Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-96
Karar Sayısı : 07-56/631-213 (Ortak Girişim)
Karar Tarihi : 4.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya
ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- İndeks Bilgisayar Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş.
- Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş.
Temsilcileri Av. Murat ÖZTÜRK
Strazburg Cad. 10/11-12 Sıhhıye/Ankara 20
D. TARAFLAR :- İndeks Bilgisayar Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş.
Ayazağa Köyü. Cendere Yolu No:9/4 Şişli/İstanbul
- Datatec International Limited
110 Buckingham Avenue, Slough, Berkshire,
SL1 4PF ENGLAND
E. DOSYA KONUSU : İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş ve kontrolünde
bulunan Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş.’nin Neteks İletişim Ürünleri
Dağıtım A.Ş.’de sahip oldukları hisselerden bu şirketin toplam %49,9998 30
sermayesine tekabül eden kısmının Datatec International Limited tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : 30.5.2007 tarih ve 3780 sayı ile Kurum kayıtlarına giren
başvuruda eksiklikler tespit edilmesi üzerine, taraflardan 8.6.2007 tarih ve 2031 sayılı
yazı ile söz konusu eksikliklerin giderilmesi istenmiş, talep edilen bilgi ve belgeler
12.6.2007 tarih ve 4016 sayı ile Kurumumuza intikal etmiştir.
Başvuru konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7.
maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin 26.6.2007
tarih, 2007-2-96/Öİ-07-MÇ sayılı Devralma Ön inceleme Raporu, 26.6.2007 tarih ve 40
REK.0.06.00.00-120/201 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-
56 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu, İşlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili ürün pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı, Hisse Satışı Sözleşmesi’nin 11. maddesinde yer alan rekabet yan sınırlama
sayılarak bildirim konusu işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir.
07–56/631–213
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1.Taraflar
H.1.1. İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş (İndeks)
Neteks İletişim Ürünleri Dağıtım A.Ş. (Neteks) hisselerinin çoğunluğuna sahip olan
İndeks’in faaliyet alanı bilişim sektöründe PC, dizüstü bilgisayar, yazıcı, sunucu,
çevre birimleri ve yazılım ürünleri toptan satışıdır. Bildirim formunda İndeks’in 2006
yılında toplam (…………….) YTL ciro elde ettiği ifade edilmektedir.
H.1.2. Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. (Datagate)
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, bilgisayar ana parçaları (anakart, mikro
işlemci, sürücü, ekran ve ekran kartı, optik ürünler, sürücü ürünleri, hafıza ürünleri
vs.) ile yedekleme ürünleri ve yedekleme yazılımlarının toptan satışı faaliyetini 60
yürüten Datagate, İndeks tarafından kontrol edilmektedir. Datagate’in 2006 yılı
toplam cirosu (…………….) YTL’dir.
H.1.3 Datatec International Limited (Datatec)
Ağ kurulum alanında faaliyet gösteren Datatec, %100 Datatec Limited tarafından
kontrol edilmektedir. Datatec Limited Güney Afrika’da mukim, iştirakleriyle dünya
çapında ağ kurulumu (networking) ve iletişim alanında faaliyet gösteren bir holding
şirketidir. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre Datatec Grubu’nun 2006 yılı
toplam cirosu (…………….) ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Datatec Limited’in
ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Ortak Adı/Unvanı Sermaye Payı (%)
Halka Arz 67,10
Jens Montanana 6,90
Public Investment Commissioners (SA) 11,60
Old Matual Life Assurance co Limited (SA) 14,40
Toplam 100
H.2. İlgili Pazar 70
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
İnternet ve bilgisayar ağları günümüzde iletişim, iş yaşamı, eğitim ve eğlencenin
önemli bir kısmına hizmet etmektedir. Kurumların da iş süreçlerini elektronik ortama
taşımaları, her türlü iş akışının (e-business, e-CRM, e-learning, v.b.) web üzerinden
yapılması günümüzde hızla yaygınlaşmaktadır. Söz konusu hizmetler önemli iletişim
altyapıları ve ekipmanlarının sağlanmasını gerektirmektedir. Neteks bu alanda hizmet
vermek üzere geliştirilmiş iletişim sistemleri ve ekipmanları üreticisi birçok firmanın
ürünlerinin Türkiye’deki dağıtıcısı olarak hizmet vermektedir. Neteks’in Türkiye
sınırları içinde dağıtıcılık anlaşmasına sahip olduğu firmalar Cisco Systems, Nortel
Networks, 3Com, HP, HCS, Corning, LinkSys, Airties,Trend Micro, Check Point ve 80
APC’dir. Söz konusu firmaların ürün yelpazelerinde farklılıklar olmakla birlikte Neteks
genel olarak bu firmaların LAN( Local Area Network- Yerel Alan Ağ) ürünleri, WAN
(Wide Area Network – Geniş Alan Ağı) ürünleri, ADSL modem/router, kablosuz
erişim cihazları, ağ güvenliği ürünleri ve data kablolama ürünlerini satmaktadır. LAN
(Local Area Network – Yerel Alan Ağ) ürünleri; küçük, orta ölçekli veya büyük
kurumsal müşterilerin kendi ofisleri, binaları veya kampüsleri içinde bulunan PC,
server, yazıcı ve diğer paylaşılan cihazların birbirleri ile bağlantısını sağlayan anahtar
ürünlerdir. LAN ürünlerinin çalışabilmesi için öncelikle uygun bir bakır ve/veya fiber
kablolama altyapısının kurulması gerekmektedir. Neteks bu altyapı için gerekli ürün
yelpazesinin de (kablo, patch panel, duvar prizi, patch kablo, fiber sonlandırma 90
07–56/631–213
3
kutuları, v.b) dağıtımını yapmaktadır. WAN (Wide Area Network – Geniş Alan Ağı)
ürünleri kurumların internet bağlantıları ve/veya şube-merkez bağlantılarını sağlayan
yönlendirici ürünleridir. İnternet bağlantılarında ortaya çıkan güvenlik sorununa
yönelik firewall, anti-spam özellikli ürünler ise güvenlik ürünleri olarak
tanımlanmaktadır. ADSL modem/router ve kablo ihtiyacını ortadan kaldıran, temelde
ofis içinde kullanılan kablosuz bağlantı ürünlerini kapsayan bireysel kullanıcı
ihtiyaçlarına yönelik internet bağlantı çözümleri için geliştirilmiş cihazların da Neteks
tarafından dağıtımı yapılmaktadır. Devralma işlemi taraflarından İndeks, bilişim
sektöründe PC, dizüstü bilgisayar, yazıcı, sunucu, çevre birimleri ve yazılım ürünleri
toptan satışı yapmaktadır. 100
İlgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal veya
hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı
sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır. Devre konu olan
Neteks’in ağ kurulum alanında faaliyet göstermesi nedeniyle bildirim konusu işlem
bakımından ilgili ürün pazarı “ağ kurulum ve iletişim ekipmanları ve hizmetleri pazarı”
olarak tespit edilmiştir.
Söz konusu ilgili ürün pazarının detaylı bir inceleme sonucunda ağ kurulum ürün ve
hizmetlerinin niteliksel özelliklerine bağlı olarak alt pazarlara ayrılabilmesi ihtimali
bulunmakla birlikte inceleme konusu işlem bakımından böyle bir değerlendirmeye
ihtiyaç gerek görülmemiştir. 110
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devre konu Neteks, Türkiye’de bilgisayar ürünlerini alış ve satışını yapan, buna
uygun faaliyet konusuna sahip her firmaya ürünler satabilmektedir. Neteks’in bayileri
ile yapmış olduğu özel bir sözleşme bulunmamaktadır. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar,
devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki
rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle
rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirim formunda, Neteks’in %49,9998’ini temsil eden hisselerin Datatec’e (Alıcı) 120
devir işlemini gerçekleştirmek amacıyla, İndeks, Datagate ve Alıcı arasında yürürlüğe
girmesi Rekabet Kurulu iznine bağlı olan Hisse Satışı Sözleşmesi’nin 3.5.2007
tarihinde imzalanmış olduğu bildirilmektedir. Mevcut durumda Neteks’in ortaklık
yapısı aşağıdaki gibidir.
Ortak Adı/Unvanı Sermaye Payı(%) Hisse Adeti
İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş. 69,9997 769.997
Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. 24 264.000
Zafer Kurdakul 3 33.000
Erhan Mustafa Doğan 3 33.000
Nevres Erol Bilecik 0,0001 1
Salih Baş 0,0001 1
Atilla Kayalıoğlu 0,0001 1
Toplam 100 1.100.000
Dosya mevcudu bilgilere göre, Neteks hisselerinin Datatec’e devri öncesinde
Neteks’in mevcut ortaklarından Mustafa Erhan Doğan hisselerinin tamamı olan
33.000 adet hisseyi ve Zafer Kurdakul hisselerinin tamamı olan 33.000 adet hisseyi
İndeks’e devredecektir. Bu devir sonrasında İndeks’in Neteks’teki hisse sayısı
835.997 adet olacaktır. İndeks bu hisseleri devraldıktan sonra 285.998 adet hissesini
Alıcı’ya,1 adet hissesini de Alıcı’nın belirleyeceği Alıcı grubundan bir şirkete 130
07–56/631–213
4
devredecektir. Datagate ise hisselerinin tamamı olan 264.000 adet hisseyi Datatec’e
devredecektir. Bununla birlikte mevcut ortaklardan Atilla Kayalıoğlu toplam 1
hissesini yine Alıcı’nın belirleyeceği Alıcı Grubundan bir şirkete devredecektir. Söz
konusu devir işlemlerinden sonra Neteks’in ortaklık yapısı aşağıda yer verilen şekilde
olacaktır.
Ortak Adı/Unvanı Sermaye Payı(%) Hisse Adeti
İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş. 49,9998 549.998
Nevres Erol Bilecik 0,0001 1
Salih Baş 0,0001 1
Datatec 49,9998 549.998
Datatec adayı 1 0,0001 1
Datatec adayı 2 0,0001 1
Toplam 100 1.100.00
1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma sayılan haller 140
arasında kabul edilmektedir.
Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi ve
dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi çerçevesinde
birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır;
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim
arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, bildirim konusu işlemin
yukarıda sayılan unsurları taşıdığı ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak 150
girişim işlemi olduğu, dolayısıyla işlemin, birleşme/devralma işlemi olarak kabul
edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “Bu tebliğin 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı [yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası] aşması
halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur. ” ifadesi yer almaktadır.
Bildirim formunda Neteks’in 2006 yılı için toplam (…………….) YTL ciro elde ettiği
bildirilmiştir. Devir işleminin konusunu oluşturan şirketin cirosunun Tebliğ’in 4. 160
maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşması nedeniyle, herhangi bir pazar payı
değerlendirmesine gerek görülmeksizin, söz konusu işlemin Rekabet Kurulu’nun
iznine tabi bir işlem olduğu sonucuna varılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya
herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, 170
07–56/631–213
5
devralması hukuka aykırı ve yasaktır.” Bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde “…hakim durum yaratmayan veya bir hakim durumu
güçlendirmeyen ve bunun sonucu olarak ülkede veya bir bölümünde etkin rekabeti
önemli ölçüde engellemeyen birleşme veya devralmalara izin verilir.” ifadeleri yer
almaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Datatec’in Türkiye’de ilgili ürün pazarında
bizzat veya herhangi bir iştiraki aracılığıyla faaliyeti ve cirosu bulunmadığı
anlaşılmaktadır. Bu sebeple dosya konusu devralma işlemiyle Neteks’in mevcut
pazar payı değişmeyecek, yalnızca Neteks üzerindeki “kontrol” değişikliğe
uğrayacaktır. Bu bakımdan, başvuru konusu devralma işleminin, ilgili ürün pazarında 180
bir hakim durum yaratması veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmesinin ve
böylece ilgili ürün pazarında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı sonucuna varılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan Hisse Satışı Sözleşmesi’nin 11. maddesi rekabet
etmemeye ilişkin Satıcılar açısından sınırlayıcı taahhütler öngörmektedir. Söz konusu
maddede:
“Satıcılar, Tamamlama Tarihinden itibaren başlayacak 3 yıl boyunca, Şirketin ya da
Bağlı Şirketin ticari faaliyette bulunduğu coğrafi bölgede Satıcılardan herhangi biri
tarafından dağıtılan ürünleri satmamayı ya da dağıtmamayı Alıcıya taahhüt eder;
velev ki bu sınırlama P.N.B. üretim hattına dahil edilmeyen ve Hewlett-Packard 190
Teknoloji Çözümleri Ltd.Şti. tarafından dağıtımı yapılan ürünleri kapsamasın.
Satıcılar, Tamamlama Tarihinden itibaren başlayacak 3 yıl boyunca Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içinde Şirketin Tamamlama Tarihindeki faaliyetleriyle tamamen
ya da kısmen rekabet edecek herhangi bir şirketi ya da işi (doğrudan ya da dolaylı
olarak) kurmamayı, böyle bir şirketten hisse ya da sair menfaatler edinmemeyi
Alıcıya taahhüt eder.” ifadeleri yer almaktadır.
Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının
bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. 200
Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili
ve gereklidir. Söz konusu yükümlülüklerin sadece satıcılara getirildiği ve üçüncü
kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir. Hisse Satışı
Sözleşmesi’nin yukarıda anılan maddesi ile getirilen rekabet yasağı devir tarihinden
itibaren Neteks’in faaliyet alanı ile sınırlıdır. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam
bakımından da orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında da, bildirim
konusu devralma işlemi bakımından 3 yıllık rekabet yasağı süresinin makul olduğu
kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 210
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
07–56/631–213
6
2. Hisse Satışı Sözleşmesi’nin 11. maddesinde düzenlenen rekabet etmeme
yükümlüğünün yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 220
Full & Egal Universal Law Academy