Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-46 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-34/350-130
Karar Tarihi : 24.4.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan :Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Hakan BİLİR, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri Hayrettin Şener ve A.Murat Seferoğlu
Sabancı Center 80745 Levent/İstanbul 20
- Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.
Temsilcileri Erkan Kamışlı ve Mevlüt Aydemir
Sabancı Center 80745 Levent/İstanbul
D. TARAFLAR : - OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş.
Hacı Sabancı Bulvarı Niğde
- Adana Çimento Sanayii T.A.Ş.
Ceyhan Yolu 12. Km Adana
- Ordu Yardımlaşma Kurumu
OYAK Genel Müdürlüğü Ziya Gökalp Cd. 30
No:64 Kurtuluş/Ankara
- Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş
Savuryolu 6. Km 47019 Mardin
- Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.
Sabancı Center 80745 Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait İskenderun
Çimento Öğütme Tesisi ve İlgili Hazır Beton Tesislerinin Adana Çimento
Sanayii T.A.Ş. tarafından devralınması ve Ordu Yardımlaşma Kurumu, Adana
Çimento Sanayii T.A.Ş. ve Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş.’ye ait OYSA Çimento 40
Sanayi ve Tic. A.Ş. hisselerinin Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. tarafından
devralınması işlemlerine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.3.2007 tarih ve 2206 sayı ile intikal
eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 17.4.2007 tarihinde tamamlanan başvuru
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 20.4.2007 tarih ve 2007-2-
46/Öİ-07-MÇ sayılı Ön İnceleme Raporu, 20.4.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/129
sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-34 sayılı Kurul 50
toplantısında karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu
devralma işlemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ
bakımından bir yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilemeyeceği, Rekabet
Kurulu’nun 3.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı kararında yer verdiği Çimsa
Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında rekabetçi
davranışların koordinasyonuna neden olan ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan kaldırılması
olarak kabul edilebileceği ve bu anlamda Kurul kararının yerine getirilmesi nedeniyle 60
işlemlerin taraflarına bildirim konusu işlemlerin gerçekleştirilmesinde sakınca
bulunmadığının bildirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. (Adana Çimento)
Adana’da kurulu bir entegre çimento fabrikası olan Adana Çimento’nun hisselerinin
%57,13’ü OYAK Grubu’na ait olup, kalan %42,87 oranındaki hisse ise halka arz
edilmiştir. 70
H.1.2. Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş. (Mardin Çimento)
Mardin’de kurulu bir entegre çimento fabrikası olan Mardin Çimento’nun hisselerinin
%55,85’i OYAK Grubu’na ait olup, kalan %44,15 oranındaki hisse ise halka arz
edilmiştir.
H.1.3. OYSA Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (OYSA)
OYSA, Niğde’de çimento fabrikasına ve İskenderun’da çimento öğütme tesisine, 80
Aksaray, Karaman, Ereğli, Antakya, İskenderun, Kırıkhan, İskenderun-Nardüzü ve
Samandağ mevkilerinde kurulu sekiz adet hazır beton üretim tesisine sahip olup,
bildirim konusu işlem öncesinde Sabancı ve OYAK Grupları tarafından ortak kontrol
edilmektedir. Hisse Devir Sözleşmesi ve Varlık Satış Sözleşmesi sonrasında
OYSA’nın sahip olduğu İskenderun’daki çimento öğütme tesisi, Antakya, Samandağ,
Kırıkhan, Nardüzü ve İskenderun’daki hazır beton tesisleri OYAK grubuna bağlı
Adana Çimento’ya devredilecek, OYSA hisselerinin tamamı ise Sabancı Grubu
tarafından devralınacaktır.
Tablo 1: Dosya konusu işlem
Çimento Tesisleri Hazır Beton Tesisleri Ayrıştırma Sonrası Sahiplik Yapısı
Niğde Çimento
Aksaray
Karaman
Ereğli (Konya)
Sabancı Grubu
( Hisse Satış Sözleşmesi Yoluyla Edinim)
İskenderun
Çimento
Antakya (Hatay)
Samandağ (Hatay)
Kırıkhan (Hatay)
Nardüzü (Hatay)
İskenderun (Hatay)
OYAK
( Varlık Satış Sözleşmesi Yoluyla Edinim)
OYSA’nın mevcut ve bildirim konusu işlem sonrasında oluşacak ortaklık yapısı ise 90
aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: OYSA’nın Mevcut ve İşlem Sonrası Oluşacak Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%) Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Çimsa 41,09 Çimsa 41,09
OYAK 8,89 Sabancı Grubu 41,09
Adana Çimento 22,21 Halka Arz 17,82
Mardin Çimento 9,99
Halka Arz 17,82
Toplam 100 Toplam 100
H.1.4. Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK)
OYAK Grubu, finansal hizmetler, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren
60’dan fazla doğrudan ya da dolaylı iştirake sahiptir. Grup bünyesinde çok sayıda
çimento fabrikası ve hazır beton tesisi bulunmaktadır.
H.1.5. Hacı Ömer Sabancı Holding (Sabancı Grubu) 100
Sabancı Grubu, finansal hizmetler, perakendecilik, sanayi, turizm ve hizmet
sektörlerinde faaliyet gösteren 65 şirketten oluşmaktadır. Sabancı Grubu bünyesinde,
çok sayıda çimento fabrikası ve hazır beton tesisi bulunmaktadır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirim konusu OYAK ve Sabancı Grupları arasındaki Hisse ve Varlık Devir
Sözleşmeleri, söz konusu sözleşmelerde de ifade edildiği üzere, Rekabet Kurulu’nun
3.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı kararında yer verilen “Çimsa Çimento Sanayi 110
ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında rekabetçi davranışların
koordinasyonuna neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan kaldırılarak rekabetin
tesisini aynı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüslere
bildirilmesine ve söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için taraflara 6 ay süre
verilmesine, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı faaliyetlerden
kaçınılmasına, aksi takdirde süreli para cezası uygulanacağının bildirilmesine…”
hükmü uyarınca gerçekleştirilmektedir.
Bu anlamda işlem esasen Kurul kararında yer verilen 4. maddeye aykırılığın ortadan 120
kaldırılması için tesis edilmiş olup, ortak girişimden kaynaklanan koordinasyona son
verilmesi, hem ortak girişimde mevcut ortak kontrolün varlığı sonlandırılarak hem de
varlık devri yöntemleri kullanılarak yerine getirilmeye çalışılmıştır. Dolayısıyla
tarafımıza yapılan bildirim her ne kadar, Birleşme/Devralmalar ile ilgili Bildirim Formu
doldurularak yapılmış olsa dahi, esasen işlem 6 aylık süre içerisinde Kurul kararının
gereğinin yerine getirildiğinin Rekabet Kurumu’na bildirilmesi olarak
değerlendirilmelidir.
Tarafların, dosya konusu işlemi, Kurul kararının gereğini yerine getirmek amacıyla
değilde kendi iradeleri ile gerçekleştirmeleri veyahut ortak girişimin mal varlığının ya 130
da tüzel kişiliğinin üçüncü bir tarafa devri bir yoğunlaşma işlemi olup, böyle bir işlemin
Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken; tarafların aynı
işlemi 4. maddeye aykırılık tespiti içeren bir Kurul kararının gereği olarak yerine
getirmeleri, aralarındaki anlaşmaya, en azından şeklen, son vermek olarak
değerlendirilmelidir. Anlaşmaya son vermek, ortak girişimin kontrol ve mal varlığının
taraflardan birisine veya üçüncü bir şahsa / tüzel kişiliğe verilmesi ile mümkün
olabileceği gibi, dosya konusu işlemde olduğu gibi ortak girişimin mal varlığının
paylaştırılması şeklinde de gerçekleştirilebilir. Dolayısıyla, işbirliği doğurucu ortak
girişim anlaşmasına; ortak girişimin mal varlığı veya hisselerini üçüncü taraflara devir
yoluyla son verildiği durumlarda; hem Kurul kararının yerine getirilip getirilmediği hem 140
de yoğunlaşma bakımından inceleme yapılması gerekirken, işbirliği doğurucu ortak
girişim anlaşmasına, ortak girişimin ayrıştırılması yoluyla son verilmesi durumunda
yoğunlaşma incelemesi yapılmasının doğru olmayacağı düşünülmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 7. madde çerçevesinde rekabeti önemli ölçüde azaltıcısı etkisi
olduğu tespit edilen ve daha önceden Kuruma bildirilmemiş bir birleşme/devralmaya
izin verilmediği durumlarda, tarafların mümkün olduğu ölçülerde işlemden önceki hale
geri dönmeleri gerekmektedir. İşbirliği doğurucu olarak nitelendirilen bir ortak girişim
anlaşmasının sonucu esasen, anlaşmanın taraflarının piyasada tek teşebbüs gibi
veya birlikte hareket etmeleridir. Bu anlamda anlaşmaya son vermek olarak 150
nitelendirebilecek bir karar sonrasında, en azından teşebbüsler arasındaki yapısal
bağa şeklen son verilmesi sonucunda, pazardaki oyuncu sayısının arttığından
bahsetmek yanlış olmayacaktır. Bu anlamda, dosya konusu olayda olduğu gibi,
faaliyetine devam eden ortak girişimlerin varlığına son verilmesi, kağıt üzerinde
pazara yeni bir oyuncunun katılması anlamına gelecektir.
Dolayısı ile rekabetçi davranışların koordinasyonuna neden olan ortak girişimdeki
ortak kontrolün varlığına son verilmesinin yöntemlerinden birisi olan dosya konusu
ayrıştırma (devir) işlemi, yukarıda yer verilen gerekçeler nedeniyle yoğunlaşma işlemi
olarak değerlendirilmemiş, konu Kurul kararının gereğinin yerine getirilip getirilmediği 160
açısından ele alınmıştır. Bu yaklaşım açısından yapılan değerlendirmelerde de,
3.10.2006 tarih ve 06-09/930-267 sayılı Kurul kararının gereğinin yerine getirildiği
sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Rekabet Kurulu’nun 3.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı kararında yer verilen
“…Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında
rekabetçi davranışların koordinasyona neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan 170
kaldırılarak rekabetin tesisini, aynı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, soruşturma
kapsamındaki teşebbüslere bildirilmesine ve söz konusu aykırılığın ortadan
kaldırılması için taraflara 6 ay süre verilmesine, bu süre içerisinde de rekabeti
ortadan kaldırıcı faaliyetlerden kaçınılmasına, aksi takdirde süreli para cezası
uygulanacağının bildirilmesine…”
hükmü uyarınca gerçekleştirilen ve Rekabet Kurumu’na izin başvurusu talebi ile
bildirilen ;
- OYAK, Adana Çimento Sanayii T.A.Ş., Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş. ve
Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. arasında 22.3.2007 tarihli “Hisse Devir
Sözleşmesi” ve 180
- OYSA Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Adana Çimento Sanayii T.A.Ş.
arasında 22.3.2007 tarihinde imzalanan “Varlık Satış Sözleşmesi”
işlemlerinin;
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde bir
yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilemeyeceğine,
- Rekabet Kurulu’nun 3.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı kararında yer
verdiği Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii
T.A.Ş. arasında rekabetçi davranışların koordinasyona neden olan ve 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak
girişimdeki aykırılığın ortadan kaldırılması olarak kabul edilebileceğine 190
ve bu anlamda Kurul kararının yerine getirilmesi nedeniyle bildirim konusu işlemlerin
gerçekleştirilmesinde sakınca bulunmadığının taraflara bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy