Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-152 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-85/1089-317
Karar Tarihi : 23.11.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : F.Yeşim AKCOLLU, Çiğdem ÜNAL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Yurtgaz Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Dik Sok. No:15/3 İdealtepe/Küçükyalı/İstanbul
20
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : - Milangaz LPG Dağıtım Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Şişhane Yokuşu Demirören Han No:2 Azapkapı/İstanbul
E.DOSYA KONUSU: Milangaz LPG Dağıtım Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin LPG
dağıtım ve satışı pazarında hakim durumda olduğu ve bu hakim durumun
sağladığı ekonomik avantajları diğer dağıtım şirketlerinden bayi transferleri
gerçekleştirmek suretiyle kötüye kullandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, 30
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilmiş Otogaz Bayilik
Lisansına sahip Erdal YILDIRIM ile Yurtgaz Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Yurtgaz) arasında 1.5.2003 tarihinde, 26.8.2008 tarihinde sona erecek bir “LPG ile
Çalışan Karayolu Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayilik Sözleşmesi” imzalanmış
olduğu,
- Bayi Erdal Yıldırım’ın 14.9.2006 tarihinden itibaren Yurtgaz’dan LPG alımını
durdurarak Yurtgaz’a ait tank, tesisat ve reklam panolarını kaldırmış olduğu ve
Milangaz LPG Dağıtım Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Milangaz)’ye ait tesisat ve reklam
panolarını kurarak faaliyetine Milangaz markası altında devam ettiği, 40
- Erdal Yıldırım adına EPDK tarafından verilen 02574 nolu LPG Otogaz Bayilik
Lisansı’nın Milangaz adına tadil olunduğu,
- Ancak, Erdal Yıldırım’ın LPG ikmali yapılmadığı haksız gerekçesine dayanan fesih
ihtarının Yurtgaz tarafından 3.10.2006 tarihinde tebellüğ edildiği ve ilgili mevzuat
uyarınca feshin bu tarihte gerçekleştiği,
- Bu feshin ve gerekçesinin haksız olduğu ve bu durumun TTK’nın 56. ve 57.
maddeleri kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği, kanunu dolanmak ve yasal
yükümlülüklerden kurtulmak amacı ile haksız ve gerçeğe aykırı fesih işleminin
gerçekleştirildiği, bu nedenle Yurtgaz’ın sözleşmeden doğan hakların temini için
yasal yollara müracaat etmiş olduğu, 50
06-85/1089-317
2
- Milangaz’ın da içinde yer aldığı Demirören LPG Grubu’nun dikey bütünlüğe,
yaygın bir dağıtım ağına ve %(…-…) civarı pazar payına sahip olması nedeniyle LPG
pazarında hakim durumda olduğu, bu hakim durumunu ekonomik gücün sağladığı
avantajları ticari etik ve dürüstlük kurallarına aykırı olarak Yurtgaz’dan bayi transferi
gerçekleştirmek amacıyla kötüye kullanmış olduğu
ifade edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.10.2006 tarih ve 6851 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 16.11.2006 tarih ve 2006-1-152/İİ-06-FYA sayılı İlki
İnceleme Raporu, 20.11.2006 tarih ve REK. 0.05.00.00-110/221 sayılı Başkanlık
önergesi ile Kurul’un 06-85 sayılı toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 60
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Milangaz’ın hakim durumundan
kaynaklanan ekonomik gücünün sağladığı avantajları Yurtgaz’dan bayi transferi
gerçekleştirerek kötüye kullanmış olduğu yönündeki iddialar ile ilgili olarak 4054 sayılı
Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına veya soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmektedir.
I. DEĞERLENDİRME
2000 yılında kurulmuş olduğu ve 4 yıldır aktif olarak LPG dağıtım ve satışı pazarında
faaliyet gösterdiği ifade edilen Yurtgaz, 31.5.2006 tarihinde EPDK tarafından verilmiş
olan 15 yıllık LPG Dağıtıcı Lisansına sahiptir ve 22 ilde toplam 84 adet LPG Otogaz
Bayilik Lisansı sahibi gerçek veya tüzel kişiyle faaliyetlerini sürdürmektedir.1 70
Faaliyetleri otogaz LPG üzerinde yoğunlaşmış olan Yurtgaz, Marmara ve özellikle
Ege Bölgelerinde yoğunlaşmış bayi yapısı ile yaklaşık %(…) pazar payına sahip
olduğunu belirtmiştir.
Şikayet edilen Milangaz ise gaz, sanayi ve eğitim alanlarında faaliyet gösteren
Demirören Şirketler Grubu (Grup)’nun ana faaliyet konusunu oluşturan LPG alanında
faaliyet gösteren şirketlerinin 924 adet LPG Otogaz Bayilik Lisansı almış bayisi ile en
büyüğüdür. Grup, bünyesinde LPG pazarında faaliyet gösteren Milangaz Ticaret ve
Sanayi A.Ş.’nin yanı sıra Likidgaz Tevzi ve Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş., Mutfakgaz
Ticaret ve Sanayi A.Ş., Güneşgaz Ticaret ve Sanayi A.Ş., Dem-Al Otogaz Ticaret ve
Sanayi A.Ş. ve Demirören Tüp Fabrikası Ticaret ve Sanayi A.Ş.’yi barındırmaktadır. 80
Grup, ayrıca ulusal LPG Dağıtıcı Lisansına sahip şirketleri ile LPG dağıtım ve satışı
pazarında faaliyette bulunmanın yanı sıra, LPG ithalatı, araçlarda otogaz kullanımını
sağlayan otogaz kitlerinin ithali ve satışı, LPG ürününün korunmasında kullanılan tüp,
tank gibi kapların imalatı faaliyetlerini de yürütmektedir.
Şikayet dilekçesindeki iddialara göre; Yurtgaz’ın bayi yoğunluğunun en yüksek
olduğu bölge olan Ege Bölgesi’nde faaliyet gösteren Erdal Yıldırım henüz sona
ermemiş, yürürlükte olan bir sözleşme var iken, bayi transferini gerçekleştirmiş, Erdal
Yıldırım ile Milangaz arasında ticari ahlak kurallarına aykırı transfer işlemine hukuki
zemin hazırlamak için gerçeğe ve ticari ahlaka aykırı bir gerekçe ile bayilik
sözleşmesinin feshi yoluna gidilmiş, fesih ihtarı henüz Yurtgaz’a tebliğ edilmemişken 90
şirketin tesisat ve tabelalarının sökülerek, Milangaz’ın tesisat ve tabelaları monte
edilmiştir.
Şikayet dilekçesinde yer alan “Rekabet Hukuku Açısından Değerlendirme” başlıklı
bölümde, rekabeti bozucu eylemin gerçekleştiği ilgili pazar LPG pazarı, coğrafi pazar
ise geniş anlamda Türkiye geneli, dar anlamda Ege Bölgesi olarak tanımlanmış olup,
Milangaz’ın LPG pazarında iyi bir dağıtım ağına ve dikey bütünlüğe sahip olması,
1
06-85/1089-317
3
büyük bir ekonomik ve finansal güce sahip bir grup içinde yer alması, ülkenin ilk LPG
markası olan “Milangaz” markasına ve ülke genelinde tanınmış pek çok markaya
sahip olması gibi avantajları nedeniyle “bağımsız hareket edebilme gücü”ne sahip
olduğu ve LPG pazarında Aygaz Grubu’nun %(…-…), İpragaz Grubu’nun %(…-…) 100
oranındaki pazar paylarından sonra %(…-…) pazar payı ile hakim durumdaki üç
dağıtıcıdan biri olduğu ve yukarıda açıklanan davranışı ile bu hakim durumunu
dürüstlük ve ticari etik kurallarına aykırı olarak kullandığı, bu durumun Yurtgaz
bayilerine yönelik olarak uzun süredir yapmakta olduğu transfer çalışmalarının bir
neticesi olduğu, bunun sonucunda Yurtgaz’ın bayilerinin yoğun olduğu Ege
Bölgesi’ndeki bayilerin Yurtgaz aleyhine olumsuz olarak etkilenmesine ve firmadan
ağır isteklerde bulunmasına yol açtığı, bunun da Yurtgaz’ın faaliyetlerini zorlaştırdığı
ifade edilmiştir.
Dosyasında yer alan bilgilere göre, Demirören Grubu’nun Türkiye genelinde LPG
dağıtım ve satışı pazarındaki pazar payına bakıldığında, söz konusu pazar payının 110
%(…-…) hakim durum tanımlaması yapmaya yetecek büyüklükte olmadığı
görülmektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında Milangaz’ın LPG dağıtım ve satışı
pazarında hakim durumda olmadığı, bu nedenle şikayete konu durumun 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir kötüye kullanma niteliği taşımadığı; bir dağıtım
şirketi olan Milangaz’ın bayi sayısını artırmak yoluyla pazar payını artırmayı istemesi
sonucunda, diğer dağıtım şirketlerinden bayi transferi yaptığı; transfer edilen bayi ile
Yurtgaz arasında yaşanan hukuki ihtilafların başka mercilerle çözülebileceği ve 4054
sayılı Kanun kapsamında yapılacak bir işlem bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
120
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; şikayet konusu iddialar ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy