Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-203 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 07-34/346-126
Karar Tarihi : 24.4.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN 10
B. RAPORTÖRLER : M.Haluk ARI, Esin AYGÜN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : ERK Petrol Yatırımları A.Ş.
Temsilcisi: Av. Tayfun SÜMER
Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul
D. TARAFLAR : - ERK Petrol Yatırımları A.Ş.
Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul
- Ersa Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Merkez Mh. Reşitpaşa Cd. Altıntaş İş Merkezi K:4 No:71
Avcılar/İstanbul 20
E. DOSYA KONUSU: ERK Petrol Yatırımları A.Ş. (Erk) ile Ersa Petrol İnşaat
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Ersa) arasında imzalanan “İstasyonsuz Bayilik
Sözleşmesi”nin ve diğer bayilerle imzalanacak benzer hükümler içeren tip
sözleşmelerin 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”
ve 2005/4 sayılı “Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu
Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”ne uygunluğunun tespit edilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.10.2006 tarih, 6701 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 9.4.2007 tarih, 2006-4-203/MM-07-MHA sayılı Muafiyet
Ön İnceleme Raporu 16.4.2007 tarih, REK.0.08.00.001-130/129 sayılı Başkanlık 30
önergesi ile 07-34 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirime konu sözleşmenin 2002/2
sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanması gerektiği görüşüne yer
verilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Erk Petrol Yatırımları A.Ş.
Akaryakıt ve madeni yağ dağıtımı pazarında faaliyet gösteren Erk’in çoğunluk
hisseleri, Doğan Grubu ile OMV Aktiengesellschaft’ın ortak kontrolü altında bulunan
Petrol Ofisi A.Ş.’ye aittir.
H.2. Bildirime Konu Anlaşma 40
07-34/346-126
2
Bildirim, ERK’in 360 adet bayi ile akdedeceği tip sözleşmelerden Ersa ile
imzalanmış örneğinin 2002/2 ve 2005/4 sayılı Tebliğler ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlandığının tespitine yöneliktir. Söz konusu anlaşma
çerçevesinde Ersa, “münhasıran ERK’den ve/veya nakliye masrafı kendisine ait
olmak üzere, ERK’in belirleyeceği yerden satın alacağı her türlü akaryakıt, fuel oil,
LPG, CNG, LNG, madeni yağlar ve ERK tarafından üretimi ya da dağıtımı yapılan
diğer malları, evsafını değiştirmeden, kesintisiz olarak satmayı, ERK tarafından
tesbit ve tayin olunacak şirketlerin malları dışında başkaca hakiki ve hükmi
şahısların mallarını hiçbir şekilde satmamayı, bulundurmamayı ve teşhir etmemeyi
kabul ve taahhüt etmiştir.” 50
H.3. Değerlendirme
Bildirime ilişkin dilekçede, Rekabet Kurulu’nun 9.3.2006 tarihli toplantısında, 233-57
sayı ile Erk ve bayileri arasında imzalanan akaryakıt dağıtım sözleşmelerinin 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına karar verildiği, ancak
Kurul kararını müteakiben, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yapılan
lisanslama faaliyetleri çerçevesinde akaryakıt bayiliklerinin istasyonlu ve istasyonsuz
olarak iki gruba ayrıldığı ifade edilmektedir. Bu gelişme üzerine, bayilik
sözleşmelerinin istasyonlu ve istasyonsuz olmak üzere iki tip halinde düzenlendiği
ve yukarıda anılan Kurul kararları ile 2002/2 sayılı grup muafiyetinden
yararlandığına karar verilen sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğe uygun olarak 60
yeniden düzenlendiği belirtilerek, bildirime konu istasyonsuz bayilik sözleşmelerinin
2005/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde grup muafiyetinden yararlanmasına karar
verilmesi talep edilmektedir.
2005/4 sayılı Tebliğ’in Kılavuzu’nun 2. maddesinde “Ancak yağ ve boya gibi ürünler
birden fazla yerde kullanılabilmektedir. Bir taşıtın parçalarını değiştirmek için taşıtın
içine ya da üzerine takılabilecekleri gibi, Tebliğ kapsamına girmeyen araç tiplerine
(örn. motosikletler, traktörler) takılabilen ya da inşaat gibi tamamen farklı alanlarda
da kullanılabilen bu tür ürünlerin yalnızca, bir motorlu taşıtın içine ya da üzerine
monte edileceklerinin genel olarak kabul edildiği hallerde, bu malların dağıtımına
ilişkin dikey anlaşmaların Tebliğ kapsamına girdiği kabul edilmiştir. Bu nedenle, 70
ancak alıcı motorlu taşıt onarım sektöründe faaliyet gösteriyorsa ya da bu sektöre
mal sağlıyorsa söz konusu dikey anlaşmalar 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamına
girecektir.
Örneğin yukarıda değinilen durum dikkate alınarak, boyaların ya da yağların
akaryakıt istasyonlarına ya da süpermarketlere satışını konu alan anlaşmalar Tebliğ
kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu tür anlaşmalar, şartları sağlamaları halinde 2002/2
sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanabilirler. Buna karşın, örneğin
yağ üreticilerinin distribütörleri ile yaptıkları otomotiv yağlarının dağıtımını içeren,
distribütörlerin ise servislerle yaptıkları otomotiv yağlarının dağıtımını konu edinen
anlaşmalar Tebliğ kapsamında yer almaktadır.” denilmek suretiyle, yağ gibi ürünlerin 80
hangi hallerde yedek parça olarak kabul edilerek 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında
değerlendirileceği belirtilmiştir.
Bildirime konu sözleşmeye bakıldığında, alıcı konumunda olan bayinin Erk’ten
madeni yağ dışında akaryakıt, fuel oil, LPG gibi muhtelif ürünler satın aldığı
görülmektedir. Bayi motorlu taşıt onarım sektöründe faaliyet göstermediği gibi
07-34/346-126
3
anlaşma konusu ürünleri motorlu taşıt onarım sektörüne sağlaması konusunda da
bir kesinlik bulunmamaktadır. İstasyonsuz bayilerin müşterileri küçük ölçekli özel
servisler gibi motorlu taşıtlar sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler olabileceği
gibi, çiftlikler, inşaat şirketleri, taşıma kooperatifleri gibi nihai kullanıcılar da
olabilmektedir. Bu nedenle bildirime konu sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğ 90
kapsamında değil, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi gerektiği
kanaatine varılmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı herhangi bir hususa
rastlanmadığından, söz konusu sözleşme ve diğer bayilerle imzalanacak benzer
nitelikte hükümler içeren tip sözleşmelerin anılan Tebliğ ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlanması gerektiği neticesine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, ERK Petrol Yatırımları
A.Ş.’nin Ersa Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile imzalamış olduğu
“İstasyonsuz Bayilik Sözleşmesi”nin ve diğer bayiler ile imzalanacak benzer 100
hükümler içeren tip sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında yer almadığına,
buna karşılık 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlandığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy