Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-228
Karar Sayısı : 07-39/422-168
Karar Tarihi : 9.5.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Bekir KOCABAŞ
C. TARAFLAR : - Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti.
Adnan Menderes Şehirlerarası OtobüsTerminali Nevşehir
- Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ)
Adnan Menderes Şehirlerarası Otobüs Terminali Nevşehir
- Es-Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ,
Muharrem Eryılmaz)
Adnan Menderes Şehirlerarası Otobüs Terminali Nevşehir
- Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. 20
Adnan Menderes Şehirlerarası Otobüs Terminali Nevşehir
- Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Büyük İstanbul Otogarı, Metro İstasyon Binası,
Kat:2 No:49 Bayrampaşa/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletmeciliği ve Ticaret Ltd. Şti.
(Nevşehirliler Seyahat), Es Nevtur Adi Komandit Şti. (Es Nevtur), Nevşehir
Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti. (Kapadokya Turizm) ve Göreme Turizm
(Recep ÖNCÜ) unvanlı teşebbüslerin, kendilerine tebliğ edilen 28.9.2006 tarih ve
06-67/909-263 sayılı Kurul kararının gereğini yerine getirip getirmedikleri.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurul’un 15.3.2007 tarih, 07-23/212-M sayılı kararı uyarınca, 30
Nevşehir İlinde otobüs ile yolcu taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren tarafların 06-
67/909-263 sayılı rekabet Kurulu kararındaki yükümlülükleri yerine getirip
getirmediklerinin tespiti amacıyla yürütülen çalışma çerçevesinde hazırlanan 4.5.2007
tarihli Bilgi Notu, 4.5.2007 tarih, REK.0.08.00.00-110/149 sayılı Başkanlık önergesi ile
07-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 5. maddesi hükümleri yerine getirildiğinden Nevşehirliler Seyahat
İşletmesi ve Ticaret Ltd. Şti. oluşumuna 5 yıllığına muafiyet tanınmasının doğru olacağı
görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 40
Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal eden isimsiz başvuru üzerine hazırlanan İlk İnceleme
Raporu, Kurul’un 25.4.2005 tarih ve 05-28/323-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma yapılmasına
gerek olup olmadığının tespiti amacıyla önaraştırma açılmıştır. Yürütülen önaraştırma
sonucunda Kurulun 13.6.2005 tarihli toplantısında 05-39/523 sayı ile:
a) Nevşehir ve Aksaray ili merkezli faaliyet gösteren birtakım teşebbüsler hakkında 4054
sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla
soruşturma açılmasına,
b) Nevşehirliler Seyahat, Kapadokya Turizm, Göreme Turizm ve Es Nevtur’un 14.1.2005
tarihinde gerçekleştirdikleri birleşmeyi Rekabet Kurulu’na bildirmediklerine, bu sebeple 50
Kanun’un 11. maddesi uyarınca anılan işlemin incelemeye alınmasına ve 16. maddenin
(c) fıkrasının uygulanmasının yapılacak bu inceleme sonucunda ayrıca
değerlendirilmesine
karar verilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda, Kurul’un 28.9.2006 tarih ve 06-67/909-263 sayılı konuya
ilişkin Kararı’nda taraf teşebbüslerden (Metro Turizm, Nevşehirliler Seyahat, Es Nevtur,
Kapadokya Turizm, Göreme Turizm) üç temel hususta tedbir alınması istenilmiştir:
a) Nevşehirliler Seyahat ile Metro Turizm arasındaki acentelik ilişkisine son verilmesi;
bunun yanı sıra Nevşehirliler Seyahat’in ortağı ve müdürü konumundaki Mehmet
Özbay’ın Nevşehirliler Seyahatteki ortaklığına son verilmesi veyahut Mehmet ÖZBAY’ın 60
Metro Turizm’deki otobüslerine ilişkin sözleşmelerinin feshedilmesi; bu suretle
Nevşehirliler Seyahat ile Metro Turizm arasındaki bağın kopartılması,
b) Nevşehirliler Seyahat bünyesinde faaliyetlerini birleştiren Es Nevtur, Kapadokya
Turizm ve Recep Öncü-Göreme Turizm’in birlikteliklerine son verip eski hale dönmeleri
veya tarafların yeni bir ortaklık sözleşmesi akdederek 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
Rekabet Kurumu’na izin için başvurmaları.
c) Yeni bir ortaklık sözleşmesi akdedilerek pazarda faaliyet gösteren firma sayısının
azaltılması halinde, yolcu taşımacılığıyla iştigal edecek firmanın veya söz konusu
firmanın acentasının en fazla 2 adet yazıhaneyi kontrolünde tutması, geri kalan
yazıhanelerin Belediye’ye iade edilmesi. 70
Yapılan incelemede Kurul’un 06-67/909-263 sayılı kararının (a) ve (c) bendlerinde
belirtilen hususların yerine getirildiği anlaşılmıştır. Öte yandan, (b) bendinde yer verilen
hükmün dayanağı, Nevşehirliler Seyahat’in evvelki tarihlerde otobüs işletmeciliği
yapmakta olan dört gerçek ve tüzel kişinin kendi ticari unvanlarına son vermeden bir
araya gelerek oluşturdukları, aynı zamanda rakip teşebbüs Metro Turizm’in biletlerini
pazarlayan bir ekonomik birim olduğu, tespitidir. Bunun yanında, yine aynı tarih itibarıyla
Nevşehirliler Seyahat’in hissedar yapısının “ortak girişim” olmaktan çok “bir anlaşma
dâhilinde tek çatı altında buluşmuş rakip işletmelerin birliği” hüviyetinde olduğu tespit
edilmiştir. Sayılan nedenlerle ve pazardaki potansiyel rekabetin de aynı tarihte
engellenmiş olduğu gerçeğinden hareketle Nevşehirliler Seyahat’in bu statüsüne son 80
vermesi ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmek üzere
1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir birleşme yahut devralma işlemi gerçekleştirilerek
Rekabet Kurumuna müracaat edilmesine, bu yola gidilmemesi halinde ise Nevşehirliler
Seyahat ticari unvanlı oluşumun eski haline döndürülmesine hükmedilmiştir. Buna
karşılık, raportörlerin yapmış olduğu yerinde incelemeler neticesinde, Nevşehirliler
Seyahatin ortaklarından üçünün halihazırda şirket hissedarlığından ayrılarak iki farklı
rakip otobüs işletmesi kurdukları belirlenmiştir. Dosya mevcudu bilgilerden, ilgili pazarda
mevcut rekabetin arttığı ve yeni girişlerin sağlandığı, Nevşehirliler Seyahat ile Metro
Turizm arasındaki tüm bağların ortadan kalktığı ve bunun sonucunda anılan teşebbüsler
arasında rekabetin tesis edildiği, otogardaki rekabet kısıtlarının kalkmasıyla potansiyel 90
rekabetin de serbestleştiği anlaşılmıştır. Esasen, Nevşehirliler Seyahat’in ticari varlığını
muhafaza etmesi sayesinde, ortakların tek başlarına olsalar idi ulaşabilecekleri ölçek
ekonomisinin ötesinde bir etkinlik ve belirgin bir tüketici menfaati sağlanacaktır. Tüm bu
tespitler dikkate alındığında, Nevşehirliler Seyahat ticari unvanlı oluşumun 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi hükümlerinden muaf tutulması gerktiği kanaati oluşmuştur.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 06-67/909-263 sayılı Rekabet
Kurulu kararının gereklerinin yerine getirildiğinden bilgi alınmış olup, 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesi uyarınca Nevşehirliler Seyahat İşletmeciliği ve Ticaret Ltd. Şti.’nin
hali hazırdaki oluşumuna 5 yıl süre ile muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar 100
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy