Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-4-108
Karar Sayısı : 06-84/1081-313
Karar Tarihi : 15.11.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Muhammed GÜNDOĞDU,
Sinan BOZKUŞ
C. İLGİLİ TARAF : Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği
Kürkçü Mh. Mimar Muzaffer Cd. Kadı Mürsel Sk.
Peker Apt. No:1/3 Meram/Konya
20
D. DOSYA KONUSU: 3.8.2006 tarih, 06-57/723-M sayılı Kurul kararı
uyarınca Konya İlinde faaliyet gösteren sürücü kursları hakkında açılan
soruşturma çerçevesinde Kurum raportörlerince gidilen yerinde inceleme
sırasında Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği (Konya
MTSKB)’nde teşebbüs birliği Başkanı Osman ÜNAL tarafından yerinde
incelemenin engellenmesi karşısında 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 16(b) ve 17(d) maddeleri uyarınca cezai işlem
uygulanması.
E. DOSYA EVRELERİ: 3.8.2006 tarihli Kurul toplantısında alınan 06-57/723-M 30
sayılı karar uyarınca, Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının kurdukları
federasyon vasıtasıyla sürücü kurs ücretlerini birlikte belirleyerek 4054 sayılı
Kanunu ihlal ettikleri iddiası çerçevesinde açılan soruşturmada görevlendirilen
Raportörler K. Oğuz KARAKOÇ ve Sinan BOZKUŞ tarafından Konya MTSKB’de
yapılan yerinde incelemede, teşebbüs birliği yetkilisi tarafından incelemenin
engellenmesi tutanağa bağlanmıştır.
Konuya ilişkin olarak düzenlenen 27.9.2006 tarihli Bilgi Notu, Kurulun 28.9.2006
tarihli toplantında görüşülmüş ve 06-67/924-Mİ sayı ile dosya konusunun
incelemeye alınmasına karar verilmiştir.
İlgili karar çerçevesinde hazırlanan 10.11.2006 tarihli Hukuk Müşavirliği görüşü 40
ve 13.11.2006 tarihli Bilgi Notu, 13.11.2006 tarih, REK.0.08.00.00-110/316 sayılı
Başkanlık önergesi ile 06-84 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek dosya konusu
karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Raportörlerce, Dernekteki eylemler nedeniyle
ilgili teşebbüs birliği hakkında Kanun’un 16/b ve 17/d maddeleri uyarınca bir
günlük süreli para cezası uygulanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
G. TESPİTLER ve DEĞERLENDİRME
İncelemeye konu, yerinde düzenlenen 19.9.2006 tarihli tutanaktan, anılan tarihte 50
Konya MTSKB’de yerinde inceleme yapan görevli raportörlere, teşebbüs birliği
06-84/1081-313
2
yönetim kurulu başkanı Osman ÜNAL tarafından sadece ismiyle talep edilen
belgelerin verilebileceğinin, dolaplara ve çekmecelere raportörlerin
bakamayacağının ve buradaki belgeleri göstermeyeceklerinin ifade edilerek
yerinde incelemenin engellendiği anlaşılmıştır. Dosya mevcudu bilgilere göre,
Dernekteki klasörler incelenirken, üzerinde “Dernek Denetleme Kurulu” ve ilçeler
bazında faaliyet gösteren “Ceza Kurulu” üyelerinin isimlerinin yer aldığı kağıt
yine aynı kişi tarafından raportörlerin elinden alınarak yırtılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un konuya ilişkin 14. maddesi hükmü, “Kurul, bu Kanunun
kendisine verdiği görevleri yerine getirirken, gerekli gördüğü her türlü bilgiyi tüm 60
kamu kurum ve kuruluşlarından, teşebbüslerden ve teşebbüs birliklerinden
isteyebilir.
Bu makamlar, teşebbüsler ve teşebbüs birliklerinin yetkilileri istenen bilgileri
Kurulun belirleyeceği süre içinde vermek zorundadır.” şeklindedir.
Kanun’un 15. maddesine göre, “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri
yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde
incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini
alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir, 70
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar
incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi
verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi
bulundururlar.
İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle
yükümlüdür.”
Ayrıca, Kanun’un 44. maddesinde, “Kurul adına hareket eden ve Kurul tarafından
belirlenip görevlendirilen raportörlerden oluşan bir heyet, soruşturma safhasında
bu Kanunun 14 üncü maddesinde düzenlenen bilgi isteme ve 15 inci maddesinde 80
düzenlenen yerinde inceleme yetkilerini kullanabilir. Belirlenen bu süre içinde
lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilginin verilmesini
taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilir...” hükmü yer almaktadır.
Dosya konusu olayda, Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının bir
federasyon altında birleşerek sürücü kurs ücretlerini birlikte belirledikleri ve bu
surette 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine yönelik iddia kapsamında Konya ilinde
faaliyet gösteren sürücü kursları hakkında soruşturma açılmasına, Soruşturma
Heyetinde görevlendirilecek raportörlerin belirlenmesi hususunda Başkanlığa
yetki verilmesine, bu soruşturmayla ilgili işlemler sırasında, 4054 sayılı Kanun’un
14. ve 15. maddeleri çerçevesinde Soruşturma Heyetine yetki verilmesine; 90
Kanun’un 16. ve 17. maddeleri ile diğer maddelerinin göz önünde
bulundurulmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine 7.8.2006 tarih, 197 sayılı Makam Oluru’na dayanarak
düzenlenen Yetki Belgesinde, “sürücü adaylarına yönelik özel eğitim
hizmetleri pazarında, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
ihlal edildiği gerekçesiyle soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
06-84/1081-313
3
Anılan karar çerçevesinde soruşturmayı yürütmekle görevlendirilen
Raportör/Rekabet Uzmanı … aynı Kanun’un 14., 15. ve 44 maddeleri
gereğince, gerekli gördüğü her türlü bilgiyi tüm kamu kurum ve 100
kuruluşlarından, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinden istemeye, teşebbüs ve
teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunmaya, teşebbüs ve teşebbüs
birliklerinin defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini incelemeye ve gerekirse
suretlerini almaya, belirli konularda yazılı ve sözlü açıklama istemeye ve
ayrıca teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde inceleme
yapmaya yetkilidir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Esasen, açılmış olan Soruşturma çerçevesinde, görevli raportörler, rekabetin
sınırlandığı iddia edilen ilgili pazarla alakalı tüm teşebbüs ve teşebbüs
birliklerinin defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse
suretlerini alabilirler. Bu çerçevede, ilgili pazardaki teşebbüs birliği olan ve 110
pazarda yapılan incelemeler neticesinde 28.9.2006 tarih, 06-67/922-M sayılı
Kurul kararıyla da soruşturmaya dahil edilen Konya MTSKB’de raportörlerin
evrakı incelemesinin engellenmesi Kanun’un ihlali niteliğindedir.
H. SONUÇ
Görevli raportörler tarafından yerinde inceleme yapılmasının engellenmesi
sebebiyle, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması hakkında Kanun”un 17.
maddesinin (d) bendi ve 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca Konya Motorlu Taşıtlar
Sürücü Kursları Birliği Derneği’ne 636 YTL. İdari para cezası verilmesine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 120
06-84/1081-313
4
(Rekabet Kurulu’nun 15.11.2006 tarih ve 06-84/1081-313 sayılı Kararı)
KARŞI OY GEREKÇESİ
03.08.2006 tarihinde 06-57/723-M sayılı Kurul Kararı uyarınca
Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kursları hakkında açılan
soruşturma çerçevesinde Kurum raportörlerince yapılan yerinde
inceleme sırasında Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği
Derneği’nde Birlik Başkanı tarafından yerinde incelemenin engellenmesi
karşısında Derneğe, 4054 sayılı Kanun’un 16(b) ve 17(d) maddeleri
gereğince cezai işlem uygulanmasına dair alınan Kurul Kararı’na, Konya
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’nin, tüzel kişilik olarak
Kurul’ca açılmış soruşturmanın tarafı olmaması ve soruşturma açma
kararındaki “Konya’da faaliyet gösteren sürücü kurslarına yönelik”
tarafları işaret eden ifadeden anlaşıldığı üzere, teşebbüs birliğinin değil
sadece teşebbüslerin işaret edilmiş olması sebebiyle Kurul’ca yetki
verilmemiş hiçbir tüzel kişilik ile ilgili yerinde inceleme de dahil Kurum’ca
işlem yapılamayacağı düşüncesinden hareketle, yerinde incelemenin
yapılmasının mümkün olmadığı teşebbüs birliğinde böyle bir cezanın
verilemeyeceği kanaatindeyim.
Rıfkı ÜNAL
Kurul Üyesi
06-84/1081-313
5
(15.11.2006 tarihli, 06-84/1081-313 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’ne idari para
cezası verilmesine dair Kurul kararına aşağıdaki nedenlerden dolayı
katılmıyorum.
Kurul’un 3.8.2006 tarih ve 06-57/723-M sayılı kararı ile Konya ilinde
faaliyet gösteren sürücü kursları hakkında soruşturma açılmasına karar
verilmiştir. Dikkat edileceği üzere; Kararda -diğer soruşturma kararlarından
farklı olarak- hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin tek tek ismi
belirtilmemiştir. Tek belirleyici olan Konya ili ve sürücü kurslarıdır. Konya
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği sürücü kurslarının üye
olduğu bir dernek olmakla birlikte, sürücü kursları pazarında faaliyet gösteren
bir teşebbüs değil, bir teşebbüs birliğidir. Dolayısıyla, 3.8.2006 tarihli Kararın
anılan Derneği de kapsadığını öne sürmek imkânsızdır.
Söz konusu teşebbüslere yönelik olarak açılan soruşturma kapsamında
Rapotörler yerinde incelemelerde bulunmuş; bu esnada 19 Eylül 2006 tarihinde
anılan Dernekte de incelemelerde bulunmak istemiş, ancak Dernek yetkilileri
soruşturmanın kendilerini kapsamadığı gerekçesiyle, yerinde incelemeye izin
verilmemiştir.
Konunun Kurula intikal etmesi üzerine Kurul, 28.9.2006 tarihli, 06-
67/922-M sayılı Kararı ile aynen;
“Yapılan görüşmeler sonucunda;
a) Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği hakkında
4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına,
…
c) Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği hakkında
açılan soruşturmanın (b) bendinde ifade edilen 3.8.2006 tarih ve 06-57/723-M
sayılı kararla açılan soruşturma ile birleştirilerek soruşturmanın birlikte
yürütülmesine,
karar verilmiştir.”
Kararda da açıkça görüldüğü üzere; ilk kararda Dernek soruşturma
kapsamında olmadığından 28.9.2006 tarihli Kurul Kararı alınma gereği
doğmuştur. Yerinde inceleme yapılmak istenen 19 Eylül 2006 tarihinde Dernek
henüz soruşturma kapsamında olmadığından, yerinde incelemenin
engellenmesi nedeniyle Kanun’un 17. maddesine göre ceza verilmesi mümkün
değildir.
Bu itibarla çoğunluk görüşüne katılmam mümkün olmamıştır.
Mehmet Akif ERSİN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy