Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-3-61 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 07-42/459-175
Karar Tarihi : 23.5.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Hilmi BOLATOĞLU
C. ŞİKAYET EDEN : Gülşah Gıda Tur. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Roberto PENNETTI
Colony Outlet ve Yaşam Merkezi
Fast Food Katı No:51 E-5 Londra Asfaltı 20
Bağlar Mevkii Küçükçekmece / İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
ECE Türkiye Proje Yönetim A.Ş.
Ihlamur Yıldız Cad. No.10 Toprak Center A Blok K:8
34353 Beşiktaş / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Halihazırda Eskişehir’de yapımı süren ve ECE Türkiye
Proje Yönetim A.Ş. tarafından işletilecek olan ESPARK Alışveriş Merkezi’nde
dükkan kiralamak isteyen şikayetçinin talebinin reddedilmesi suretiyle 4054 30
sayılı Kanun’un ihlal edildiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: E-posta başvurusunda; halen Eskişehir’de yapımı süren ve
bittiğinde ECE Türkiye Proje Yönetimi A.Ş. (Ece Türkiye) tarafından işletilecek olan
Espark Alışveriş Merkezi’nde (Espark) Gülşah Ltd. tarafından bir dükkan kiralanmak
istendiği, bu talebin başta kabul edildiği ancak sonra gerekçesiz olarak reddedildiği,
ECE Türkiye’nin bu davranışının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
kapsamında ihlal oluşturduğu öne sürülmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.4.2007 tarih, 2743 sayı ile intikal eden 40
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesi
uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 11.5.2007 tarih ve 2007-3-61/İİ-07-
ŞYA sayılı İlk İnceleme Raporu 18.5.2007 tarih, REK.0.07.00.00-110/104 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 07-42 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikâyete konusu sözleşme yapmayı
reddetme eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında bir ihlale yol
açmadığı, dolayısıyla şikâyetin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı ifade
edilmektedir. 50
07-42/459-175
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Şikayet EdilenTaraf: ECE Türkiye Proje Yönetimi A.Ş. (Ece Türkiye)
ECE Türkiye, alışveriş merkezleri projeleri geliştirmek, projeleri hayata geçirmek,
kiralamak ve mevcut alışveriş merkezlerine yönetim hizmeti sunmak hedefleri
çerçevesinde 2000 yılında Türkiye’de faaliyete geçmiş yabancı sermayeli bir şirkettir.
Şirkette, bu alanda Avrupa’nın önde gelen gruplarından “ECE Projektmanagement”
ve ABD’nin bu alandaki ikinci büyük yatırımcı grubu olan General Growth Properties”
ortak durumundadır. ECE Türkiye; planlama, projelendirme, bütçeleme, muhasebe, 60
hukuki hizmet, yönetim ve kiralama gibi proje başlangıcından alışveriş merkezinin
işletilmesine kadar tüm aşamaları kapsayan bir yelpazede çalışmaktadır. Türkiye’de
Metrocity-Levent, Town Center, Carrefoursa Maltepe Park, Ankamall, Beylikdüzü ve
Antalya Migros alışveriş merkezleri ECE Türkiye tarafından yönetilmektedir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
İlgili başvuruda, ECE Türkiye’nin Espark Alışveriş Merkezi’ndeki hızlı servis restoranı
yerlerini kendisi ile doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye bağlantısı içinde
bulunduğu şirketlere kiralandığı, şikayetçi Gülşah Ltd’nin “MyPide” markası altında 70
gerekli gıda kriterlerine ve marka bilinirliğine sahip olduğu halde objektif bir neden
gösterilmeksizin dükkan kiralama talebinin reddedildiği ifade edilerek, bu durumun
4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddia edilmiştir. Şikayetçinin dile getirdiği iddialar
Kanun’un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullanılması kapsamında
incelenebilecek iddialardır.
Belirli bir pazarda faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsün Kanun’un 6. maddesini
ihlal ettiğinden bahsedebilmek için iki temel unsurun bir arada bulunması
gerekmektedir:
1- İnceleme konusu teşebbüs ilgili pazarda hakim durumda olmalıdır, 80
2- Bu teşebbüsün eylemleri rekabet hukuku anlamında bir kötüye kullanma hali
teşkil etmelidir.
Bu iki unsurdan birinin yokluğu halinde inceleme konusu eylemlerin Kanun’un 6.
maddesini ihlal ettiğinden söz etmek mümkün değildir. Çeşitli Kurul kararlarında da
ifade edildiği üzere, eğer bir teşebbüsün eylemi kötüye kullanma oluşturmuyorsa,
teşebbüsün hakim durumda olup olmamasından bağımsız olarak, eylem 6. maddeyi
ihlal etmeyecektir.
Şikayet dilekçesinde kötüye kullanma hali olarak gösterilen olay Ece Türkiye’nin 90
Gülşah Ltd.’ye kiralık dükkan vermemesi yani sözleşme yapmayı reddetmesidir.
Sözleşme yapmayı reddetme olgusunun 6. madde anlamında bir ihlale yol açtığının
tespit edilebilmesi için zorunlu unsurun sahibi olan hakim durumdaki teşebbüs, alt
pazardaki rakibinin bu talebini reddetmiş olmalı ve bu reddediş hiçbir haklı nesnel
nedene dayanmıyor olmalıdır.
Yukarıdaki noktadan hareketle 6. maddenin ihlalinden söz edebilmek için, Ece
Türkiye’nin kontrolünde bulundurduğu Espark bir zorunlu unsur teşkil etmeli ve Ece
Türkiye alt pazarda (gerçek veya potansiyel) rakip durumunda bulunan diğer
teşebbüslerin bu unsura (Espark’a) erişimini haklı bir nedene dayanmaksızın 100
07-42/459-175
3
engelleyerek sahip olduğu pazar gücünü genişletmeye veya alt pazardaki rekabeti
bütünüyle ortadan kaldırmaya çalışıyor olmalıdır.
Somut olayda ise, Ece Türkiye’nin alt pazar niteliğindeki hızlı servis restoranları
pazarında doğrudan ya da dolaylı bir faaliyeti olmadığı bilgisi raportörlerce 4.5.2007
tarihinde yapılan görüşmeden anlaşılmıştır. Bu durumda, bir teşebbüsün alt
pazardaki rekabetten yararlanmak yerine buradaki rekabeti kısıtlamaya çalışması
rasyonel bir davranış olmayıp bu durumun ilgili teşebbüse herhangi bir fayda
sağlaması da imkan dahilinde değildir. Dolayısıyla böyle bir karar nedeniyle hızlı
servis restoranları pazarında rekabetin kısıtlanmadığı, hızlı servis restoranları 110
pazarında coğrafi pazarın “Espark Alışveriş Merkezi” olarak en dar şekilde
belirlenmesi durumunda dahi Ece Türkiye’nin rekabeti sınırlama amacıyla hareket
etmediği ya da böyle bir etkiyi doğumadığı kanaatine varılmıştır.
Ayrıca, Ece Türkiye’nin sözleşme yapmama davranışının rekabeti kısıtlamak gibi bir
amaç ile değil, rasyonel ve haklı iş gerekleriyle yaptığı kanaatine varılmıştır. Alışveriş
merkezlerinde sınırlı sayıda işletmeye yer sağlanabileceğinden yeme-içme
bölümlerine talip olan teşebbüsler arasında yapılacak seçim karşılıklı pazarlıklar ve
tarafların stratejik kararları sonucunda şekillenmektedir.
120
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu şikayet ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy