Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-27 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-29/275-102
Karar Tarihi : 29.3.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
II. Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Barış EKDİ, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE : - General Electric Company
BULUNAN Temsilcisi Av. Sedat Utku DİCLELİ
Cerrahoğlu Hukuk Bürosu Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok.
Cerrahoğlu Binası 34349 Balmumcu/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - General Electric Company
3135 Easton Turnpike Fairfield, Connecticut 06431 USA
- Abbott Laboratories
100 Abbott Park Road Abbott Park, Illinois 60064-6400 USA
E. DOSYA KONUSU: Abbott Laboratories’in vücut dışında kullanılan tıbbi tanı
ürünleri ve yerinde tedavi ürünleri işlerinin tüm kontrolünün, General Electric
Healthcare iş bölümü üzerinden General Electric Company tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.2.2007 tarih ve 1303 sayı ile intikal
eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 12.3.2007 tarihinde tamamlanan başvuru
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 23.3.2007 tarih ve 2007-2-
27/Öİ-07-BE sayılı Ön İnceleme Raporu, 23.3.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/103
sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu
devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, 40
bununla birlikte devralma anlaşmasında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte bir rekabet
etmeme yükümlülüğünün bulunmadığı, anlaşmada yer alan hükümlerin işlem için
gerekli bir yan sınırlama olarak kabul edilebileceği, işlem sonucunda 4054 sayılı
Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.
07-29/275-102
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. Taraflar
H.1.1. General Electric Company (GE)
GE, değişik sektörlerde dünya çapında faaliyet gösteren Amerika Birleşik Devletleri
merkezli bir şirkettir. GE’nin başlıca faaliyet alanları ticari finansal hizmetler, altyapı,
endüstri, sağlıktır. GE, hisse senetleri New York, Boston ve Londra Menkul Kıymetler
Borsalarında işlem gören halka açık bir şirkettir ve hisse sahiplerinden hiçbirinin
hisse oranı %5’in üzerinde değildir.
GE, sağlık alanındaki faaliyetlerini GE Healthcare (GEHC) adlı iştiraki aracılığıyla
yürütmektedir. GEHC, sağlık ürünleri ve hizmetlerinin de dahil olduğu çeşitli üretim,
teknoloji ve servis işlerini yürüten çok yönlü bir şirkettir. GEHC, sağlık alanında tıbbi 60
teşhis görüntüleme teknolojileri, izleme ve anestezi, canlı bilimleri ve ilgili servisler
konularında uzmanlaşmıştır. GE’nin vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri
alanında faaliyet gösteren herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. GE’nin Türkiye’de
sahip olduğu bazı yan kuruluşlar şunlardır: General Elektrik Türk A.Ş., General
Elektrik Ticaret ve Servis A.Ş., GE Medical Systems Türkiye A.Ş. ve General Elektrik
Finansal Kiralama A.Ş.
H.1.2. Abbott Laboratories (Abbott)
Abbott, ilaç, beslenme, hastane ve tanı alanlarında faaliyet gösteren Amerika Birleşik
Devletleri merkezli bir şirkettir. Abbott hisse senetleri New York, Chicago, Pasifik,
Londra ve İsviçre Menkul Kıymetler Borsalarında işlem gören halka açık bir şirkettir. 70
Herhangi bir teşebbüs ya da kişi Abbott üzerinde doğrudan ya da dolaylı kontrol
sahibi değildir. Sadece Capital Research and Management Company’nin Abbott’da
%5’in üzerinde payı (%.....) vardır. Abbott’ın Türkiye’de Abbott Laboratuarları İthalat
İhracat ve Ticaret Ltd. Şti. unvanlı bir yan kuruluşu vardır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, Abbott Laboratories’in Abbott Diagnostics ve Point of Care
Diagnostics işlerinin kontrolünün GE tarafından devralınmasına ilişkindir. Abbott
Diagnostics, vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri,
teçhizatları ve servisleri pazarında, Point of Care Diagnostics ise yerinde tedavi 80
ürünleri pazarında faaliyet göstermektedir. İlgili ürün pazarlarının belirlenmesinde
devralma işlemine konu Abbott Diagnostics ve Point of Care Diagnostics’in faaliyet
alanları göz önünde bulundurulmuştur.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, vücuttan alınan kan, doku, idrar
numunelerinin vücut dışında özel solüsyonlarla etkileşime sokulması ile vücudun
antijen/antikor reaksiyonlarının ve özel moleküllerinin sayımı, kan gazının ölçülmesi
ve hücre analizinin yapılması yoluyla bir hastanın genel sağlık durumu, hastalığın
belirtileri ve tıbbi durumu hakkında bilgi elde edilmesi amacıyla kullanılır. Vücut
dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri testleri, antibiyotiklerin ve diğer ilaçların
iyileştirme seviyelerini ölçme, hastalık önleme ve genel sağlık yönetimi gibi tedavi 90
gözlemleme amaçları için de kullanılmaktadır.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri ile gerekli testleri yapabilmek için bazı
reaktiflere ve teçhizatlara ihtiyaç duyulmaktadır. Reaktifler, kan, doku, idrar gibi
numunelerdeki hedef madde ile etkileşime girerek ölçülebilen bir başka madde
oluşmasını sağlayan özel kimyasal ve biyolojik solüsyonlardır. İlgili teçhizat,
hastalardan alınan numuneleri ve reaktifleri bir araya getirerek test sonuçlarının ve
07-29/275-102
3
diğer nitelik ve parametrelerin ölçülmesini sağlayan ve bu süreci otomatikleştiren
çeşitli makine ve aletlerdir. Yan ürünler ise testlerin tamamlanması için kullanılan
yazılım ürünleri ile sistemin sorunsuz çalışmasını sağlayan kontrol reaktiflerini
kapsamaktadır. 100
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri teknik olarak kapalı bir pazardır. Test
sonuçlarını güvenilirliği açısından aynı üreticinin teçhizatları ve reaktiflerinin
kullanılması gerekmektedir. Belirli bir markanın reaktifleri ile başka bir markanın
teçhizatı kullanılamamaktadır. Abbott Diagnostics de dahil pazardaki çoğu üretici ilgili
teçhizatları müşterilerine ücretsiz sağlamakta ya da çok düşük ücretler talep
etmektedirler. İlgili ürünlerle ilgili servis hizmetleri de üreticiler tarafından
sağlanmaktadır.
Yerinde tedavi ürünleri, sağlık uzmanlarına hasta bakım noktasında acil teşhis bilgisi
sağlayacak kan tahlili teşhis ürünlerini ve perakende olarak hastalara satılan testleri
kapsamaktadır. Yerinde tedavi ürünleri, küçük masaüstü ve banko üstü 110
çözümleyicileri ve çubuk, batırma çubuğu şeklindeki el cihazlarıdır. Yerinde tedavi
ürünleri ile pıhtılaşma ve kardiyak problemleri ile ilgili testler yapılmakta; kan gazı,
elektroitler, kalsiyum, üre, kalp ve kanser markerları için testler sunulmaktadır.
Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarları, “vücut
dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri
pazarı” ve “yerinde tedavi ürünleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi
bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir
başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi 120
nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
GE ile Abbott arasında imzalanan 18.1.2007 tarihli İşlem Sözleşmesi uyarınca,
Abbott’a ait Abbott Diagnostics işi ve Abbott Point of Care işi, Moleküler Teşhis ve
Diabetes Care işkolları dışında GE’ye bağlı GEHC tarafından devralınacaktır. Bildirim
konusu işlem sonucunda Abbott Diagnostics ve Abbott Point of Care’ın tüm kontrolü
GE’ye geçecektir. Dolayısıyla işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi
kapsamında bir devralma işlemidir.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 130
1997/1 sayılı Tebliğ’in “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar” başlığı altındaki 4.
maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi
beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde devralan taraf olan
GE’nin ilgili ürün pazarlarında faaliyetleri bulunmadığı ve dolayısıyla ciro veya pazar
paylarının söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. 140
Abbott Diagnostics’in vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan
ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarında 2006 yılı cirosu (………….) YTL’dir.
07-29/275-102
4
Abbott Point of Care’in yerinde tedavi ürünleri pazarında 2006 yılı cirosu (……..…)
YTL’dir ve pazar payı %(….)’in altındadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri,
reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin 2006 yılı tahmini pazar payları ise aşağıdaki gibidir:
Şirket Adı Tahmini Pazar Payı (%)
Abbott (…..)
Roche (…..)
Siemens (DPC+Bayer Diagnostics) (…..)
Beckman Coulter (…..)
Dade Behring (…..)
Johnson&Johnson (…..)
Sysmex (…..)
Diğerleri (…..)
Toplam 100
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde,
vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve
servisleri pazarı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı 150
eşiklerinin aşıldığı, yerinde tedavi ürünleri pazarı açısından ise ciro veya pazar payı
eşiklerinin aşılmadığı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin
vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve
servisleri pazarı açısından Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olduğu
görülmektedir.
H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu
güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Abbott 160
Point of Care’in yerinde tedavi ürünleri pazarındaki pazar payının %(…)’in altında
olması sebebiyle ilgili ürün pazarı açısından hakim durum analizi yapılmasına gerek
görülmemiştir. İlgili devralma işlemi öncesinde Abbott Diagnostics’in vücut dışında
kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri
pazarında pazar payı %(…)’dir. İşlem sonrasında, devralan taraf olan GE’nin ilgili
ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle ilgili pazarda hakim
durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu
olmayacaktır.
H.3.4. İşlem Sözleşmesinde Yer Alan “Rekabet Etmeme” Yükümlülüğünün
Değerlendirilmesi 170
İşlem Sözleşmesi’nin Rekabet Etmeme başlıklı 7.13. maddesinde “…Kapanışı
izleyen 5 (beş) yıl boyunca, Abbott doğrudan ya da dolaylı olarak, dünyanın hiçbir
yerinde, Kapanış Tarihindeki biçimiyle Faaliyetin Tamamıyla ya da herhangi bir
kısmıyla rekabet içerisinde olan herhangi bir faaliyetle iştigal etmeyecek ve Bağlı
Kuruluşlarının da bu gibi faaliyetlerle iştigal etmemesini sağlayacaktır…” ifadesi yer
almaktadır.
Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının
bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. 180
07-29/275-102
5
Dosyadaki bilgilere göre, bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağının, söz
konusu kriterleri sağladığı ve dosya konusu işlem çerçevesinde varlıklarının bir
kısmını devreden Abbott’a getirilen beş yıllık “rekabet etmeme” yükümlülüğünün;
- ilgili ürün pazarının yoğun bilgi gerektiren ve uzun araştırma ve tecrübe
isteyen bir sektör olması,
- devre konu işlerin halihazırda Abbott’un diğer işleri ile ortak tesis,
finansman, pazarlama, işgücü vb. kaynakları paylaşmakta olması ve
bunlarının ayrılarak bağımsız bir şekilde işler hale gelmesinin vakit
alacak olması,
- Abbott’un elinde tutmaya devam edeceği işler nedeniyle kısa bir sürede 190
devrettiği işkoluna dönme imkânına sahip bulunmasının, GE’nin bu devir
işlemi çerçevesinde öngördüğü yatırımı karşılama imkânını ortadan
kaldıracak olması
nedenleri dikkate alındığında, devreden taraf üzerine getirilen beş yıllık rekabet
yasağının dosya konusu işlem bakımından makul bir süre olduğu kanaatine
ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2- Devralma anlaşmasında yer alan rekabet etmemeye yönelik sınırlamaların yan
sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy