Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-126 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-95/1201-364
Karar Tarihi : 28.12.2006
A-TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan :Mustafa PARLAK 10
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B-RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN, Evrim Özgül KAZAK
C-BİLDİRİMDE
BULUNAN :The Apollo Group
Temsilcisi Av. İzzet M. SİNAN
Morgan Lewis & Bockius LLP Rue Guimard 7 1040
Brussels BELGİUM 20
D-TARAFLAR :- TNT N.V.
Neptunusstraat 41-63 2132 JA Hoofdorp the NETHARLANDS
- The Apollo Group
Apollo Management VI, L.P. 9 West 57th Street, 43rd Flor
New York, NY 10019 USA
E-DOSYA KONUSU: Apollo Group tarafından TNT N.V.’ye ait TNT Logistics
Holdings B.V., TNT Container Logistics GmbH ve TNT Logistics GmbH
hisselerinin ve Fransa’daki ticari faaliyetleriyle ilgili bir takım varlıkların 30
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F-DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.10.2006 tarih ve 7065 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 Sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen
18.12.2006 tarih ve 2006-2-126/Öİ-06-ÖU sayılı Devralma Raporu, 22.12.2006 tarih
ve REK 0.06.00.00-120/214 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-95 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G-RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olduğu, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu
daha da güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran bir işlem olmadığı; bu nedenle söz konusu işleme izin
verilebileceği ifade edilmiştir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı, genel çerçevede “lojistik
hizmetleri pazarı”, özel olarak da “sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarı” şeklinde tespit
edilmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemi taraflarından TNT, lojistik hizmeti faaliyetlerini dünya çapında
gerçekleştirmekle beraber, Türkiye’de bu hizmetleri kendisine bağlı TNT A.Ş. ile
yürütmektedir. Lojistik hizmetlerin ülke genelinde sunulmasının mümkün olması, 60
ülkenin hukuki mevzuat ve rekabet koşulları itibarıyla diğer ülke pazarlarından
farklılıklar arz etmesi ve ülkenin de kendi içersinde herhangi bir bölgesinin ya da
yerinin diğer bölgelerden ayrılmasının söz konusu olmaması, diğer bir deyişle ülke
genelinin benzer rekabet koşullarına sahip olması sebebiyle ilgili coğrafi pazar,
"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak kabul edilmiştir.
H.2. Taraflar Hakkında Bilgi
H.2.1. The Apollo Group (Apollo)
Apollo, genel merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nde olan ve dünya çapında çeşitli
sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerde yatırımlara sahip birtakım yatırım fonlarını
yöneten özel bir sermaye şirketidir. Şirketin çok çeşitli yatırım alanları arasında 70
kimyasal maddeler, eğitim hizmetleri, pazarlama hizmetleri, diyet ürünleri,
gayrimenkuller ve uydu iletişimi yer almaktadır. Apollo’nun sermayesinin
çoğunluğuna ya da önemli bir bölümüne sahip olan (…) şirket bulunmaktadır.
Halihazırda Apollo tarafından kontrol edilen şirketlerden hiçbiri lojistik hizmetleri
pazarında faaliyet göstermemektedir. Ayrıca, nakliye, belge ve paket teslimat
hizmetleri gibi lojistik hizmetleri pazarı ile dikey ilişkili olabilecek bir pazarda faaliyet
gösteren herhangi bir şirket de Apollo tarafından kontrol edilmemektedir.
Apollo’nun 2005 yılında Türkiye’deki cirosu (………….) YTL, dünya cirosu ise
(………………..) YTL olarak gerçekleşmiştir.
H.2.2. TNT N.V. (TNT) 80
TNT; posta hizmetleri, kurye hizmetleri ve lojistik hizmetleri sağlayıcılığı ile iştigal
eden bir şirkettir. TNT’nin posta birimi; yurtiçi veya uluslararası postaların toplanması,
sınıflandırılması, taşınması ve dağıtılması hizmetlerini, kurye birimi; belge, paket ve
eşyaların talep üzerine kapıdan kapıya hızlı bir şekilde telsim edilmesini, lojistik birimi
ise bu hizmete gereksinim duyan şirketlerin üretim spektrumunun bir parçası olarak
geniş çaplı ve basit taşımacılığın dışına çıkan hizmetleri ifade etmektedir. TNT’nin
lojistik birimi depolama, kalite kontrol, sıralama, toplu taşıma, evlere teslimat, yedek
parçaların montajı, ambalajlama, istenmeyen ya da hasarlı malların iadesi, tamirat,
siparişlerin ve teslimatların yönetilmesi hizmetlerinin yanında “etkinlik lojistiği” yani
ticari fuarlar ve diğer etkinliklerle ilgili taşıma, depolama, gümrükten malların 90
çekilmesi gibi hizmetlerin sağlanmasından sorumlu olmaktadır. Lojistik biriminin
müşterileri otomotiv, lastik, elektronik, tüketim malları, kamu hizmetleri, telekom,
yayıncılık ve medya gibi çeşitli alanlarda faaliyet göstermektedirler. TNT’nin lojistik
hizmetleri pazarındaki 2005 toplam dünya cirosu (………………) YTL olarak
gerçekleşmiştir.
TNT Logistics Holdings B.V.’nin bir yan kuruluşu olan ve sadece lojistik hizmetleri
sağlayan bir şirket olan TNT A.Ş.’nin pazar payı, yaklaşık olarak %(…)’tür. Kurum’a
intikal eden bilgilerde, şirketin bu pazar payı ile Türkiye’de en büyük beş şirket
arasında olduğu belirtilmektedir. TNT A.Ş.’nin 2005 yılı sonu itibarıyla cirosu
(……………) YTL’dir. 100
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (b) bendinde “herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ya da devralma sayılan hallerden biri olarak
belirlenmiştir.
Bildirim konusu işlemde Apollo, TNT N.V. kontrolünde olan TNT Logistics Holdings
B.V., TNT Container Logistik GmbH, TNT Logistics GmbH hisselerinin ve Fransa’daki
ticari faaliyetleriyle ilgili birtakım varlıklarının kontrolüne tek başına sahip olacaktır. Bu
anlamda işlem, kontrolün el değiştirmesini içermesi sebebiyle Tebliğ’in anılan 110
maddesi anlamında bir devralma işlemi sayılmaktadır.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde Rekabet
Kurulu’ndan izin alınması zorunlu olan birleşme veya devralmalar düzenlenmektedir.
Buna göre:
“….bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur. ”
Dosya mevcudu belge ve bilgilere göre, Apollo’nun Türkiye ve dünyada ilgili ürün 120
pazarında cirosu ve pazar payı bulunmamaktadır.
TNT A.Ş.’nin ise lojistik hizmetleri pazar payı %(…), 2005 yılı Türkiye cirosu
(………...) YTL olarak gerçekleşmiştir.
Bu bilgiler ışığında pazar payları açısından devralma işleminde Tebliğ’in 4.
maddesinde yer alan eşiğin aşılmadığı, öte yandan, cirolar bakımından Tebliğ’de
öngörülen eşiğin aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple ilgili işlem, Rekabet
Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma işlemidir.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca “bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim
durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki 130
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya
herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere,
devralması hukuka aykırı ve yasaktır.”
Buna göre, izin verilmesi talebinde bulunulan devralma işleminin ilgili pazarda hâkim
durum yaratıp yaratmayacağı veya hâkim durumu daha da güçlendirip
güçlendirmeyeceğinin incelenmesi gerekmektedir.
Bildirime konu işlemde hisseleri devralacak Apollo’nun lojistik hizmetleri pazarında,
bizzat veya bir teşebbüs aracılığıyla herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu 140
bakımdan devir işleminden sonra Apollo’nun ilgili ürün pazarındaki payı TNT’nin
pazardaki mevcut payı kadar olacak (%(…)), devralma işlemi pazarda yoğunlaşma
bakımından herhangi bir değişiklik yaratmayacak, sadece TNT üzerindeki kontrolün
el değiştirmesinden ibaret olacaktır. Bu bakımdan, başvuru konusu devralma
işleminin, ilgili ürün pazarında hakim durum yaratması veya mevcut hakim durumu
güçlendirmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, Hisse Alım Satım Sözleşmesi’nin 20. maddesi altında yer alan
rekabet etmeme yükümlülüklerinin rekabet hukuku açısından değerlendirilmesi
gerekmektedir. 20. maddenin 20.1-20.19. fıkraları arasında düzenlenmiş olan ve
toplam 19 başlıktan oluşan yükümlülükler, oldukça geniş kapsamlı ve ayrıntılı 150
kısıtlamaları içermektedir. (……………..TİCARİS SIR………..)
(………………TİCARİ SIR…………………..)
Rekabet hukuku açısından, birleşme ve devralmalarla birlikte taraflara getirilen
rekabet etmeme yükümlülüklerinin süresi, uygulanacak coğrafi alanı, konu ve kişilerle
ilgili kapsamı, gerçekleştirilmek istenen amacı aşmayacak şekilde makul ve orantılı
biçimde düzenlenmiş olmalıdır. Coğrafi alan ve faaliyet konusuna ilişkin sınırlamalar,
devreden teşebbüsün devirden önce faaliyet gösterdiği alan ve ürettiği mal ve
hizmetler ile sınırlı olmalıdır.
Konuyu inceleyen raportörlerce sözleşme’deki kapsamlı rekabet etmeme
yükümlülüklerinin ve özellikle 20.5, 20.7, 20.13 ve 20.14. maddelerin açıklanması ve 160
gerekçesinin ortaya konması talebi ile Apollo temsilcisinden bir açıklama talep
edilmiş ve gönderilen açıklama çerçevesinde yapılan değerlendirmeler
doğrultusunda, başvuru konusu devralma işleminde söz konusu olan rekabet
yasağının (…...) ile sınırlı olması, bu yasağın devre tabi TNT şirketlerine ve lojistik
sektörü ile yakından ilişkili olan posta ve kurye hizmetleri ile uğraşan şirketlerine
getirilmesi, bu kısıtlamanın belli bir coğrafi alanla sınırlı tutulması sebepleriyle söz
konusu rekabet yasağı, Apollo’nun ilgili ürün pazarında yerleşip güçlenmesi
bakımından makul bir sınırlama olarak görülmüş ve bu bakımdan, Sözleşme’de
getirilen yükümlülüklerin rekabet hukuku açısından ihlal yaratmayacağı kanaatine
ulaşılmıştır. 170
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, 180
2. 23.8.2006 tarihli sözleşmesinin 20. maddesinde yer verilen rekabet
yasaklarının yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy