Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-201
Karar Sayısı : 06-86/1103-321
Karar Tarihi : 30.11.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Murat AYBER, Fatma ÇELİK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Med Marine Kılavuzluk ve Römorkaj Hizmetleri İnşaat Sanayi
ve Ticaret A.Ş.
İnebolu Sk. No:27 34427 Setüstü Kabataş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Marin Römorkör ve Kılavuzluk A.Ş.
Mumhane Cad. Emek İşhanı No:31 20
K: 2/201 Karaköy/İstanbul
- Deniz Kılavuzluk A.Ş.
Cafer Ağa Mah. Neşet Ömer Sok. Aydın İş Merkezi
No:4 K:3 Kadıköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu’nun 15.7.2004 tarih ve 04-47/616-153 sayılı
kararı ile Marin Römorkör ve Kılavuzluk A.Ş. (Marin Römorkör) ile Deniz
Kılavuzluk A.Ş. (Dekaş) arasında imzalanan römorkaj ve palamar hizmetleri
sağlama sözleşmesine tanınan muafiyetin hiç alınmamış olduğuna ya da geri
alınmasına karar verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.4.2004 tarih ve 1870 sayı ile giren
bildirim üzerine düzenlenen 7.7.2004 tarih, 2004-4-70/MM-04-MHA sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 04-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek,
İzmit ve İskenderun limanlarında kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerini sunma iznine
sahip olan Dekaş'ın, römorkaj ve palamar hizmetlerini Marin Römorkör'den temin
etmesi amacıyla imzalanan Sözleşme’ye muafiyet tanınmasına karar verilmiştir.
Anılan muafiyet kararının geri alınması talepli, 16.10.2006 tarih, 6868 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal eden, başvuru çerçevesinde düzenlenen 22.11.2006 tarih, 2006-4-
201/BN-06-MHA sayılı Bilgi Notu, 24.11.2006 tarih, REK.0.08.00.00/327 sayılı
Başkanlık önergesi ile 06-86 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 40
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; muafiyet tanınması kararına dayanak
oluşturan bildirimde yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı,
bu nedenle başvuruya konu muafiyet kararının geri alınmasını gerektirecek şartların
4054 sayılı Kanun’un 13. maddesi hükümleri muvacehesinde oluşmadığı görüşlerine
yer verilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Konuya ilişkin dilekçede, Rekabet Kurulu’nun 15.7.2004 tarih ve 04-47/616-153 sayılı
muafiyet kararının varlığı ve içeriğinden, Marin Römorkör’ün Kadıköy Asliye Ticaret 50
Mahkemesi nezdinde açmış olduğu davaya ilişkin dava dilekçesi ekleri dolayısıyla
7.9.2006 tarihinde muttali olunduğu belirtilerek;
- 15.7.2004 tarih ve 04-47/616-153 sayılı muafiyet kararının Marin Römorkör
tarafından kasıtlı olarak verildiği tahmin edilen yanıltıcı beyanlarla Kurulun yanılgıya
düşürülmesi ve hile ile elde edilmiş olduğu,
- Med Marine Kılavuzluk ve Römorkaj Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Med
Marine) ile Dekaş’ın ortak teşebbüs olarak İzmit ve İskenderun limanlarında
kılavuzluk/römorkaj hizmeti vermek üzere Denizcilik Müsteşarlığı’nın 13.10.1997
tarih, 4974 sayılı Olur’u ile yetkili kılındıkları,
- Daha sonra mevzuatta yapılan bir değişiklikle 28.1.1998 tarih ve 23244 sayılı Resmi 60
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş bulunan “Kılavuzluk ve Römorkaj
Hizmetleri Teşkilatları Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca söz konusu izinlerin
yenilendiği ve bu bağlamda Med Marin ve Dekaş’ın T.C. Başbakanlık Denizcilik
Müsteşarlığı’na vermiş oldukları ortak taahhütname esas alınmak suretiyle, İzmit
Körfezi için 16.4.1998 tarih, 1792 sayılı Olur ve İskenderun Körfezi için 16.4.1998
tarih, 1791 sayılı Olur çerçevesinde ortak teşebbüs adına kılavuzluk/römorkaj
teşkilatına sahip oldukları,
- yukarıda değinilen ve münhasıran Dekaş-Med Marin müşterek teşebbüsüne
verilmiş olan izinler çerçevesinde, her iki limanda da ne Dekaş’ın ne de Med Marin’in
tek başına ve bağımsız olarak bu hizmetleri yürütme yetkisine sahip olduğu ve bu 70
bağlamda Marin Römorkör tarafından yapılan bildirimde Dekaş’ın söz konusu
hizmetleri tek başına vermek konusunda yetkili olduğuna dair yanıltıcı bilgi verilmiş
olduğunun tahmin edildiği,
- Marin Römorkör’ün ayrıca muafiyet kararına konu olan bildirimde 15.2.2002 tarih,
24672 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kılavuzluk ve
Römorkörcülük Hizmetleri Teşkilatları Yönetmeliği” hükümlerinin başvuru tarihinde
yürürlükte olduğu yönünde kasıtlı ve hileli beyanlarda bulunduğu, oysaki söz konusu
Yönetmeliğe karşı birçok kamu ve özel teşebbüs kuruluşları tarafından açılan davalar
üzerine, Danıştay 10. Dairesi’nin E. 2002/1702 sayılı davada 7.10.2002 tarihinde
yürütmeyi durdurma kararı vermiş olduğu ve 30.1.2004 tarih, K.2004/1365 sayılı 80
karar ile de söz konusu Yönetmeliğin iptaline karar verildiği, bu durumun dahi söz
konusu teşebbüsün kötü niyetini göstermeye yeterli olduğu,
- Marin Römorkör’ün Denizcilik Müsteşarlığı’nın bu konuda hiçbir izni olmadığı halde,
gerçek dışı beyanlarla elde ettiği muafiyet kararını gerekçe göstermek suretiyle,
teşkilat statüsüne kavuştuğunu iddia ettiği,
- diğer taraftan, kurucularının ve ortaklarının tamamına yakını aynı zamanda gemi
acentesi olan Marin Römorkör’ün 31.10.2005 tarih, 25982 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Gemi Acenteleri Hakkında Yönetmeliğin “Yasaklar” başlıklı 12. maddesi
çerçevesinde kılavuzluk, römorkaj ve palamar hizmetlerini yerine getiremeyeceği,
- kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinin mevzuat gereği kesintisiz ve sürekli bir biçimde 90
yürütülmesi gereken kamu hizmeti niteliğinde olduğu ve bu hizmetlerin özel
teşebbüsler tarafından görülmesi halinin ayrıntılı bir usule bağlandığı, mevzuat ve
yargı kararlarında rekabete açık olmadığı belirtilen ve bu özelliği Rekabet Kurulu’nun
muafiyet kararında da belirtilen kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri bakımından, hiçbir
izni ve hakkı bulunmayan Marin Römorkör’ün, anılan faaliyetleri yapabilmek için
Rekabet Kurumu’ndan muafiyet talebinde bulunamayacağı, söz konusu teşebbüsün
bu hakkı Kurul’u yanılgıya düşürerek elde etmeye çalıştığı,
belirtilerek, Rekabet Kurulu’nun 15.7.2004 tarih ve 04-47/616-153 sayılı Kararı’nın hiç
alınmamış olduğuna ya da geri alınmasına karar verilmesi talep edilmektedir.
Rekabet Kurumu kayıtlarına 13.4.2004 tarih ve 1870 sayı ile intikal eden bildirimde, 100
İzmit ve İskenderun limanlarında kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerini sunma iznine
sahip olan Dekaş'ın, römorkajlık hizmetlerini Marin Römorkör'den temin etmesi
amacıyla imzalanan Sözleşme'ye muafiyet tanınması talep edilmiştir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, İzmit ve İskenderun Limanları için Dekaş ve Med
Marin tarafından oluşturulan konsorsiyum 1996 yılında Denizcilik Müsteşarlığına
başvuruda bulunmuş ve 6.6.1996 tarih, 1441 sayılı Olur ile İzmit Körfezi'nde ve
27.11.1997 tarih, 5700 sayılı Olur ile de İskenderun Körfezi'nde klavuzluk ve
römorkaj hizmetlerini sunma yetkisini almıştır. 2003 yılı sonlarına kadar Med Marin
römorkaj işini, Dekaş ise klavuzluk işini yürütmüş olup, taraflar arasında ihtilaf
çıkması üzerine, hukuken konsorsiyumun varlığı devam etmesine karşın, fiilen ayrı 110
ayrı çalışmaya başlamışlardır. Denizcilik Müsteşarlığı'nca Dekaş ve Med Marin'e
gönderilen 26.12.2003 tarih, 8284 sayılı yazıda,
“Öte yandan, 06.06.1996 tarih ve 1441 sayıl Olur ile İzmit Körfezinde, 27.11.1997
tarih ve 5700 sayılı Olur ile İskenderun Körfezinde, Müsterşarlığımızca Kılavuzluk ve
Römorkaj hizmeti yapma yetkisi verilen DEKAŞ-MED MARİNE müşterek
teşebbüsünün kendi aralarında anlaşmazlık yaşandığı ve yaşanan bu anlaşmazlık
nedeniyle hizmetlerde aksamalar olduğu Müsteşarlığımızca bilinmektedir.
İdaremizce, İzmit ve İskenderun Körfezlerinde kılavuzluk ve römorkaj hizmeti yapma
yetkisinin DEKAŞ-MED MARİNE Müşterek Teşebbüsüne verildiği gerçeği göz
önünde bulundurularak, kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinin, müşterek teşebbüsü 120
oluşturan her iki tarafça da verilmesinde müşterek teşebbüsün hukuken devam ettiği
sürece herhangi bir sakınca görülmemektedir.”
denilmek suretiyle, her iki teşebbüs tarafından söz konusu hizmetlerin ayrı ayrı
verilmesine olanak tanınmıştır. Med Marin yürütmekte olduğu römorkaj hizmetlerine
ilaveten, klavuz kaptan istihdam etmek suretiyle bir bütün halinde hizmet sunmaya
başlamıştır. Buna karşılık Dekaş da, taahhütname gereğince sağlanması gereken 4
adet römorkörü temin etmek üzere, bu alanda faaliyet gösteren Marin Römorkör’le
sözleşme yapmış ve söz konusu Kurul kararına konu olan bildirim gerçekleştirilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeleri de içeren 7.7.2004 tarih ve 2004-4-70/MM-04-
MHA sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 130
15.7.2004 tarihli toplantısında görüşülerek söz konusu Sözleşme’ye muafiyet
tanınmıştır.
Marin Römorkör tarafından yapılan bildirim, bu teşebbüsün tek başına yaptığı bir
işleme değil Marin Römorkör ile Dekaş arasında yapılan bir anlaşmaya istinaden
yapılmıştır. Ayrıca, Med Marin tarafından iddia edilenin aksine, söz konusu bildirimde
Marin Römorkör’ün kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri vermek konusunda yetkili
olduğu anlamına gelecek herhangi yanıltıcı bir bilgiye yer verilmemiş; bilakis
incelemeyi tamamlamak için talep edilen bilgi ve belgelere cevaben gönderilen
yazıda Marin Römorkör’ün herhangi bir liman için yetki sahibi olmadığı açıkça
belirtilmiştir. Bu nedenle anılan şirketin yanıltıcı bilgi verdiği iddiası gerçeği 140
yansıtmamaktadır.
Öte yandan, Marin Römorkör’ün söz konusu Kurul kararını gerekçe göstermek
suretiyle kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri verme iznine sahip olduğunu iddia etmesi
mümkün değildir. Bilindiği üzere, limanlarda kılavuzluk, römorkaj ve palamar
hizmetlerini yürütecek teşebbüslere izin vermeye yetkili olan kurum Denizcilik
Müsteşarlığı’dır. Başka herhangi bir makam veya merci bu konuda yetki sahibi
değildir. Rekabet Kurulu kararı ile muafiyet tanınan husus, sadece Dekaş ile Marin
Römorkaj arasında yapılan ve Dekaş’ın römorkaj hizmetlerini Marin Römorkör’den
almasını konu edinen sözleşmedir. Bu nedenle Marin Römorkör’ün herhangi bir
limanda faaliyet iznine sahip olmadığı bilgisine açıkça yer verilen söz konusu 150
Karar’dan zımnen dahi olsa iddia edilen şekilde bir sonuç çıkarmak mümkün olmadığı
gibi, böyle bir hakka sahip olunduğunu ima etmenin meri hükümler çerçevesinde
hukuken savunulabilirliği bulunmamaktadır.
Söz konusu başvuru kapsamında değerlendirilmesi gereken bir başka konu ise,
Marin Römorkör’ün 31.10.2005 tarih, 25982 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Gemi Acenteleri Hakkında Yönetmeliğin “Yasaklar” başlıklı 12. maddesi çerçevesinde
kılavuzluk, römorkaj ve palamar hizmetlerini yerine getiremeyeceği iddiasıdır. Mezkur
Yönetmelik Rekabet Kurulu kararından sonraki bir tarihte yayımlanmıştır. Bir muafiyet
incelemesinde, karar tarihinde mevzuatın cevaz verdiği bir uygulamanın sonraki bir
tarihte mevzuatla yasaklanmış olması halinde, muafiyetin geri alınması koşulu 160
gerçekleşmeyecektir. Esasen, Kurul’un muafiyet kararı mevzuatta olmayan bir hak
veya yetkinin elde edilmesini sağlamayacağı gibi, mevzuatta gerçekleşen değişiklikler
karşısında daha önce mevcut olan bir hak veya yetkinin devam etmesini de
sağlamaz. Bu nedenle muafiyet kararından sonra gerçekleşen mevzuat değişikliği bir
hakkın veya yetkinin elde edilmesi veya kullanılması koşulunu değiştirmiş ise, söz
konusu yetkinin kullanılması hukuken mümkün olmayacaktır.
Diğer taraftan, anılan değişikliğin bildirimi yapılan Sözleşme üzerinde herhangi bir
etkisi bulunmamaktadır. Zira mezkur Yönetmeliğin 12. maddesinin 1-e fıkrasında,
gemi acentelerinin temsil ettikleri gemilere yönelik doğrudan veya dolaylı olarak; her
ne surette olursa olsun kılavuzluk, römorkaj ve palamar hizmetlerini ve ayrıca 170
acentelik sözleşmesinde belirtilmedikçe yükleme ve boşaltma hizmetlerini, kendi nam
ve hesabına veremeyecekleri hükme bağlanmıştır. Oysa ki muafiyet kararına konu
olan anlaşmada, Marin Römorkör kendi ad ve hesabına değil, taşeronluk sözleşmesi
olarak tanımlanabilecek bir ilişki çerçevesinde Dekaş adına söz konusu hizmeti
vermektedir. Bu nedenle, konunun anılan Yönetmelik çerçevesinde değerlendirme
imkanının dahi bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Marin Römorkör tarafından
yapılan 13.4.2004 tarih, 1870 sayılı bildirimde yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiği 180
iddiasının gerçeği yansıtmadığına, bu nedenle söz konusu bildirim üzerine Rekabet
Kurulu’nun 15.7.2004 tarih, 04-47/616-153 sayılı muafiyet kararını geri almayı
gerektirecek şartların 4054 sayılı Kanun’un 13. maddesi hükümleri muvacehesinde
oluşmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy