REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-137 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-87/1126-329
Karar Tarihi : 6.12.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, B. Sanem ŞİMŞEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Yıldız Holding A.Ş. Temsilcisi: M. Atilla KURAMA
Kısıklı Mah. Ferah Cad. Çeşme Sok. No:2/4 Üsküdar İstanbul
D. TARAFLAR : Yıldız Holding A.Ş. 20
Kısıklı Mh. Ferah Cd. Çeşme Sk. No:2/4 Üsküdar İstanbul
Kemal AYVACI
Şekerpınar Beldesi Atatürk Mh. Fevzi Çakmak Cd. No: 160
Gebze 41480 Kocaeli
Ömer F. AYVACI
Şekerpınar Beldesi Atatürk Mh. Fevzi Çakmak Cd. No: 160
Gebze 41480 Kocaeli
30
İlyas AYVACI
Şekerpınar Beldesi Atatürk Mh. Fevzi Çakmak Cd. No: 160
Gebze 41480 Kocaeli
Nevzat İNAN
Şekerpınar Beldesi Atatürk Mh. Fevzi Çakmak Cd. No: 160
Gebze 41480 Kocaeli
Necdet İNAN
Şekerpınar Beldesi Atatürk Mh. Fevzi Çakmak Cd. No: 160 40
Gebze 41480 Kocaeli
Bora İNAN
Şekerpınar Beldesi Atatürk Mh. Fevzi Çakmak Cd. No: 160
Gebze 41480 Kocaeli
E. DOSYA KONUSU: Horizon Şekerleme ve Gıda End. A.Ş.’de hisseleri bulunan
Kemal Ayvacı, Ömer F. Ayvacı, İlyas Ayvacı, Nevzat İnan, Necdet İnan ve Bora
İnan’ın hisselerini Yıldız Holding A.Ş. ve hissedarlarına satmaları işlemine izin
verilmesi talebi. 50
06-87/1126-329
2
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.10.2006 tarih ve 7126 sayı ile giren ve
en son 24.11.2006 tarih ve 7970 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.12.2006 tarih ve 2006-3-
137/Oİ-06-AİÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 1.12.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/315 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-87 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Horizon Şekerleme ve Gıda End. 60
A.Ş.’nin tüm hisselerinin aktif ve pasifleri ile birlikte Yıldız Holding A.Ş. tarafından
devralınması işleminin;
- Devralma işlemine taraf olan teşebbüslerin toplam cirolarının 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan ve 1998/2, 1998/6, 2000/2 ve
2006/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir hisse devir işlemi olduğu,
- Bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hâkim durumun
yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle bildirim konusu
devralma işlemine izin verilmesi gerektiği, 70
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Yıldız Holding A.Ş. (Ülker)
1944 yılında Ülker Gıda A.Ş. olarak bisküvi üretimine başlayan Ülker Grubu1, bugün
itibarıyla gıda pazarında şekerli mamuller, süt ve süt ürünleri, yağ, un, alkolsüz
içecekler, nişasta ve glikoz gibi çeşitlendirilmiş bir portföye sahip olmanın yanı sıra,
ambalaj ve PVC folyo üretimi, bilgisayar, otomotiv, makine ve yedek parça imalatı, 80
finans ve nakliyat gibi sektörlerde de faaliyet göstermektedir. Ülker’in ortaklık
yapısına tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo 1: Ülker’in Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Murat Ülker 53,00
Orhan Özokur 5,00
Ahsen Özokur 25,00
Fatma Betül Ülker 5,00
Ali Ülker 5,00
Ömer Özokur 3,50
Ahmet Özokur 3,50
TOPLAM 100,00
Ülker’in yönetim kurulu Murat Ülker, Orhan Özokur, Ali Ülker, Mehmet Atilla Kurama
ve Ahsen Özokur’dan oluşmaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Ülker Grubunda bisküvi, kek, çikolata, çikolata
kaplamalı ürünler, sakız ve şekerlemeleri kaplayan şekerli mamuller pazarında 90
üretimle iştigal eden altı ayrı şirket bulunduğu anlaşılmıştır. Sayılan ürünlerin dağıtımı
1 Yıldız Holding çatısı altında faaliyet gösteren tüm firmaları kapsayacak şekilde kullanılmaktadır.
06-87/1126-329
3
ise yine bir grup şirketi olan Atlas Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. tarafından
yürütülmektedir.
Grubun yukarıda anılan altı şirketi içerisinde Baycan Çiklet ve Gıda San. A.Ş.
(Baycan) sakız ve şekerleme üretimi faaliyetinde bulunmaktadır. Baycan’ın %70
oranındaki hissesi Ülker’e ait olup, kalan hisseleri, en fazla hisse sahipliği oranı %3
olmak üzere 24 gerçek kişiye aittir. Baycan’ın yönetim kurulunda, İsmail Özcan,
Murat Ülker, Orhan Özokur, Necdet Buzbaş, Ertan Acar, Ali Ülker, Ahmet Karabulut
yer almaktadır. 100
H.1.2. Horizon Şekerleme ve Gıda End. A.Ş. (Horizon)
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, söz konusu devralma işleminin taraflarından
Horizon’un, şekerleme pazarında faaliyet gösterdiği ve ağırlıklı olarak ihracata
yönelik üretim gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Aşağıda Horizon’un gerek mevcut,
gerekse devralma sonrasında oluşması öngörülen ortaklık yapılarına yer
verilmektedir.
Tablo 2: Horizon’un Ortaklık Yapısı – Devir Öncesi 110
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Ömer F. Ayvacı 25,00
Necdet İnan 25,00
Nevzat İnan 20,00
İlyas Ayvacı 15,00
Kemal Ayvacı 10,00
Bora İnan 5,00
TOPLAM 100,00
Tablo 3: Horizon Ortaklık Yapısı – Devir Sonrası
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Ülker 100,00
Murat İnan 00,00
Fikret Işık 00,00
Ertan Acar 00,00
H. Avni Metinkale 00,00
TOPLAM 100,00
H.2. İlgili pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Şekerli mamuller pazarı, yukarıda da ifade edildiği üzere bisküvi, kek, çikolata,
çikolata kaplamalı ürünler ve şekerlemeler başta olmak üzere çok çeşitli ürünü
kapsar niteliktedir. Geniş anlamıyla şekerli mamuller pazarı, Rekabet Kurulu’nun
9.6.2003 tarih, 03-40/436-187 sayılı Kararı’nda ayrıntılı olarak incelenmiştir. Anılan 120
Kararda da ortaya konduğu üzere, pazarın önemli bir özelliği çeşitli ölçekte çok
sayıda teşebbüsün yukarıda sayılan ürün gruplarından en az birinin üretim ve
bölgesel yahut ulusal bazda pazarlanması faaliyetlerinde bulunduğudur.
Yukarıda sözü edilen Kurul Kararı’nda, yapılan analizler sonucunda bisküvi, kek ve
çikolata’nın aynı ilgili ürün pazarı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır. Diğer yandan, ulaşılan bir başka sonuç da şekerleme ürünlerinin yapısal
açıdan diğer ürünlerden önemli ölçüde farklılık göstermesi dolayısıyla şekerleme
ürünlerinin ayrı bir pazar olarak ele alınması gerektiği yönünde olmuştur.
06-87/1126-329
4
130
Bildirime konu olan işlemin taraflarından Ülker, şekerli mamuller pazarının hemen her
temel segmentinde faaliyet göstermekte iken, Horizon’un faaliyet alanı şekerleme ile
sınırlıdır. Diğer bir deyişle, devralan ve devralınan teşebbüslerin örtüşen faaliyetleri
de şekerleme ürünlerine işaret etmektedir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarı “şekerleme
pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye genelinde bölgesel bir farklılığın mevcut olmadığı ve ilgili ürün pazarında
faaliyet gösteren firmaların ürünlerini yurt çapında pazarlamakta oldukları göz önüne 140
alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Ülker ile Horizon’un hissedarları arasında 9.10.2006 tarihinde imzalanan Hisse Devir
Sözleşmesi’nde belirtildiği üzere, Horizon’da hisse sahibi olan tüm şahıslar bu
hisselerin tamamını tüm aktif ve pasifleri ile birlikte Ülker’e devretmektedirler. 1998/2,
1998/6, 2000/2 ve 2006/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde "Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da 150
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi" Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Bu itibarla Horizon’un tüm hisselerinin
Ülker tarafından devralınması işlemi Tebliğ anlamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından
Tebliğin 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. 1997/1 sayılı Tebliğ ve bu Tebliğ’de
değişiklik yapan 1998/2 sayılı Tebliğ’de, birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının 25 milyon YTL’sını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin 160
almalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Ülker’in ilgili pazarda %(…) oranında paya
sahip olduğu buna karşılık, devralınan taraf olan Horizon’un pazarda ancak ihmal
edilebilecek düzeyde bir payının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan 2005 yılı itibarıyla tarafların şekerleme pazarında yurtiçinde elde ettiği
cirolar, Ülker için (……………….) YTL ve Horizon için (……………….) YTL olarak
gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, ciro eşiği aşıldığından söz konusu işlem izne tabidir.
170
Yukarıda yer verildiği üzere, şekerleme pazarında aynı ekonomik bütünlük içerisinde
yer aldığı Baycan vasıtasıyla faaliyet gösteren Ülker’in pazar payı %(…) oranındadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Kurul’un 9.6.2003 tarih, 03-40/436-187 sayılı
Kararı’nda yer alan pazar payı rakamlarında, o tarihten bugüne kadar önemli oranda
bir değişiklik gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.
Yine bu Karar’da gerek şekerli mamuller pazarı, gerekse Ülker’in genel itibarıyla gıda
sektöründeki konumu hakkında önemli saptamalarda bulunulmuştur. Buna göre,
şekerli mamuller pazarında çeşitli ölçeklerde çok sayıda teşebbüsün faaliyet
06-87/1126-329
5
göstermesine karşılık, geniş bir portföye, yoğun reklâm kampanyaları düzenleme 180
gücüne ve yaygın bir dağıtım ağına sahip teşebbüslerin pazarın önemli bölümüne
sahip olduğu görülmektedir. Bu açıdan Ülker, yüksek marka bilinirliği, finansal
gücünden kaynaklanan yüksek reklâm harcamaları, gelişmiş dağıtım ağı ve bu yolla
elde ettiği yüksek bulunurluk oranları ve portföy gücü itibarıyla pazarın önemli bir
oyuncusu konumundadır.
Anılan unsurlar, özellikle gıda sektöründe pazarda mevcut teşebbüslere avantaj
sağlayan unsurlar olmanın yanı sıra, yeni girecek teşebbüsler açısından giriş engeli
yaratabilecek niteliktedir. Öte yandan, şekerleme segmenti özelinde bakıldığında,
Kent Gıda’nın en yakın rakibi Ülker’in yaklaşık üç katı pazar payına sahip olması 190
karşısında, Ülker’in sahip olduğu avantajlara rağmen pazarda hâkim durumda
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dosya mevcudu bilgi ve belgeler, devralınan
Horizon’un önemli bir pazar payına sahip olmamasının yanı sıra, pazarı etkileyen söz
konusu diğer değişkenler açısından da avantajlı konumda bulunmadığına işaret
etmektedir. Hisse Devir Sözleşmesi’nin incelenmesi sonucunda da, devralma
işleminin rekabet hukuku açısından taraflara herhangi bir ek yükümlülük getirmediği
sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
200
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut
bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu devralma
işlemine izin verilmesine
210
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy