Rekabet Kurumu - Karar Sayı 07-13/96-26

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-2-189 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 07-13/96-26
Karar Tarihi : 8.2.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, 10
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Adnan AKGÜN, Şerife Demet KAYA,
Hüseyin ORMAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - TTNet A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mehmet KÖMÜRCÜ, Av. Funda Çepni KARA
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara
- Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mehmet KÖMÜRCÜ, Av. Funda Çepni KARA 20
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara

D. TARAFLAR : - Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara
- Microsoft Corporation
Emirhan Cad. No: 145 C Barboros Plaza, Dikilitaş/İstanbul
- Intel Corporation
Ebulula Cad. Maya Meridyen Plaza Kat: 6 Akatlar/İstanbul
- Vestel Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş.
Zorlu Plaza 34310 Avcılar/İstanbul 30
- Casper Bilgisayar Sistemleri A.Ş.
Sivritaş Sok. No: 16 Alphan 80310 Mecidiyeköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Türk Telekomünikasyon A.Ş., Microsoft Corporation ve
Intel Corporation işbirliği ile düzenlenen ’İlk Bilgisayarım Kampanyası’nda
yapılan anlaşmalara menfi tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet tanınması
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.9.2006 tarih, 6199 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 22.1.2007 tarih ve 522 sayılı yazı ile tamamlanan başvuru üzerine
düzenlenen 29.1.2007 tarih, 2006-2-189/MM-07-AD sayılı Menfi Tespit/Muafiyet
İnceleme Raporu 2.2.2007 tarih, REK.0.06.00.00-130/39 sayılı Başkanlık önergesi ile 40
07-13 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda,
- Türk Telekomünikasyon A.Ş., Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Limited
Şirketi, Intel Mediterranean Trading Company arasında imzalanan Mutabakat
Metni’nin,
07-13/96-26
2
- Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile Microsoft Corporation arasında imzalanan
“Pazarlama Anlaşması”nın,
- Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile Vestel Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş. ve Casper
Bilgisayar Sistemleri A.Ş. arasında imzalanan “Kampanya Sözleşmesi ve İlgili Ek
Sözleşmeler”in 50
4054 sayılı Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadıkları, dolayısıyla 4054
sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde söz konusu anlaşmalara menfi tespit
belgesi verilebileceği görüşlerine yer verilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Bildirim konusu “Her Eve Bilgisayar Her Eve Son Sürat İnternet (ilk Bilgisayarım)
Kampanyası”na (Kampanya) katılanlara sunulan ürünler, iki farklı konfigürasyona
sahip masaüstü bilgisayardan, 24 aylık ADSL internet aboneliğinden, iki farklı
markadaki modemden ve ilgili kurulum hizmetlerinden oluşmaktadır. Ayrıca, 60
çoğunluğu genel olarak doğrudan son kullanıcılara satılmayan toptan internet erişimi,
işlemci ve yazılım ürünleri sağlayıcılarının da Kampanya’ya katkıda bulunmaları
nedeniyle, bilişim ve iletişim sektörünün genel itibarıyla yazılım, donanım ve taşıyıcı
hizmetler (telekomünikasyon) olmak üzere üç ana segmentine ait ürün ve hizmetlerin
başvuru konusu Kampanya kapsamında değerlendirilmiştir.
Kişisel bilgisayar pazarına ilişkin olarak, bilgisayar üretimi pazarının uluslararası
rekabete açık, birçok oyuncunun rekabet ettiği bir pazar niteliğinde olması dolayısıyla
dosya konusu başvurunun değerlendirilmesi bakımından masaüstü bilgisayarların tek
başına ayrı ya da taşınabilir bilgisayarlarla birlikte tek bir ürün pazarı olarak
tanımlanmasının sonucu değiştirecek niteliği bulunmaması nedeniyle, net bir pazar 70
tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.
Bilgisayar İşlemcileri pazarına ilişkin olarak, ürün pazarının sınırlarının belirlenmesi
ayrıntılı bir inceleme gerektirmekle birlikte, dosya kapsamındaki değerlendirmeler
Türkiye’de x86 mimarisi dışındaki işlemci kullanan bilgisayarların önemli bir yer
tutmaması nedeniyle “bilgisayar işlemcileri pazarı” olarak ele alınmıştır.
Yazılım pazarına ilişkin olarak, bilgisayar işletim sistemlerinin yerine konulabilecek
başka ürün ya da yazılım bulunmaması nedeniyle bilgisayar işletim sistemi diğer
yazılımlardan ayrı bir ürün olarak ele alınmış ve bu ürüne yönelik ilgili ürün pazarı
“bilgisayar işletim sistemleri pazarı“ olarak belirlenmiştir. Ayrıca uygulama
programları içerisinde yer alan “ofis uygulama programları”nın ayrı bir ürün pazarı 80
teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Yazılım geliştirme araçları bakımından net bir ürün
pazarının ortaya çıkıp çıkmadığı ve söz konusu pazarın sınırları da belirsiz
olduğundan, başvurunun değerlendirilmesi bakımından da önemi olmayacağı göz
önüne alınarak daha ayrıntılı bir analize gerek görülmemiştir. Her ne kadar
Kampanya kapsamında ayrı ayrı verilse de genellikle “internet güvenlik takımı” adı
altında benzer özellikteki başka yazılımlar ile birlikte satışa sunulan ebeveyn kontrol
yazılımı ve antivirüs yazılımı için ise dosya kapsamında pazarın genel olarak
“bilgisayar güvenlik yazılımları” olarak tanımlanmasında bir sakınca görülmemiştir.
Modeme ilişkin ilgili ürün pazarı “ADSL modem pazarı” olarak belirlenmiştir.
İnternet hizmetlerine yönelik olarak ise dosya kapsamında ilgili ürün pazarının “Kablo 90
TV şebekesi üzerinden internet erişimi ve ADSL hizmetlerinden oluşan geniş bant
internet erişim hizmetleri pazarı” olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak, dosya
kapsamında, söz konusu hizmetlerin hem toptan hem de perakende olarak
07-13/96-26
3
sunulmasına ilişkin hususlar söz konusu olduğundan, ilgili ürün pazarı toptan ve
perakende olarak farklılaşacaktır. Toptan olarak bakıldığında halihazırda fiili olarak
sadece Türk Telekom’un ADSL hizmetinin yeniden satışına yönelik olarak sağladığı
pazarın bulunduğu görülmektedir. Söz konusu toptan pazar Telekomünikasyon
Kurumu tarafından veri akış yöntemini de içerecek şekilde “geniş bant toptan erişim
pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar 100
Yukarıda belirlenen ürün pazarlarından donanım ve yazılıma ilişkin pazarlar genel
olarak global nitelik arz eden pazarlardır. Söz konusu ürün ve hizmetlerin ticaretinde
ülkeler arasında bir engel olmadığı gibi, ulusal düzeyde pazar şartlarının
farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmamaktadır. Dolayısıyla söz konusu
ürün pazarları bakımından tanımlanabilecek en dar coğrafi pazar Türkiye sınırları
olacaktır. Internet erişim hizmetleri ise yetkilendirme yoluyla yürütülen hizmet
olduğundan sadece Türkiye’de yetkilendirilmiş teşebbüsler tarafından hizmet
sunulabilmektedir. Ancak, söz konusu hizmet bakımından da ülke çapında rekabet
şartlarının homojen olması ( Kablo TV şebekesinin sadece kapsadığı alanlarda ADSL
geniş bant hizmetlere ikame olabileceği bu durumun istisnasıdır) nedeniyle ilgili 110
coğrafi pazarın ”Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. Taraflar
H.2.1.1. Türk Telekom ve TTNet A.Ş.
Türk Telekom, Türkiye’de sabit telefon, mobil telefon, veri ve internet hizmetleri ile
diğer katma değerli hizmetleri sunan ve 2005 yılında gerçekleştirilen özelleştirme
işlemi sonrasında hisselerinin %55’i Ojer Telekomünikasyon A.Ş. tarafından sahip
olunan bir teşebbüstür.
TTNet A.Ş., Rekabet Kurulu’nun özelleştirme sürecinde 1998/4 sayılı Tebliğ
hükümleri çerçevesindeki Görüşü’ne uygun olarak kurulan, Türk Telekom’un %99,9 120
hisselerine sahip olduğu bir yavru şirkettir. TTNet A.Ş., 26.4.2006 tarihinde kurulmuş
olup, internet servis sağlayıcılığı faaliyetleri yürütmektedir.
Esasen doğrudan Türk Telekom tarafından kontrol edilmesi nedeniyle 4054 sayılı
Kanun anlamında Türk Telekom bünyesi altında Türk Telekom ile birlikte tek bir
teşebbüs olarak değerlendirilecek olan TTNet A.Ş., Kampanya kapsamındaki
katkıların daha iyi anlaşılabilmesi için bu Karar’da çoğu zaman ayrı bir tüzel kişilik
olarak belirtilmiştir.
Türk Telekom ve TTNet A.Ş. Kampanya lideri olarak Kampanya’yı planlamış ve
yürütmüştür. Bu çerçevede, Türk Telekom, söz konusu Kampanya’nın ilk hukuki
belgesi olan Mutabakat Metni’ni imzalayan taraflardan biridir. Türk Telekom, 130
Kampanya’nın hazırlık sürecinde internet servis sağlayıcılığı birimini henüz TTNet
A.Ş. adı altında ayrı bir tüzel kişilik haline getirmediği için söz konusu hukuki
metinlere taraf konumundadır. Ayrıca, Türk Telekom’un tüzel kişilik olarak söz
konusu Kampanya’ya katkısı, toptan geniş bant internet hizmetleri sağlayıcısı olarak,
tüm İSS’lerden 24 ay süren abonelikler için 24. ayın ADSL hizmeti bedelini
almamasıdır.
Türk Telekom, Microsoft ile imzaladığı Pazarlama Anlaşması’nı 28.10.2006 tarihinde
ve Kampanya bünyesinde bilgisayar tedarik eden firmalar ile olan anlaşmalarını
25.9.2006 tarihinde TTNet A.Ş.’ye devretmiştir.
TTNet A.Ş.’nin katkısı ise, Kampanya’dan yararlanmak için başvuranlara, 24 ay 140
abone olmaları karşılığında, 2 aylık ADSL kullanımını ücretsiz sunması ve bir adet
ücretsiz modem vermesidir. Böylelikle, TTNet A.Ş., Türk Telekom’un tüm İSS’lere
07-13/96-26
4
sunacağı 1 aylık ücretsiz ADSL indirimini doğrudan Kampanya başında abonelerine
yansıtmakta, diğer bir aylık erişim ücretini de abonelerden almamaktadır. Ayrıca
Kampanya kapsamındaki bilgisayar tedarikçileri bilgisayar ve modem kurulumunu da
üstlendiklerinden, TTNet A.Ş. aboneleri herhangi bir kurulum ücreti ödememektedir.
H.2.1.2. Microsoft
Microsoft yazılım ürün ve hizmetleri alanında dünyanın önde gelen firmalarından
biridir. Şirket’in faaliyetlerinin büyük bölümü, özellikle işletim sistemleri olmak üzere,
yazılım ürün ve hizmetleri alanındadır. Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Ltd. 150
Şti. (Microsoft Türkiye), Microsoft’un Türkiye’deki yavru şirketi olup, pazarlama, satış
sonrası destek, teknik destek ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Hem Microsoft
hem de Microsoft Türkiye Kampanya’nın oluşmasında rol almışlardır. Bu bağlamda,
Mutabakat Metni’ne Microsoft Türkiye imza koyarken, Pazarlama Anlaşması
Microsoft ile Türk Telekom (daha sonra TTNet A.Ş.’ye devredilmiştir) arasında
akdedilmiştir.
Microsoft’un Kampanya’ya katkısı, Kampanya’nın tanıtımı ve yürütülmesi için TTNet
A.Ş.’ye ödenecek (…………) ABD Doları ve Windows XP Home veya Professional
Edition ile satılacak her bir bilgisayar için (….) ABD Doları, Windows XP Starter
Edition ile satılacak her bir bilgisayar için (…) ABD Doları nakdi destek (bu desteğin 160
üst sınırı (………….) bilgisayar ya da (………….) ABD Doları (hangisi önce
gerçekleşirse) ile (……………) yazılımı olmak üzere Kampanya’da verilen
(…………………… hariç) yazılımların ücretsiz olarak bilgisayar tedarikçilerine
sağlanmasına yönelik ayni destektir.
H.2.1.3. Intel
Intel temel olarak mikroişlemci üretimi alanında faaliyet gösteren bir Amerikan
Şirketi’dir. Intel, X86 mimarisi segmentindeki mikroişlemci üretiminde lider firma
konumundadır. Inter Mediterranean Trading Company (Intel Türkiye) ise, Intel’in
Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten yavru şirketidir.
Intel Kampanya kapsamında, Kampanya’nın tanıtımı için TTNet A.Ş.’ye (….…….) 170
ABD Doları ve (………………………..) giriş seviye konfigürasyonları için (….)
tedarikçi firmalara, satılan her bir bilgisayar başına (….) ABD Doları destek
sağlamayı taahhüt etmiştir.
Intel katkılarını Intel Türkiye aracılığıyla taraf olduğu Mutabakat Metni çerçevesinde
yapmıştır ve bunun dışında herhangi bir hukuki metnin tarafı değildir.
H.2.1.4. Vestel Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş. (Vestel)
Vestel Şirketler Grubu bünyesinde yer alan Vestel yine aynı gruba bağlı Vestel Digital
Üretim Sanayi A.Ş. tarafından üretilecek Kampanya kapsamındaki bilgisayarların
pazarlama faaliyetini üstlenmektedir.
Vestel Kampanya çerçevesinde, belirlenen nitelikte bilgisayarların belirlenen 180
şartlarda tedarikini ve ücretsiz kurulum hizmetini üstlenmektedir. Vestel, Kampanya
dahilinde kampanya reklamı olarak asgari (……….) YTL’lik harcama yapacağını
taahhüt etmiştir.
H.2.1.5. Casper Bilgisayar Sistemleri A.Ş. (Casper)
Casper masaüstü, dizüstü bilgisayar ile bilgisayar donanımları satışı ve servisi
alanında faaliyet göstermektedir ve Kampanya kapsamında bilgisayar tedarikçisi
olarak seçilen diğer tedarikçi teşebbüstür.
Casper Kampanya’ya bilgisayar tedarikçisi olarak katkıda bulunmakta ve ücretsiz
kurulum hizmetini üstlenmektedir. Casper, Kampanya dahilinde kampanya reklamı
olarak asgari (………..) YTL’lik harcama yapacağını taahhüt etmiştir. 190
07-13/96-26
5
H.2.2. Kampanya Kapsamında Bildirilen Anlaşmalar
H.2.2.1. Mutabakat Metni
Mutabakat Metni (Memorandum of Understanding –MOU), Microsoft Türkiye, Intel
Türkiye ve Türk Telekom arasında 23.1.2006 tarihinde hazırlanmış ve Microsoft
Türkiye tarafından 28.1.2006, Intel Türkiye ve Türk Telekom tarafından ise 29.1.2006
tarihinde imzalanmıştır.
Mutabakat Metni’yle taraflar, gelecekte müştereken uygulamaya konabilecek bazı
potansiyel işbirliği projelerini ve potansiyel işbirliğinin kapsamı olarak da Microsoft,
Intel, ve Türk Telekom’un birlikte çalışabilecekleri “İlk Bilgisayarım Kampanyası”nda
işbirliği alanlarını belirlemişlerdir. Mutabakat Metni’nde Kampanya’da, her birinde 200
üretim suiti, antivirüs koruma, eğitim yazılımı ve ebeveyn kontrol sistemi
bulunabilecek üç farklı masaüstü konfigürasyon teklifi ve bir dizüstü bilgisayar
(notebook) teklifinin sunulması amaçlanmış ve verilecek bilgisayarların
konfigürasyonu tasarlanmıştır.
Mutabakat Metni’nde tarafların Kampanya kapsamında tasarlanan (ilerideki
süreçlerde değiştirilmiş olan) rolleri, şu şekilde belirlenmiştir:
Microsoft
- Kampanya’nın tasarım ve uygulanması ile ilgili yardım sağlamak,
- Kampanya unsurları ile ilgili muhtemel pazarlama programları için Türk Telekom’a
bir anlaşma sunmak, 210
- Kampanya’nın etkinlik maliyetlerinin, tanıtım faaliyetlerinin, bayilerin eğitiminin ve
diğer pazarlama faaliyetlerinin tüm taraflarca mutabık kalınan bir pazarlama planına
uygun olarak başlatılması için harcanmak üzere (…………….) Doları yardımda
bulunmak,
- Kampanya vasıtasıyla satılan tüm bilgisayarlarda yetkili ve bağımsız bir ebeveyn
kontrol yazılım tedarikçisinden tedarik edilen ebeveyn kontrol yazılımı sağlanması
için çalışmak.
Intel
- Kampanya’nın tasarım ve uygulanması için yardım sağlamak,
- Kampanya’nın unsurları ile ilgili muhtemel pazarlama programları için Türk 220
Telekom’a anlaşma sunmak,
- Kampanya’nın etkinlik maliyetlerinin, tanıtım faaliyetlerinin, bayilerin eğitiminin ve
diğer pazarlama faaliyetlerinin tüm taraflarca mutabık kalınan bir pazarlama planına
uygun olarak başlatılması için harcanmak üzere (……………….) Doları yardımda
bulunmak,
- Intel’in reklam, doğrudan pazarlama vb. farklı pazarlama araçlarında bilgisayar
üreticisinin ve Intel logosunun yanında Türk Telekom logosunun kullanılmasına izin
vermek,
- Giriş seviyesi konfigürasyonunda kullanılacak olan Intel Celeron işlemci için
bilgisayar üreticilerine (….) ABD Doları iskonto teklif etmek. 230
Türk Telekom
- (….) yıllık abone sözleşmesi ile ücretsiz temel ADSL modem, ücretsiz kurulum ve
belirli bir süre ( mesela …. ay) ücretsiz aylık abonelik yoluyla veya başka maliyetlerin
bir kısmının karşılanması şeklinde projeye yardım ve reklam kampanyası desteği
sağlamak,
- Mutabık kalınan Şartname çerçevesinde donanım satıcılarını bağımsız olarak
seçmek ve müzakere yürütmek,
07-13/96-26
6
- Dağıtım modelini geliştirmek, satış sonrası servis ve müşteri hizmetleri sağlamak.
Taraflar, her bir tarafın, yasal, organizasyonel ve finansal olarak bağımsız kalacağını,
herhangi bir şekilde diğer tarafların hareketlerinden sorumlu olacak şekilde hareket 240
edemeyeceğini, Mutabakat Metni’nin taraflar arasında bir ortak girişim ya da ortaklık
tesis etmediğini hüküm altına almıştır.
Buna ek olarak, Mutabakat Metni’nin 3.E. maddesinin “Taraflar işbu mutabakat ile
Taraflarca işbu MOUMutabakat Metni kapsamında öngörülen Potansiyel İşbirliğinin
Taraflarca ileri bir aşamada müzakere ve akdedilecek ayrı anlaşmalara bağlı
olacağını açıkça kabul etmişlerdir. İşbu MOU bir niyet beyanı olup, bağlayıcı yasal
yükümlülükler teşkil etmemektedir” ve 3.İ. maddesinin “İşbu MOU içindeki hiçbir
hüküm işbu anlaşmanın konusu ile ilgili olarak Microsoft, TT (Türk Telekom) ve Intel
arasında münhasır bir ilişki yaratmamaktadır. Taraflar bu anlaşmanın konusu ile ilgili
olarak başka şirketlerle benzer anlaşmalar yapabilir” şeklindeki hükümleri nedeniyle, 250
Mutabakat Metni’nin bağlayıcı ve münhasır bir nitelik taşımadığı bildirilmiştir.
Bu çerçevede, Mutabakat Metni, taraflar arasındaki potansiyel işbirliğinin kapsamını
ve tarafların muhtemel rollerini belirlemeye yönelik olarak, bağlayıcılık ve münhasırlık
niteliği taşımayan bir iyi niyet beyanıdır.
H.2.2.2. Pazarlama Anlaşması
Pazarlama Anlaşması, yürürlülük tarihi 1.4.2006 olmak üzere Microsoft ile Türk
Telekom tarafından imzalanmıştır. Bu Anlaşma ile taraflar, Türk Telekom’un
Türkiye’deki tüketicilere ve küçük işyerlerine yaptığı abonelik teklifine (bilgisayar+
geniş bant teklifi) talep yaratmak ve desteklemek için pazarlama faaliyetlerine
girişmeyi hedeflemektedirler. Söz konusu pazarlama faaliyeti ise bireysel kullanıcılara 260
ve 25’ten az lisanslı bilgisayara sahip işyerlerine önceden Microsoft işletim sistemi
ürünleri kurulu bilgisayarları kapsamaktadır ve söz konusu bilgisayarlar Türk
Telekom’un belirleyeceği üreticiden alınacaktır.
Anlaşma’da tarafların Kampanya’ya yapacakları pazarlama katkıları belirlenmiştir.
Buna göre, Microsoft, azami (……………) olmak üzere, Türk Telekom tarafından
düzenlenecek Kampanya’da satılan her bir (……………………………..) bilgisayar için
(…) ABD Doları ve Windows (………………) veya (…………………..)
(………………………….) bilgisayar için (….) ABD Doları pazarlama teşvikini Türk
Telekom’a ödemeyi taahhüt etmiştir.
Türk Telekom ise Microsoft’un ticari markası ile birlikte işletim sistemi ürünlerini satış 270
materyallerine yerleştirmeyi/bildirmeyi ve Microsoft tarafından verilen katkı ile diğer
tüm teşvikleri sadece talep yaratmak ve Kampanya kapsamında belirtilen diğer
pazarlama aktiviteleri için kullanmayı kabul etmiştir.
Sözleşmenin süresi 1 yıl (yürürlük tarihi olan 1.4.2006 ile 31.3.2007 arasında) olarak
kararlaştırılmıştır.
Taraflar, Pazarlama Anlaşması’nın taraflar arasında hiçbir şekilde ortak girişim veya
acentelik ilişkisi yaratmayacağını, Türk Telekom’un şirket hisselerindeki değişikliğin
Pazarlama Anlaşması’nın devri anlamına gelmeyeceğini, Anlaşma’nın Türk Telekom
ve Microsoft’un bilgisayar+geniş bant promosyonu çerçevesinde gerçekleştirecekleri
pazarlama aktivitelerine ve Microsoft tarafından Türk Telekom’a yapılacak pazarlama 280
katkısına ilişkin olarak tüm anlaşmayı oluşturduğunu ve taraflar arasında bu konuya
ilişkin olarak gerçekleştirilen daha önceki veya mevcut sözlü ya da yazılı bildirimlerin
yerine geçeceğini belirtmişlerdir.
H.2.2.3. Bilgisayar Tedarikçileri İle Yapılan Anlaşmalar
Seçim Şartnamesi ve Tedarikçilerin Teklifleri
07-13/96-26
7
Başvuru konusu Kampanya çerçevesinde, Türk Telekom’un (TTNet A.Ş. adına),
daha önce de belirtildiği gibi, Kampanya’da verilecek olan bilgisayarların
tedarikçilerini seçmesi öngörülmüştür. Bu çerçevede, dosya kapsamında menfi
tespit/muafiyet talep edilen anlaşmaların sonuncusu İlk Bilgisayarım Kampanyası
Bilgisayar Tedarikçisi Firma Seçim Şartnamesi’dir (“Seçim Şartnamesi”). Seçim 290
Şartnamesi’nde genel olarak, Kampanya’nın süresi, Kampanya’da verilecek ürünün
konfigürasyonu, tedarikçi firmanın ve TTNet A.Ş.’nin hak ve yükümlülükleri, (TTNet
A.Ş. tarafından ücretsiz sağlanacak olan) modemlerin ve bilgisayarların garanti
kapsamı, Kampanya kapsamındaki ürün paketine ilişkin teklifler ve kampanya
sürecinin ne şekilde işleyeceğine ilişkin hükümler yer almaktadır.
Kampanya’da, ileride detayları verilecek iki farklı bilgisayar (PC1 ve PC2)
konfigürasyonu öngörülmüştür. Söz konusu bilgisayarlarda,
- İşletim sisteminin PC1 için en az Windows XP Starter Edition, PC2 için en az
Windows XP Home Edition,
- Microsoft Office 2003 Standart Türkçe yazılımı, 300
- Microsoft’un ücretsiz olarak vereceği yazılım geliştirme araçlarının Express
sürümleri,
- Ebeveyn kontrol yazılımı ve en az 1yıl korumalı güncellenebilir (tercihen Türkçe)
antivirüs yazılımı
ürünlerinin önceden yüklenmesi şart koşulmuştur.
Bilgisayar teknik yapılandırmasında işlemci ve bazı yazılım ürünleri dışında marka
bazlı bir şart konulmamış olduğu, konfigürasyonlara sadece teknik bazda sınırlama
getirildiği görülmektedir.
Yazılım ve işlemciye yönelik olarak ise, Kampanya tarafları olan Microsoft ve Intel’in
yazılım ve işlemci tedarikçileri olmaları nedeniyle, bir takım kısıtlamalar getirildiği 310
görülmüştür. Bu bakımdan Kampanya kapsamında verilecek bilgisayarlarda işletim
sistemi ve ofis programının Microsoft olması şartının yanında, Microsoft’un bazı
yazılım geliştirme araçlarının ve Microsoft tarafından üçüncü bir taraftan temin
edilecek olan ebeveyn kontrol yazılımının bulunması şartı getirilmiştir. Antivirüs
yazılımı için ise herhangi marka kısıtlaması yapılmadığı görülmüştür.
Bilgisayarlarda kullanılacak olan işlemciler bakımından ise Intel işlemci ürünlerinin
kullanılması şartı bulunmaktadır.
Tedarikçi firmalar, benzer özellikteki farklı marka bileşenlerden oluşan ürünler teklif
etmiştir. Özel olarak, her iki tedarikçi firma da ebeveyn kontrol yazılımını
Microsoft’dan temin edeceğini ve antivirüs yazılımı için ise Casper, (……) markasını, 320
Vestel ise (…….) markasını kullanacağını beyan etmiştir.
Bilgisayar birim fiyatı için Casper ve Vestel parça bazlı olmak üzere toplamda
sırasıyla (….) için (….) ABD Doları+KDV, (….) ABD Doları+KDV ve (…..) için (…..)
ABD Doları+KDV, (…..) ABD Doları+KDV olarak teklif sunmuştur.
Türk Telekom ya da TTNet A.Ş. Kampanya’da bilgisayar tedarikçilerinden herhangi
bir ürün almamakta ve bunları kendi mülkiyetine geçirmemektedir. Bilgisayar
tedarikçileri belirlenen ürünleri belirlenen şartlarda Kampanya’ya katılanlara teslim
etmek ve kurulumunu yapmakla yükümlüdür. Bu nedenle, Türk Telekom ile bilgisayar
tedarikçileri arasından bir alım-satım ilişkisi kurulmamaktadır (ileride açıklanacak olan
Kampanya Sözleşmesi Mad.3). Aynı zamanda, bilgisayarların tedariki, kurulması ve 330
internet bağlantısının yapılması konusunda sorumluluk bilgisayar tedarikçileri
üzerindedir (Seçim Şartnamesi Madde 5.).
Ayrıca Kampanya kapsamında bilgisayar tedarikinin yanı sıra, tedarikçi firmaların
TTNet A.Ş. tarafından ücretsiz olarak sağlanacak olan modemlerin kurulumunu da
07-13/96-26
8
yapmaları öngörülmüştür. Modemlerle ilgili olarak Türk Telekom Ağustos 2006’da bir
ihale düzenlemiş, söz konusu ihale sonucunda Datateknik Bilgisayar Sistemleri Tic.
ve San. A.Ş.’den (Zyxel marka) (…………) adet, Analtech-AirTies Adi Ortaklığı’ndan
(……….) adet modem almıştır. Söz konusu modemlerin de Seçim Şartnamesi
hükümleri doğrultusunda bilgisayar tedarikçilerince bilgisayarlarla birlikte kurulması
öngörülmüştür. Seçim Şartnamesi çerçevesinde yapılan ihaleye aşağıda belirtilen 340
teşebbüsler katılmıştır:
1- (………………….) Ticaret ve Sanayi A.Ş.
2- (……………..) A.Ş.
3- (………………) A.Ş.
4- (………………….) A.Ş.
5- (………………………..)Ticaret ve Sanayi A.Ş.
6- (…………………………) Sanayi ve Ticaret A.Ş.
7- (………………………….)Pazarlama A.Ş.
8- (................................) A.Ş.
9- (…………………………) Sanayi ve Ticaret A.Ş. 350
Yapılan ihale sonucunda Casper ve Vestel tedarikçi firma olarak seçilmiştir. Başvuru
sırasında Kuruma sadece yukarıda belirtilen Seçim Şartnamesi bildirildiğinden,
bildirimde bulunan taraflara tedarikçi olarak seçilen firmalarla Kampanya’ya yönelik
herhangi bir anlaşma imzalanıp imzalanmadığı sorulmuş, alınan cevabi yazıda ilgili
firmalarla aşağıda kısaca açıklanacak olan bir dizi anlaşmanın imzalandığı
bildirilmiştir.
Kampanya Sözleşmesi
Söz konusu Kampanya kapsamında bilgisayar tedariki bakımından tarafların
katlanacağı yükümlülükler esas olarak Kampanya Sözleşmesi’nde (Bilgisayar Tedarik
Sözleşmesi olarak da anılmaktadır.) belirlenmiştir. Kampanya Sözleşmesi, Türk 360
Telekom’un Kampanya kapsamında bilgisayar tedarikine yönelik açtığı ihaleyi
kazanan Casper ve Vestel’den her ikisi ile ayrı ayrı olmak üzere 22.9.2006 tarihinde
imzalanmıştır.
Söz konusu Sözleşme genel olarak Türk Telekom tarafından hazırlanan İhale
Şartnamesi’nde ve bilgisayar tedarikçisinin (yüklenici) teklifinde özellikleri belirtilen
bilgisayarların Kampanya kapsamında tedarikçi tarafından TTNet A.Ş. müşterilerine
temin edilmesi işini konu etmektedir. İhale Dökümanı ise Kampanya Sözleşmesi’nin
ayrılmaz eki olarak idari ve teknik şartnameden, zeyilnamelerden, teyitlerden ve firma
tekliflerinden oluşmaktadır. Sözleşme’de Kampanya kapsamındaki bilgisayarların
fiyatı konfigürasyonlarına (yapılandırmalarına) göre farklılık içeren PC1 için (…) ABD 370
Doları+ KDV ve (….) için (….) ABD Doları+ KDV olarak belirlenmiştir.
Sözleşme’nin hükümleri incelendiğinde, bilgisayar tedarikçilerine getirilen
yükümlülüklerin tamamıyla Kampanya kapsamında verilmesi öngörülen PC1 ve
PC2’ye yönelik olduğu, bu bilgisayarların satışı dışında tedarikçilerin genel
faaliyetlerine yönelik bir yükümlülük getirilmediği anlaşılmıştır. İlk Bilgisayarım
Kampanyası Bilgisayar Tedarik Sözleşmesi Devir Protokolü
Kampanya kapsamında bilgisayar tedarikçileri ile imzalanan ve Kampanya
Sözleşmesi’nin ayrılmaz parçası olarak kabul edilen ikinci sözleşme ise 25.9.2006
tarihinde imzalanan “İlk Bilgisayarım Kampanyası Bilgisayar Tedarik Sözleşmesi
Devir Protokolü”dür. İlgili Protokol’de, Türk Telekom, TTNet A.Ş. ve (her iki tedarikçi 380
ile ayrı ayrı olmak üzere) bilgisayar tedarikçileri arasında, Kampanya Sözleşmesi’nin
tarafı olarak Türk Telekom yerine TTNet A.Ş.’nin olacağı hükme bağlanmıştır.
Kampanya Sözleşmesi’ne Ek Sözleşme
07-13/96-26
9
TTNet A.Ş. ve bilgisayar tedarikçileri 25.9.2006 tarihinde Kampanya Sözleşmesi’ne
ek bir Sözleşme daha imzalamışlardır. Söz konusu Ek Sözleşme’de, Kampanya
kapsamında satılacak bilgisayarların müşterilere ulaştırılması, ADSL bağlantısının
kurulması ve müşterilerden alınacak bedel üzerinden TTNet A.Ş.’nin ve tedarikçi
firmanın ne şekilde mahsuplaşacağı karara bağlanmıştır.
Kampanya süresinin 1.10.2006 tarihinden başlayarak 3 (üç) ay sürmesi ise yine bu
Sözleşme’de karara bağlanmıştır. Ayrıca, Ek Sözleşme kapsamında, TTNet A.Ş.’nin 390
satılan her bir bilgisayar ve ADSL hattı için tedarikçi firmalara satış bazlı komisyon
ücreti (….. YTL+KDV) ve söz konusu satışların firmaların bayilerince yapılması
durumunda bayilere Kampanya satış komisyonu (…… için ……. YTL +KDV; ……..
için ….. YTL+ KDV) ödemesi öngörülmüştür.
H.2.2.4. Nihai Olarak Kampanya’nın Kapsamı ve Kampanya’ya Katılan
Teşebbüslerin Rolleri
Yukarıda yer verilen anlaşmalar çerçevesinde nihai olarak belirlenen ve 1.10.2006
tarihinden itibaren uygulanmaya başlanan ve 31.12.2006 tarihinde sona erdiği ve
devamı için TTNet A.Ş. tarafından karar alınmadığı ifade edilen Kampanya’da verilen
bilgisayarların özelliklerine ve bilgisayar ile sunulan diğer ürün ve hizmetlere 400
aşağıdaki Tablo’da yer verilmiştir.
Tablo 1: Kampanya’da verilen bilgisayar konfigürasyonları ile diğer ürün ve hizmetler
PC1 Konfigürasyonu (371 ABD Doları+ KDV) PC 2 Konfigürasyonu (481 ABD Doları+ KDV)
Intel Celeron D 2.66 GHz İşlemci
256 MB DDR-II RAM
Tümleşik ekran ve ses kartı
80 Gb sabit disk
DVD- CDW
17” CRT flat monitör
10/100 Ethernet
Microsoft Windows XP Starter Edition
(Turkçe)
Microsoft Office 2003 Türkçe (Öğretmen
ve Öğrenci Lisanslı)
Antivirüs yazılımı
Ebeveyn Kontrol Yazılımı
Microsoft Yazılım Geliştirme Araçları
Express sürümleri
Intel Pentium 4 3.0 GHz işlemci
512 MB DDR-II RAM
Tümleşik ekran ve ses kartı
80 Gb sabit disk
DVD- CDW
17” CRT flat monitör
10/100 Ethernet
Microsoft Windows XP Home Edition (Turkçe)
Mi Microsoft Office 2003 Türkçe (Öğretmen ve
Öğrenci Lisanslı)
Antivirüs yazılımı
Ebeveyn Kontrol Yazılımı
Microsoft Yazılım Geliştirme Araçları Express
sürümleri
ADSL Modem (1 USB, 1 Ethernet Portlu)
+
2 Aylık TTNet ADSL hizmeti (24 Aylık Abonelik Zorunlu)
Ücretsiz
H.2.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Dosya konusunu Türk Telekom/TTNet A.Ş., Intel ve Microsoft işbirliği ile düzenlenen
Kampanya’ya yönelik anlaşmalar oluşturmuştur. Başvuruda, her ne kadar bilgisayar
tedarikçileri Kampanya’nın tarafları olarak gösterilmese de, Kampanya kapsamındaki
bilgisayarların tedariki bakımından Türk Telekom (daha sonra TTNet A.Ş.’ne
devredilen) ile Vestel ve Casper arasında yapılan Kampanya Sözleşmesi ve ilgili
diğer sözleşmeler nedeniyle, bilgisayar tedarikçilerinin de Kampanya kapsamında
incelenen bazı anlaşmaların tarafları olarak değerlendirilmiştir. Yine aynı şekilde, 410
Başvuru'da bildirilen Seçim Şartnamesi’ne uygun olarak seçilen tedarikçilerle
imzalanan ve başvurudan sonra gönderilen Kampanya Sözleşmesi ve ilgili diğer
sözleşmeler, Seçim Şartnamesi ile birlikte bilgisayar tedarikçilerinin seçimi ve
bilgisayar tedarikinin sağlanması bakımından bir bütün oluşturmaları nedeniyle dosya
kapsamında incelenen anlaşmalar içerisine dahil edilmiştir.
07-13/96-26
10
Kampanya çerçevesindeki anlaşmalar aynı ekonomik bütünlükte yer alan farklı tüzel
kişilikler tarafından imzalanmıştır. Örneğin, Mutabakat Metni Microsoft Türkiye
tarafından imzalanırken, Pazarlama Anlaşması’na Microsoft taraf olmuştur. Bu Karar
içerisinde tarafların Kampanya’ya katkılarının anlaşılabilmesi için zaman zaman tüzel
kişilikler bazında bilgiler verilmektedir. Ancak, 4054 sayılı Kanun bakımından, Türk 420
Telekom ve Türk Telekom’un kontrol ettiği TTNet A.Ş., Microsoft ve Microsoft’un
kontrolünde bulunan Microsoft Türkiye ve Intel ile Intel’in kontrol ettiği Intel Türkiye
ayrı ayrı aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldıklarından Kampanya’da işbirliği
halinde olan söz konusu tarafların ana ve yavru şirketleri tek bir teşebbüs olarak
değerlendirilmiştir.
Kampanya’da bilişim ve iletişim teknolojileri alanındaki birçok ürün ve hizmet
tüketicilere sunulduğundan ve bir önceki bölümde belirlenen pazarlardaki rekabet
şartlarının etkilenmesi olasılığı bulunduğundan, Kampanya kapsamındaki
anlaşmaların ya da Kampanya taraflarının bireysel katkılarının 4054 sayılı Kanun’u
ihlal edip etmediği, dolayısıyla, anlaşmalara menfi tespit verilip verilemeyeceği ve 430
menfi tespit verilememesi durumunda söz konusu anlaşmaların muafiyet alıp
alamayacağı değerlendirilecektir. Bu amaçla öncelikle, başvuruda ve talep üzerine
gönderilen bilgilerde, tarafların Kampanya’nın amacına ve ilgili anlaşmaların 4054
sayılı Kanunu ihlal etmeyeceği yönündeki açıklamalarına özetle yer verilmiştir. Daha
sonra, sırasıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4., 6. ve 7. maddeleri bakımından
değerlendirmeler yapılmıştır.
H.2.3.1. Kampanya’nın Amacına ve 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmediğine Yönelik
Tarafların Açıklamaları
Taraflar Bildirim Formu’nda, Kampanya’nın amacına ve söz konusu anlaşmaların
4054 sayılı Kanun’u ihlal etmediğine yönelik açıklamalarda bulunmuşlardır. 440
Başvuru’da Kampanya’nın amacına ve rekabeti kısıtlayıcı niteliği bulunmadığına
yönelik açıklamalar Kampanya’nın 4054 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilmesi
bakımından dikkate alınmıştır.
Başvuruda özetle;
- Sayısal uçurumun aşılması ve bilgi toplumuna dönüşüm için bilgisayar ve internet
kullanımının yaygınlaştırılması gerektiği, Türkiye’de halihazırda bilgisayar sahipliği,
bilgisayar kullanımı ve geniş bant internet erişimi ve kullanımı oranlarının gelişmiş
ülke ortalamalarının oldukça altında olduğu,
- Kampanya’da orta ve dar gelirli kesimleri bilgisayar ve internetle tanıştırma, ülke
genelinde bilgisayar okur yazarlığının artırılması ve geniş bant erişim yoluyla bilgiye 450
hızlı ulaşımın sağlanması amacının güdüldüğü, Kampanya’ya yönelik anlaşmaların
ve tarafların yaptıkları katkıların Kampanya’nın tanıtımına, Kampanya’dan iyi bir
sonuç elde edilmesine ve satışların özendirilmesine yönelik olduğu,
- Kampanya’da verilen katkıların bilgisayarın tüketicilere uygun fiyatla sunulmasına
katkı sağlamaya yönelik olduğu, ayrıca TTNet A.Ş., Intel ve/veya Microsoft’un hiçbir
zaman bu tür primler verilmesi nedeniyle ilgili mal ve hizmetleri maliyetlerinin altında
satmayacakları, tüketicilerin Kampanya kapsamında TTNet A.Ş.’nin sunacağı paketi
(ADSL internet erişim hizmeti+bilgisayar paketi) satın almaya zorlanmayacağı,
tüketicilerin her zaman TTNet A.Ş.’nin ADSL internet erişim hizmetinden tek olarak
yararlanma ve özgür iradeleriyle kendi tercih edecekleri bilgisayarları satın alma ve 460
almış oldukları bilgisayara istediği bileşenlere ekleme imkanına sahip olduğu,
- Tarafların yapmış oldukları anlaşmaların bir bağlama anlaşması niteliğinde
olmadığı, bağlama anlaşması olarak nitelendirilmeyeceği gibi bağlama
anlaşmalarının olumsuz etkilerine de sahip olmadığı, söz konusu Kampanya
kapsamında bir araya getirilen ürünlerin farklı teşebbüsler tarafından temin edilen
07-13/96-26
11
tamamlayıcı ürünler olduğu, Kampanya kapsamındaki ihaleye bilgisayar
tedarikçilerinin kendi istekleriyle katıldıkları ve bu konuda kendilerinin katılım
konusunda zorlanmadığı,
- Seçim Şartnamesi’nin dikey anlaşma olarak nitelendirilemeyeceği, ihaleye katılan
bilgisayar tedarikçilerinin istemedikleri bir ürünü satmaya zorlanmadıkları, bilgisayar 470
tedarikçilerinin kampanya kapsamı dışında kalan bilgisayarlara herhangi bir kısıtlama
olmaksızın kendi bileşenlerini kurma ve bu şekilde satış yapma konusunda serbest
olduğu,
- Kampanya’nın, süresi, Kampanya’da öngörülen satış miktarı (………), bilgisayar
konfigürasyonlarının niteliği gibi hususlar göz önüne alındığında sınırlı bir kapsama
sahip olduğu,
- Kampanya’ya katılan teşebbüslerin (Microsoft, Intel ve Türk Telekom) aynı mal ve
hizmet piyasasında rakip olmadıkları gibi faaliyet gösterdikleri pazarın alt veya üst
pazarlarında da faaliyet göstermedikleri, söz konusu anlaşmaların taraflar arasında
münhasırlık ilişkisi yaratmadığı, tarafların bu anlaşmaların konusu ile ilgili olarak 480
başka teşebbüslerle de benzer anlaşmalar yapma konusunda özgür oldukları
ifade edilerek, söz konusu anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini
ihlal etmediği düşüncesinde olduklarını belirtmişlerdir.
Taraflar, ayrıca, 19.12.2006 tarihli ek beyanlarında, Kampanya’da Türk Telekom’un
hiçbir şekilde TTNet A.Ş.’ye ayrımcı davranmadığı ve TTNet A.Ş.’nin Kampanya’dan
yararlananlara sağladığı ek 1 aylık ücretsiz kullanımın hiçbir şekilde hakim durumun
kötüye kullanılması (fiyat sıkıştırması) olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmişlerdir.
H.2.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirme
Kampanya’ya yönelik olarak bildirilen Mutabakat Metni, Pazarlama Anlaşması ve
Seçim Şartnamesi ile daha sonra gönderilen ve bilgisayar tedarikçileriyle Türk 490
Telekom’un yaptığı Kampanya Sözleşmesi ve ilgili diğer anlaşmaların her biri
teşebbüsler arası anlaşma niteliğindedir. Dosya konusu bilgi ve belgelerde, söz
konusu anlaşmaların hiçbir şekilde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde
rekabeti kısıtlayıcı, engelleyici ya da bozucu amaç ya da etkisi olmadığı ifade
edilmiştir.
Başvuru konusu anlaşmaları fonksiyonları açısından iki gruba ayırmak mümkündür.
Mutabakat Metni ve Pazarlama Anlaşması, Kampanya’nın genel çerçevesi ile
Microsoft, Intel ve Türk Telekom’un Kampanya’ya katkılarını belirlerken, Seçim
Şartnamesi’nin de bir parçası olduğu Kampanya Sözleşmesi ve ilgili diğer anlaşmalar
Kampanya kapsamında bilgisayar tedariki ile modem ve bilgisayarın kurulumu 500
bakımından Türk Telekom ve bilgisayar tedarikçilerinin hak ve yükümlülüklerini
belirlemektedir.
Bu çerçevede Kampanya kapsamındaki ürünler ve hizmetler göz önüne alındığında,
Türk Telekom’un toptan ve perakende geniş bant internet erişim hizmetleri;
Microsoft’un işletim sistemleri, ofis programları ve diğer yazılımlar; Intel’in bilgisayar
işlemcileri; Vestel ve Casper’ın ise kişisel bilgisayar pazarında faaliyet gösterdiği
görülmüştür. Dolayısıyla, söz konusu anlaşmaların tarafları, birbirinden farklı
pazarlarda faaliyet gösteren, bir başka ifadeyle birbirine rakip olmayan
teşebbüslerdir. Bu nedenle, Kampanya’ya yönelik olarak yapılan anlaşmalar yoluyla
tarafların ilgili pazarlarda rekabeti yatay olarak kısıtlayıcı, engelleyici ya da bozucu 510
nitelikte bir amacı ya da etkisinin bulunması söz konusu değildir. Kampanya
kapsamındaki bilgisayar tedarikçileri (Vestel ve Casper) aynı ürün pazarında faaliyet
göstermekle ve bu anlamda birbirlerine rakip olmakla birlikte, söz konusu iki
tedarikçinin Türk Telekom ile ilgili anlaşmaları ayrı ayrı imzalamaları, dolayısıyla
birbirleri arasında herhangi bir anlaşma bulunmaması nedeniyle, Türk Telekom ile
07-13/96-26
12
bilgisayar tedarikine yönelik olarak ayrı ayrı imzalanan anlaşmalar da aynı şekilde
yatay bir anlaşma olarak nitelendirilmemiştir.
Benzer şekilde, başvuru konusu anlaşmaların, özellikle Türk Telekom ile bilgisayar
tedarikçileri arasındaki “Kampanya Sözleşmesi” ve ilgili diğer anlaşmalar, bir dikey
anlaşma olarak değerlendirilmemiştir. Mutabakat Metni ve Pazarlama Anlaşması’nın, 520
anlaşmaların taraflarının üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
bulunmamaları nedeniyle, bir dikey anlaşma niteliğinde olmadığı açıktır. Kampanya
Sözleşmesi ise Türk Telekom ile bilgisayar tedarikçileri (Vestel ve Casper) arasında
imzalanmış, Kampanya kapsamında verilecek bilgisayarların bilgisayar tedarikçileri
tarafından hangi şartlarda ve ne şekilde tüketicilere sunulacağını belirlemiştir. Esasen
Kampanya Sözleşmesi ile doğrudan Türk Telekom’un bilgisayar alımı yapmasına
ilişkin bir hüküm getirilmemekte (Kampanya Sözleşmesi Mad.3), Kampanya’dan
yararlanmak isteyen müşterilere bilgisayar tedariki ve kurulumunu sağlayacak
bilgisayar tedarikçilerinin uyması gereken kurallar ile hak ve yükümlülükleri
belirlenmektedir. Bir başka ifadeyle, Türk Telekom bilgisayar tedarikçilerinden 530
herhangi bir alım yapmayı taahhüt etmemiş, Vestel ve Casper’a bilgisayar tedarikçisi
olarak Kampanya’ya katılma hakkı verilmiştir. Bu nedenle, söz konusu Kampanya
Sözleşmesi de bir dikey anlaşma olarak nitelendirilmemiştir
Kampanya’ya yönelik anlaşmalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Microsoft,
Türk Telekom ve Intel’in Kampanya’da kendi ürünlerinin kullanılmasını şart koştukları
görülmüştür. Bu doğrultuda, bilgisayar tedarikçileri, sadece Kampanya kapsamında
tüketicilere sunulan bilgisayarlarda, Microsoft işletim sistemi ve belirlenen diğer
yazılımları ve Intel işlemcilerini kullanmak zorunda kalmıştır. Ayrıca bilgisayar
tedarikçileri Kampanya Sözleşmesi’nde belirlenen fiyatlarda bilgisayar ve ilgili
hizmetleri Kampanya’dan yararlanmak için başvuran müşterilere sağlamayı taahhüt 540
etmiştir.
Söz konusu kısıtlamaların bulunduğu başvuru konusu anlaşmaların 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde rekabeti kısıtlayıcı ya da bozucu nitelikte olup
olmadıkları değerlendirilmiştir. Bu amaçla öncelikle ilgili anlaşmalarda yer alan söz
konusu kısıtlamaların getiriliş amaçlarına bakılmıştır.
Tarafların bu bölümün başında özetlenen açıklamalarında belirttikleri sosyal amaçları
da bulunmakla birlikte, Kampanya temel olarak, Microsoft, Intel ve Türk Telekom’un
ürün ya da hizmetlerini pazarlama amacıyla gerçekleştirdikleri bir satış
kampanyasıdır. Bu bakımdan esas itibariyle Mutabakat Metni ve Pazarlama
Anlaşması, taraflar bakımından yatay ya da dikey herhangi bir kısıtlama içermemesi 550
nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmeyecektir. Taraflar,
Kampanya’nın hazırlanması ve yürütülebilmesi için önemli miktarda katkıyı karşılıklı
olarak taahhüt etmişlerdir. Tarafların Kampanya kapsamında kendi ürünlerinin
satışına yönelik katkıda bulunmaları ve bu nedenle ilgili Kampanya’da kendi
ürünlerinin bulunmasını bilgisayar tedarikçilerine şart koşmaları Kampanya’nın
gerçekleştirilebilmesi için ticari bir gerekliliktir. Bu nedenle, Kampanya
Sözleşmesi’nde bilgisayar tedarikçilerine getirilen kısıtlamaların, ana anlaşmaların
(Mutabakat Metni ve Pazarlama Anlaşması) yürütülmesi ve Kampanya’nın
gerçekleştirilmesi için getirilen yan kısıtlama olarak değerlendirilmiş, bu nedenle de,
ilgili kısıtlamaların rekabeti sınırlandırıcı bir amacı olmadığı anlaşılmıştır. 560
Rekabeti kısıtlayıcı bir amacının bulunmadığı tespitinin yanında, Microsoft, Türk
Telekom ve Intel arasında imzalanan Mutakabat Metni’nin “ İşbu MOUMutabakat
Metni içindeki hiçbir hüküm işbu anlaşmanın konusu ile ilgili olarak Microsoft, TT
(Türk Telekom) ve Intel arasında münhasır bir ilişki yaratmamaktadır. Taraflar bu
anlaşmanın konusu ile ilgili olarak başka şirketlerle benzer anlaşmalar yapabilir”
07-13/96-26
13
şeklindeki 3.İ. maddesi ve Bildirim Formu’nda anlaşmalarda münhasırlığa ilişkin
hüküm bulunmadığı şeklindeki ifade de göz önüne alındığında, başvuru konusu
anlaşmaların ilgili ürün pazarlarında rekabeti kısıtlayıcı ya da bozucu bir etki ortaya
çıkarmayacağı, Kampanya’nın, belli bir süre ve belli bilgisayar konfigürasyonlarıyla
sınırlandığı göz önüne alınarak, anlaşmaların kişisel bilgisayar, bilgisayar işlemcileri 570
ve yazılım pazarlarında rekabeti bozucu etkisi olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Son
günlerindeki rakamlara göre (27.12.2006) Kampanya’da satılan bilgisayar sayısının
(…….) olduğu ve Türkiye’de yıllık bilgisayar satışının (ve dolayısıyla işlemci ve işletim
sisteminin) (……….- ………..) adet olduğu tahmini göz önünde bulundurularak, söz
konusu anlaşmalar nedeniyle ilgili pazarlardaki satışların çok azı oranında bir satış
gerçekleştirildiği, bu nedenle, Kampanya Pazarlama Anlaşması’nın süresi olan Mart
2007 sonuna dek uzatılsa bile, rekabeti bozucu ve kısıtlayıcı bir etkinin ortaya
çıkmayacağı, kişisel bilgisayar, yazılım ve bilgisayar işlemcileri pazarlarındaki rakipler
için pazarın kapatılmayacağı görülmüştür. Benzer bir şekilde, kişisel bilgisayar
pazarının rekabetçi yapısı göz önüne alındığında, İnternet Servis Sağlayıcıları’nın 580
(İSS) benzeri kampanyalar yapabilmelerinin önünde de herhangi bir engel
bulunmaması nedeniyle söz konusu kısıtlamalar geniş bant internet erişimi
pazarındaki rekabet şartlarını olumsuz etkilemeyecektir.
Ek olarak, bilgisayar fiyatlarına yönelik fiyat rekabetinin Kampanya öncesindeki ihale
sürecinde gerçekleşmiş olması nedeniyle, bilgisayar tedarikçilerinin tüketicilere
satacağı bilgisayarların ve ilgili hizmetlerin fiyatlarının Kampanya Sözleşmesi’nde
belirlenmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı ya
da bozucu amaç ya da etkisi olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Kampanya’ya yönelik olarak bildirilen ve
dosya kapsamında incelenen anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal 590
etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
H.2.3.3. Kanun’un 6. Maddesi Bakımından Değerlendirme
Başvuru konusu Kampanya’nın tarafları olan Microsoft, Türk Telekom ve Intel’in
faaliyet gösterdikleri pazarlarda oldukça güçlü konumda bulunmaları, bu
teşebbüslerin Kampanya’ya yaptıkları katkıların ve bilgisayar tedarikçilerine getirilen
sınırlamaların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde olası hakim durumlarını
kötüye kullanma olup olmadığının değerlendirilmesini gerektirmiştir. Bu çerçevede,
öncelikle Intel ve Microsoft’un Kampanya’ya katkıları, daha sonra da Türk
Telekom’un katkıları Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
H.2.3.3.1. Microsoft ve Intel’in Kampanya’ya Katkılarının 4054 Sayılı Kanun’un 600
6. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Microsoft ve Intel Mutabakat Metni uyarınca, Kampanya kapsamında Türk Telekom’a
ayrı ayrı (…………) ABD Doları katkı yapmayı kabul etmişlerdir. Buna ek olarak,
Microsoft (………………….) işletim sistemi ile satılan her bilgisayar için (…) ABD
Doları, (…………….) işletim sistemi ile satılan her bilgisayar için (…) ABD Doları
katkıyı Türk Telekom’a vermeyi taahhüt etmiştir. Intel ise Kampanya’da satışı
yapılacak her Intel Celeron işlemcili bilgisayar için (….) (….) ABD Doları katkıyı
bilgisayar tedarikçilerine sağlamıştır.
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde bir ihlalin ortaya çıkabilmesi için bir
teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda olması ve bu hakim durumunu kötüye 610
kullanması gerekmektedir.
Bu kapsamda Microsoft’un, bilgisayar işletim sistemleri ve ofis programları pazarında
yüksek pazar payının (%..... civarında) bulunması ve ilgili pazarların özellikleri (giriş
engelleri ve şebeke dışsallıklarının varlığı gibi) nedeniyle, hakim durumda olduğu
konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Microsoft’un söz konusu hakim durumunu
07-13/96-26
14
Kampanya’ya yaptığı katkılar yoluyla kötüye kullanıp kullanmadığı tespiti yapılırken
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde sayılan tüm kötüye kullanma hallerinin tek tek
değerlendirilmesine gerek görülmemiş, katkılarla ilgili olarak öne çıkan birkaç husus
değerlendirilmiştir.
Öncelikle söz konusu katkıların, Pazarlama Anlaşması’nda belirtildiği gibi (Madde 620
1.3.), Türk Telekom’a, Kampanya kapsamındaki ürünlere talep yaratmak ve
pazarlama faaliyetleri için kullanılmak üzere sağlandığı belirtilmelidir. Dolayısıyla,
katkılar bilgisayar üreticilerine verilmediğinden, söz konusu maddi katkıların 4054
sayılı Kanun 6. maddesi çerçevesinde kötüye kullanma olarak nitelenebilecek ve
bilgisayar işletim sistemleri pazarında rekabeti bozacak nitelikte bir geri ödeme ya da
pazarlama desteği olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Taraflar, Kampanya’da
öngörülenler dışında herhangi bir katkının bilgisayar tedarikçilerine verilmeyeceğini
bildirmişlerdir.
Ayrıca, Microsoft’un bilgisayar işletim sistemleri ve ofis programları pazarındaki
hakim durumunu, Kampanya’ya katılan bilgisayar tedarikçileri lehine ayrımcılık 630
yaparak kötüye kullandığı ve bu yolla bilgisayar pazarında rekabet şartlarını bozduğu
yönünde herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Bilgisayar tedarikçileri Microsoft ile
yaptıkları lisans anlaşmaları çerçevesinde iş yapmaktadır. Dosya konusuna yönelik
yapılan incelemeler kapsamında bilgisayar üreticileri ile yapılan görüşmelerde, ihale
sürecinde herhangi bir bilgisayar tedarikçisi lehine bir ayrımcılık yapılmadığı, tüm
üreticilere ihale sürecinde eşit şartların uygulandığı ifade edilmiştir. Yine benzer bir
şekilde, Microsoft’un Kampanya bünyesinde bilgisayar tedarikçilerine Microsoft Office
2003 Öğrenci ve Öğretmen Sürümünü lisanslaması da esas itibariyle tüm bilgisayar
üreticileri açısından objektif koşullar içerdiğinden ayrımcılık olarak
değerlendirilmemiştir. 640
Microsoft, Kampanya kapsamında bazı yazılım ürünlerini ücretsiz olarak sağlamıştır.
Bunlardan ilki ebeveyn kontrol yazılımıdır. Microsoft yetkililerinin, yeni çıkacak
Microsoft işletim sistemi olan Vista’da standart olarak bir ebeveyn kontrol yazılımı
bulunacağı ancak Kampanya kapsamındaki bilgisayarlarda yüklü olan Windows
işletim sisteminin bu özellikte bir aracı içermediği, Türkçe bir ebeveyn kontrol
yazılımının Türkiye’de bulunamaması nedeniyle (……..) isimli firmaya cüzi bir bedel
karşılığı yazdırıldığı, Kampanya kapsamında verilen bilgisayarlara yüklendiği ve aynı
zamanda Microsoft’un internet sitesine konularak Windows lisansı olan tüm bilgisayar
sahiplerinin ücretsiz olarak yükleyebildikleri ifadeleri karşısında, söz konusu yazılımın
ücretsiz sağlanması ve benzer bir şekilde, Microsoft’un internet sitesinden ücretsiz 650
olarak indirilebilinen yazılım geliştirme programlarının Express sürümlerinin de
ücretsiz sunulması hakim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilmemiştir.
Son olarak, Microsoft’un birden fazla yazılım ürününün (özellikle işletim sistemi ve
ofis programı) Kampanya bünyesinde bir arada sunulması, Kampanya’nın süre ve
bilgisayar konfigürasyonları bakımından sınırlı bir kapsamı olması, ilgili pazarlarda
sınırlı bir satış hacmine ulaşılmış olması ve her bir ürünün tek başına piyasada
satılıyor olması nedenleriyle, bağlama uygulaması (tying) olarak
değerlendirilmemiştir.
Intel açısından değerlendirme yapıldığında, öncelikle, Intel’in bilgisayar işlemcileri
pazarında güçlü bir konumda bulunduğu belirtilmelidir. Son yıllarda Intel’in rakibi 660
AMD pazardaki payını artırmakla birlikte, Bildirim Formu’nda verilen bilgilere göre
Intel’in pazar payının 2005 yılı için %(…), 2006 yılı ilk çeyreğinde ise %(…) olduğu
göz önüne alındığında Intel’in pazarda hala güçlü konumunu sürdürdüğü
görülmektedir. Bununla birlikte, Microsoft’un katkıları için yapılan değerlendirme
paralelinde, Intel ‘in Kampanya’ya verdiği katkıların büyük kısmının söz konusu
07-13/96-26
15
Kampanya’nın gerçekleştirilmesi için Türk Telekom’a verilen katkıdan oluşması ve
bilgisayar üreticilerine ödenen katkıların Kampanya’da az sayıda satışı yapılan PC1
konfigürasyonundaki işlemciler için olması nedeniyle, söz konusu katkılar işlemci ya
da kişisel bilgisayar pazarında kötüye kullanma olarak değerlendirilmemiştir. Bu
nedenle, Intel’in bilgisayar işlemcileri pazarında hakim durumda olup olmadığının net 670
bir şekilde tespitine yönelik değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.
H.2.3.3.2. Türk Telekom’un Kampanya’ya Katkılarının Kanun’un 6. Maddesi
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Başvuru konusu menfi tespit talebi bakımından için Türk Telekom’un ve kendisiyle
aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan TTNet A.Ş.’nin katkılarının Kanun’un 6.
maddesi kapsamında bir ihlale neden olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu
değerlendirmede, özellikle, Türk Telekom’un TTNet A.Ş. vasıtasıyla perakende geniş
bant internet erişim hizmetleri pazarında (toptan fiyatlarında yaptığından daha büyük
miktarda) bir fiyat indirimine gitmesi nedeniyle, söz konusu indirimin geniş bant
internet erişim pazarında Türk Telekom’un hakim durumunu kötüye kullanması olarak 680
nitelendirilip nitelendirilemeyeceği ele alınmıştır. Bu amaçla öncelikle toptan ve
perakende geniş bant internet erişim hizmetleri pazarının mevcut durumu ve Türk
Telekom (TTNet A.Ş. ile birlikte) ve diğer İSS’lerin ilgili pazardaki konumları
incelenmiş, daha sonra Kampanya’daki katkılar bu çerçevede değerlendirilmiştir.
Pazarın İşleyişi ve Mevcut Durumu
Bireysel kullanıcılar açısından halihazırda geniş bant internet erişim hizmetleri,
yaygın olarak sabit telefon şebekesi üzerinden (ADSL) ve tüketicilere ulaştığı
bölgelerde Kablo TV şebekesi üzerinden verilmektedir. Kablo TV şebekesi üzerinden
geniş bant internet erişimi alan abone sayısı ADSL hizmetlerine oranla sınırlıdır ve
geniş bant internet erişim hizmetlerinin yaklaşık %(...)’u ADSL teknolojisi kullanılarak 690
sunulmaktadır.
Bireysel kullanıcılara yönelik sunulan geniş bant internet erişim hizmetleri, abonelere
perakende olarak TTNet A.Ş. gibi genel izin yoluyla yetkilendirilmiş İSS’ler tarafından
ulaştırılmaktadır. Söz konusu İSS’ler Telekomünikasyon Kurumu’nun 26.8.2004
tarihli Telekomünikasyon Hizmet ve Altyapılarına ilişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin
eki olan “Ek-A6 Kablolu Ve Kablosuz İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmeti”
çerçevesinde kendilerine tanınan hak ve yükümlükler doğrultusunda son kullanıcılara
(dar bant da dahil olmak üzere) geniş bant internet hizmeti sunmaktadır.
Telekomünikasyon Kurumu’nun verdiği bilgilere gore, halihazırda pazarda lisanslı
olarak 130 tane İSS faaliyet göstermekle birlikte, bunların 13’ünün 2005 ve 2006 700
yılında abonesi bulunmamaktadır. Ayrıca, dosya kapsamında edinilen bilgilere göre,
Kasım ve Aralık 2006’da Omnitek Telekomünikasyon Hizmetleri Ltd. Şti., Avio
Telekomünikasyon Bilişim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve United İnternet Bilişim ve
Haberleşme Hizmetleri A.Ş. ünvanlı üç teşebbüs daha Telekomünikasyon Kurumu
tarafından İSS olarak yetkilendirilmiştir. Büyük çaptaki İSS’ler arasında, Superonline
Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri
A.Ş. (Superonline), Eser Telekomünikasyon San. Ve Tic. A.Ş., Netone Telekom
A.Ş.(Netone), Koç.Net Haberleşme Teknolojileri ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (KoçNet),
Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri ve Yayıncılık A.Ş. (Doğan İletişim), İŞ
NET Elektronik Bilgi üretim Dağıtım Tic. ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (İşnet), Doruk 710
İletişim ve Otomasyon sanayi ve Tic. A.Ş., Ortadoğu Yazılım Hizmetleri A.Ş.,Turksat
A.Ş., TTNet A.Ş. gibi şirketler bulunmaktadır. Söz konusu İSS’lerin bir kısmı sadece
kurumsal müşterilere hizmet verirken bazıları ise hem kurumsal hem de bireysel
müşterilere hizmet vermektedir.
07-13/96-26
16
Bireysel kullanıcılara geniş bant internet erişiminin sağlanması için İSS’lerin
abonelere mevcut altyapı ya da teknolojiler yoluyla erişmesi gerekmektedir. Daha
önce de belirtildiği gibi, bunun halihazırdaki tek yolu Türk Telekom’un sahibi olduğu
sabit telefon şebekesine erişimdir. Kablo TV şebekesinin coğrafi olarak tüm ülke
çapına yayılmaması ve şebekenin İSS’lere açılmaması nedeniyle, sabit telefon
şebekesi halihazırdaki bireysel kullanıcılara yönelik tek geniş bant internet altyapısı 720
durumundadır.
Her ne kadar Türk Telekom’un altyapı pazarındaki tekel hakkı 406 sayılı Kanun’da,
27.1.2000 tarihli ve 4502 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle 31.12.2003 tarihinde
sona erdirilmiş ve bu sayede başka işletmecilere de altyapı kurma olanağı hukuken
sağlanmış ise de alternatif işletmecilerin kısa sürede Türk Telekom’a alternatif bir
altyapı kurmaları mümkün gözükmemektedir.
Yürürlükteki telekomünikasyon mevzuatı, İSS’lerin Türk Telekom’un altyapısını
kullanarak son kullanıcılara geniş bant internet servis sağlayıcılığı hizmetini
sunmalarına üç model çerçevesinde olanak sağlamaktadır. Bu modeller, al-sat
modeli, veri akış erişimi modeli ve yerel ağa ayrıştırılmış erişim modelidir. 730
Halihazırda Türk Telekom ile İSS’ler arasında yerel ağa ayrıştırılmış erişim modeline
dayalı ticari bir ilişki yürütülmemektedir.
Türk Telekom ile diğer İSS’ler arasında veri akışı erişimine ilişkin olarak bir sözleşme
imzalanmadığından, Türk Telekom’un mevcut durumda İSS’lere veri akış erişimine
ilişkin hizmeti de söz konusu değildir. Türk Telekom ile İSS’ler arasında geniş bant
toptan internet erişimi bakımından ticari faaliyetler sadece al-sat modeli çerçevesinde
yürütülmektedir. Al-sat modelinde Türk Telekom’un sunduğu hizmetler İSS’ler
tarafından Türk Telekom’dan toptan fiyatına satın alınıp, perakende olarak yeniden
satışı yapılmaktadır. Bu modelde İSS’ler (TTNet A.Ş. dahil olmak üzere), Türk
Telekom’un paket ADSL hizmetini yeniden satış amacıyla pazarlama faaliyetlerinde 740
bulunmaktadır.
Esasen söz konusu erişim şeklinin aboneleri internete bağlayan herhangi bir
aşamasına İSS’lerce müdahale edilememesi nedeniyle gerçek anlamda rekabetçi bir
piyasa ortaya çıkarmadığı İSS’lerin pazar paylarına ilişkin ileride verilecek bilgilerde
görülmektedir.
Türk Telekom tarafından verilen bilgilere göre, al-sat modeline ilişkin ise imzalanmış
ve yürürlükte olan üç çeşit “İnternet Servis Sağlayıcı Sözleşmesi” bulunmaktadır:
 Birinci tip sözleşme (…….) ADSL portunun al-sat yöntemi ile satışına ilişkindir. 1. tip
sözleşme Türk Telekom ve (……..), (…………….) ve (……….) ile imzalanmıştır.
 İkinci tip sözleşme ise (………..) ADSL portunun satışına ilişkindir. (………..) ve 750
(………..) söz konusu sözleşmeyi imzalayan İSS’lerdir.
 Üçüncü tip sözleşme ise ikinci tip sözleşmenin bazı maddeler eklenerek hem
İSS’ler hem de Türk Telekom lehine genişletilmiş halidir. Söz konusu maddeler
arasında, İSS’lerin talep ettiği portların başka lokasyonlardaki portlarla değişimine,
iadesine, İSS’lerin teminat yatırmasına ilişkin maddeler sayılabilir. Ayrıca, 2. tip
sözleşmenin hükümleri arasında yer alan ve Servis Sağlayıcının yükümlülüğü
olarak belirtilen, İSS’lerin aylık olarak yapılacak port tahsisi dağılımda büyükşehirler
ve diğer iller arasındaki gözeteceği en fazla %70-%30 oran, 3. tip sözleşmede,
sözleşmenin imza tarihinden itibaren 1 yıl için en fazla %80-%20; 2. yıl için en fazla
%85-%15 olarak belirlenmiş, diğer yıllar için ise bu dağılımda bir oran 760
gözetilmeyeceği belirtilmiştir. Türk Telekom ile (…………….), (………….), (………..)
(………) arasında imzalanan sözleşmeler 3. tip sözleşme niteliğindedir.
07-13/96-26
17
Türk Telekom ile imzalanan “İnternet Servis Sağlayıcılığı Sözleşmeleri” uyarınca Türk
Telekom’dan toptan internet hizmeti alan İSS’lere uygulanan toptan tarifeler,
Telekomünikasyon Kurumu’nca Tarife Yönetmeliği çerçevesinde onaylanmaktadır.
Telekomünikasyon Kurumu’nun en son 12.7.2006 tarih ve 2006/DK-07/433 sayılı
Kararı ile onaylanmış Türk Telekom’un al-sat toptan tarifesi aşağıda yer almaktadır.
Tablo 2 : Al-sat modelinde ADSL internet erişimi toptan tarifeleri (YTL)*
Uygulamanın Başladığı Tarih ADSL Hızı Bağlantı ücreti Toptan Aylık Ücret
256/64 Limitsiz 59 40,18
512/128 Limitsiz 59 72,98
1024/256 Limitsiz 59 113,98
1.8.2006
2048/512 Limitsiz 59 187,78
1024/256 3 59 23,78
1024/256 6 59 40,18 25.10.2004
1024/256 9 59 56,58
*Tarifeler KDV ve ÖTV eklenmiş şekilde düzenlenmiştir.
Daha önceki bölümlerde de belirtildiği üzere, TTNet A.Ş., 26.4.2006 tarihinde Türk 770
Telekom’un kontrolünde bulunan ayrı bir tüzel kişilik olarak kurulmuş ve daha önce
Türk Telekom tarafından gerçekleştirilen perakende internet servis sağlayıcılığı
faaliyetini üstlenmiştir. TTNet A.Ş., Telekomünikasyon Kurumu tarafından perakende
internet servis sağlayıcılığı pazarında etkin piyasa gücüne sahip teşebbüs olarak
belirlenmemiş, bu nedenle de TTNet A.Ş.’nin tarifeleri Telekomünikasyon
Kurumu’nun onayına tabi tutulmamıştır. TTNet A.Ş.’nin hızlara göre perakende
tarifeleri aşağıda gösterilmektedir.
Tablo 3: TTNet A.Ş.’nin Perakende ADSL İnternet Hizmeti Tarifesi (YTL)
ADSL erişim hızı Kota (GB) Bağlatı ücreti Perakende aylık ücret* Toptan aylık* ücret
256/64 Limitsiz 59 49 (36,84) 40,18 (30,21)
512/128 Limitsiz 59 89 (66,92) 72,98 (54,87)
1024/256 Limitsiz 59 139 (104,51) 113,98 (85,7)
2048/512 Limitsiz 59 229 (172,18) 187,78 (141,2)
1024/256 3 59 29 (21,80) 23,78 (17,88)
1024/256 6 59 49 (36,84) 40,18 (30,2)
1024/256 9 59 69 (51,88) 56,18 (42,6)
*Parantez içindeki değerler, ücretlere KDV ve ÖTV eklenmemiş halidir.
Söz konusu toptan ve perakende tarifeler incelendiğinde, Türk Telekom’un 780
uyguladığı vergiler hariç toptan aylık ücret ile, TTNet A.Ş.’nin vergiler hariç
perakende ücreti arasında %18’lik fark olduğu görülmektedir. Türk Telekom toptan
tarifesini, TTNet A.Ş.’nin perakende tarifesi üzerinden %18’lik marj bırakarak
belirlemekte ve Telekomünikasyon Kurumu tarafından söz konusu toptan tarifeler
onaylanmaktadır.
Bu noktada değinilmesi gereken husus, Türk Telekom’un perakende internet erişim
hizmetlerini TTNet A.Ş.’ye devretmesiyle birlikte, TTNet A.Ş. telekomünikasyon
mevzuatına göre etkin piyasa gücüne sahip bir işletme olarak tanımlanmadığından,
eskiden Türk Telekom’un hem perakende hem de toptan tarifeleri ve bu tarifelerdeki
değişiklikleri Telekomünikasyon Kurumu onayına tabi iken TTNet A.Ş.’nin perakende 790
fiyatlarının artık Telekomünikasyon Kurumu onayına tabi olmadığıdır. Söz konusu
değişikliğe paralel olarak, Kampanyada sadece toptan fiyatların indirimi bakımından
Türk Telekom tarafından Telekomünikasyon Kurumu onayı alınmıştır.
İSS’ler, Türk Telekom’un toptan tarifeleri üzerinden port alımı yaptıktan sonra, son
kullanıcılara toptan aldıkları internet hizmetinin yeniden satışını gerçekleştirmektedir.
İSS’ler söz konusu faaliyetlerini gerçekleştirirken, Türk Telekom’a yukarıdaki
tablolarda gösterilen toptan aylık ücret ve bağlantı ücreti ödemelerinin yanı sıra
07-13/96-26
18
pazarlama gideri, çağrı merkezi gideri, atıl port gideri gibi maliyetlerle karşı karşıya
kalmaktadır.
Türk Telekom’un ve Diğer İSS’lerin Pazardaki Durumu 800
Telekomünikasyon Kurumu’nun Görüş’ünde yer alan bilgilere göre, TTNet A.Ş.’nin ve
sahip oldukları abone sayıları itibarıyla beş büyük rakibinin dar bant ve geniş bant
internet hizmetini de kapsayan toplam abone sayılarına aşağıdaki tabloda yer
verilmiştir.
Tablo 4 : TTNet A.Ş. ve rakip İSS’lerin abone sayıları ve buna bağlı pazar payları
TTNet
A.Ş.
Superonline Doğan Doruknet Koçnet İşnet Diğer
İSS’ler
Toplam
2005
Aralık (………..)
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) Bireysel
2006
Haziran
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)
2005
Aralık
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)
Kurumsal
2006
Haziran
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)
Toplam
2005
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)
Pazar
payı (%)
2005
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)
Toplam
2006
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)
Pazar
payı (%)
2006
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) (………..)

Aşağıdaki tabloda ise 1.10.2006 tarihi itibariyle TTNet A.Ş.’nin ve diğer İSS’lerin son
kullanıcılara sundukları hızlara göre sahip oldukları abone sayıları ile bu abone
sayılarına göre geniş bant internet erişim pazarındaki pazar payları gösterilmektedir.
Tablo 5: 1.10.2006 tarihi itibarıyla İSS’lerin geniş bant abone sayıları ve buna bağlı pazar payları 810
ADSL HIZI Toplam
abone
sayısı
Pazar payı
(%)
İSS
256/64 512/128 1024/256 2048/512
TTNet A.Ş. (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Superonline (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Doğan İletişim (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
İş Net (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Koç Net (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
OrtaDoğu
Yazılım
(…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Adanet (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Doruk (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Türksat (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
(Türksat’ın
(………)
abone sayısı
verileri esas
alınmıştır.)
(…….)

Yukarıdaki tablolar incelendiğinde, TTNet A.Ş.’nin dar bant ve geniş bantı
kapsayan genel internet servis sağlayıcılığı faaliyetindeki pazar payının
2005’te %(….) iken, 2006’da %(….)’ye çıktığı görülmektedir. Geniş bant
internet erişim pazarında ise bu oran 2006’da yaklaşık %(….)’dir. Bu rakamlar
ışığında, TTNet A.Ş.’nin geniş bant abone sayısının, toplam (geniş bant ve
dar bantı da kapsayan) internet abone sayısı içerisindeki payı yaklaşık %(….)
olmasına karşın bu durumun diğer İSS’ler için geçerli olmadığı görülmüştür.
Bu nedenle, diğer İSS’lerin faaliyetlerinin daha çok dar bant (dial-up)
hizmetiyle sınırlı kaldığı ve yeni abonelerin ya da dar banttan geniş banta
geçen abonelerin TTNet A.Ş’yi tercih ettiği sonucuna ulaşılmıştır. 820
Geniş bant toptan erişim pazarı açısından bakıldığında da, bireysel
kullanıcılara geniş bant erişim hizmeti sunulabilecek düzeyde altyapının Türk
Telekom’da bulunduğu görülmektedir. Kablo TV şebekesinin, yaygınlık
düzeyinin düşüklüğü ve halihazırda bu şebeke üzerinden toptan erişim hizmeti
sunulmadığı göz önüne alındığında, Türk Telekom’un toptan geniş bant
internet erişim hizmetlerine halihazırda rakip olamayacağı görülmüştür. Bu
nedenle ilgili pazarda Türk Telekom’un pazar payı ADSL hizmetlerinin geniş
bant internet erişim hizmetleri pazarı içindeki payına paralel olarak %(….)’e
yakındır.
Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin Kampanya’ya Katkılarının Hakim 830
Durumun Kötüye Kullanılması Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirme
Türk Telekom’un, toptan geniş bant internet erişimi pazarındaki %(….)’e yakın
pazar payı, alternatif şebeke ve teknolojilerin gelişmesinin ve
yaygınlaşmasının önündeki (yasal ve ekonomik) engeller nedeniyle, ilgili
pazarda hakim durumda olduğu konusunda herhangi bir tereddüt
bulunmamaktadır.
Perakende geniş bant internet erişim hizmetleri pazarında da benzer şekilde
Türk Telekom’un yavru şirketi olan TTNet A.Ş.’nin pazar payı yaklaşık
%(….)’dir ve söz konusu pazar payını sağlayan abone sayısı artışı
sürmektedir. Üst pazar olan toptan pazarda aynı ekonomik bütünlükteki ana 840
şirketin hakim durumda bulunmasının yarattığı avantajlar, rakiplerin
karşılaştırılamayacak kadar küçük düzeydeki pazar payları, hizmetin ilk
yıllarında Türk Telekom tarafından bir bütün (perakende ve toptan) olarak
sağlanmasının getirdiği etkiler yoluyla ulaşılan ölçeğin getirdiği diğer
avantajlar dikkate alınarak, TTNet A.Ş. perakende geniş bant internet erişim
hizmetleri pazarında hakim durumda bulunmuştur.
Türk Telekom’un toptan geniş bant internet erişim hizmetleri pazarı ve (TTNet
A.Ş. vasıtasıyla) perakende geniş bant internet erişim hizmetleri pazarında
hakim durumda bulunduğu tespitinden sonra, Kampanya bünyesinde yapılan
katkılar nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bağlamında ihlal ortaya 850
çıkıp çıkmayacağı konusunda bazı hususlar aşağıda ele alınmıştır.
Bunlardan ilki, Kampanya bünyesinde Türk Telekom’un TTNet A.Ş. lehine
ayrımcı olarak nitelenebilecek bir uygulamasının olup olmadığı hususudur.
Kampanya kapsamında Türk Telekom, tüm İSS’lere 1 Ekim-31 Aralık 2006
tarihleri arasında yapacakları abonelikler için, bu aboneliklerin 24 ay sürmesi
koşuluyla, 24. ayın ücretini ve varsa limit aşım ücretlerini almama şeklinde bir
indirim yapmaktadır. Söz konusu indirim, bir tarife değişikliği olması nedeniyle,
Telekomünikasyon Kurumu tarafından da onaylanmıştır. Kampanya’daki söz
konusu indirim ve bağlantı ücretinin ödenmesi de dahil olmak üzere, TTNet
07-13/96-26
20
A.Ş. lehine ayrımcılık yapılmadığı bildirildiği de göz önüne alınarak, Türk 860
Telekom’un toptan geniş bant erişim hizmeti pazarındaki hakim durumunu
kötüye kullandığına yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır.
Kampanya kapsamında değerlendirilen bir diğer husus, Kampanya’da TTNet
A.Ş. tarafından verilen ücretsiz modemler nedeniyle modem pazarında
rekabeti bozucu nitelikte bir uygulama yapılıp yapılmadığıdır. Söz konusu
ücretsiz modem uygulamasının geniş bant internet erişim pazarındaki
etkilerine aşağıda ayrıca değinilmiştir. Modem pazarı açısından bakıldığında,
TTNet A.Ş.’nin yaptığı bir ihale yoluyla, bu pazarda faaliyet gösteren iki
teşebbüsten toplam (.........) adet ADSL modem alımı yaptığı görülmüştür. Söz
konusu modemler TTNet A.Ş.’nin kampanyalarında abonelere ücretsiz 870
verilmiştir. TTNet A.Ş.’nin, modem pazarında herhangi bir faaliyeti
bulunmaması nedeniyle, söz konusu ürünün alım pazarında önemli bir güce
erişeceği düşünülse bile, ihaleyle yüksek miktarda modem alması ve bunları
ücretsiz dağıtması tek başına modem pazarında kötüye kullanma niteliğinde
bir davranış olmayacaktır.
Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin katkıları bakımından daha ayrıntılı
değerlendirilen son husus ise Kampanya’nın TTNet A.Ş.’nin fiyatlarında bir
indirim ve maliyetlerinde bir artış getirmesi neticesinde, Türk Telekom ve
TTNet A.Ş.’nin perakende geniş bant internet erişimi pazarında bir marj ya da
fiyat sıkıştırmasına neden olup olmadığıdır. 880
Fiyat /Marj Sıkıştırması
Marj ya da fiyat sıkıştırması, son dönemde özellikle telekomünikasyon
sektöründe rekabet otoritelerinin odaklandığı, mal vermeyi reddetme ya da
mal vermeyi kesme olarak da değerlendirilebilen bir kötüye kullanma şeklidir.
Fiyat sıkıştırması kavramı AB Komisyonu’nun Erişim Tebliği[Notice on the
application of the competition rules to access agreements in the
telecommunications sector, framework, relevants markets and principles (98/c
265 /02)]’nde tanımlanmış ve bu tanıma Kurul’un 19.10.2004 tarih ve 04-
66/956-232 sayılı Kararı’nda aşağıdaki şekilde yer vermiştir:
“Fiyat sıkıştırması kavramının Avrupa Komisyonu düzenlemelerinde iki 890
tanımı bulunmaktadır. Buna göre;
- Hakim durumda bulunan firma, kendisinin de kullandığı hizmetler için
alt pazarda rakiplerine sunduğu ücretler üzerinden rekabetçi pazarlarda
kar sağlayamıyor ise, ya da
- Hakim durumdaki firmanın rakiplerine sunduğu erişim fiyatları ile hakim
durumdaki firmanın rekabetçi pazarda kullanıcılara sunduğu fiyatlar
arasındaki marjın, etkin bir rakibin rekabetçi pazarda normal kar sağlaması
için yeterli olmaması hallerinde
fiyat sıkıştırması kavramından bahsedilebilir.”
Fiyat sıkıştırması kavramının temel mantığı, dikey bütünleşik bir teşebbüsün, 900
değişik yollarla, hakim durumda bulunduğu bir girdi pazarındaki konumunu
kullanarak, kendisinin de faaliyet gösterdiği alt pazarlarda rakiplerinin normal
kar elde etmesini engellemesidir. Aynı şekilde, söz konusu kaynaklarda fiyat
ya da marj sıkıştırması şeklinde bir ihlal için aşağıda belirtilen şartların
gerçekleşmesi gerektiği belirtilmektedir:
07-13/96-26
21
1- Dikey bütünleşik bir firmanın belli bir girdi pazarında (üst pazar)
hakim durumda olması ve bu girdiler kullanılarak hizmet üretilen alt
pazarda hakim durumda firma ile ondan girdi alan rakiplerin varlığı,
2- Üst pazardaki girdinin alt pazarda faaliyet göstermek için zorunlu
unsur niteliğinde bulunması, 910
3- Üst pazarda sağlanan girdinin alt pazardaki firmanın maliyetlerinin
önemli bir kısmını oluşturması,
4- Üst pazarda hakim olan firmanın alt ve üst pazardaki fiyatlamalar
yoluyla alt pazardaki rakiplerinin makul bir kar elde etmesini
engellemesi,
5- Dışlayıcı niyet ya da amacın dışında, söz konusu davranışın haklı
bir gerekçesinin olmaması,
6- Söz konusu davranışın alt pazardaki rekabet üzerinde görülebilir
etkilerinin olması.
Söz konusu unsurlar değerlendirildiğinde, öncelikle Türk Telekom, TTNet A.Ş. 920
ve rakip İSS’lerin ilişkileri ve konumu, 1. maddede belirtilen ve fiyat
sıkıştırmasının ortaya çıkabileceği bir pazar yapısının bulunduğunu
göstermektedir. Aynı şekilde, Türk Telekom’un üst pazar olan toptan geniş
bant internet erişimi pazarında sağladığı girdi, mevcut durumda satılan
hizmetin kendisi (bir başka ifadeyle alt pazardaki maliyetlerin önemli bir kısmı)
olduğundan 2. ve 3. maddede belirtilen unsurlar gerçekleşmiş olmaktadır.
Bu noktada, kritik husus 4. maddede belirtilen unsurun gerçekleşip
gerçekleşmediğidir. Bir başka ifadeyle, Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin
fiyatlamaları yoluyla İSS’lerin makul kar elde edip edemeyeceklerinin tespitidir.
Bu unsurun gerçekleşmesinde, alt pazarda hakim durumda olan firmanın 930
(TTNet A.Ş.) kar elde edip etmediği ya da bu şartlar altında alt pazarda “etkin
bir operatörün” “normal bir karla” çalışıp çalışamayacağı hususlarının
değerlendirilmesi gereklidir. Hangi operatörün maliyetlerinin ve karlarının baz
alınacağı literatürde tartışmalı bir husus olmakla birlikte, TTNet A.Ş.’nin
maliyetlerinin ele alınmasının rekabet hukuku ve politikası bakımından daha
doğru olacağı düşünülmüştür. Dolayısıyla, fiyat sıkıştırmasının
gerçekleşmemesi için, Kampanya kapsamında yapılan indirimler ve maliyetler
karşısında TTNet A.Ş.’nin makul bir kar elde ediyor olması, en azından
maliyetinin altında hizmet vermiyor olması gerekmektedir.
TTNet A.Ş.’nin Kampanya Kapsamında Oluşan Marjları 940
Kampanya kapsamında yapılan indirimler sonucunda Türk Telekom’un toptan
ve TTNet A.Ş.’nin perakende fiyatları arasındaki marjın hangi seviyeye geldiği
aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.





Tablo 6: Kampanya Kapsamında İSS’lerin ve TTNet A.Ş.’nin Marjları

(A)
ADSL
Erişim
Hızı
(B)
Kota
(GB)
(C)
Aylık
TTNet
A.Ş.
Perakend
e Ücreti
(D)
Kampanya
Öncesi İki Yıllık
İSS Toptan
Ücreti*
(E)
Kampanya
Öncesi İSS'te
Kalan Toplam
Tutar**
(F)
Kampanya
Kapsamında 24
Aylık Toptan
Ücret***
(G)
TTNet A.Ş.'nin
Kampanya
Kapsamında
Yaptığı İndirim (1
ay Ücretsiz+1
aylık İSS Karı)

(H)
TTNet
A.Ş.'nin
İndirim
Sonrası
Aldığı
Toplam
Ücret

(I)
Kampanya
Kapsamınd
a İndirim
Sonrası
Oluşan
TTNet
A.Ş.’nin
Marjı
256/64 Limitsiz 36,84 725,0112 159,1488 694,8024 43,47 115,68 0,143
512/128 Limitsiz 66,92 1316,9856 289,0944 1262,1112 78,97 210,13 0,143
1024/256 Limitsiz 104,51 2056,7568 451,4832 1971,0586 123,32 328,16 0,143
2048/512 Limitsiz 172,18 3388,5024 743,8176 3247,3148 203,17 540,65 0,143
1024/256 3 21,8 429,024 94,176 411,148 25,72 68,45 0,143
1024/256 6 36,84 725,0112 159,1488 694,8024 43,47 115,68 0,143
1024/256 9 51,88 1020,9984 224,1216 978,4568 61,22 162,90 0,143
*Cx0,82x24; ** Cx0,18x24; ***Cx0,18x23

Yukarıdaki tablodan, TTNet A.Ş.’nin marjının Kampanya kapsamında %14,3’e
indiği görülmektedir.
Bu noktada, ortaya çıkan marjın Kampanya kapsamında TTNet A.Ş.’nin
katlandığı/katlanacağı maliyetler ile diğer olağan (sabit ve değişken)
maliyetleri karşılayıp karşılamadığı önemli bir sorudur. Örneğin, Türk
Telekom’un bu anlamda en önemli maliyet kalemlerinden biri ücretsiz verdiği
modemdir. Söz konusu modemlerin her biri, TTNet A.Ş. tarafından yaklaşık
(….) YTL (….. Avro)’ye mal edilmiştir. Ayrıca TTNet A.Ş., Kampanya
bünyesinde kendisine 24 ayın sonunda verilecek olan bir aylık Türk Telekom
toptan indirimini Kampanya’ya katılanlara baştan yansıtması nedeniyle bir
finansman maliyetine de katlanmıştır. Yine aynı şekilde Kampanya için önemli
miktarda reklam harcaması yapılmıştır. Söz konusu modem ücreti aboneye
verilmiş bir indirim gibi yansıtıldığında ise en fazla abonenin bulunduğu ve en
düşük fiyatlı 1024/256 hızında TTNet A.Ş.’nin marjı %(....)’ya düşmüştür.
Ancak böyle bir yöntem ilgili maliyetlerin kısa döneme yansıtılması nedeniyle
yanlış sonuçlar doğurabileceği bilinmektedir. Zira, AB Komisyonu Fransa’da
ADSL hizmetleri veren Wanadoo’nun yıkıcı fiyat uyguladığına ilişkin
Kararı’nda bu tür müşteri kazanmaya yönelik maliyetleri 4 yıllık bir süreye
yayarak maliyet hesabına yansıtmıştır.
Dolayısıyla, Kampanya kapsamındaki marjın TTNet A.Ş.’nin maliyetlerini
karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi TTNet A.Ş.’nin halihazırdaki ve Nisan
2006 öncesi Türk Telekom’un maliyet ve gelirleri ile TTNet AŞ.’nin gelecek iki
yıldaki maliyet ve gelir projeksiyonunun ayrıntılı analizi ile mümkündür.
Ancak, dosya kapsamında yapılan inceleme süresince böyle bir analizi
yapmanın önünde pratik zorluklar bulunduğu görülmüştür. Bunlardan en
önemlisi, analiz edilebilecek düzeyde yeterli bilginin bulunmayışıdır. TTNet
A.Ş. ve Türk Telekom temsilcileri, İSS’lerin söz konusu hizmeti sunmak için
katlanmak zorunda oldukları maliyet kalemleri ve rakamları konusunda yeterli
bilgi verememiş, Türk Telekom dönemindeki perakende satışlara yönelik
maliyet rakamları hiç gönderilmemiş ve TTNet A.Ş. de yeni bir şirket
olduğundan Kampanya öncesi döneme ilişkin, Nisan-Ekim dönemine ilişkin
bilanço özeti ve Temmuz-Ekim dönemine ilişkin 3 aylık bilanço ve gelir tablosu
gönderilmiştir. Söz konusu maliyet bilgisi taleplerine karşılık Türk Telekom ve
TTNet A.Ş.’nin maliyet bazlı bir fiyatlama yapma zorunluluğu bulunmadığı
belirtilmiştir. Ancak, 22.1.2007 tarih ve 522 sayı ile giren cevaplarında TTNet
A.Ş.’nin perakende maliyetlerine ilişkin bilgiler verilmiştir. Türk Telekom ve
TTNet A.Ş.’nin maliyetleri verilen bu bilgiler çerçevesinde aşağıda
değerlendirilmiştir.
Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin Fiyat Sıkıştırması ve Maliyetler Hakkında
Görüşleri
Bildirim Formu’nda, Kampanya’da TTNet A.Ş., Microsoft ve Intel’in ilgili mal ve
hizmetlerini hiçbir şekilde maliyetlerinin altında satmayacakları belirtilmiştir.
Geniş bant internet erişim hizmetleri bakımından daha sonra tarafların
gönderdikleri ek beyanda, (bir fiyat sıkıştırması olması için gerekli olduğu
daha önce belirtilen unsurlar değerlendirilerek) Kampanya kapsamında bir
aylık ek ücret alınmamasının dışlayıcı bir amacının ve etkisinin olmadığına,
haklı gerekçeler içerdiğine ve diğer İSS’lerin makul bir kar elde etmesine
engel olunmadığına (fiyat sıkıştırmasına neden olunmadığına) ilişkin olarak
özetle aşağıda yer verilen açıklamalarda bulunulmuştur:
07-13/96-26
24
- Bir uygulamanın rekabet üzerinde olumsuz ve dışlayıcı etkisi
değerlendirilirken, uygulamayı yürüten teşebbüsün pazar payında artış
olup olmadığı, rakiplerin pazar payında azalış olup olmadığı ve pazarı terk
eden rakip olup olmadığına bakılması gerektiği ifade edilerek,
Komisyon’un Wanadoo Kararı’nda uygulamayı yapan teşebbüsün ihlal
süresince pazar payını %(….) artırdığı, uygulamanın (yıkıcı fiyat)
pazardaki en büyük rakibin pazar payını altüst ettiği ve bir İSS’nin
pazardan çıktığından bahisle, Kampanya’da TTNet A.Ş.’nin ADSL abone
sayısının çok az bir oranda (………….. az bir oranda (27.12.2006 itibariyle
……….) arttığı, Kampanya süresince rakip operatörlerin abone sayısının
arttığı (Doğan İletişim’in 1.10.2006 tarihi itibariyle abone sayısı (…..) iken,
11.12.2006 tarihi itibariyle (…...)‘e ulaştığı), benzer bir şekilde
Superonline’ın da abone sayısının arttığı, Kampanya süresince pazara üç
yeni İSS’nin lisans alarak girdiği, rakiplerin de benzer kampanyalar
düzenleyerek 3 ay ücretsiz ADSL sattıkları, dolayısıyla Kampanya’nın
rekabeti bozucu amacı ya da etkisinin olmadığı;
- Kampanya’nın haklı gerekçeleri olduğu, Kampanya’nın perakende ADSL
pazarının gelişimi ve tüketici yararının sağlanması gibi iki önemli gerekçeyi
içerdiği, Türk Telekom tarafından Kampanya çerçevesinde 1 aylık ücretsiz
toptan geniş bant erişim hizmeti sağlanmasının bu amacın ya da niyetin
göstergesi olduğu, rekabet üzerinde Kampanya’nın olumsuz etkisinin
olduğu düşünülse bile yakın bir zamanda yürürlüğe girecek veri akış
erişimi yöntemiyle bu olumsuzlukların giderileceği, daha önce bu
argümanla Telekomünikasyon Kurumu’nun benzer bir kampanyaya onay
verdiği,
- AB Komisyonu’nun Deutsche Telekom kararından örnek verilerek, TTNet
A.Ş.’nin indirimleri nedeniyle marjın %(….) daraldığı, eğer söz konusu
marjdaki daralma %15,16,17 gibi bir oranda olsa idi fiyat sıkıştırmasının
gündeme gelebileceği, ancak Kampanya kapsamında olduğu gibi marjın
çok az azaldığı durumlarda maliyet analizine girilmesine gerek olmadığı,
uygulamanın dışlayıcı nitelikte olup olmadığına bakılmasının yeterli olacağı
ifade edilerek, abonelere sağlanan 1 aylık ek indirimin fiyat sıkıştırmasına
neden olacak nitelikte olmadığı ve ilgili pazardaki rekabeti olumlu etkilediği
iddia edilmektedir.
Bu noktada Türk Telekom ve TTNet A.Ş. temsilcilerinin maliyet ve gelir bazlı
bir analiz yerine uygulamanın etkilerine yönelik bir analiz yapılması
gerektiğinin ve Kampanya’nın pazarı sınırlı bir ölçüde etkilediğinin dikkate
alınmasını istedikleri anlaşılmıştır.
Ancak, en son gönderilen bilgilerde TTNet A.Ş.’nin maliyetlerine ilişkin bir
analiz yapılmıştır. Bu çerçevede, TTNet A.Ş.’nin perakende ADSL
hizmetlerinin sunumu için bir takım hizmetleri Türk Telekom ile imzalanan Ana
Devir Protokolü ve bu Protokol’ün ekleri çerçevesinde Türk Telekom’dan
aldığı, bu kapsamda faturalama işlemlerinin aşağıdaki şekilde gerçekleştirildiği
bildirilmiştir.
 Otomasyon İşlemleri (Abone başına, aylık) : (………) YTL.
 Faturalama İşlemleri (Fatura başına) : (………) YTL.
 Fatura Kağıt Bedeli (Fatura A4 sayfa başına) : (………) YTL.
 Zarf Bedeli (Kullanılan zarf başına) : (………) YTL.
07-13/96-26
25
TOPLAM : (............) YTL.
Aynı Protokol’ün eki olduğu bildirilen Faturalama Protokolü çerçevesinde
TTNet A.Ş.’nin Türk Telekom’a müşteri hizmetleri işlemleri için abone başına,
aylık (………) YTL (KDV hariç) ödemeyi kabul ettiği belirtilmiştir.
Bunun yanı sıra yine Türk Telekom ile imzalandığı bildirilen Çağrı Merkezi
Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında, Türk Telekom’a son altı ayda aylık
ortalama (………) YTL ödeme yapıldığı, bu ödemenin son altı aylık ortalama
abone sayısına bölündüğünde TTNet A.Ş.’nin çağrı merkezi işlemleri için
abone başına (………) YTLmaliyete katlandığı ifade edilmiştir.
Bu bilgilere dayanılarak yapılan hesaplamalarda, TTNet A.Ş.’nin abone
başına; müşteri hizmetleri ((………) YTL), faturalama hizmetleri ((……) YTL),
çağrı hizmetleri ((………) YTL) olmak üzere katlandığı maliyetlerin toplamının
(………) YTLolduğu görülmüştür.
Bu maliyetlerin TTNet A.Ş.’nin perakende hizmet tarifeleri içersindeki
oranlarının aşağıdaki gibi olduğu ifade edilmiştir.
 256 K perakende tarifede %(…..)
 512 K perakende tarifede %(…..)
 1024 K perakende tarifede %(…..)
 2048 K perakende tarifede %(…..)
 1024 K 3GB sınırlı perakende tarifede %(…..)
 1024 K 6GB sınırlı perakende tarifede %(…..)
 1024 K 9GB sınırlı perakende tarifede %(…..)
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Kampanya’da TTNet A.Ş.’nin marjının
en yüksek %14,3 olduğu göz önüne alındığında, TTNet A.Ş.’nin söz konusu
maliyet oranlarıyla kar etmiş olabileceği görülmüştür. Ancak, verilen
bilgilerdeki maliyetlerin, insan kaynakları, müşteri kazanma maliyetleri, atıl
port maliyetleri, komisyon giderleri gibi bir İSS’in maliyeti olabilecek diğer
unsurları içermediği düşünüldüğünden, dolayısıyla, söz konusu maliyet
analizinin TTNet A.Ş.’nin tüm maliyetlerini kapsayıp kapsamadığı konusunda
net bir kanı oluşmamıştır.
Rakip İSS’lerin Konu Hakkındaki Görüşleri ve Maliyet Hesapları
Türk Telekom’un yukarıda belirtilen görüşlerine karşılık, dosya kapsamında
inceleme sürecinde görüşülen rakip İSS’ler genel itibariyle söz konusu
Kampanya’nın ve Türk Telekom’un uyguladığı fiyatlandırma politikasının
rekabeti sınırlandırdığı düşüncesinde olduklarını belirtmişlerdir. Bu kapsamda
(.................) yetkilileriyle yapılan görüşmede, iki aylık internet ücretinin
alınmaması ile ücretsiz modem verilmesinin İSS’lere sunulan marjı aştığı,
Türk Telekom’un Kampanya dışında indirimler yaptığı benzer başka
kampanyalarının da bulunduğu, veri akış erişimi modelindeki tarifelerin İSS
marjlarını karşılamaya yetmediği dolayısıyla bu erişim yönteminde Türk
Telekom ile anlaşılamadığı ve yerel ağa ayrıştırılmış erişim modelinin henüz
hayata geçirilemediği ifade edilmiştir. (................) tarafından daha gönderilen
ek bilgilerde (.................)’ın ADSL maliyetleri diğer faaliyetlerden arındırılarak
ve (.................) abone varsayımı ile analiz edilmiş, (.................)’ın ilk yıl için en
fazla satılan hız dahil olmak üzere üç abonelik türünde zarar ettiği, ikinci yıl ise
tüm hızlarda kar ettiği anlaşılmıştır. (.................) mevcut durumdaki marjlarla
abone sayısı artsa bile kar marjının doğrudan artmayacağını belirterek, Türk
07-13/96-26
26
Telekom’un bağlantı ücretlerinde de İSS’lere marj sağlamasının, abonelerin
servis sağlayıcısını değiştirmesi durumunda bağlantı ücreti alınmamasının ve
kar marjının %(.....) olmasının gerektiğini ileri sürmektedir.
Benzer görüşler (..........) tarafından da dile getirilmiştir. Dosya kapsamında
yapılan incelemelerde (..........) yetkilileri ile yapılan görüşmede, TTNet
A.Ş.’nin Kampanya kapsamında ek bir ay ücret almayarak ve bedava modem
vererek piyasada sorun yarattığı ifade edilmiştir. (..........) yetkilileri tarafından
görüşmede ayrıca verilen (..........) bilgilerde de, TTNet altyapısının Türk
Telekom bünyesinden ayrılması konusundaki belirsizliklere, al-sat
sözleşmesindeki rekabeti kısıtlayıcı hükümlere ve veri akış erişimi
kapsamında ortaya çıkan sorunlara değinilerek çözüm önerileri sıralanmıştır.
(..........) tarafından hazırlanan maliyet analizinde ise, esas alınan hizmet
kategorilerinden üçünde marjların negatif olduğu görülmüştür. Bununla birlikte
söz konusu analiz kaç abone baz alındığı, bir yıldan sonraki süreçteki
maliyetlerin ya da marjların nasıl olacağı gibi konularda belirsizlik
bulunmaktadır.
Telekomünikasyon Kurumu Görüşü
2813 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca gönderilen Telekomünikasyon
Kurumu Görüşü’nde fiyat sıkıştırmasına ya da indirimin sonuçlarına ilişkin
spesifik bir değerlendirme yapılmamakta,
- Türk Telekom’un toptan tarifelerinde yapılacak geçici indirimin
Telekomünikasyon Kurulu tarafından onaylandığı ve Karar’ın 23.8.2006
tarihinde Türk Telekom’a bildirildiği,
- TTNet A.Ş.’nin tarifelerini Kurum’a onaylatma yükümlülüğü olmadığı
belirtilerek, “söz konusu menfi tespit/muafiyet başvurusunun, ülkemizdeki
internet ve özellikle geniş bant internet hizmetlerinin kullanımının
yaygınlaştırılmasının önemli olduğu, mevcut durum itibariyle ülkemizdeki
bilgisayar okur yazarlığının ve internet kullanımının AB ülkelerine kıyasla
düşük olduğu, bilgi toplumuna ulaşmada internetin önem arz ettiği ve ayrıca
TTNet A.Ş.’nin internet servis sağlayıcılığına yönelik piyasada yüksek pazar
payına sahip olduğu hususları göz önünde bulundurularak
değerlendirilmesinin yerinde olacağı” ifade edilmektedir.
Fiyat Sıkıştırması Konusunda Ulaşılan Sonuç
Dosya mevcudu bilgiler ışığında, genel itibariyle, bireysel kullanıcılara sunulan
geniş bant internet erişim hizmetleri piyasasında hem toptan hem de
perakende düzeyde Türk Telekom’un neredeyse tekel konumunun söz
konusu olduğu anlaşılmıştır. Alternatif altyapıların rekabetinin sağlanamaması
ve Türk Telekom’un altyapısına daha rekabetçi erişim modellerinin hayata
geçirilememesi nedeniyle, yakın gelecekte de söz konusu pazar yapısında bir
değişiklik olmayacağı öngörüsü yapmak da mümkündür. Halihazırda rakip
İSS’lere sunulan tek yöntem al-sat modeli olup, söz konusu model de esasen
gerçek anlamda rekabeti getiren bir model olmadığı gibi ülkemizdeki
uygulaması bakımından alternatif operatörlerin %1 pay alabildikleri bir rekabet
düzeyini ortaya çıkarmıştır.
Böyle bir pazarda, başvuru konusu Kampanya bilgisayar ve modem gibi
unsurları da içine alan kısa bir dönem için yapılmıştır. TTNet A.Ş. bu dönemde
fiyatlarında ek indirim yapmış ve Kampanya’ya özel maliyetlere katlanmıştır.
Geniş bant internet erişim pazarında söz konusu indirim ve maliyetlerin rakip
07-13/96-26
27
İSSler açısından fiyat sıkıştırması olup olmadığının tespiti, yukarıda belirtildiği
üzere ayrıntılı bir maliyet analizini ve mevcut marjların TTNet A.Ş.’nin
maliyetlerini karşılayıp karşılamadığının belirlenmesini gerekli kılmıştır. Ancak
yine daha önce belirtildiği üzere, dosya konusu inceleme çerçevesinde yeterli
verinin elde edilememesi ve TTNet A.Ş.’nin maliyetlerine ilişkin en son
gönderilen bilgilerin de söz konusu maliyetlerin tümünü kapsayıp kapsamadığı
konusunda oluşan tereddütler nedeniyle, böyle bir analizin yapılması mümkün
olmamıştır. Aynı şekilde, rakip İSS’ler tarafından gönderilen maliyet analizleri
de, farklı sonuçlar vermeleri ve çok küçük ölçekleri baz almaları nedeniyle,
yapılması gereken analize yardımcı olacak nitelikte değildir.
Ayrıca, Türk Telekom’un rakip İSS’lerin de benzer kampanyalar yapmalarını,
Kampanya ile aynı dönemde yapılan bu kampanyalarda abone kazanmalarını,
Kampanya’da TTNet A.Ş.’nin önemli miktarda artmadığını ve bir rakibin söz
konusu dönemde önemli miktarda abone kazandığını öne sürerek
Kampanya’nın dışlayıcı olmadığı, belli bir seviyede indirimin ya da marjın
maliyet analizi yapılmadan rekabeti dışlayıcı amaç ve etkisine bakılarak
değerlendirilebileceği, dolayısıyla pazardaki rekabet üzerindeki etkisinin çok
az olacağı şeklindeki değerlendirmelerine katılarak uygulamanın Kanun’un 6.
maddesini ihlal etmediği yönünde bir sonuca ulaşmak da mümkün değildir.
Benzer şekilde Kampanya’da pazarın gelişimi ve tüketici yararı gibi bir
gerekçe bulunduğu iddiası da dosya konusu uygulama bakımından olası bir
fiyat sıkıştırmasına haklı bir gerekçe oluşturmamaktadır. Bunun en önemli
nedeni, söz konusu gerekçelerin ticari açıdan makul görülebilecek bir
niteliğinin olmamasıdır. Bilgisayar kullanımının ve internetin yaygınlaştırılması
gibi amaçlar hiçbir şekilde rekabete aykırı olası davranışın gerekçesini
oluşturmayacaktır. Söz konusu sosyal hedef ya da amaçlara esas itibariyle
ilgili kamu otoritelerince alınacak tedbirlerle ulaşılacaktır. Teşebbüsler böyle
bir sosyal sorumluluk alsalar bile, bunu kanuni olmayan yollara başvurarak
gerçekleştirmemelidir.
Bununla birlikte, fiyat sıkıştırması analizinin yapılmasının önündeki daha önce
belirtilen zorluklar, Kampanya’nın süresi ve kapsamı ile Kampanya’nın
piyasayı çok az etkileyecek düzeyde satış yapılarak sona erdirilmiş olması
nedenleriyle, başvuruda ve daha sonraki ek beyanda Türk Telekom ve TTNet
A.Ş.’nin Kampanya kapsamında hiçbir şekilde maliyetin altında satış
yapmayacakları ve yapılan indirimlerin fiyat sıkıştırması olmadığı şeklindeki
beyanları esas alınarak, Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin Kampanya’daki
katkılarının bir fiyat sıkıştırması ortaya çıkarmayacağına karar verilmesinin ve
dosyanın sonuçlandırılmasının uygun olacağı kararına varılmıştır. Ancak, bu
değerlendirme hiçbir şekilde TTNet A.Ş.’nin Kampanya sonucunda oluşan
marjının maliyetlerini karşılamaya yetip yetmediğinin bir tespiti anlamına
gelmemelidir.
Yukarıda tarafların beyanları dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler
çerçevesinde, Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin Kampanya’daki katkılarının
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal eden bir niteliği olmadığı kararına
varılmıştır.
H.2..4. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
Başvuru konusu anlaşmalar, taraflar arasında birleşme ya da devralma
sayılabilecek bir yoğunlaşmaya neden olmayacağından, 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesini ihlal edebilecek bir nitelik taşımamaktadır.
07-13/96-26
28
H.2. Genel Değerlendirme
Dosya konusunu Türk Telekom/TTNet A.Ş., Intel ve Microsoft işbirliği ile
düzenlenen “Her Eve Son Sürat Internet Her Eve Bilgisayar Kampanyası”na
yönelik anlaşmalar oluşturmuştur. Kampanya temel olarak Türk Telekom,
Microsoft ve Intel arasındaki işbirliği sonucunda gerçekleştirilmekle birlikte,
başvuru kapsamında incelenen anlaşmaların tarafları arasına daha sonra
belirlenen bilgisayar tedarikçileri (Casper ve Vestel) de eklenmiştir.
İnceleme konusu olan ve Türk Telekom, Intel Türkiye ve Microsoft Türkiye
arasında imzalanan Mutabakat Metni; Microsoft ve Türk Telekom arasında
imzalanan Pazarlama Anlaşması ve Türk Telekom ile bilgisayar tedarikçileri
arasında imzalanan Kampanya Sözleşmesi ve ekleri çerçevesinde yürütülen
Kampanya hakkında menfi tespit, bunun mümkün olmaması durumunda
muafiyet talep edilmiştir. Ancak ilgili başvurunun yapılmasından kısa bir süre
sonra, başvuruya ilişkin inceleme ve hatta başvuruya ilişkin eksiklikler
tamamlanmadan Kampanya başlatılmış ve incelemenin sürdüğü dönemde
(31.12.2006 itibariyle) Pazarlama Anlaşması’nın süresi devam etmesine
rağmen Kampanya sona erdrilmiştir.
Kampanya kapsamındaki ürün ve hizmetler göz önüne alınarak, başvurunun
değerlendirilmesinde, kişisel bilgisayar pazarı, bilgisayar işletim sistemleri
pazarı, ADSL modem pazarı, bilgisayar işlemcileri pazarı ve geniş bant
internet erişim hizmetleri pazarları esas alınmıştır.
Başvuru konusu anlaşmalara menfi tespit verilebilmesi için söz konusu
anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerini ihlal etmemesi
gerekmektedir. Bu çerçevede yukarıda ayrıntıları ile belirtildiği üzere,
anlaşmaların taraflarının farklı pazarlarda faaliyet göstermeleri nedeniyle
yatay nitelikte herhangi bir kısıtlama içermediği, anlaşmaların aynı zamanda
dikey anlaşma niteliği taşımadığı, Kampanya Sözleşmesi ile bilgisayar
tedarikçilerine getirilen kısıtlamaların Kampanya’nın yürütülebilmesi için
gerekli kısıtlamalar olduğu ve herhangi bir ilgili pazarda rekabeti kısıtlayıcı ya
da bozucu niteliğinin bulunmadığı göz önüne alınarak, söz konusu
anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediği sonucuna
ulaşılmıştır.
Kampanya tarafları olan Microsoft, Intel ve Türk Telekom’un faaliyet
gösterdikleri ilgili pazarlardaki güçlü konumları nedeniyle, Kampanya
kapsamındaki katkılarının ve bilgisayar tedarikçilerine getirilen kısıtlamaların
faaliyette bulundukları pazarlarda bir kötüye kullanma olup olmayacağı
değerlendirilmiş ve Microsoft ve Intel’in katkılarının kötüye kullanma olarak
nitelemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Türk Telekom (ve TTNet A.Ş.)
bakımından ise, sağlanan indirim ve katkıların bir fiyat sıkıştırmasına neden
olup olmayacağı dolayısıyla perakende geniş bant internet erişimi pazarında
rekabetin bozulup bozulamayacağı konusunda net sonuca ulaşılacak bir
maliyet analizi yapılamamış olmakla birlikte, Kampanya’nın sınırlı niteliği ve
sonuçları göz önünde bulundurulmuş, Türk Telekom ve TTNet A.Ş.’nin
Kampanya’daki katkılarının hiçbir şekilde maliyetin altında satış ya da fiyat
sıkıştırması ortaya çıkarmayacağı yönündeki beyanları esas alınarak, 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru konusu anlaşmaların herhangi bir yoğunlaşma ortaya çıkarmaması
nedeniyle de 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bakımından bir değerlendirme
yapılması gerekmemiştir.
07-13/96-26
29
Yapılan bu değerlendirmeler ışığında başvurusu konusu anlaşmalara 4054
sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilebileceği
kararına varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Türk Telekomünikasyon A.Ş., Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri
Limited Şirketi, Intel Mediterranean Trading Company arasında
imzalanan “Mutabakat Metni”nin,
2. Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile Microsoft Corporation arasında
imzalanan “Pazarlama Anlaşması“nın,
3. Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile Vestel Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş.
ve Casper Bilgisayar Sistemleri A.Ş. arasında imzalanan “Kampanya
Sözleşmesi ve İlgili Ek Sözleşmeler“in
4054 sayılı Kanun’un 4, 6, ve 7. maddelerine aykırı olmadıkları, dolayısıyla
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde söz konusu anlaşmalara menfi
tespit belgesi verilmesine Kurul Üyesi Rıfkı ÜNAL’ın farklı gerekçesi ve
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
































07-13/96-26
30



(Rekabet Kurulu’nun 08.02.2007 tarih ve 07-13/96-26sayılı Kararı)



KARŞI OY GEREKÇESİ



Türk Telekomünikasyon A.Ş., Microsoft Corporation ve İntel Corporation
işbirliği ile düzenlenen “ilk Bilgisayarım Kampanyası’ nda “ yapılan
anlaşmalara menfi tespit belgesi verilmesine dair Kurul Kararı’ na; niteliği
itibariyle kısa süreli, kampanyalı satış faaliyeti için istenen menfi tespit veya
muafiyet belgesi için Rekabet Kurumu, ilgili teknik Dairesi’nce yapılması
gereken değerlendirmenin ivedilikle yapılması gerekirken, gecikmeli olarak,
Teşebbüs tarafından ilk müracaat 13.09.2006 tarihinde yapılmasına rağmen,
değerlendirmenin kampanyanın tamamlanma tarihinden sonra tamamlanıp
Kurul gündemine getirilmiş olmasının nedenlerinin Başkanlık’ca araştırılması
gerektiği kanaatindeyim.









Rıfkı ÜNAL
Kurul Üyesi


















07-13/96-26
31

Rekabet Kurulu’nun 08.02.2007 Tarih ve 07-13/96-26 Sayılı Kararına



KARŞI OY GEREKÇESİ



Türk Telekominikasyon A.Ş., Microsoft Corporation ve Intel
Corporation işbirliği ile düzenlenen “ilk bilgisayarım kapanyasın”da
yapılan anlaşmalara menfi tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet
tanınması talebi üzerine alınan karara, Türk Telekomünikasyon A.Ş.ve
TTNet A.Ş. hakkında aynı dosyada Kurul’un 8.2.2007 tarih ve 07-13/96-
M sayılı kararı ile önaraştırma açılmasına hükmedildiğinden, Menfi
Tespit değerlendirmesinin önaraştırma sonucuna göre yapılması gerektiği
kanaatiyle katılmıyoruz.



Süreyya ÇAKIN M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy