Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-121 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 07-30/291-108
Karar Tarihi : 5.4.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, Hakan Deniz KARAKOÇ, Çiğdem ÜNAL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - H.Yusuf DEMİREL
Yeni Baraj Mah. Hacı Ömer Sabancı Cad.
Çorat Apt. No:7/B Adana
Temsilcisi Av. Ejder KARAN
Bulgurlu Mah. Alemdağ Cad. Balıkçı Sitesi
No:82/3 Üsküdar/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : - TEB 4. Bölge Adana Eczacı Odası
Reşat Bey Cad Mah. Adalet Cad. No:24 Seyhan/Adana
E. DOSYA KONUSU: Adana Eczacı Odası’nın, Çukurova Devlet Hastanesi’nde
kurduğu reçete dağıtım bürosu ile diyaliz, periton diyaliz, kan ürünü, yatan
hasta ve huzurevi reçetelerinin dağıtımının tek elden yürütülmesini sağlayarak
rekabeti engellediği iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.8.2006 tarih ve 5549 sayı ile intikal
eden şikayet dilekçesine istinaden hazırlanan 14.9.2006 tarih ve 2006-1-121/İİ-06-
MMÖ sayılı İlk İnceleme Raporu 21.9.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/182 sayılı
Başkanlık Önergesiyle 28.9.2006 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 06-67/900-
257 sayı ile karara bağlanmıştır. Gerekçeli kararın tebliğinin ardından Adana Eczacı
Odası’nın Kurum kayıtlarına 29.12.2006 tarih ve 9010 sayı ile giren yazısı üzerine
hazırlanan 9.1.2007 tarih ve 2006-1-121/BN-07-ECG sayılı Bilgi Notu 12.2.2007 tarih
ve REK.0.05.00.00-110/22 sayılı Başkanlık Önergesi ile 15.2.2007 tarihli Kurul
toplantısında görüşülerek dosya konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma
yapılmasına 07-14/125-M sayı ile karar verilmiştir. Söz konusu Kurul kararı uyarınca
yapılan önaraştırmanın sonunda hazırlanan 21.3.2007 tarih ve 2006-1-121/ÖA-07
ECG sayılı Önaraştırma Raporu 23.3.2007 tarih ve REK.0.05.00.00-110/51sayılı
Başkanlık Önergesi ile 07-30 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; Adana Eczacı Odası’nın,
Çukurova Devlet Hastanesi’nde kurduğu reçete dağıtım bürosu ile diyaliz, periton
diyaliz, kan ürünü, yatan hasta ve huzurevi reçetelerinin dağıtımının tek elden
yürütülmesini sağlayarak hakim durumunu kötüye kullandığı, rekabeti engellediği ve
bozduğu iddia edilmektedir.
07-30/291-108
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1.
1.1. İddia konusu ile ilgili olarak bu aşamada 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
1.2. ancak Adana Eczacı Odası’nın önaraştırma konusu uygulamasına, eczaneler
arasında rekabeti engelleyici nitelikte olan ve dayanağını ilgili mevzuattan
almayan,
- 2006 Yılı Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği kapsamındaki
reçeteler bakımından hemodiyaliz ve periton diyaliz reçetelerinin,
- 2006 Yılı SSK Protokolü kapsamındaki reçeteler bakımından
hemodiyaliz, periton diyaliz ve kan ürünleri reçetelerinin,
- Bağ-Kur Sigortalı ve Hak Sahiplerine Türk Eczacıları Birliği Üyesi
Eczanelerden İlaç Verilmesine İlişkin Protokol bakımından yatan hasta
reçetelerinin,
- sosyal güvencesi olan huzurevi hasta yaşlılarına ait reçetelerin
paylaştırılması yönüyle son verilmemesi ve bunun üye eczacılara duyurularak
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Kurumumuza tevsik
edilmemesi halinde, Oda hakkında soruşturma açılması gerektiği,
1.3. Adana Eczacı Odası ile merkezlerinde tedavi gören Emekli Sandığı, Bağ-Kur
ve diğer resmi kurum sigortalıların reçetelerinin paylaştırılması amacıyla
protokol imzalayan Fresenius Diyaliz Hizmetleri A.Ş., T&T Adana Diyaliz
Merkezi ve Adana Koç Diyaliz Merkezi’nin, 4054 sayılı Kanun’a aykırı bu tür
uygulamalarda bulunamayacağı konusunda yazılı olarak uyarılması gerektiği,
1.4. Başbakanlık, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı’na, Bütçe Uygulama Tebliği ve Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının taraf
olduğu Protokollerin reçetelerin dönüşümlü karşılanmasına ilişkin hükümlerinin
rekabet hukuku bakışıyla değerlendirilmesine ilişkin görüş bildirilmesi
gerektiği,
2. Önaraştırma sırasında 22.2.2007 tarihinde yapılan görüşmede Adana Eczacı
Odası Yönetim Kurulu Başkanı’nın Kurum raportörlerine yanıltıcı bilgi vermesi
nedeniyle, Odaya 4054 sayılı Kanun’un 16(b) maddesi ve 2007/1 sayılı
Rekabet Kurulu Tebliği uyarınca 3.432 (üçbindörtyüzotuz) YTL, Oda Yönetim
Kurulu üyelerinin her birine de aynı Kanun’un 16/3. maddesi uyarınca para
cezası verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
I.1. Şikayetin Konusu
Şikayet dilekçesinde; Adana Eczacı Odası’nın 26.7.2006 tarihinde, internet sitesinde
bir duyuru yayınlayarak Çukurova Devlet Hastanesi’ndeki reçete dağıtım bürosunun
hizmete hazır hale geldiğini ve 1.9.2006 tarihinde büroda “diyaliz, periton diyaliz, kan
ürünü, yatan hasta ve huzurevi reçetelerinin” dağıtımına başlanacağını ilan ettiği ve
Odanın ilan doğrultusundaki uygulamasının 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu ileri
sürülmüş, konuyla ilgili soruşturma yapılması ve yasal tedbir alınması talep edilmiştir.
07-30/291-108
3
I.2. İlk İnceleme Raporu ve Kurul Kararı
Şikayet başvurusu üzerine düzenlenen 14.9.2006 tarih ve 2006-1-121/İİ-06-MMÖ
sayılı İlk İnceleme Raporu’nun değerlendirildiği 28.9.2006 tarihli Kurul toplantısında,
06-67/900-257 sayıyla, “4. Bölge Adana Eczacı Odası’nın internet sitesinde
duyurusunu yaparak 1.9.2006 tarihinde uygulamaya başladığı diyaliz, periton diyaliz,
kan ürünü ve huzurevi reçetelerinin dağıtımını öngören kararının 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, ancak anılan uygulama hakkında bu aşamada
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, Kanun’un 9(3). maddesi uyarınca bu
kararda belirtilen şekilde ihlale son verilmesine ve yapılması gerekli görülen
işlemlerin yerine getirilerek kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Kurumumuza
tevsik edilmesine, aksi halde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı
konusunda ilgili tarafa bilgi verilmesine” OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
I.3. Adana Eczacı Odası’nın Yazısı ve Konuyla İlgili İkinci Kurul Kararı
Gerekçeli kararın tebliğinin ardından, Adana Eczacı Odası Kuruma gönderdiği
yazıda; şikayete konu uygulamanın Sağlık Bakanlığı Genelgeleri, Maliye
Bakanlığı’nca yayımlanan ilgili Tedavi Yardımı Tebliği ve TEB Merkez Heyeti’nin
Sosyal Güvenlik Kuruluşları ile yaptığı sözleşmelerin gereği olduğu ileri sürülmüştür.
Bu yazının değerlendirildiği ve 28.9.2006 tarihli Kurul kararının gereğinin yerine
getirilmediği tespitini içeren 9.1.2007 tarih ve 2006-1-121/BN-07-ECG sayılı Bilgi
Notu’nu görüşen Kurul, Adana Eczacı Odası hakkında önaraştırma açılmasına
15.2.2007 tarih ve 07-14/125-M sayıyla karar vermiştir.
I.4. Yapılan Tespitler
Bu karar uyarınca yürütülen önaraştırma sırasında elde edilen bilgilerin ve çoğu
Adana Eczacı Odası’nda yapılan yerinde incelemede bulunan belgelerin
değerlendirilmesiyle yapılan tespitleri şu şekilde özetlemek mümkündür:
- 2000 yılından bu yana bakıldığında, Adana Eczacı Odası ile Çukurova
Üniversitesi Balcalı Hastanesi arasında 2000 yılında imzalanan ve yatan hasta
reçetelerinin sıralı teminini konu alan protokolün Adana’da reçete paylaşımı
uygulamasının ilk örneğini oluşturduğu görülmektedir. Balcalı Hastanesi’nde
kurulan büro faaliyetini halen sürdürmektedir.
- Reçetelerin eşit dağıtımı uygulaması Cezaevi tutuklu ve hükümlü, Asker
Hastanesi yatan er/erbaş reçetelerini de içine alacak şekilde genişletilmiş,
diğer bazı kurumlarla da protokoller düzenlenmiş ve/veya bu yönde
görüşmeler yapılmıştır.
- 2001 yılında Odanın Balcalı Hastanesi’ndeki bürosunda kan ürünü ve hemofili
reçetelerinin sıralı karşılanması uygulamasına başlanmıştır.
- 28.1.2003 tarihinde Odanın Adana İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ile protokol
düzenlemesiyle Huzurevi’nde ücretsiz kalan yaşlılar, yine burada kalan Emekli
Sandığı ve Bağ-Kur sigortalıları ile Huzurevi personelinin reçeteleri de söz
konusu uygulamaya dahil edilmiş, ancak zaman içinde bazı sorunların ortaya
çıkması üzerine personel reçeteleri uygulama kapsamından çıkarılmıştır.
- Odanın Fresenius Diyaliz Hizmetleri A.Ş., T&T Adana Diyaliz Merkezi ve
Adana Koç Diyaliz Merkezi ile yaptığı ve 1.11.2002 tarihinde yürürlüğe giren
protokol uyarınca, tedavi gören Emekli Sandığı ve Bağ-Kur emeklileri ile diğer
kamu kurumlarının mensuplarının reçeteleri de paylaştırılmıştır.
- Oda 20.5.2005 tarihinde işyeri hekimi reçetelerinin dağıtılması için başka bir
protokol düzenlenmiş ve yaklaşık 1 ay süren uygulamanın yerini kota sistemi
almıştır.
07-30/291-108
4
- Oda önaraştırma konusu uygulaması için Çukurova Devlet Hastanesi’nde
reçete dağıtım bürosu kurarak 1.9.2006 tarihinden itibaren hemodiyaliz,
periton diyaliz, kan ürünleri, yatan hasta ve huzurevi reçetelerini eczaneler
arasında paylaştırmıştır.
- Reçete paylaşımı uygulamasını düzenleyen protokollerde; reçetelerin sisteme
dahil eczaneler tarafından sıra ve/veya limit esasına göre karşılanması,
Odanın onaylamadığı reçetelerinin bedellerinin ilgili kurum/kuruluşlardan talep
edilmemesi ve irtibat bürosunun haberi olmaksızın reçete karşılayan
eczanelerin sıradan çıkarılması öngörülmektedir.
- Adana Eczacı Odası’nın Yönetim Kurulu kararlarından anlaşıldığı üzere, Oda
eczanelerin reçete paylaşımı uygulamasına uygun hareket edip etmediğini
izlemiştir.
I.5. Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği ve Protokollerde Konuyla İlgili
Düzenlemeler
I.5.1. Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği (Sıra No:6)
29.4.2006 tarihinde 26153 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1.5.2006 tarihinde
yürürlüğe giren Tebliğ’in “18.2. Faktör ve Diğer Kan Ürünlerinin Reçetelenmesi ve
Hemofili Hastalarının Bildirim Zorunluluğu” başlıklı maddesinin (k) bendinde “Faktör
ve diğer kan ürünlerinin reçeteleri, Türk Eczacıları Birliğince oluşturulacak usule göre
eczanelerden dönüşümlü olarak verilecek, bu reçetelerin ödenebilmesi için Türk
Eczacıları Birliği Bölge Eczacı Odası’nın onayı aranacaktır.” ifadesi ile kan ürünleri
reçetelerinin dönüşümlü karşılanması uygulamasına izin verilmiştir.
Ayrıca, Tebliğ’in “11.2. Yatarak Tedavilerde Reçetelerin Düzenlenmesi“ başlıklı
bölümünde yer alan “Yatarak tedavilerde hastanede kullanılan ilaçların hastane
eczanelerinden temini zorunludur.
Dışardan alınması gereken ilaçlar, hak sahiplerinin sağlık karnelerine, üzerinde yer
alan bilgiler tam ve eksiksiz olarak kendinden kopyalı reçetelere yazılacak,
‘ECZANEMİZDE YOKTUR, YATAN HASTA’ kaşesi vurularak başhekimlik tarafından
onaylanacaktır.
Hastanelerde bu şekilde düzenlenen reçeteler beş günlük maksimum tedavi dozunu
geçemeyecektir. Bilahare ilacın hastane eczanesince temin edilememesi ve tedavinin
devam ettiği durumlarda ‘doz’ bitiminde yeniden reçete yazılması mümkündür.
Yukarıda belirtilen esaslara göre, hastanelerde yatan hastalar için düzenlenen reçete
muhteviyatı ilaçların, rasyonel kullanımını sağlamak amacıyla, eczanelerden
dönüşümlü olarak temini hususunda, hastaneler, Türk Eczacıları Birliği Merkez
Heyeti ile işbirliği yapabilir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği
Merkez Heyeti tarafından müştereken belirlenir….” hükmü ile de yatan hasta
reçetelerinin dönüşümlü olarak karşılanabilmesine olanak tanınmıştır.
I.5.2. Bağ-Kur Sigortalı ve Hak Sahiplerine Türk Eczacıları Birliği Üyesi
Eczanelerden İlaç Verilmesine İlişkin Protokol
Bu Protokolün 27. maddesinde yer alan “Faktör ve kan ürünlerinin yanı sıra diyaliz
solüsyonları ile eritropoietin preparatları da Bölge Eczacı Odaları tarafından
sözleşmeli eczaneler arasında eşit dağıtım uygulamasına dahil olacaktır.
Reçetelerde Eczacı Odasının onayının bulunması zorunludur. Bölge Eczacı Odaları
tarafından dağıtım sisteminin kurulmasını takiben onay bulunmayan reçetelerin
bedelleri ödenmez, iade edilir.” hükmü ile kan ürünleri ve diyaliz solüsyonlarının
dönüşümlü karşılanabileceği düzenlenmiştir.
07-30/291-108
5
Öte yandan, Protokolün 11. maddesinin (e) bendinde yer alan “…Yatan hasta
ve/veya ayakta tedaviye ilişkin bütün reçetelerin (kan ürünleri ve hemofili reçeteleri
hariç) sağlık karnesinin otokopili sayfalarına düzenlenmesi ve Kurumun sözleşmesi
bulunan hastaneler tarafından düzenlenen yatan hasta reçetelerinde ‘HASTANE
ECZANESİNDE YOKTUR’ kaşesinin bulunması şarttır.
Hastane eczanelerinde bulunmayan ilaçlar Türk Eczacıları Birliği ve Bölge Eczacı
Odasının üniversite hastanelerinde ve gerekli gördüğü diğer hastanelerde
oluşturduğu sistem dahilinde temin edilir. Bu sistemle karşılanan reçetelerin
ödenebilmesi için reçetelerde Bölge Eczacı Odasının kaşesinin bulunması
zorunludur. Türk Eczacıları Birliği ve Bölge Eczacı Odası bu sistemi kurduğu yerleri
ilgili kurum ve kuruluşlara bildirir.” ifadesi ile yatan hasta reçetelerinin TEB ve Bölge
Eczacı Odasının oluşturacağı sistem dahilinde karşılanacağı belirtilmekle birlikte, bu
hüküm yatan hasta reçetelerinin dönüşümlü karşılanması uygulamasına hukuki
dayanak oluşturmamaktadır. Nitekim Protokolde kan ürünleri ve diyaliz
solüsyonlarıyla ilgili olarak reçete paylaşımı uygulamasının dayanağı net bir şekilde
ortaya koyulurken, burada belirsiz bir ifade yer almıştır. Dolayısıyla TEB ve bölge
eczacı odasının bu Protokole göre oluşturacakları “yatan hasta reçetelerinin
karşılanması sisteminin” 4054 sayılı Kanun’la çatışmaması gerekmektedir. Üstelik
Adana Eczacı Odası’nın yazısında bazı reçete gruplarının paylaştırılmadığı ve fakat
Oda tarafından yalnızca onaylandığı belirtildiğine göre, Protokolde sözü edilen
“sistemin” uygulamada reçete paylaşımını ifade ettiğini ileri sürmek mümkün değildir.
I.5.3. 2006 Yılı SSK Protokolü
SSK Başkanlığı Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü ile Türk Eczacıları Birliği Merkez
Heyeti arasında imzalanmış olan Protokolde; ilaçların eczanelerden dönüşümlü
karşılanması uygulaması, Protokolün 24. maddesinin (b) bendindeki “Sigortalı ve hak
sahibinin yatarak tedavisinde gerekli ilaçların hastane eczanesinden temin
edilememesi durumunda, gerekli ilaçlar sözleşmeli eczanelerden Bölge Eczacı Odası
koordinasyonunda dönüşümlü olarak karşılanabilir. Bu uygulamada Bütçe Uygulama
Talimatı hükümleri esas alınır.” ifadesi ile sadece yatan hasta reçeteleri için
öngörülmüştür.
Diğer yandan, bu Protokolün 19. maddesinde yer alan “Majistral, psikotrop ve
uyuşturucu ilaçları içeren reçeteler ile mor ve turuncu reçeteler, eczane reçete kayıt
defterine geçirilerek numara verilir. Verilen numara reçetedeki ilgili ilacın yanına
yazılır. Bu konuda Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kurallara uyulur. Mor ve
turuncu reçeteye yazılması zorunlu olan ilaçlar diğer ilaçlardan ayrı fatura edilir ve bu
reçetelerin kontrolü ile ödenmesine öncelik tanınır. Bu reçetelerin karşılanmasında
Bölge Eczacı Odası gerekli koordinasyonu sağlar ve bu reçetelerde Bölge Eczacı
Odası onayı aranır. Bu hükme uymayan reçetelerin tutarları eczaneye ödenmez,
reçete eczaneye iade edilir, eksikliği tamamlanan reçete bedeli ödenir.” hükmü ile
kan ürünleri için kullanılan mor ve turuncu reçetelerin karşılanmasında Bölge Eczacı
Odasının “koordinasyon” sağlayacağı belirtilmekle birlikte, bu koordinasyon kan
ürünleri reçetelerinin dönüşümlü karşılanmasına izin vermemektedir. Oysa aynı
Protokolde, yukarıda açıklandığı üzere, yatan hasta reçetelerinin Oda eşgüdümünde
dönüşümlü olarak karşılanabileceği açıkça düzenlenmiştir. Dolayısıyla yatan hasta
reçetelerinde olduğu gibi net bir ifadenin yokluğunda, söz konusu hükmün 4054 sayılı
Kanun’la çatışacak şekilde yorumlanması ve uygulanması mümkün değildir.
I.6. Huzurevi Reçetelerinin Paylaştırılmasına İlişkin Tespitler
Adana Eczacı Odası, internet sitesinde yaptığı 26.7.2006 tarihli duyuruda, Çukurova
Devlet Hastanesi’nde kurduğu irtibat bürosu eliyle diyaliz, periton diyaliz, kan ürünleri
07-30/291-108
6
ve yatan hasta reçetelerinin yanında huzurevi reçetelerinin de sırayla karşılanacağını
ilan etmiştir.
Öncelikle belirtilmelidir ki, ne Bütçe Uygulama Tebliği’nde ne de SSK ve Bağ-Kur ile
TEB Merkez Heyeti arasında düzenlenen Protokollerde, “huzurevi reçetesi” şeklinde
bir reçete grubu belirlenmiştir.
Huzurevi reçetelerinin düzenlenmesi ve bunların geri ödenmesiyle ilgili olarak
edinilen bilgiler aşağıda özetlenmiştir:
- Huzurevinde kalan yaşlıların, yatarak ve ayakta tedavileri sırasında
kullandıkları ilaçların bedeli, varsa mensubu oldukları sosyal güvenlik
kuruluşları (SSK, Emekli Sandığı ve Bağ-Kur), sosyal güvenceleri yoksa
kaldıkları huzurevleri tarafından karşılanmaktadır.
- Sosyal güvencesi olmayan ve huzurevinde kalan yaşlılara T.C. Başbakanlık
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) Genel Müdürlüğü’nce
sağlık karnesi temin edilmekte, bu kişiler varsa öncelikli olarak huzurevi
doktorları tarafından muayene edilmekte ve ihtiyaç halinde hastaneye sevk
edilmektedir.
- Huzurevi ve hastanede düzenlenen reçeteler Odaların belirlediği sıraya ve
reçete tutarı kotasına göre sıradaki eczaneye gönderilmekte ve bu eczane
yazılı reçeteleri Odada onaylattıktan sonra ilaçları topluca huzurevine
ulaştırmaktadır.
- Huzurevi reçetelerinin paylaştırılması uygulaması, SHÇEK tarafından
gönderilen yazıda da belirtildiği üzere, Odalar ile İl Sosyal Hizmetler
Müdürlüğü arasında imzalanan “HUZUREVİ / HUZUREVİ YBRM
MÜDÜRLÜĞÜ HASTA YAŞLI / PERSONEL REÇETELERİNİN EŞİT
DAĞILIMINA İLİŞKİN PROTOKOL” ile yürütülmektedir. Protokol huzurevinde
kalan Bağ-Kur ve Emekli Sandığı emeklileri, ücretsiz bakım gören yaşlılar ile
kadrolu tüm personelin reçetelerini kapsamaktadır.
J. DEĞERLENDİRME
Adana Eczacı Odası reçete paylaşımı uygulamasını üniversite ve devlet hastaneleri,
kamu kurumları ve özel diyaliz merkezleri ile düzenlediği protokollerle ve yine bunlar
doğrultusunda üye eczacılarla imzaladığı protokollerle yürütmektedir.
J.1. Bütçe Uygulama Tebliği ve İlgili Protokoller Karşısında Önaraştırma
Konusu Uygulamanın Değerlendirilmesi
6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu’nun 39(j) maddesinde, eczanelerden sağlık
hizmeti satın alacak kurum ve kuruluşlarla anlaşma yapmak TEB Merkez Heyeti’nin
görevleri arasında sayılmıştır. TEB Merkez Heyeti bu mevzuat hükmüne dayanarak
resmi/özel kurum ve kuruluşlarla eczaneler adına protokoller yapmaktadır. Bunların
arasında Maliye Bakanlığı, SSK ve Bağ-Kur ile yapılan Protokoller de bulunmaktadır.
Ancak işbu dosyada şikayete konu duyuru ile Adana’daki eczacılara bildirilen
uygulamanın, Maliye Bakanlığı’nın çıkardığı Bütçe Uygulama Tebliği ile SSK ve Bağ-
Kur’un TEB Merkez Heyeti’yle düzenlediği Protokollerin kapsamını aşan yönleri
bulunmaktadır. Bu tespit, huzurevi reçeteleri göz ardı edilerek reçetelerin dönüşümlü
karşılanması düzenlemesinin hangi reçete grupları için geçerli kılındığına işaret eden
bir tabloda somutlaştırılacaktır:
Tablo 1 – Reçetelerin dönüşümlü karşılanması düzenlemesinin geçerli olduğu reçete grupları
Hemodiyaliz Periton Diyaliz Kan Ürünleri Yatan Hasta
Büt. Uyg. Tebliği X X √ √
SSK Protokolü X X X √
Bağ-Kur Protokolü √ √ √ X
07-30/291-108
7
Görüldüğü üzere, yukarıdaki tabloda (X) ile işaretlenen hücrelere denk gelen reçete
gruplarında, ilgili düzenlemede reçetelerin dönüşümlü karşılanması öngörülmemiş
olmasına karşın Adana Eczacı Odası’nın bu yönde bir tasarrufu söz konusu
olmuştur. Daha açık deyişle, Oda, Bütçe Uygulama Tebliği’ne göre kan ürünleri ve
yatan hasta ilaçları, SSK Protokolüne göre yalnızca yatan hasta ilaçları, Bağ-Kur
Protokolüne göre ise diyaliz solüsyonları ve kan ürünlerine yönelik ve ilgili
hastane/kuruluşun da kabulü halinde böyle bir uygulamada bulunabilecekken,
şikayete konu duyuru ile daha geniş kapsamlı bir uygulamada bulunacağını bölge
eczacılarına bildirmiştir.
Diğer yandan, huzurevi (yaşlılar ve personel) reçetelerinin önemli bir kısmının Sosyal
Güvenlik Kuruluşlarınca geri ödendiği dikkate alındığında, reçetelerin bu kısmı
bakımından Bütçe Uygulama Tebliği ve söz konusu Kuruluşların taraf olduğu
Protokollerin geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bu tür ilaçların
reçetelendirilmesi, temini ve geri ödenmesine ilişkin usul ve esaslar söz konusu
Protokollerde belirlenmiştir. O halde, huzurevlerinde kalan ve herhangi bir Sosyal
Güvenlik Kurumu emeklisi olmayan yaşlıların reçeteleri dışında diğer reçetelere
ilişkin Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) ile TEB Merkez Heyeti
arasında yapılan ve bu doğrultuda İl Sosyal Hizmetler Müdürlükleri ile bölge eczacı
odaları arasında yapılan Protokollerin Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının taraf olduğu
Protokollerle çatışan düzenlemeleri içeremeyeceği açıktır.
Önaraştırma döneminde raportörlerce görüşülen Adana Eczacı Odası Yönetim
Kurulu Başkanı’nın, “Bir eczacı odasının o ilin Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ile yaptığı
protokolün söz konusu protokollerle çatışan hükümleri varsa, geri ödemeyi yapan
sosyal güvenlik kuruluşlarının taraf olduğu protokol hükümleri geçerlidir.” şeklindeki
ifadesi de bu tespiti destekler niteliktedir. Kaldı ki, Protokollerde sınırlı sayıda reçete
grubunun paylaştırılabileceği öngörülmüşken, bunların dışında, huzurevi yaşlılarının
ve personelinin çok sayıda ayakta tedavi reçetesinin de uygulamaya dahil edildiği
tespit edilmiştir.
Bu çerçevede, Adana Eczacı Odası’nın üye eczacılara duyurusunda, Bütçe
Uygulama Tebliği ile SSK ve Bağ-Kur Protokollerinin ilgili hükümlerini aşan ve
eczaneler arasındaki rekabeti engelleyici düzenlemeler söz konusudur.
Gerek Adana Eczacı Odası’nın yazısında gerekse Oda Yönetim Kurulu Başkanı’nın
ifadesinde, uygulamanın duyuru kapsamından daha dar olarak yürütüldüğü ve
yalnızca Bağ-Kur sigortalılarının diyaliz reçetelerinin dağıtımıyla sınırlı tutulduğu
belirtilmiştir. Adana Eczacı Odası’nın Çukurova Devlet Hastanesi’ndeki reçete
dağıtım bürosunda yapılan yerinde inceleme sonucunda, diyaliz solüsyonlarının
yazılı olduğu reçetelerin dağıtımı uygulamasının Bağ-Kur sigortalıları ile sınırlı kaldığı
görülmüştür. Ancak diyaliz solüsyonları reçetelerinde diğer ürünlerin de yazılı
olduğunun ve bunların da Bağ-Kur Protokolünde düzenlenmemesine karşın
dağıtıldığının tespit edildiği, ayrıca reçete dağıtım bürosunda huzurevi reçeteleri
dağıtım listesinin bulunduğu, bunun yerinde inceleme sonrasında bir Büro
görevlisinin de onayladığı tutanakla tespit edildiği, (……….) Eczanesi sahibinin
“Huzurevlerinin bakmakla yükümlü olduğu ve herhangi bir sosyal güvencesi olmayan
yaşlıların reçeteleri, anlaşmalı eczanelerce Adana Eczacı Odası’nın belirlediği sıraya
göre karşılanır.” şeklindeki ifadesinin huzurevi reçetelerinin paylaştırıldığını
doğruladığı ve Oda Yönetim Kurulu Çalışma Raporunun da bu tespiti desteklediği
vurgulanmalıdır.
Adana Eczacı Odası’nın önaraştırma konusu duyurusu ve uygulamasıyla ilgili son
olarak, duyuruda ve üye eczacılarla yapılan protokollerde eczacılık mevzuatının veya
07-30/291-108
8
bir kamu tasarrufunun emretmediği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun kapsamında
değerlendirilebilecek olan rekabeti sınırlayıcı düzenlemeler bulunmakla birlikte,
uygulamanın bu haliyle ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti engellemediği
değerlendirilmiş ve Odanın, Rekabet Kurulu’nun nihai olarak aksine hükmetmesi
halinde, uygulamaya son vereceği yönündeki ifadeleri ikna edici bulunmuştur.
J.2. Adana Eczacı Odası’nın Diğer Reçete Dağıtımı Uygulamaları
Raportörlerce önaraştırma döneminde Adana Eczacı Odası’nda yapılan yerinde
incelemede bulunan belgelerin değerlendirilmesi sonucunda, Odanın diğer bazı
kamu kurumları reçetelerinin temini aşamasında da benzer uygulamaları sürdürdüğü
ve bunun için de ilgili kurumlarla görüşmeler/protokoller yaptığı anlaşılmıştır. Burada,
söz konusu kurumların ve reçete türlerinin Bütçe Uygulama Tebliği ve Protokoller
kapsamında bulunup bulunmadığı önemlidir. Nitekim tutuklu ve hükümlü, er ve erbaş
reçeteleri anılan düzenlemeler kapsamında yer bulmamaktadır.
Esasen Odanın Adana’daki üç özel diyaliz merkeziyle yapmış olduğu protokol ile söz
konusu protokol uyarınca bu merkezlerde tedavi gören Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve
diğer kamu kurumlarına bağlı hasta reçetelerinin dağıtılması 4054 sayılı Kanun
karşısında sorun yaratmaktadır. Şöyle ki, bu reçetelerin nasıl temin edileceği Bütçe
Uygulama Tebliği ve Bağ-Kur Protokolünde düzenlenmişken, geri ödeyici
konumunda olmayan özel diyaliz merkezlerinin taraf olduğu protokolün 4054 sayılı
Kanun uygulamasına istisna teşkil etmesi mümkün değildir. Dolayısıyla sosyal
güvencesi olan huzurevi yaşlılarının ve personelinin reçeteleri örneğinde olduğu gibi,
bu merkezlerde tedavi gören sigortalı ve kamu kurumu çalışanlarının reçetelerinin de
paylaştırılması uygulamasına Oda ile söz konusu üç diyaliz merkezi arasında
imzalanan protokolü hukuki dayanak olarak göstermek ve bunun da 4054 sayılı
Kanun anlamında rekabeti engelleyici olmadığını ileri sürmek mümkün değildir.
J.3. Eczacı Odalarının Reçete Dağıtımı Uygulamasının Genel Değerlendirilmesi
Önaraştırma döneminde yapılan inceleme, bölge eczacı odalarının, kendi aralarında
ve TEB ile reçete paylaşımı konusunda yazışmalar yaptığını, bu uygulamanın ayakta
tedavi reçetelerinin tümünü içine alacak şekilde genişletilmesini istediklerini ve bu
yönde çalışmalar yaptıklarını göstermektedir. Bu yazışmalar arasında özellikle
huzurevi reçetelerinin eczanelerce sıralı ve eşit limitle karşılanması konusu öne
çıkmaktadır. Nitekim önaraştırmada yapılan incelemelerde Ankara, Trabzon, Bursa,
Tekirdağ ve Manisa Eczacı Odaları ile TEB’in huzurevi reçeteleri konusunda
yazılarıyla karşılaşılmıştır. SHÇEK’in yazısında ise; TEB ve bağlı eczacı odalarının
işbirliği ile İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Konya ve Bursa illerindeki 12 huzurevinin
2003 yılı Ocak ayı itibarıyla söz konusu uygulamaya başladığı ve 2003 yılı Mart ayı
itibarıyla il merkezlerindeki tüm huzurevlerinin uygulamaya dahil edilmesinin
planlandığı ifade edilmektedir. Bu çerçevede, dosya mevcudu bilgilere göre, en
azından huzurevi reçetelerinin dağıtılması yönüyle, uygulamanın Adana dışında da
sürdürüldüğü açıktır.
Yukarıda, huzurevi yaşlılarının önemli bir kısmının ve personelinin reçetelerinin
teminine ilişkin usul ve esasların Bütçe Uygulama Tebliği ve Sosyal Güvenlik
Kuruluşlarının taraf olduğu Protokollerde belirlendiği, bunlarda öngörülmeyen
düzenlemelere bölge eczacı odaları ile İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü arasında
imzalanan protokollerde yer verilmesi halinde, bunların hukuken geçerli olmayacağı
ve 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında değerlendirilemeyeceği belirtilmişti. Buna
göre, eczacı meslek örgütlerinin, eczaneler arasında rekabeti engelleyici söz konusu
uygulamayı Adana’nın da dahil olduğu bazı illerde sürdürmekte olduğu ortadadır.
07-30/291-108
9
Bu çerçevede, yukarıda da belirtildiği üzere Bütçe Uygulama Tebliği ve Protokoller
kapsamı dışında kalan reçete dağıtım uygulamalarına son verilmesi yönünde görüş
bildirilmesi halinde Adana Eczacı Odası’nın buna uyacağı ve ayrıca Adana Eczacı
Odası ile protokol yapmış bulunan özel diyaliz merkezlerinin taraf oldukları böyle
düzenlemelerin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu konusunda uyarılması gerektiği
kanaatine varılmıştır.
J.4. Adana Eczacı Odası’nın Kurum Raportörlerine Yanıltıcı Bilgi Verdiğine
İlişkin Değerlendirme
Önaraştırma döneminde, raportörlerce 22.2.2007 tarihinde yapılan ve tutanakla tespit
edilen görüşmede Adana Eczacı Odası Başkanı,
- “…Yalnızca Bağ-Kur sigortalıları, periton diyaliz reçetelerini, reçete dağıtımı
uygulamasına göre sırada olan eczane yerine başka bir eczaneden alabilir.
Odamız bu reçeteyi söz konusu eczanenin sırada olmadığına bakmaksızın
onaylar ve Bağ-Kur bu reçeteyi karşılar…”,
- “…Adana Eczacı Odası ile Adana İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü arasında
reçetelerin karşılanmasına ilişkin bir protokol vardı. Ancak bu, şu anda
yürürlükte değil ve Huzurevleri bu reçeteleri kendi belirledikleri sisteme göre
karşılıyor…”
ifadelerini kullanmıştır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı’nın Bağ-Kur sigortalılarının periton diyaliz reçetelerini
sırada olmayan bir eczaneden alabileceği, böyle reçetelerin Oda tarafından
onaylanacağı ve Bağ-Kur tarafından ödeneceğine ilişkin ifadesi ile eldeki somut
deliller çelişmektedir. Şöyle ki;
- Bağ-Kur Protokolünün 27. maddesinde, “Faktör ve kan ürünlerinin yanı sıra
diyaliz solüsyonları ile eritropoietin preparatları da Bölge Eczacı Odaları
tarafından sözleşmeli eczaneler arasında eşit dağıtım uygulamasına dahil
olacaktır. Reçetelerde Eczacı Odasının onayının bulunması zorunludur. Bölge
Eczacı Odaları tarafından dağıtım sisteminin kurulmasını takiben onay
bulunmayan reçetelerin bedelleri ödenmez, iade edilir.” hükmü yer almaktadır.
- Oda, 4.9.2006 tarihli yazıları ile, Bağ-Kur’lu hastaların diyaliz reçetelerinin
paylaştırılması uygulamasına 15.9.2006 tarihinden itibaren başlanacağını ve
üzerinde Oda kaşesi bulunmayan reçetelerin Bağ-Kur tarafından
ödenmeyeceğini RTS, Koç ve Fresenius Diyaliz Merkezleri ile Adana Numune,
Çukurova Devlet, Adana Devlet, Çukurova Üniversitesi Balcalı Eğitim ve
Araştırma, Başkent Üniversitesi Yüreğir Uygulama Hastanelerine bildirmiş ve
bunlardan diyaliz tedavisi gören hastaların listesini istemiştir.
- Odanın 23.6.2006 tarihli yazısında yer alan ve konusu “Peritonal Diyaliz,
Hemodiyaliz, Eritropoietin Reçeteleri; Mor ve Turuncu Reçeteler ile Çukurova
Devlet Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Numune Araştırma &
Eğitim Hastanesi Yatan Hasta Reçetelerinin 4. Bölge Adana Eczacı Odası’na
Üye Eczaneler Tarafından Sıra ile Karşılanması” olarak belirlenen
“ECZANELER İLE 4. BÖLGE ADANA ECZACI ODASI ARASINDA
UYGULANACAK PROTOKOL”de; Odanın onaylamadığı reçetelerin
karşılanmaması ve bunların bedellerinin ilgili kurum/kuruluşlardan talep
edilmemesi, irtibat bürosunun haberi olmaksızın reçete karşılayan eczanelerin
sıradan çıkarılması öngörülmüştür.
07-30/291-108
10
- Oda, 8.9.2006 tarihli yazısı ile Adana Bağ-Kur İl Müdürlüğü’ne, Çukurova
Devlet Hastanesi içinde açtığı reçete dağıtım bürosunda 18.9.2006 tarihinden
itibaren Bağ-Kur sigortalılarına ait kan ürünü, faktör, diyaliz ve eritropoietin
reçetelerinin dağıtıldığını, ve bu reçetelerde dağıtım bürosunun onayının
aranacağını bildirmiştir. Aynı yazı 3.10.2006 tarihinde Antakya, Gaziantep,
Kahramanmaraş, Adıyaman, Mersin ve Osmaniye Bağ-Kur İl Müdürlüklerine
de gönderilmiştir.
Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi’ndeki Oda Bürosu’nun çalışma esaslarını
düzenlemekle birlikte, bu Protokollerde de yine Odanın onaylamadığı reçetelerin
karşılanmaması ve bunların bedellerinin ilgili kurumlardan talep edilmemesi, irtibat
bürosunun haberi olmaksızın reçete karşılayan eczanelerin sıradan çıkarılması
hükme bağlanmıştır. Adana Eczacı Odası Yönetim Kurulu’nun 29.1.2002 tarih ve 361
sayılı kararının “Gönül Eczanesi sahip ve mesul müdürü Ecz. Gönül Saydan’ın
05.11.2001 tarihli Fatma Özdemir isimli hastaya ait Emekli Sandığı reçetesini Ç.Ü.
Balcalı Hast. Reçete Tevzi Bürosunun kaşesi olmadan kuruma fatura ettiği için
Balcalı Yatan Hasta Tevzi Protokolünün 7. maddesine aykırı davrandığından dolayı
yazılı uyarılmasına” şeklindeki 19. maddesinden de, reçetelerin sıralı dağıtım sistemi
dışında karşılanmayacağı, karşılanırsa Oda tarafından onaylanmayacağı ve ilgili
kurum tarafından geri ödenmeyeceği anlaşılmaktadır. Oda Yönetim Kurulu’nun
29.11.2005 tarih ve 559 sayılı kararının “Güleryüz Eczanesi sahip ve mesul müdürü
Ecz. Leyla Güleryüz ‘Balcalı Yatan Hasta Tevzii’ sisteminde sıra dışı yatan hasta
reçetelerinin sehven verildiği, reçete bedellerinin büyük boyutta olmaması ve
hassasiyetini bildirmesi nedeniyle bir defaya mahsus reçetelerinin onaylanmasına”
şeklindeki 23. maddesi de yine aynı kurala işaret etmekte ve fakat bu kez Odanın
belirlediği sıra dışında reçete karşılayan Eczanenin durumu istisna olarak
değerlendirilerek reçetesinin bir kerelik onaylanmasına izin verilmektedir.
22-23.2.2007 tarihlerinde görüşülen (………), (……..) ve (………..) Eczanelerinin
(Adana) sahipleri de bu konuda Adana Eczacı Odası Yönetim Kurulu Başkanı ile aynı
düşüncede değildir:
- Bağ-Kur ile anlaşması olan ancak periton diyaliz reçeteleri dağıtım sırasına
katılmayan (………) Eczanesi’nin sahibi, ilacı kendisinden almak isteyen Bağ-
Kur’lu bir hastanın periton diyaliz solüsyonunu verip veremeyeceğine ilişkin
soruya “…vermek ister isem veririm, dilekçemi yazar tevzi sırasına girerim.”
şeklindeki cevabı ile sırada değilken periton diyaliz solüsyonu reçetesini
karşılamasının ancak sıraya girmek suretiyle mümkün olduğunu,
- (………) Eczanesinin sahibi, “Bir hastamız eczanemizden periton diyaliz
ürünlerini temin etmek isterse, bu reçeteyi karşılayamayız. Aksi takdirde
Adana Eczacı Odası reçeteyi onaylamaz ve Bağ-Kur’da bu reçeteyi
karşılamaz. Böyle bir hastayı anlaşmalı ve bu uygulamaya katılmış eczanelere
yönlendiriyoruz.” şeklindeki ifadesi ile sırada olmayan bir eczanenin periton
diyaliz solüsyonunu karşılayamayacağını,
- (………) Eczanesi’nin sahibi “Bağ-Kur ile anlaşmalı olup da Odanın yürüttüğü
diyaliz solüsyonları sırasında bulunmayan bir eczanenin periton diyaliz
reçetesini karşılaması halinde, Oda bu reçeteyi onaylamaz ve Bağ-Kur da
Protokol gereğince üzerinde Oda kaşesi bulunmayan bu reçeteyi karşılamaz.”
şeklindeki ifadesi ile sırada olmaksızın karşılanan reçetelerin Oda tarafından
onaylamayacağını ve Bağ-Kur tarafından ödemeyeceğini ifade etmiştir.
07-30/291-108
11
Bu çerçevede,
- Bağ-Kur ve TEB Merkez Heyeti arasında imzalanan Protokol ile Odanın
23.6.2006 tarihli yazısında bulunan ve Çukurova Devlet Hastanesi
reçetelerinin de dağıtımını ilgilendiren Protokolde aksi yönde açık hüküm
bulunuyorken,
- Oda 8.9.2006 ve 3.10.2006 tarihli yazıları ile Adana, Antakya, Gaziantep,
Kahramanmaraş, Adıyaman, Mersin ve Osmaniye Bağ-Kur İl Müdürlüklerine
Çukurova Devlet Hastanesi içinde açtığı büroda dağıttığı Bağ-Kur
sigortalılarına ait kan ürünü, faktör, diyaliz ve eritropoietin reçetelerinde
dağıtım bürosunun onayının aranacağını bildirmişken,
- Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi’nde bulunan büroda dağıtılan
reçeteler bakımından da yine Odanın onaylamadığı reçetelerin
karşılanmaması ve bunların bedellerinin ilgili kurumlardan talep edilmemesi,
irtibat bürosunun haberi olmaksızın reçete karşılayan eczanelerin sıradan
çıkarılması hükme bağlanmışken,
Oda Yönetim Kurulu Başkanı’nın Bağ-Kur sigortalılarının periton diyaliz solüsyonları
reçetelerinin sırada olmayan bir eczane tarafından karşılanması durumunda bu
reçetelerin Oda tarafından onaylanacağı ve Bağ-Kur tarafından ödeneceği yönündeki
ifadesinin doğru olmadığı açıktır.
Adana Eczacı Odası Yönetim Kurulu Başkanı’nın yine işbu kararda yapılan somut
tespitlerle çelişen diğer bir ifadesi, huzurevi reçetelerinin dağıtımına ilişkin protokolün
halihazırda yürürlükte olmadığı ve bu reçetelerin Huzurevi tarafından belirlenen
sistem dahilinde karşılandığı şeklindedir. Oysa;
- Odanın 11.11.2005 tarihli yazısında, 2003 yılında İl Sosyal Hizmetler
Müdürlüğü ile yapılan protokol gereğince Huzurevinde kalan Bağ-Kur, SSK ve
Emekli Sandığı mensupları ile masrafları Huzurevince karşılanan yaşlıların ve
ayrıca Huzurevi personeli ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin
reçetelerinin eczaneler arasında eşit dağıtıldığı, bu sistem dışında söz konusu
reçetelerin karşılanması durumunda kurumların bu reçeteleri geri
ödemeyeceği ve limitin 1000 YTL olarak belirlendiği üye eczacılara
duyurulmuştur.
- Odanın Çukurova Devlet Hastanesi’ndeki reçete dağıtım bürosunda huzurevi
reçeteleri dağıtım listesi bulunmuş, bu durum yerinde inceleme sonrasında bir
Büro görevlisinin de onayladığı tutanakla tespit edilmiştir.
- (………) Eczanesi sahibi huzurevi reçetelerinin Oda tarafından paylaştırıldığını
doğrulamıştır.
- Oda Yönetim Kurulu Çalışma Raporları da huzurevi reçetelerinin
paylaştırılması uygulamasının Adana’da sürdüğünü desteklemektedir.
Bu çerçevede, Adana Eczacı Odası Yönetim Kurulu Başkanı’nın bu başlık altında ele
alınan ifadelerinin yanıltıcı bilgi içerdiği belirlenmiş ve Adana Eczacı Odası’na 4054
sayılı Kanun’un 16(b) maddesi, Odanın Yönetim Kurulu Üyelerinin her birine de aynı
Kanun’un 16/3. maddesi gereğince para cezası verilmesine hükmedilmiştir.
07-30/291-108
12
K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1.
1.1. Adana Eczacı Odası’nın, Çukurova Devlet Hastanesi’nde kurduğu reçete
dağıtım bürosu ile diyaliz, periton diyaliz, kan ürünü, yatan hasta ve huzurevi
reçetelerinin dağıtımının tek elden yürütülmesini sağlayarak rekabeti
engellediği iddiasıyla ilgili olarak bu aşamada 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına,
1.2. Ancak Adana Eczacı Odası’nın önaraştırma konusu uygulamasına, eczaneler
arasında rekabeti engelleyici nitelikte olan ve dayanağını ilgili mevzuattan
almayan,
- 2006 Yılı Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği kapsamındaki
reçeteler bakımından hemodiyaliz ve periton diyaliz reçetelerinin;
- 2006 Yılı SSK Protokolü kapsamındaki reçeteler bakımından
hemodiyaliz, periton diyaliz ve kan ürünleri reçetelerinin;
- Bağ-Kur Sigortalı ve Hak Sahiplerine Türk Eczacıları Birliği Üyesi
Eczanelerden İlaç Verilmesine İlişkin Protokol bakımından yatan hasta
reçetelerinin;
- sosyal güvencesi olan huzurevi hasta yaşlılarına ait reçetelerin
paylaştırılması yönüyle son verilmesine ve bunun üye eczacılara duyurularak
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Rekabet Kurumuna tevsik
edilmesine, aksi halde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma
açılacağının ilgili tarafa bildirilmesine
OYÇOKLUĞU ile,
2.
2.1. Adana Eczacı Odası ile merkezlerinde tedavi gören Emekli Sandığı, Bağ-Kur
ve diğer resmi kurum sigortalıların reçetelerinin paylaştırılması amacıyla
protokol imzalayan Fresenius Diyaliz Hizmetleri A.Ş., T&T Adana Diyaliz
Merkezi ve Adana Koç Diyaliz Merkezi hakkında bu aşamada soruşturma
açılmasına yer olmadığına,
2.2. Ancak adı geçen teşebbüsler tarafından bahse konu uygulamalara son
verilmesine, buna ilişkin gerekli işlemlerin yapılarak kararın tebliğinden itibaren
60 gün içinde Rekabet Kurumuna tevsik edilmesine, aksi halde haklarında
4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma açılacağının ilgili taraflara
bildirilmesine
OYÇOKLUĞU ile,
3. Başbakanlık, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı’na, Bütçe Uygulama Tebliği ve Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının taraf
olduğu Protokollerin reçetelerin dönüşümlü karşılanmasına ilişkin hükümlerinin
rekabet hukuku çerçevesinde değerlendirilmesi yönünde yazılı görüş
gönderilmesine OYBİRLİĞİ ile,
07-30/291-108
13
4. Önaraştırma sırasında 22.2.2007 tarihinde yapılan görüşmede Adana Eczacı
Odası Yönetim Kurulu Başkanı’nın Kurum raportörlerine yanıltıcı bilgi vermesi
nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 16(b) maddesi ve 2007/1 sayılı Rekabet
Kurulu Tebliği uyarınca Adana Eczacı Odası’na 3.432 YTL; aynı Kanun’un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Oda Yönetim Kurulu üyeleri Burhanettin
Bulut, Ali Yücel Seçki, Alev Türker, M. Mühittin Zeyneloğlu, Ö. Mürsel
Yalbuzdağ, Ersun Özkan ve Ahmethan Alpman’ın her birine ayrı ayrı ve adı
geçen Oda’ya verilen cezanın takdiren %5’i oranında olmak üzere 171,6 YTL
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
07-30/291-108
14
Rekabet Kurulu’nun 05.04.2007 tarih ve 07-30/291-108 sayılı Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Adana Eczacı Odası’nın, Çukurova Devlet Hastanesi’nde kurduğu reçete
dağıtım bürosu ile diyaliz, periton diyaliz, kan ürünü, yatan hasta ve huzurevi
reçetelerinin dağıtımının tek elden yürütülmesini sağlayarak hakim durumunu
kötüye kullandığı, rekabeti engellediği ve bozduğu iddiası üzerine yapılan
inceleme sonucunda alınan karara katılmamaktayım. Şöyle ki ;
Öncelikle Adana Eczacı Odası’nın Çukurova Devlet Hastanesi’nde
kurduğu reçete dağıtım bürosu ile diyaliz, kan ürünü, yatan hasta ve huzurevi
reçetelerinin dağıtımının tek elden yürütülmesini sağlayarak rekabeti engellediği
hususunda soruşturma açılmasına dayanak teşkil edecek yeterli delil mevcut
olduğundan 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılması
gerektiği görüşündeyim.
Ayrıca ; Adana Eczacı Odası Yönetim Kurulu Başkanı’nın Kurum
raportörlerine vaki beyanın savunma kapsamında bir ifade olduğu, bu beyanın
soruşturma heyetinin saptadığı delillere aykırı olmasının, 4054 sayılı Kanun’un
16. maddesinin (b) bendi ile müeyyide altına alınan “yanıltıcı bilgi verme”
olarak kabul edilemeyeceği kanaatindeyim.
Açıkladığım sebeplerle alınan karara katılmıyorum.
M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy