Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-69 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-41/450-172
Karar Tarihi : 16.5.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Metin HASSU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : TBIH Financial Services Group N.V.
Temsilcileri: Av. Elif ATEŞ ÖZPAK,
Av. Enver Sezer ÇALIŞKAN
Levent Cd. No:9 Levent Beşiktaş/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - TBIH Financial Services Group N.V.
Prins Hendriklaan 52 1075 BE Amsterdam HOLLANDA
- Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.
Oymacı Sk. No:51 Altunizade 34662 Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. (Doğan
Holding)’nin, Ray Sigorta A.Ş. (Ray Sigorta)’de bulunan % (…) oranındaki
hisselerinin TBIH Financial Services Group N.V. (TBIH) tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 3.5.2007 tarih ve 3142 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 9.5.2007
tarih, 2007-4-69/Öİ-07-SC sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 11.5.2007 tarih,
REK.0.08.00.00-120/155 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-41 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, 40
- Bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin
verilmesi gerektiği;
07-41/450-172
2
- Hisse Alım ve Hissedarlık Sözleşmesi’nin “B. Hissedarlık Sözleşmesi” başlıklı
ikinci bölümünün 10. maddesi ile Doğan Holding’e getirilen rekabet yasağının, bu
yasağın süresinin;
a- Doğan Holding’in Ray Sigorta’daki hisse oranının %(…) ve üzerinde
bulunduğu sürenin bitiminden itibaren ya da 50
b- Doğan Holding’in, Ray Sigorta’nın Yönetim ve/veya Denetim Kurulunda temsil
edildiği sürenin bitiminden itibaren,
üç yılı aşmayacak şekilde düzenlenmesi halinde yan sınırlama olarak kabul
edilebileceği
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
60
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Hayat dışı sigorta branşlarının kendi aralarında talep yönünden ikamesi mümkün
değildir. Bu nedenle hayat dışı her bir sigorta branşı aslında bağımsız bir ilgili
ürün pazarı niteliğindedir. Buna karşılık, inceleme konusu işlemin yoğunlaşma
yaratacak nitelikte olmaması, tarafların pazar genelinde ve tek tek incelendiğinde
branşların hiçbirinde önemli bir pazar payına ulaşamamaları hususları dikkate
alınarak, inceleme konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarının
derinleştirilmesini ve ayrıntılandırılmasına ihtiyaç duyulmadığından, ilgili ürün
pazarı “hayat dışı sigortacılık hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.
70
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar, sigortacılık hizmetlerinin yaygın dağıtım kanalları vasıtasıyla
ülke çapında sunuluyor olması nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak
belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. İnceleme Konusu İşlem
İşlemin konusu, Ray Sigorta’nın Doğan Holding A.Ş.’e ait bulunan hisselerinden
toplamın %(…)’sine denk gelen bölümünün TBIH Financial Services Group N.V.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir. 80
Bildirim konusu, devralama işlemini düzenleyen Hisse Alım ve Hissedarlık
Sözleşmesinin “B. Hissedarlık Sözleşmesi” başlıklı ikinci bölümünde teşebbüsün
yönetimi ile ilgili hükümler düzenlenmiştir. Buna göre Şirket’te, Yönetim
Kurulu’nun en az 4 üyesi TBIH tarafından atanacak; 1 üyesi ise, Doğan
Holding’in Ray Sigorta’da %(…)’ten fazla paya sahip olduğu müddet boyunca,
Doğan Holding tarafından atanacaktır. Ayrıca, Denetim Kurulu üyelerinin
çoğunluğu TBIH tarafından atanacak ve 1 üyesi Doğan’ın Ray Sigorta
07-41/450-172
3
sermayesinin %(…)’inden fazlasına sahip olduğu süre boyunca, Doğan
tarafından atanacaktır.
Doğan’ın Ray Sigorta sermayesinin %(…)’una sahip olduğu süre boyunca TBIH, 90
Ray Sigorta Genel Kurul toplantılarında veya Doğan’ın veya Doğan tarafından
belirlenen üyenin hazır olmadığı ve olumlu oyunu kullanmadığı Yönetim Kurulu
toplantılarında aşağıda belirtilen hususlara ilişkin bir karar alınmamasını
sağlayacaktır:
- Sermaye artırımları (Ray Sigorta’nın mevzuattan kaynaklanan sermaye
yeterliliklerine ulaşmak için yapılacak olanlar hariçtir);
- Ana sözleşmede yapılan Satıcı’nın haklarını etkileyecek özelliğe sahip tüm
değişiklikler ve
- Ray Sigorta bütçesinde, bir önceki yıla ait Ray Sigorta bütçesinin %(…)’unu
aşan bir miktarda artırım yapılması veya %(…)’sini aşan miktarda bir azaltma 100
gerçekleşmesi veya bütçenin herhangi bir özellikli kaleminde bir önceki yıla
oranla Ray Sigorta bütçesinde %(…)’yi aşan bir azalma veya %(….)’ü aşan
oranda bir artırıma sebep olacak değişiklikler yapılması
H.2.2. Bildirimin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ
Kapsamında Değerlendirilmesi
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya 110
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
İşlem öncesi Doğan Holding Ray Sigorta’nın %(…) oranında hissesine sahiptir.
%(…) oranında hisse ise yatırımcılara aittir. İşlem sonrasında hisselerin
%(….)’sini TBIH elde edecek olup,.dDiğer hissedarlar %(…) oranında hisse ile
Doğan Holding ve %(…) oranında hisse ile yatırımcılardır.
Bildirim konusu işlem, devre konu şirketin kontrol yapısında değişikliğe neden
olduğundan, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralmadır.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin 120
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
Ray Sigorta’nın 2006 yılı cirosu (………………) YTL. olarak gerçekleşmiş olup, -
diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu
anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, devralan TBIH’nin ilgili pazarda faaliyeti bulunmaması nedeniyle,
devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi 130
07-41/450-172
4
anlamında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.3. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından
Değerlendirme
Bildirim konusu işlemi düzenleyen sözleşme’nin 10. maddesi aşağıdaki gibidir:
“ 10.1 Doğan, gerek tek başına gerekse Bağlı Kuruluşlarıyla birlikte olsun
(gerçek kişiler hariç) işbu Sözleşmenin tarihinden başlayarak (i) Doğan’ın veya
Bağlı Kuruluşlarının Şirkette hiçbir Hissesinin kalmadığı tarihe kadar ve (ii)
gerektiği takdirde Türk Rekabet Kurumunun onayına tabi olmak şartıyla, 140
Doğan’ın veya Bağlı Kuruluşlarının Şirkette hiçbir Hissesinin kalmadığı tarihin
üçüncü yıldönümüne kadar, kendi hesabına olsun ya da hissedar, ortak, ortak
girişim üyesi, yönetim kurulu üyesi, idareci, danışman, alacaklı ve/veya temsilci
sıfatıyla veya başka sıfatlar altında olsun, doğrudan veya dolaylı olarak:
10.1.1 Türkiye’de (Kuzey Kıbrıs dahil) hiçbir sigortacılık işi yapmayacaktır ya da
sigorta faaliyetiyle uğraşmayacaktır ya da bir sigorta işinde mülkiyet hakkına
sahip olmayacaktır (“Faaliyet Sahası”);
10.1.2 Şirketin herhangi bir çalışanına, danışmanına veya temsilcisine, görevi
bırakması için teklif götürmeyecektir; ya da
10.1.3 Şirketin müşterilerine, tüketicilerine, hissedarlarına veya tedarikçilerine, ya 150
da resmi mercilere, Şirketle iş ilişkisi kurmamaları, mevcut iş ilişkisinin kapsamını
azaltmaları veya bu ilişkiye son vermeleri yönünde doğrudan veya dolaylı olarak
talepte veya tavsiyede bulunmayacaktır, ya da doğrudan veya dolaylı olarak
başka herhangi bir şekilde, Şirket ve müşterileri, tüketicileri, hissedarları, veya
tedarikçileri, ya da resmi merciler arasındaki iş ilişkilerine (açık, zımni veya diğer)
müdahale etmeyecektir, bu ilişkileri bozmayacaktır ya da bozma girişiminde
bulunmayacaktır.
10.2 Madde B.10 hükümleri dikkate alınmaksızın Doğan gerek tek başına olsun
gerekse Bağlı Kuruluşlarıyla birlikte olsun:
10.2.1 Faaliyet Sahasında faaliyet gösteren ve halka açık işlem gören herhangi 160
bir şirkette portföy yatırımı kabilinden hisseye sahip olabilir, ancak Doğan veya
ilgili Bağlı Kuruluşu söz konusu şirkette yönetim kurulu üyeliği yapmayacaktır ya
da bu şirketin bir yönetim kurulu üyesini atamayacaktır ya da bu şirketin
yönetiminde başka biçimlerde yer almayacaktır; ya da
10.2.2 Yıllık cirosunun (konsolide esasta) %(….)’ü aşmayan bölümünü Faaliyet
Sahasından elde eden bir şirkette hisse sahibi olabilir.”
Sözleşme’nin 11. ve 13. maddeleri de aşağıdaki gibidir:
11. Gizlilik. Taraflardan her biri, kendisi ve Bağlı Kuruluşları adına, işbu
Sözleşmenin bir hükmünün ihlalinden kaynaklanmayan nedenlerle kamunun
bilgisine ulaşanlar hariç, Şirketin faaliyetiyle ilgili olan, ve o anda kamunun 170
genelince bilinmeyen bilgileri (“Gizli Bilgiler”) açıklamamayı, ifşa etmemeyi veya
başkalarına aktarmamayı (işbu Sözleşmenin ayrıntıları dahil) taahhüt
etmektedirler. Ayrıca, Taraflardan her biri, kendisi ve Bağlı Kuruluşları adına,
07-41/450-172
5
Gizli Bilgileri, her durumda ilgili olduğu ölçüyle sınırlı olmak kaydıyla (i) Şirketin
münhasır menfaatine olmadıkça, (ii) işbu Sözleşme kapsamındaki haklarını
kullanmak veya yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli olmadıkça, (iii)
kendisinin veya doğrudan veya dolaylı bir hissedarının tabi olduğu herhangi bir
kanun, idari talep veya borsa tüzüğü uyarınca gerekli olmadıkça, herhangi bir
şekilde kendi menfaati veya amaçları doğrultusunda ya da üçüncü şahısların
menfaati veya amaçları doğrultusunda kullanmamayı, ya da zımnen muvafakat 180
göstermek suretiyle veya başka biçimlerde olsun üçüncü şahısların kullanmasına
izin vermemeyi veya yardım etmemeyi taahhüt etmektedirler. Kapanışta, Gizlilik
Sözleşmesi, Şirketle ilgili bilgiler konusunda sona erecek, ancak Satıcıyla ilgili
bilgiler konusunda yürürlükte kalmaya devam edecektir.
13.3. Fesih İşbu Sözleşmenin hangi nedenle olursa olsun feshi Madde A. 0
(Gizlilik) hükümlerini etkilemeyecek ve söz konusu Madde hükümleri, Kapanışı
izleyen 2 yıl boyunca geçerli kalmaya devam edecektir.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine tabi devralma işlemlerinde, tarafların işlemin
bir parçası olarak düzenledikleri bir takım rekabet sınırlamaları özellikle rekabet
etmeme yükümlülükleri, dağıtım anlaşmaları veya lisans anlaşmaları gibi 190
düzenlemeler işlemle doğrudan ilgili ve zorunlu oldukları ölçüde yan sınırlama
olarak değerlendirilmekte ve işleme izin verilmektedir. Yan sınırlama kabul
edilmeyen sınırlamalar ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ayrıca
değerlendirilebilmektedir. Birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının
yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte
değerlendirilmesi için söz konusu yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve
gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık”
kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Yukarıda iki grup halinde aktarılan rekabet yasaklarının bu çerçevede
değerlendirilmesi gerekmektedir. Buna göre, Sözleşme’nin 10. maddesi ile 200
Doğan grubuna hissedarlığı süresince ve hissedarlığının sona ermesinden sonra
üç yıl boyunca kapsamlı rekabet yasakları getirildiği görülmektedir. Yukarıda yer
verilen yapılanmaya ilişkin madde hükmünde belirtildiği üzere, Doğan Holding ve
bağlı kuruluşları %5 ve daha üzeri hisse oranına sahip oldukları sürece Yönetim
ve Denetim Kurullarına üye atama yetkisine sahip olacaktır. Özellikle, Yönetim
Kurulu’nda bulunma yetkisinin ticari sırlara ve işletme sırlarına ulaşma imkânı
tanıyacağının, dolayısıyla aynı ilgili ürün pazarlarında faaliyet gösterilmesi yani
rekabet yasağı bulunmaması halinde işlem taraflarının karşılıklı güven temelinde
hareket etmelerinin zorlaşacağının kabul edilmesi yerinde görülmektedir. Bu
nedenle, inceleme konusu rekabet yasaklarının işlemle doğrudan ilgili oldukları 210
ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı olduklarının kabul edilmesi
gerekmektedir. Buna karşılık, %(…) hisse oranının altına düşülmesi halinde
Doğan grubu Yönetim ve Denetim Kurullarında temsil edilme hakkını
kaybedeceğinden, yukarıda anılan ticari sırlara ve işletme sırlarına ulaşma
imkânı da ortadan kalkmış olacaktır. Dolayısıyla orantılılık kriterinin sağlanması
adına, rekabet yasağının, Doğan Holding ve bağlı kuruluşlarına ait hisse oranının
%(…)’in altına düşmesinden itibaren 3 yıl olacak şekilde düzenlenmesinin
gerektiği kanaatine varılmıştır. 11. ve 13. maddelerde getirilen gizliliğe ilişkin
düzenleme ve bu temelde tanımlanan rekabet yasağı ise “yoğunlaşma ile
07-41/450-172
6
doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve 220
“orantılılık” kriterlerini yerine getirmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un
7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde 230
azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2. Hisse Alım ve Hissedarlık Sözleşmesi’nin “B. Hissedarlık Sözleşmesi” başlıklı
ikinci bölümünün 10. maddesi ile Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. ve bağlı
kuruluşlarına getirilen rekabet yasağının, bu yasağın süresinin; Doğan Şirketler
Grubu Holding A.Ş veya bağlı kuruluşlarının, Ray Sigorta A:Ş.’nin Yönetim
ve/veya Denetim Kurulu’nda temsil edildiği sürenin bitiminden (Doğan Şirketler
Grubu Holding A.Ş veya bağlı kuruluşlarının Ray sigorta’daki hisse oranının
%5’in altına düşmesinden) itibaren 3 yılı aşmayacak şekilde düzenlenmesi
halinde yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBIRLIĞI ile karar verilmiştir. 240
Full & Egal Universal Law Academy