Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-200 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 07-34/345-125
Karar Tarihi : 24.4.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : M.Haluk ARI, Esin AYGÜN 10
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Petrol Ofisi A.Ş.
Temsilcisi: Av. Tayfun SÜMER
Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul
D. TARAFLAR : - Petrol Ofisi A.Ş.
Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul
- Propet Petrol Ürünleri Dağıtım Pazarlama Nakliyat ve
Dış Ticaret A.Ş.
Nispetiye Cd. Kerem 1 Apt. No:24/12 Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş. (Petrol Ofisi) ile Propet Petrol Ürünleri 20
Dağıtım Pazarlama Nakliyat ve Dış Ticaret A.Ş. (Propet) arasında imzalanan
“İstasyonsuz Bayilik Sözleşmesi”nin ve diğer bayilerle imzalanacak benzer
hükümler içeren tip sözleşmelerin 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği” ve 2005/4 sayılı “Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey
Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”ne
uygunluğunun tespit edilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.10.2006 tarih, 6699 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 9.4.2007 tarih, 2006-4-200/MM-07-MHA sayılı
Muafiyet Ön İnceleme Raporu 16.4.2007 tarih, REK.0.08.00.001-130/128 sayılı
Başkanlık önergesi ile 07-34 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 30
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirime konu sözleşmenin
2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanması gerektiği
görüşüne yer verilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Petrol Ofisi
1941 yılında bir kamu iktisadi teşekkülü olarak kurulmuş olan Petrol Ofisi’nin
hisselerinin %52,73’ü Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.’ye, %34’ü ise OMV
Aktiengesellschaft’a ait olup, geriye kalan %13,27’lik kısım ise halka açıktır. Petrol
Ofisi’nin iştirakleri, Erk Petrol Yatırımları A.Ş., Kıbrıs Türk Petrolleri Ltd. Şti., Petrol 40
Ofisi International Oil Trading Limited, PO (UK) Ltd., Petrol Ofisi Alternatif Yakıtlar,
Petrol Ofisi Gaz İletişim A.Ş., PO Oil Financing Ltd. ve PO Petrofinance N.V.’dir.
07-34/345-125
2
Petrol Ofisi’nin iştiraki olan Erk ile birlikte ilgili ürün pazarındaki payı 2003, 2004 ve
2005 yılları için sırasıyla %..., %.... ve %.... olarak gerçekleşmiştir.
H.2. Bildirime Konu Anlaşma
Bildirim, Petrol Ofisi’nin 360 adet bayi ile akdedeceği tip sözleşmelerden Propet ile
imzalanmış örneğinin 2002/2 ve 2005/4 sayılı Tebliğler ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlandığının tespitine yöneliktir. Söz konusu anlaşma
çerçevesinde Propet, “münhasıran PO’dan ve/veya nakliye masrafı kendisine ait
olmak üzere, PO’nun belirleyeceği yerden satın alacağı her türlü akaryakıt, fuel oil, 50
LPG, CNG, LNG, madeni yağlar ve PO tarafından üretimi ya da dağıtımı yapılan
diğer malları, evsafını değiştirmeden, kesintisiz olarak satmayı, PO tarafından
tesbit ve tayin olunacak şirketlerin malları dışında başkaca hakiki ve hükmi
şahısların mallarını hiçbir şekilde satmamayı, bulundurmamayı ve teşhir etmemeyi
kabul ve taahhüt etmiştir.”
H.3. Değerlendirme
Bildirime ilişkin dilekçede, Rekabet Kurulu’nun 9.3.2006 tarihli toplantısında, 215-
54 sayı ile Petrol Ofisi ve bayileri arasında imzalanan akaryakıt dağıtım
sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığına karar verildiği, ancak Kurul kararını müteakiben, Enerji Piyasası 60
Düzenleme Kurumu tarafından yapılan lisanslama faaliyetleri çerçevesinde
akaryakıt bayiliklerinin istasyonlu ve istasyonsuz olarak iki gruba ayrıldığı ifade
edilmektedir. Bu gelişme üzerine, bayilik sözleşmelerinin istasyonlu ve istasyonsuz
olmak üzere iki tip halinde düzenlendiği ve yukarıda anılan Kurul kararları ile
2002/2 sayılı grup muafiyetinden yararlandığına karar verilen sözleşmelerin 2005/4
sayılı Tebliğe uygun olarak yeniden düzenlendiği belirtilerek, bildirime konu
istasyonsuz bayilik sözleşmelerinin 2005/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde grup
muafiyetinden yararlanmasına karar verilmesi talep edilmektedir.
2005/4 sayılı Tebliğ’in Kılavuzu’nun 2. maddesinde, “Ancak yağ ve boya gibi
ürünler birden fazla yerde kullanılabilmektedir. Bir taşıtın parçalarını değiştirmek 70
için taşıtın içine ya da üzerine takılabilecekleri gibi, Tebliğ kapsamına girmeyen
araç tiplerine (örn. motosikletler, traktörler) takılabilen ya da inşaat gibi tamamen
farklı alanlarda da kullanılabilen bu tür ürünlerin yalnızca, bir motorlu taşıtın içine
ya da üzerine monte edileceklerinin genel olarak kabul edildiği hallerde, bu malların
dağıtımına ilişkin dikey anlaşmaların Tebliğ kapsamına girdiği kabul edilmiştir. Bu
nedenle, ancak alıcı motorlu taşıt onarım sektöründe faaliyet gösteriyorsa ya da bu
sektöre mal sağlıyorsa söz konusu dikey anlaşmalar 2005/4 sayılı Tebliğ
kapsamına girecektir.
Örneğin yukarıda değinilen durum dikkate alınarak, boyaların ya da yağların
akaryakıt istasyonlarına ya da süpermarketlere satışını konu alan anlaşmalar 80
Tebliğ kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu tür anlaşmalar, şartları sağlamaları halinde
2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanabilirler. Buna karşın,
örneğin yağ üreticilerinin distribütörleri ile yaptıkları otomotiv yağlarının dağıtımını
içeren, distribütörlerin ise servislerle yaptıkları otomotiv yağlarının dağıtımını konu
edinen anlaşmalar Tebliğ kapsamında yer almaktadır.” denilmek suretiyle, yağ gibi
ürünlerin hangi hallerde yedek parça olarak kabul edilerek 2005/4 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirileceği belirtilmiştir.
07-34/345-125
3
Bildirime konu sözleşmeye bakıldığında, alıcı konumunda olan bayinin Petrol
Ofisi’nden madeni yağ dışında akaryakıt, fuel oil, LPG gibi muhtelif ürünler satın
aldığı görülmektedir. Bayi motorlu taşıt onarım sektöründe faaliyet göstermediği 90
gibi anlaşma konusu ürünleri motorlu taşıt onarım sektörüne sağlaması konusunda
da bir kesinlik bulunmamaktadır. İstasyonsuz bayilerin müşterileri küçük ölçekli
özel servisler gibi motorlu taşıtlar sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler
olabileceği gibi, çiftlikler, inşaat şirketleri, taşıma kooperatifleri gibi nihai kullanıcılar
da olabilmektedir. Bu nedenle bildirime konu sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğ
kapsamında değil, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi gerektiği
kanaatine varılmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı herhangi bir hususa
rastlanmadığından, söz konusu sözleşme ve diğer bayilerle imzalanacak benzer
nitelikte hükümler içeren tip sözleşmelerin anılan Tebliğ ile sağlanan grup 100
muafiyetinden yararlanması gerektiği neticesine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Petrol Ofisi A.Ş.’nin
Propet Petrol Ürünleri Dağıtım ve Pazarlama Nakliyat ve Ticaret A.Ş. ile imzalamış
olduğu “İstasyonsuz Bayilik Sözleşmesi”nin ve diğer bayiler ile imzalanacak benzer
hükümler içeren tip sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında yer almadığına,
buna karşılık 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlandığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy