Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-122 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 06-83/1047-305
Karar Tarihi : 10.11.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN, B. Ali GEÇGİL, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE : Türkiye Futbol Federasyonu
BULUNAN Temsilcisi: Av. Cansel Çevikol TUNCER
TFF Antalya Bölge Müdürlüğü Varlık Mah. 189.Sok. 20
Lütfiye Tekdal Apt. No:1/3 Antalya
D. TARAFLAR : - Doğan TV-Radyo Yayın Yapım ve Haber Ajansı A.Ş.
Doğan TV Center Bağcılar/İstanbul
- Türkiye Futbol Federasyonu
Konaklar Mah. Ihlamurlu Sok. No:9
4.Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Türkiye Futbol Federasyonu ve Doğan TV-Radyo
Yayın Yapım ve Haber Ajansı A.Ş. arasında imzalanan ikinci lig A 30
kategorisi maçlarının yayınlanmasına ilişkin sözleşmeye menfi tespit
belgesi verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.9.2006 tarih ve 6444 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 3.11.2006 tarih ve 2006-
2-122/MM-06-EK sayılı Menfi Tespit Raporu, 6.11.2006 tarih ve
REK.0.06.00.00-130/167 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine
alınarak 06-83 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Türkiye Futbol Federasyonu
ile Doğan TV Radyo Yayın Yapım ve Haber Ajansı A.Ş. arasında imzalanan
ve 2006-2007 futbol sezonu Türkiye Profesyonel 2. Lig A Kategorisi
maçlarından her hafta üç adedi ile bu lige ait play-off müsabakalarının yurt içi
ve yurt dışı canlı yayın hakkı ile sözleşme konusu maçların yurt içine ve yurt
dışına banttan ve/veya özet yayın hakkının D Spor logolu Kanal Spor
Televizyon ve Radyo Yayıncılık A.Ş.’de kullanılmak üzere satışını ve 2. Lig A
kategorisi isim hakkının ve bu hakkın kullanımına yönelik diğer ticari hakların
devrine ilişkin şartları düzenleyen Sözleşme’ye menfi tespit verilebileceği,
sözleşmenin süresinin uzatılması halinde yeniden Rekabet Kurumu’na 50
06-83/1047-305
2
bildirilmesi gerektiği, dosya konusu sözleşmenin Kanun’un 6. ve 7. maddeleri
çerçevesinde bir değerlendirmeyi gerektirmemesi sebebiyle konu hakkında
belli bir pazar gücünün ölçülmesine ve dolayısıyla bir ilgili pazarın
tanımlanmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF)
TFF, 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında 60
Kanun ile kurulmuş, özel hukuk hükümlerine tabi, özerk bir kuruluştur.
TFF’nin görevleri, 3813 sayılı Kanun’un 2. maddesinde,
“Futbol faaliyetlerini yürütmek, futbolun gelişmesini ve yurt sathına
yayılmasını sağlamak, bu konularda her türlü düzenlemeyi yapmak, kararlar
almak ve uygulamak,
Milli ve milletlerarası kuralların ve her türlü talimatın uygulanmasını
sağlamak ve Türkiye’yi futbol ile ilgili konularda yurt dışında temsil etmek,
Yurt içi ve yurt dışı futbol faaliyetleri ile milli müsabakalar için plan,
program ve benzeri her türlü düzenlemeyi yapmak ve başarılı sonuç
sağlanması için gerekli tedbirleri almak.” 70
olarak tanımlanmaktadır.
TFF’nin maç yayın haklarına ilişkin yetkilerini düzenleyen kaynaklara aşağıda
yer verilmektedir.
3813 sayılı Kanun’un 10. maddesinin (j) bendinde; “Futbol ile ilgili televizyon,
radyo, basılı eser yayınları ile her türlü reklam konusunda ticari ve mali hakları
düzenlemek ve denetlemek” TFF Yönetim Kurulu’nun görevleri arasında
sayılmaktadır.
Ayrıca, aynı Kanun’un “Yayınların düzenlenmesi” başlıklı 29. maddesinde;
“Futbol müsabakalarının televizyon, radyo ve her türlü teknik cihaz ve benzeri
araçlarla yayınlanmasına, yayınların düzenlenmesine ve programlanmasına 80
münhasıran Federasyon Yönetim Kurulu yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
TFF’nin Çalışma Esaslarına Dair Ana Statüsü’nün 69. maddesinde;
“Futbol müsabakalarının televizyon, radyo ve her türlü teknik cihaz ve benzeri
araçlarla yayınlanmasına, yayınların düzenlenmesine ve programlanmasına
münhasıran Federasyon Yönetim Kurulu yetkilidir… Kulüplerin yayın
kuruluşları ile yapacakları sözleşmeler, Federasyon’ un gözetim, denetim ve
onayına tabidir. Federasyon tarafından onaylanmayan sözleşmeler,
Federasyon’a karşı hükümsüzdür… Lig müsabakalarının televizyon ve
radyodan yayın hakkının devri için kulüpler adına şartname tanzimine, ihale
ve sözleşme yapmaya Federasyon yetkilidir.” denilmektedir. 90
TFF Yayın Talimatı’nın 4. maddesinde;
“Futbol müsabakalarının televizyon, radyo ve her türlü teknik cihaz ve benzeri
araçlarla yayınlanmasına, yayınların düzenlenmesine ve programlanmasına
münhasıran Federasyon Yönetim Kurulu yetkilidir. En üst lig ve onun bir
06-83/1047-305
3
altındaki ligin kulüpleri yayın haklarını, Türkiye Futbol Federasyonu'nun bu
liglere ait müsabakaların yayınlanması için yayın kuruluşları ile yaptığı
ve/veya yapacağı sözleşmeler çerçevesinde kullanır….” hükmü yer
almaktadır.
Yayın Talimatının “Yayın Sözleşmesi” başlıklı 6.maddesinin (a) bendinde;
“En üst lig ve onun bir altındaki lige ait müsabakalarla ilgili olarak Kulüpler 100
adına ve hesabına yayın sözleşmesi yapmaya münhasıran Federasyon
yetkilidir. Federasyon, en üst lig ve onun bir altındaki lig ile Türkiye Kupası
kupa aşamasındaki müsabakaların yayın haklarının satış suretiyle devrine
ilişkin esasları ve satış şeklini tek taraflı olarak belirler.” ifadelerine yer
verilmektedir.
Diğer taraftan, daha önce yine futbol maçlarının yayın haklarının devri ile ilgili
olarak TFF ile Teleon Reklamcılık ve Filmcilik A.Ş. hakkında yürütülen
soruşturma sonrasında alınan Rekabet Kurulu’nun 6.2.2001 tarih ve 01-07/62-
19 sayılı kararında TFF, 4054 sayılı Kanun kapsamında bir teşebbüs olarak
tanımlanmıştır. 110
H.1.2. Doğan TV Radyo Yayın Yapım ve Haber Ajansı A.Ş. (DOĞAN TV)
Türkiye Profesyonel 2. Lig A Kategorisi maçlarını D Spor logosu ile
yayınlayacak olan Kanal Spor Televizyon ve Radyo Yayıncılık A.Ş., DOĞAN
TV tarafından kontrol edilmektedir. D Spor, uydu üzerinden tematik yayın
yapan bir spor kanalıdır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 120
Dosya kapsamında iki ayrı ilgili ürün pazarı tanımlanmıştır. Bunlardan birincisi
“İkinci lig A kategorisi maçları yayın hakları pazarı” ikincisi ise “İkinci lig A
kategorisi maçları özet görüntüleri satışı pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Yayın Hakkının Münhasıran Verilmesi
130
Başvuruya konu, Sözleşmenin 2. maddesinde, Türkiye Profesyonel 2. Lig A
Kategorisi maçlarının naklen, banttan ve özet yayın hakları münhasıran
DOĞAN TV’ye devredilmektedir.
Yayın haklarının tek bir yayıncıya devredilmesi ve bu çerçevede bu yayıncının
stadyumlarda çekim yapabilecek tek kuruluş olarak belirlenmesi, DOĞAN
TV’yi adı geçen görüntüler konusunda diğer yayıncılar ve izleyiciler açısından
tek temin kaynağı haline getirmektedir.
DOĞAN TV, Sözleşme ile elde ettiği hakları, TFF’nin belirlediği şartlarda ve
yazılı onayına tabi olarak kısmen ya da tamamen devredebilecektir.
06-83/1047-305
4
Teşebbüsler arasındaki bir anlaşma kapsamında yayın haklarının tek bir 140
yayıncı kuruluşa devredilerek belli bir süre içinde münhasırlık yaratılması,
diğer yayıncı kuruluşların stadyumlara girip görüntü kaydetmesi ve bu
görüntüleri ilk elden yayınlaması hususlarında kısıtlamalar getirmesi
sebebiyle, konuya ilişkin özel durumların yokluğu halinde, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir konudur. Ancak,
Rekabet Kurulu’nun 1. Profesyonel Futbol Ligi maçlarının yayın hakkının
münhasıran devrini içeren sözleşmeyi değerlendirdiği 28.8.2002 tarih ve 02-
50/636-258 sayılı Kararında, ilgili sözleşmede yer alan münhasırlık
konusunun, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 3813 sayılı Kanun’a
istinaden yayınlanan ve idari bir işlem niteliğinde olan Yayın Talimatı’na 150
dayanması karşısında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir
ihlalin varlığının ileri sürülemeyeceğine hükmedilmiştir.
Benzer şekilde, Türkiye Profesyonel 2. Lig A Kategorisi maçlarının yayın
hakkının münhasıran bir yayıncı kuruluşa devredilmesi de özel durumların
yokluğu halinde, 4. madde kapsamında ele alınması gereken bir konu
olmakla birlikte, TFF’nin devir yetkisinin 3813 sayılı Kanun’a ve bu Kanun’a
istinaden çıkarılan 2005 yılı Yayın Talimatı’nın 4. maddesinde belirtilen “ En
üst lig ve onun bir altındaki ligin kulüpleri yayın haklarını, Türkiye Futbol
Federasyonu’nun bu liglere ait müsabakaların yayınlanması için yayın
kuruluşları ile yaptığı ve/veya yapacağı sözleşmeler çerçevesinde kullanır. ” 160
şeklindeki hükme dayanıyor olması nedeniyle sözleşmedeki münhasırlık
konusunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamı içinde bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.2. Ticari Haklar ve İsim Hakkı
TFF ile DOĞAN TV arasında imzalanan sözleşmenin 7. maddesinde;
“Federasyon, işbu sözleşme ile ‘Lig A Kategorisi’nin isim hakkını,
münhasıran, yer, mecra ve kullanım yöntemleri ile sınırlı olmaksızın DOĞAN
TV’ye ‘Title Sponsorluk Hakkı’ olarak vermeyi kabul ve taahhüt eder” 170
ifadelerine yer verilerek devamında DOĞAN TV tarafından devralınan isim
hakkının bir reklamcılık faaliyeti olarak ticari anlamda kullanımına ilişkin
kurallar belirlenmektedir.
3813 sayılı yasanın 10.maddenin (j) bendinde “Futbol ile ilgili televizyon,
radyo, basılı eser yayınları ile her türlü reklam konusunda ticari ve mali hakları
düzenlemek ve denetlemek,” Yönetim Kurulu’nun görevlerini arasında
sayılmaktadır.
Diğer yandan, 2. Lig A Kategorisi’nin isim hakkı ve diğer ticari haklarının
münhasıran DOĞAN TV’ye devredilmesinin futbola ilişkin mecralara yönelik
reklamcılık faaliyeti başta olmak üzere herhangi bir piyasada rekabeti 180
kısıtlamayacağı düşünülmektedir. Dolayısıyla 2. Lig A kategorisinin isim
hakkının ve onunla ilişkili ticari hakların münhasıran DOĞAN TV’ye
devredilmesi hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında yapılacak bir işlem
bulunmamaktadır.
06-83/1047-305
5
H.3.3. Haber Amaçlı Görüntü Taleplerine İlişkin Düzenleme
Sözleşme’nin 6. maddesinin (ç) bendi ile DOĞAN TV’nin, diğer yayıncıların 190
talep etmesi halinde dakika bedeli 1000 Amerikan Doları’ndan fazla olmamak
ve üç dakika ile sınırlı olmak ve tüm yayıncılara eşit koşullarda, eş zamanlı ve
aynı içerikte olmak kaydı ile haber amaçlı görüntüleri (gol, penaltı, ofsayt,
oyuncu ihraçları, saha ve seyirci olayları ve benzeri önemli olaylar) vermek
zorunda olduğu düzenlenmiştir. Sözleşmede, DOĞAN TV, haber amaçlı
görüntüleri diğer yayıncı kuruluşlara servis etmeden yayınlamamayı kabul
etmektedir.
Haber amaçlı görüntü almak isteyen yayıncıların paket satışa
zorlanamayacağı da aynı bentte hükme bağlanmıştır.
Diğer yandan, diğer yayıncıların haber amaçlı görüntü talepleri dışında kalan 200
banttan ve özet görüntü taleplerinin de bedeli karşılığında DOĞAN TV
tarafından karşılanabileceği sözleşme hükümleri arasında yer almaktadır.
Rekabet Kurulu’nun, TFF ile yayıncı kuruluşlar arasındaki yayın sözleşmeleri
hakkında yürütülen soruşturmalar sonucunda almış olduğu önceki tarihli
kararlarda yayın sözleşmeleri ile ilgili olarak iki hususun önemi
vurgulamaktadır.
Bunlardan ilki, sözleşmelerde haber amaçlı görüntülerin satışında, bu
görüntüleri talep eden kuruluşlar arasında ayrımcılığa yol açılmamasının ve
tek temin kaynağı olan yayıncı kuruluşun bu konumunu kullanarak dışlayıcı
uygulamalarda bulunmamasının gözetilmesidir. İkincisi ise, sözleşmelerle 210
haber amaçlı görüntüleri talep eden kuruluşların istedikleri maça ilişkin
görüntüleri, talep etmediği diğer maçlara ait görüntüleri de satın almak
zorunda kalmadan temin edebilmesinin sağlanması, başka bir deyişle, farklı
maçlara ait görüntülerin paket halinde, toplu olarak satılmaması veya buna
benzer başka bir takım uygulamalarla görüntülerin temin koşullarının,
görüntülerin satın alınmasını engelleyecek şekilde zorlaştırılmamasıdır. TFF
ile DOĞAN TV arasında yapılan Sözleşme’nin 6. maddesinin (ç) bendinde yer
verilen hükümlerden, Sözleşme’de Rekabet Kurulu’nun bahsi geçen
yaklaşımına uygun bir düzenlemenin yapıldığı anlaşılmaktadır.
220
H.3.4. Sözleşmenin Süresi
Spor müsabakalarının yayın haklarının münhasıran devredilmesinin yanında
sözleşmenin süresi de yapılan hak devrinin ilgili piyasalardaki rekabet
üzerinde yaratacağı etkiler konusunda belirleyici olabilmektedir. TFF ile
DOĞAN TV arasında yapılan Sözleşme’nin 3. maddesinde “İşbu Sözleşme,
2006-2007 sezonu Lig A Kategorisi play-off müsabakalarının bitiş tarihinde
başkaca ihtara, ihbara gerek olmaksızın sona erecektir” hükmü yer
almaktadır. Sözleşme ile ayrıca TFF’ye tek taraflı olarak sözleşmeyi 2007-
2008, 2008-2009, ve 2009-2010 futbol sezonlarını kapsayacak şekilde 3 (üç) 230
yıl uzatma hakkı tanımaktadır.
Rekabet Kurulu’nun 22.9.2005 tarih ve 05-59/880-237 sayılı kararında
“Şartname’nin öngördüğü 4 senelik sürenin rekabeti kısıtlayıcı etkiler
yaratacak bir süre olduğuna ilişkin bir tespite ulaşılamadığı” ifadesine yer
verilmektedir.
06-83/1047-305
6
TFF ile DOĞAN TV arasında yapılan Sözleşme’nin süresi TFF’nin tek taraflı
kararıyla 4 yıla çıkarılabilecektir. İleride sözleşme süresinin uzatılması için
Rekabet Kurulu’na tekrar başvurulması şartıyla, mevcut durumda bir sezonluk
kapsamı bulunan sözleşmenin süre yönünden rekabeti kısıtlayıcı olmadığı
kanaatine ulaşılmıştır. 240
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
2006-2007 futbol sezonunda oynanan Türkiye Profesyonel 2. Lig A kategorisi
maçlarından haftada toplam üç adet maçın ve bu lige ait play-off maçlarının
yurt içi ve yurt dışı canlı yayın hakkı ile sözleşme konusu maçların yurt içi ve
yurt dışına banttan ve/veya özet yayın hakkının satışına ilişkin sözleşmeye
menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy