarını değerlendiren bir şirkettir. Petroplus, 1993’ten beri Oxyde’i elinde
bulundurmaktadır. Bildirime konu devralma işleminin tamamlanmasını takiben
Noble Netherlands B.V., Oxyde’nin çıkarılmış tüm hisselerini devralacaktır.
Oxyde ticari kimyasal maddelerin dağıtıcısı ve taciri olarak faaliyet gösteren bir
şirkettir. Oxyde herhangi bir üretim, depolama veya taşıma tesisinin maliki veya
işletmecisi konumunda bulunmamaktadır. Oxyde ürünleri çeşitli kaynaklardan
tedarik etmekte ve bu yönde bir fırsat söz konusu olduğunda pazarlar arasında 90
ürün aracılığı yapmaktadır.
Oxyde’nin Doğu Avrupa’dan uzun süreli ve köklü tedarik akışları bulunmaktadır.
Oxyde’nin şirket merkezi Amstelveen, Hollanda’da bulunmaktadır. Oxyde’in
31.12.2005 tarihinde sona eren mali yılda dünya çapında elde ettiği ciro yaklaşık
(…………) YTL (…… ……… EURO1); 2005 yılında Türkiye’deki faaliyetlerinden
1Bu bildirim kapsamında EURO cinsinden verilen meblağlar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2005 yılı
ortalama Euro kuru üzerinden yapılmıştır: 1 EURO = 1,676 YTL.
06-67/902-259
3
elde ettiği ciro ise (…………..) YTL (……………. ABD Doları2) olarak
gerçekleşmiştir.
Türkiye’de Oxyde’in hisselerinin %(....)’ını elinde bulundurduğu Oxyde Kimya 100
A.Ş. unvanlı bir iştiraki mevcuttur. Oxyde Kimya A.Ş’nin geriye kalan %(…)
oranındaki hissesi ise yerel Türk çalışanlara aittir. Devralma İşleminin
Türkiye’deki bir sonucu olarak Noble, Oxyde Kimya A.Ş’nin %(…) oranındaki
hissesini de dolaylı olarak devralacaktır. Oxyde Kimya A.Ş’nin faaliyetleri
bildirime konu devralma işleminin kapanışı sonrasında devralma işleminden
etkilenmeksizin devam edecektir. Oxyde Kimya A.Ş.’nin hisse yapısı ve yönetim
kurulu üyeleri şu şekildedir:
Tablo 1: Oxyde Kimya A.Ş.’nin Hisse Yapısı ve Yönetim Kurulu Üyeleri
İştirakin Adı-Unvanı: Oxyde Kimya A.Ş.
Kuruluş Tarihi: 14.8.2002
Sermayesi: (………) YTL
Hissedarlar ve Sahip Oldukları Hisseler: Oxyde Chemicals B.V.: %(...)
A. İnceer: %(…)
M. Yasa: %(...)
M.M. Erdemir: %(...)
S. Gümüş: %(...)
Yönetim Kurulu Üyeleri: T. Kuc; A. S. İnceer; M. Yasa; M. Erdemir
110
H.1.3. Noble Netherlands B.V. (Noble)
Noble, Avrupa ve Amerika kıtasında faaliyet gösteren çeşitli grup şirketleri (Noble
Grubu) için bir holding şirketi olarak kurulmuştur. Noble Grubu ayrıca, Noble’yi
diğer grup şirketlerine finansman sağlamak amacıyla da kullanmaktadır. Noble’in
Amsterdam’da ofisleri bulunmaktadır ve şirketin çalışanları halihazırda
karbondioksit kredileri departmanı da dâhil olmak üzere, Noble Grubunun ticari
departmanlarına hizmet sağlayıcısı olarak görev yapmaktadır. Noble, İsviçre’deki
iştiraki Noble Resources SA aracılığıyla Türkiye’deki iştiraki olan Noble Gıda
Sanayi Ticaret A.Ş.’yi kontrol etmektedir. Noble Gıda Sanayi Ticaret A.Ş., tarım 120
sektöründe faaliyet göstermektedir. Noble Grubu çok çeşitli alanlarda faaliyet
gösteren uluslararası bir şirketler grubudur ve tarım, sanayi ve enerji ürünlerine
ilişkin küresel tedarik yönetimi alanında pazar lideri konumundadır. Noble
Grubunun faaliyetleri özellikle tarım, lojistik, enerji ve metal, mineral ve madenler
alanları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Noble Grubunun Türkiye’de Noble Gıda
Ticaret A.Ş. dışında herhangi bir şirkette herhangi bir hissedarlığı ya da herhangi
bir ticari faaliyeti bulunmamaktadır.
Noble Grubu 31.12.2005’te sona eren mali yılda dünya çapında toplam 10 milyar
Euro düzeyinde ciro elde etmiştir. Söz konusu toplam cironun 1 milyar Euro’luk 130
kısmı yurtdışında kimyasal maddeler ve polimerler pazarlarından elde edilmiştir.
Noble’nin Türkiye’de faaliyet gösteren iştiraki Noble Gıda Ticaret A.Ş.’nin hisse
yapısı aşağıdaki şekildedir:
2Bu bildirim kapsamında ABD Doları cinsinden verilen meblağlar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2005
yılı ortalama ABD Doları kuru üzerinden yapılmıştır: 1 ABD Doları = 1,355 YTL.
06-67/902-259
4
Tablo 2: Noble Gıda Ticaret A.Ş.’nin Hisse Yapısı
Mevcut Hissedarlar
Noble Resources SA - 75,584 adet hisse (…..%)
Yakup Akardere- 785 adet hisse (…..%)
Jean-Claude Favre - 785 adet hisse (…..%)
Salih Ozgur- 785 adet hisse (…..%)
Diego Barbero -786 adet hisse (……%)
140
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgilerden, ilgili ürün pazarı, devralınan şirket olan Oxyde’in
esas faaliyet alanları olan “antifriz, dietilen glikol (DEG), maleik, monoetilen glikol,
MMA, N-Parafin, stiren, tolüen, beyaz ruh, ksilen, yüksek yoğunluklu polietilen,
düşük yoğunluklu polietilen, polyester şişe yongaları, polipropilen, polivinil klorid
(PVC)” olarak tanımlanmıştır.
150
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Oxyde’in satışlarını tüm Türkiye genelinde gerçekleştirmesinden hareketle, ilgili
coğrafi pazarın “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
Dosya konusu işlemin sonucunda, Noble’nin Oxyde’in çıkarılmış hisselerinin
tümünü, dolayısıyla kontrolünü devralacak olması nedeniyle işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır. Bildirim formundan edinilen 160
bilgilere göre, Oxyde’in ilgili ürün pazarlarındaki ciroları ve pazar payları
aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Oxyde’in İlgili Ürün Pazarlarındaki 2005 Yılına Ait Ciroları ve Pazar Payları
ÜRÜN YEREL ÜRETİM VE
İTHALATLARIN
DEĞERİ
(YTL)
OXYDE SATIŞ DEĞERİ
(YTL)
YEREL ÜRETİM
VE İTHALATA
ORANLA SATIŞ
YÜZDESİ (%)
KİMYASAL MADDELER
ANTİFRİZ (…………) (…………) (…………)
DEG (…………) (…………) (…………)
MALEIC (…………) (…………) (…………)
MEG (…………) (…………) (…………)
MMA (…………) (…………) (…………)
N-PARAFFIN (…………) (…………) (…………)
STYRENE (…………) (…………) (…………)
TOLUENE (…………) (…………) (…………)
WHITE SPIRIT (…………) (…………) (…………)
XYLENE (…………) (…………) (…………)
POLİMERLER
HDPE (…………) (…………) (…………)
LDPE (…………) (…………) (…………)
NAYLON (…………) (…………) (…………)
06-67/902-259
5
PET (…………) (…………) (…………)
PP (…………) (…………) (…………)
PVC (…………) (…………) (…………)
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, Noble’nin ilgili ürün pazarında
herhangi bir faaliyeti olmamasına rağmen; Oxyde’in ilgili ürün pazarlarından PP
ve PVC pazarlarında, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini
aşmaktadır. Dolayısıyla, gerçekleştirilen işlem izne tabi bir devir işlemidir.
Türkiye kimyasal maddeler ve polimerler pazarında, yabancı sermayeli
teşebbüsler başta olmak üzere, çok sayıda teşebbüs faaliyet göstermekte ve 170
birbirleriyle rekabet etmektedir. Oxyde’in, söz konusu pazarlardan N-PARAFFIN
hariç diğerlerinde çok küçük pazar paylarına sahip olduğu görülmektedir. Buna
ilaveten, Türkiye’de faaliyet gösteren firmaların büyük çoğunluğunun yabancı
teşebbüsler olması ve bu teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarında sahip olduklar
pazar payları da göz önüne alındığında, ithalatın önünde herhangi bir engel
bulunmadığı ve alternatif temin kaynaklarına ulaşmanın kolay olduğu tespiti
yapılabilmektedir. Bu nedenle, başvuru konusu işlemde alıcı teşebbüs
konumunda bulunan Noble’nin Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında herhangi bir
faaliyetinin olmadığı da dikkate alındığında, başvuru konusu devralma işlemi
sonrasında ilgili ürün pazarlarında herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacak, 180
Türkiye’de Oxyde’in ilgili ürün pazarlarında sahip olduğu pazar paylarının
Noble’ye geçmesi söz konusu olacaktır. Dolayısıyla, devralma işlemi sonucunda
hâkim durum yaratılması veya hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu olmayacaktır.
Diğer taraftan, Hisse Alım Sözleşmesi’nin 14. maddesinde rekabet etmemeye ve
istihdam etmemeye ilişkin bazı taahhütlerin düzenlendiği görülmektedir. Hem
Avrupa Topluluğu Rekabet Hukuku mevzuatı ve uygulaması hem de Türk
Rekabet Kurulu’nun yerleşmiş uygulamaları uyarınca, rekabet sınırlamalarının
yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin gerçekleştirilebilmesi için gerekli 190
düzenlemeler olarak kabul edilebilmesi için söz konusu rekabet sınırlamalarının
kapsam, süre ve coğrafi alan olarak sınırlandırılmış olması gerekmektedir. Hisse
Alım Sözleşmesi’nin 14. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü bu
üç koşul çerçevesinde değerlendirildiğinde, devralma İşlemi’nin
gerçekleştirilebilmesi ile doğrudan ilgili ve gerekli bir kısıtlama olarak ortaya
çıkmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu maddede düzenlenen ve devralma
işleminin gerçekleşebilmesi için gerekli olan kısıtlamalar yan sınırlama olarak
değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ 200
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
06-67/902-259
6
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, 210
2. Hisse Alım Sözleşmesi’nin 14. maddesinde düzenlenen 2 yıllık rekabet
yasağının yan sınırlama sayılarak, bildirime konu işleme izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy