Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-116 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-95/1204-366
Karar Tarihi : 28.12.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: M.Akif KAYAR, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
20
D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
(Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Ticaret A.Ş.)
Büyükdere Caddesi No:143 34394 Esentepe/İstanbul
- Mastar Metalurji Sanayii ve Ticaret A.Ş.
İncirli Bostan Mahallesi Yeniyol Sokağı Etap İşhanı
D Blok No: 22/6 Acıbadem/İstanbul
- Fatinoğlu Holding A.Ş.
Kavaklı Köyü Gürpınar Yolu üzeri Pafta NG21A3BD 30
Parsel 531 Büyükçekmece/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde
bulunan Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Ticaret A.Ş. ticari ve iktisadi
bütünlüğünün Mastar Metalurji Sanayii ve Ticaret A.Ş. veya Fatinoğlu
Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.8.2006 tarih, 5347 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken 40
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/4 sayılı Özelleştirme
Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet
Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 22.12.2006 tarih, 2006-1-116/Öİ-06-MAK sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 22.12.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/249
sayılı Başkanlık önergesi ile 06-95 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
06-95/1204-366
2
G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Tasarruf Mevduatı Sigorta 50
Fonu bünyesinde bulunan Aysan Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün haczedilen
tüm mal, hak ve varlıklarının satılması işleminin, 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro ve pazar payı
eşikleri aşılmadığından Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olmadığı ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 60
H.1.1. Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Aysan)
Aysan, taşıt araçları, zirai aletler ve iş makineleri için yaprak yay üretimi
yapmak üzere 1977 yılında İzmir’de kurulmuştur. Söz konusu teşebbüs
1980’li yıllarda faaliyet alanına zirai alet ve refrakter malzemeleri üretimini de
eklemiştir. 1999 yılının Temmuz ayında üretimini durduran Aysan, 2004
yılında gerçekleştirilen revizyon çalışmaları sonucunda, 2004 yılının Eylül
ayında tekrar yaprak yay ve zirai alet üretimine başlamıştır. Ancak mevcut
durumda Aysan refrakter üretimi yapmamaktadır. 70
Fon Kurulu’nun 13.2.2004 tarih ve 13 sayılı kararı ile Aysan’ın ortaklarının
temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimlerinin Fon’a devrine karar
verilmiştir.
H.1.2. Mastar Metalurji Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Mastar)
Mastar 2005 yılında, çelik malzeme dökümü ithalatı ve ihracatı amacıyla
kurulmuştur. Söz konusu teşebbüsün 2005 yılına ait herhangi bir cirosu
bulunmamaktadır. Mastar’ın 2006 yılının ilk altı ayında elde ettiği ciro rakamı 80
ise (………) YTL olmuştur. Şu anda yatırım aşamasında olan şirket, faaliyete
2007 yılında geçmeyi planlamaktadır.
H.1.3. Fatinoğlu Holding A.Ş. (Fatinoğlu)
Aysan ihalesinde en yüksek ikinci teklifi veren Fatinoğlu esas olarak, bağlı
şirketi olan Sanica A.Ş. aracılığıyla kombi, radyatör, banyo küveti ile duş
kabinleri üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Fatinoğlu’nun,
Aysan’ın faaliyet gösterdiği alanlarda ise herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. 90
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Aysan mevcut durumda yaprak yay ve tarım aletleri üretmektedir. 1999
yılından önce refrakter üretimi de yapan teşebbüs, halihazırda refrakter
üretimi ve satışı yapmamaktadır.
06-95/1204-366
3
Yaprak yay (makas), hafif ticari araç ve ticari araçlarda yoldan ve yükten 100
kaynaklanan dikey kuvvetleri azaltan ve konforu artıran bir süspansiyon
elementidir. Çelik levhaların birbirinin üzerine konulması suretiyle yapılan
yaprak yay, her türlü kamyon çekici, otobüs, iş makinesi ve özel araçlarda
kullanılmaktadır. İlgili ürün pazarlarından biri, Rekabet Kurulu’nun 20.7.2000
tarih ve 00-27/294-164 sayılı Kararı’nda da belirtildiği üzere “yaprak yay”
pazarı olarak tanımlanmıştır.
Aysan’ın ürettiği tarım aletleri ise genel olarak “toprak işleme aletleri” olarak
adlandırılan kültivatörlerdir. Kültivatörler toprak yatağı hazırlamada, toprak
yüzeyini düzeltmede, gübreyi toprağa karıştırmada ve toprağı sürerek 110
havalandırmada kullanılan, kıvrımlı demir dişlere sahip tarım aletleridir. Sahip
oldukları ayak sayısı ile uç demirlerine ve bunların özelliklerine (sert zeminde
kullanılabilme, toprağı derinden işleme gibi) göre yaylı kültivatör, spiral yaylı
kültivatör, çizel ve dipkazan gibi farklı isimler almalarına rağmen bu ürünlerin,
fonksiyonları itibarıyla yakın olmaları ve çeşitli parçalarının değişebilmeleri
nedeniyle birbirlerinin yerine kullanılmaları mümkündür. Ayrıca inceleme
konusu işlem bakımından alt ayrımlara gidilmesinin işlemin sonucu üzerinde
herhangi bir etkisi olmayacaktır. Dolayısıyla diğer ilgili ürün pazarı “toprak
işleme aletleri” pazarı olarak tanımlanmıştır.
120
Dosya kapsamındaki bilgiler ve yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında
ilgili ürün pazarları “yaprak yay” , “toprak işleme aletleri” ve “refrakter” olarak
tespit edilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ilgili ürün pazarlarını oluşturan malların dağıtım, pazarlama ve
satışına ilişkin bölgesel pazar tanımını gerektirecek unsurlar mevcut
olmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları”dır.
130
H.3. Değerlendirme
Dosya konusu işlem, TMSF bünyesinde bulunan ve Fon Kurulu’nun
16.2.2006 tarih, 60 sayılı kararı ile, Aysan Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün
haczedilen tüm mal, hak ve varlıklarının, 6183 sayılı Kanun hükümleri
uyarınca 31.7.2006 tarihinde yapılan ihale sonucunda en yüksek teklifi veren
Mastar ile en yüksek ikinci teklifi veren Fatinoğlu’ndan herhangi birisine nihai
olarak devredilmesi işlemidir.
Bu çerçevede, Aysan’ın nihai devri ile kontrolünün el değiştireceği göz önüne 140
alındığında, incelemeye konu olan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in Birleşme ve
Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinde yer alan hükümler uyarınca
bir devralma işlemidir.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme
veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
06-95/1204-366
4
toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet 150
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede söz konusu devir taraflarının pazar payları ve ciro bilgileri
incelenecek olursa; Mastar’ın 2005 yılına ait cirosu bulunmamaktadır. İhalede
ikinci en yüksek teklifi veren Fatinoğlu’nun ise ilgili ürün pazarlarında herhangi
bir faaliyeti bulunmadığından bu pazarlarda elde ettiği bir ciro
bulunmamaktadır. Aysan’ın ilgili ürün pazarlarındaki ciro bilgileri aşağıdaki
tabloda gösterilmiştir:
Tablo 1: Aysan’ın İlgili Ürün Pazarlarındaki Ciroları 160
2005 Yılı Cirosu (YTL)
Yaprak Yay (……….)
Toprak İşleme Aletleri (……….)
Refrakter (……….)
Bu bilgilerin ışığında, bahse konu işlem taraflarının ilgili ürün pazarlarındaki
toplam cirolarının, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki ciro eşiğini
aşmadığı görülmektedir.
Yine Mastar ve Fatinoğlu’nun ilgili ürün pazarlarında faaliyeti
bulunmadığından sadece Aysan’ın ilgili ürün pazarında sahip olduğu pazar
paylarının incelenmesi gerekmektedir. Anılan teşebbüsün ilgili ürün
pazarlarında 2005 yılında sahip olduğu pazar payları ise aşağıdaki tablolarda
yer almaktadır. 170
Tablo 2: Yaprak Yay Pazarında Teşebbüslerin Pazar Payları
Teşebbüs Üretim (Yıl/Ton) Pazar Payı (%)
Uzel Makine A.Ş. (……….) (….)
Olgun Çelik A.Ş. (……….) (….)
Çelikyay A.Ş. (……….) (….)
Aysan (……….) (….)
Diğer (……….) (….)
Toplam 48548 100
Tablo 3: Toprak İşleme Aletleri Pazarında Teşebbüslerin Pazar Payları
Teşebbüs Üretim (Yıl/Adet) Pazar Payı (%)
Döşemenler A.Ş. (……….) (….)
BKS A.Ş. (……….) (….)
Türkaysan A.Ş. (……….) (….)
Doğsan A.Ş. (……….) (….)
Aysan (……….) (….)
Toplam 2755 100
Tablo 4: Refrakter Pazarında Teşebbüslerin Pazar Payları
Teşebbüs Üretim (Yıl/Ton) Pazar Payı (%)
Çukurova A.Ş. (……….) (….)
Asmaş A.Ş. (……….) (….)
Aysan (……….) (….)
Toplam 8000 100
Yukarıda yer verilen bilgilerin ışığında, 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro
ve pazar payı eşiklerinin altında olan bildirime konu işlem, aynı Tebliğ
hükümleri gereği izne tabi bir işlem niteliğinde değildir. 180
06-95/1204-366
5
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Başkanlık Makamı tarafından 27.12.2005 tarih ve 5431 sayı ile Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu’na yazılan yazı sonrasında, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun görüşünün alınması gerekmekte
iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu’nun söz konusu görüşü
alınmamış ise de, alıcı adayı belli olduktan sonra dahi dosya kapsamına göre
1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı ve 190
bu durumun sonucu değiştirmediği dikkate alınarak;
Bildirim konusu işlemin, tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”de öngörülen eşikleri
aşmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı
Tebliğ çerçevesinde izne tabi olmadığına II. Başkan Tuncay SONGÖR ve
Kurul Üyesi Süreyya ÇAKIN’ın farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
06-95/1204-366
6
(28.12.2006 tarihli ve 06–95/1204-366 sayılı Kurul Kararı’na)
FARKLI GEREKÇE
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından 22.11.2005
tarihinde, Rekabet Kurumu Başkanlığı’na yapılan başvuru ile;
Uzan Grubu’na dahil şirketlerden;
Metaş İzmir Metalurji Fabrikası T.A.Ş.
Demaş Demir Mamulleri Fabrikası A.Ş.
Limaş Liman Hizmetleri A.Ş.
Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin,
TMSF tarafından satışlarına ilişkin olarak, ihale şartnamelerinin
hazırlığına esas olacak Rekabet Kurulu görüşü, 1998/4 ve 1998/5 sayılı
“Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri
İçin Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğler”
uyarınca talep edilmiştir.
Rekabet Kurumu Başkanlık Makamı tarafından, 27.12.2005 tarih
ve 5431 sayılı yazı ile TMSF’ye, dosya mevcudu bilgilerden söz konusu
teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri ilgili ürün pazarında, 1998/4 sayılı
Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerini
aşmadıkları ve herhangi bir hukuki veya fiili imtiyaza sahip olmadıkları
anlaşıldığından bu aşamada söz konusu bildirim ile ilgili olarak 1998/4
sayılı Tebliğ kapsamında görüş oluşturulmasına gerek bulunmadığı
bildirilmiştir1.
TMSF tarafından, Rekabet Kurumu Başkanlığına yazılan
02.08.2006 tarih ve 9548 sayılı yazı ile, TMSF bünyesinde bulunan ve
Fon Kurulu’nun 16.02.2006 ve 60 sayılı Kararı ile;
Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin haczedilen tüm
mal, hak ve varlıklarının satışına karar verildiği, bu
1 Aynı yazı içeriğinde, ihale işleminin sonuçlanmasını takiben muhtemel alıcılar belirlendikten
sonra, 1997/1 ve 1998/2 sayılı Tebliğ’lerde belirlenen eşiklerin aşılması durumunda, işlemin
izne tabi olacağı hususuna dikkat çekilmiştir.
06-95/1204-366
7
doğrultuda yapılan ihale sonucunda en yüksek teklifi veren
iki teklif sahibi hakkında, 4054 sayılı Kanun ve ilgili
mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli
değerlendirmelerin yapılarak sonucunun bildirilmesi talep
edilmiştir.
Rekabet Kurumu Başkanlık Makamı tarafından 27.12.2005 tarih ve
5431 sayı ile TMSF’na yazılan yazı sonrasında, TMSF tarafından
1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi çerçevesinde “ihale şartlarının
kamuoyuna duyrulmasından önce” Rekabet Kurulu’nun görüşünün
alınması zorunludur. 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci
fıkrası;
“Bu Tebliğ kapsamında ve ön bildirime tabi özelleştirme
yolu ile devralma işlemlerinde; özelleştirilecek teşebbüs ya
da mal veya hizmet üretimine yönelik birimin
özelleştirilmesine ilişkin ihale şartlarının kamuoyuna
duyurulmasından önce, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca
Rekabet Kurumuna, Rekabet Kurulunun Görüşü alınmak
üzere ön bildirimde bulunulur.”
hükmünü amirdir. Bu durumda dosya mevcudu bilgilere göre,
somut olayla ilgili ürün pazarında 1998/4 sayılı Tebliğ’in 3 ve 4.
maddeleri kapsamında teşebbüsün pazar payı ve ciro eşiklerini aşıp
aşmadığı, hukuki veya fiili imtiyaza sahip olup olmadığı konularında
saptamada bulunma ve karar verme mevkiinde olan Rekabet Kurulu’dur.
Her ne kadar, Rekabet Kurulu görüşü alınmamış ise de, yapılan ihale
sonucunda en yüksek iki teklif veren Master Metalurji San. ve Tic. A.Ş.
ile Fatinoğlu Holding A.Ş.’nin dosya kapsamına göre öngörülen ciro ve
pazar payı eşiklerini aşmadığı dikkate alındığında, bu durumun sonucu
değiştirmediği kanaatinde olduğumuzdan, farklı gerekçe ile çoğunluk
görüşüne katılıyoruz.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy