Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-77 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-56/657-227
Karar Tarihi : 4.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. 10
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK,Remzi Özge ARITÜRK, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Putzmeister AG
Max-Eyth Strasse10, D-72631 Aichtal, ALMANYA
Temsilcisi Av. Handan Oktay WELDİSHOFER
Yamaner&Yamaner Hukuk Bürosu
Cumhuriyet Cad. Gezi Apt. No:9/9-10 Taksim, 80090 İstanbul
D. TARAFLAR : - Erman YERDELEN
Eski Büyükdere Cad. USO Center Maslak/İstanbul
- Ali BABAOĞLU 20
İstanbul Evleri D.12, Göktürk/İstanbul
- Merve YERDELEN ELLİALTIOĞLU
Zümrütler Mah. Hanımeli Cad. No:2, Maltepe/İstanbul
- Begüm YERDELEN
Zümrütler Mah. Hanımeli Cad. No:2, Maltepe/İstanbul
- Putzmeister AG
Max-Eyth Strasse10, D-72631 Aichtal, ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Erman YERDELEN, Ali BABAOĞLU, Merve YERDELEN
ELLİALTIOĞLU ve Begüm YERDELEN’e ait toplam %40,4580 oranındaki Tatmak
Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin, hâlihazırda anılan Şirket hisselerinin 30
%59,5420’sine sahip olan Putzmeister AG tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.5.2007 tarih ve 3321 sayı ile giren ve
dosyadaki eksiklikleri 11.6.2007 tarih ve 3961 sayılı yazı ile tamamlanan başvuru
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 26.6.2007 tarih ve 2007-2-77/Öİ-07-
EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 29.6.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-
120/205 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda;
a) Bildirim konusu devralma işleminin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu
Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem
olduğu,
b) Ancak işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratan veya mevcut hakim durumu daha da güçlendiren ve bunun sonucunda
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı,
c) ‘Hisse Satın Alım Anlaşması’nın “Rekabet Etmeme” başlıklı 9. maddesinde ve
“Rekabet Etmeme Taahhüdü” başlıklı 6 nolu ekinde getirilen rekabet yasağının; 50
Süresinin 5 yıldan 3 yıla indirilmesi,
Kapsamının Tatmak Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin faaliyet alanı ile
sınırlı olacak şekilde düzenlenmesi,
Yükümlülüğün sadece Erman Yerdelen, Ali Babaoğlu, Merve Yerdelen
Ellialtıoğlu ve Begüm Yerdelen’e getirilecek şekilde düzenlenmesi
şartlarıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Devralma İşlemi
Bildirime konu işlem, 27.3.2007 tarihli “Hisse Satın Alım Anlaşması” uyarınca Erman
Yerdelen, Ali Babaoğlu, Merve Yerdelen Ellialtıoğlu ve Begüm Yerdelen’e ait, toplam 60
%40,4580 oranındaki Tatmak Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Tatmak) hisselerinin,
halihazırda anılan şirket hisselerinin %59,5420’sine sahip olan Putzmeister AG
(Putzmeister) tarafından devralınmasına ilişkindir. Devralma işlemi sonucunda,
Putzmeister Tatmak hisselerinin tamamına ve mutlak kontrolüne sahip olacaktır.
Sözleşme 27.3.2007 tarihinde imzalanmış olmakla birlikte, sözleşmenin “Kapanış”
başlıklı 4. maddesine göre;
“…Kapanış tarihinde aşağıdaki adımlar tamamlanmış olacak ve alıcı ve satıcılar söz
konusu adımların gerçekleşmesi için gereken ve uygun olan tüm kararları, bildirimleri
ve diğer belgeleri temin edecektir;
a) Taraflar satışa konu hisselerin devri için Rekabet Kurulunun izninin alındığını teyit 70
edeceklerdir. …”
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan Taraf: Putzmeister AG (Putzmeister)
İleri teknoloji hizmetine odaklanmış makinelerin işletimini, üretimini ve satışını dünya
çapında gerçekleştiren Putzmeister’in faaliyetleri beton sevkiyat/dağıtım sistemleri,
kamyone monte/hareketli beton pompası ve yerleştirme sistemleri, sabit beton
pompaları, yerleştirme vinçleri ve donanımları, sevkiyat boruları/boru sistemleri,
sistem mühendisliği, yüksek yoğunluğu olan katıların boru ile taşınması, tünellerde ve
yer altı işlerinde beton yerleştirme ve çamur pompalama, robot ve işleme teknolojileri,
harç makineleri, zemin kaplama malzemesi taşıyıcıları, profesyonel yüksek basınçlı 80
temizleme, enjeksiyon ve özel uygulamalar, beton püskürtme sistemleri, kamyon
üzeri karıştırma pompaları (PUMI) ve hareketli taşıma bantları (Telebelt)
alanlarındadır.
Putzmeister 1972 yılından beri beton pompası, sıva ve şap makinesi ürünlerinin
Türkiye’ye satışını gerçekleştirmektedir. 1986 yılından bu yana da Tatmak,
Putzmeister’den aldığı lisans çerçevesinde bu ürünlerin üretimini yapmaktadır.
Putzmeister ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Putzmeister Ortaklık Yapısı
Adı-Ünvanı Ortaklık Payı (%)
Putzmeister Holding GmbH 99,23
Brigitte Schlecht 0,77
TOPLAM 100
Putzmeister tarafından kontrol edilen Putzmeister Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
(Putzmeister Türkiye), fabrika binası inşaatının devam etmekte olması nedeniyle 90
henüz fiili olarak faaliyete geçmemiş olmakla birlikte, kamyone monte ve sabit beton
pompası üretimi alanında faaliyet gösterecektir. Putzmeister Türkiye’nin ortaklık
yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Putzmeister Türkiye Ortaklık Yapısı
Adı-Ünvanı Ortaklık Payı (%)
Putzmeister 96
Putzmeister Holding GmbH 4
TOPLAM 100
Dosyadaki bilgilere göre Putzmeister’in 2006 yılı cirosu (…………….) Avro’dur.
Putzmeister Türkiye’nin henüz faaliyete geçmemiş olması nedeniyle herhangi bir
satışı bulunmamaktadır.
H.2.2. Devreden Taraflar: Erman Yerdelen, Ali Babaoğlu, Merve Yerdelen
Ellialtıoğlu Ve Begüm Yerdelen
Tatmak’ın gerçek kişi hissedarlarının hisse oranları ve şirketteki görevleri aşağıda yer 100
almaktadır:
Tablo 3: Tatmak Gerçek Kişi Ortaklarının Hisse Oranları ve Tatmak’daki görevleri
Adı-Ünvanı Ortaklık Payı (%) Görevi
Erman Yerdelen 10,6019 Yönetim kurulu başkanı
Ali Babaoğlu 4,5 Genel müdür
Merve Yerdelen Ellialtıoğlu 12,6785 Yönetim kurulu üyesi
Begüm Yerdelen 12,6785
TOPLAM 40,4580
Anılan gerçek kişilerin Karyer Ticaret Ltd. Şti. (Karyer) ve BMS Beton Makine Servis
Ltd. Şti. (BMS) unvanlı teşebbüslerde sahip oldukları hisse oranları aşağıdaki gibidir:
Tablo 4: Karyer Ortaklık Yapısı
Adı-Ünvanı Ortaklık Payı (%)
Tatmak 35
Erman Yerdelen 25
(Tatmak+)Erman Yerdelen 60
Ali Babaoğlu 15
Merve Yerdelen Ellialtıoğlu 12,5
Begüm Yerdelen 12,5
TOPLAM 100
Bildirim konusu ‘Hisse Satın Alım Anlaşması’nın 8.6. maddesi uyarınca, Karyer’de de
hisse değişikliği meydana gelmektedir. Tatmak’ın Karyer’deki hisselerini Erman
Yerdelen satın almaktadır. Bildirim Formu eklerinde yer verilen yazıda bildirim sahibi
Karyer’de kontrol değişikliğinin söz konusu olmadığı ifade etmektedir.
Karyer şirketi 1953 yılından bu yana inşaat, hafriyat, maden ve beton ekipmanları 110
satış ve satış sonrası hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. Karyer Bomag
yol silindirleri, Marni asfalt plant ve diğer ekipmanları, Putzmeister beton ekipmanları,
Eichoff maden kesiçleri, Hyster forklift ve ataçmanları, Comag temizleme
makinelerinin satışını yapmakta ve yedek parça ve servis hizmetlerini vermektedir.
Tablo 5: BMS ortaklık yapısı
Adı-Ünvanı Ortaklık Payı (%)
Merve Yerdelen Ellialtıoğlu 30
Begüm Yerdelen 30
Ali Babaoğlu 40
TOPLAM 100
BMS 1999 yılından beri muhtelif hazır beton ve müteahhit firmaların beton
pompalarının tamir ve bakım işlemini yapmakta ve bu firmalara beton pompası
kiralama hizmeti vermektedir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı 120
Dosya çerçevesinde, devre konu şirket olan Tatmak gerek Putzmeister lisansı altında
üretimini yaparak gerekse Putzmeister’den satın alarak beton pompaları ile sıva ve
şap makinelerinin satışını gerçekleştirmektedir. Tatmak’ın üretim ve dağıtımını
yaptığı beton pompaları kendi içinde kamyone beton pompası, sabit beton pompası,
dağıtıcı bom ve aksamları, sıva ve şap makinesi, tünel beton pompası ve kamyone
monte beton mikseri olarak ayrılmaktadır. Kamyone monte ve sabit beton
pompalarının %60’lık kısmı Putzmeister’den ithal edilmekte ve geriye kalanları yan
sanayide üretilerek Türkiye’de montajı gerçekleştirilmektedir. Tatmak bu ürünlerin
%80’ini yurt içine, kalanını Azerbeycan, Kazakistan, Türkmenistan gibi Türki
Cumhuriyetlerinde faaliyet gösteren müteahhitlere satmaktadır. 130
Tatmak dağıtıcı bom ve aksamlarını, sıva ve şap makinelerini, tünel içi beton
pompalarını, kamyone monte beton mikserlerini, yüksek basınçlı su ile zemin
temizleme ve yıkama makinelerini, çift cidarlı beton boru sistemlerini, katı atık
pompalama sistemlerini ve konveyör bantlı beton taşıma makinelerini doğrudan
Putzmeister’den ithal ederek satmaktadır.
Tatmak ayrıca üretimini ve dağıtımını yaptığı inşaat makineleri ile ilgili olarak bakım,
onarım ve yedek parça temini gibi satış sonrası hizmetleri sunmaktadır. Tatmak
tarafından bu alanda sunulan hizmetler de üretim ve satış faaliyetleri ile paralel
biçimde ağırlıklı olarak beton pompası ile ilgilidir.
Bu nedenle, söz konusu devralmanın beton pompaları, sıva ve şap makineleri üretim 140
ve dağıtım ve bu ürünlere ilişkin bakım, onarım ve yedek parça hizmetleri
pazarlarında etkili olacağı düşünülmektedir. Ancak dosya konusu devralma işlemi
herhangi bir yoğunlaşma doğurmayacağından, ilgili ürün pazarının dar ya da geniş
tanımlanmasının işlemin değerlendirilmesi açısından bir önemi bulunmamaktadır. Bu
nedenle net bir ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu devralma işleminin Türkiye sınırları içinde rekabetin farklılaşmasına
neden olacak bir unsuru bulunmadığı düşünüldüğünden, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme 150
Bildirime konu işlemde yukarıda anılan gerçek kişilere ait toplam %40,45 oranındaki
Tatmak hisseleri, halihazırda Tatmak hisselerinin %59,54’üne sahip olan Putzmeister
tarafından devralınmaktadır. Tatmak yönetim kurulunun mevcut toplantı ve karar
alma yeter sayıları göz önünde bulundurulduğunda, şirketin Putzmeister ve
hisselerini devredenler tarafından ortak kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla
söz konusu devralma işlemi sonucunda Tatmak her iki tarafın ortak kontrolünden
Putzmeister’in mutlak kontrolüne geçecektir (‘Hisse Satın Alım Anlaşması’nın 8.3.
maddesi uyarınca taraflar, 31.12.2007 tarihine kadar Erman Yerdelen’in Tatmak
yönetim kurulu başkanı ve Ali Babaoğlu’nun da genel müdürü olarak kalması
konusunda anlaşmışlardır.). Bu nedenle dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 160
2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca “Bu
Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi
veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur”.
Tatmak’ın 2006 yılında Türkiye sınırları içerisinde elde ettiği ciro (………………)
YTL’dir. Tatmak 1986 yılından itibaren Putzmeister’den aldığı lisans çerçevesinde
Putzmeister markalı beton pompalarını üretmekte olduğundan, Putzmeister’in 170
Türkiye sınırları dahilinde doğrudan bir faaliyeti ve ilgili ürün pazarında bu rakamın
dışında doğrudan elde edilmiş bir cirosu ya da pazar payı bulunmamaktadır.
Dolayısıyla işlem 25 milyon YTL’lik ciro eşiğini aşmaktadır ve Rekabet Kurulu’ndan
izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğindedir.
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, ana faaliyet konusu Putzmeister ürünlerinin
Türkiye’de satışı olan Tatmak’ın pazar payı yaklaşık % (…-…)’dır. İlgili ürün pazarına
giriş için yasal bir engel bulunmamaktadır. Bununla birlikte ilgili pazarda üretici veya
dağıtıcı olarak faaliyette bulunmak isteyen firmalar know-how’a önem vermek
zorundadırlar.
Bildirim konusu işlem Tatmak’ın ortak kontrolden tek kontrole geçmesinden ibarettir 180
ve herhangi bir yoğunlaşma artışına yol açmamaktadır. Bu çerçevede devralma
işlemi sonucunda pazarda faaliyet gösteren tedarikçilerin sayısının azalmayacağı ve
hakim durumun yaratılmasının veya güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı
anlaşılmaktadır.
Yukarıda da belirtildiği gibi bildirim konusu işlemle Karyer’in halihazırda Tatmak’a ait
olan %35 hissesi de Erman Yerdelen tarafından devralınmaktadır. Karyer’in
Tatmak’ın rakibi olduğu düşünüldüğünde, bu husus da koordinasyon riskini azaltıcı
bir faktör olarak değerlendirilmektedir.
Rekabet Yasağı Hükmünün Değerlendirilmesi
Taraflar arasında imzalanan “Hisse Satın Alım Anlaşması”nın ‘Rekabet Etmeme’ 190
başlıklı 9. maddesi, “Kapanış tarihinden itibaren beş yıllık süre içinde Satıcıların her
biri doğrudan veya dolaylı olarak Şirketle, Alıcıyla ya da Putzmeister Makine Ltd. Şti.
ile (hep birlikte Putzmeister) Putzmeister’in ürün grubunun geliştirme, üretim, ürün
satışı, yedek parça satışı ve satış sonrası hizmetler dahil olmak üzere onların mevcut
faaliyetleri ile aynı alanda Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Azerbaycan,
Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan sınırları içinde
rekabet edecek faaliyetlerde bulunmayacaktır. Fakat özel olarak Putzmeister’in iş
alanında kullanılmayan ve Putzmeister’in ürün grubu içinde yer almayan makinelerde
herhangi bir değişiklik ya da uyarlama olmaksızın kullanılabilen yedek parçalar
buradaki rekabet etmeme yükümlülüğünden hariç tutulmuştur. Putzmeister’in 200
ürünlerini ve servislerini içeren mevcut iş faaliyetlerinin listesi Ek 7’de yer almaktadır.”
… “Her bir Satıcı Kapanış Tarihinde Karyer Ticaret Ltd. Şti. ve BMS Beton Makine
Servis Ticaret Ltd. Şti. tarafından Ek 6’da örneği verilen taslağa uygun şekilde
rekabet etmeme beyannamesinin imzalanmasının temin edileceğini kabul ve taahhüt
eder.” şeklindedir.
Anlaşmanın ‘Rekabet Etmeme Taahhüdü’ başlıklı 6 nolu ekinde yer alan hükümle
Karyer ve BMS’ye rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. “Biz, aşağıda imzası
olanlar, yukarıda yazılı tarihten itibaren beş yıllık süre içinde doğrudan veya dolaylı
olarak Tatmak Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş., Putzmeister AG veya Putzmeister
Makine Ltd. Şti. (hep birlikte Putzmeister) ile Putzmeister’in ürün grubunun geliştirme, 210
üretim, ürün satışı, yedek parça satışı ve satış sonrası hizmetler dahil olmak üzere
onların mevcut faaliyetleri ile aynı alanda Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti,
Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan sınırları
içinde rekabet edecek faaliyetlerde bulunmayacağımızı kabul ve taahhüt ederiz. …
Fakat özel olarak Putzmeister’in iş alanında kullanılmayan ve Putzmeister’in ürün
grubu içinde yer almayan makinelerde herhangi bir değişiklik ya da uyarlama
olmaksızın kullanılabilen yedek parçalar buradaki rekabet etmeme yükümlülüğünden
hariç tutulmuştur.
Buna ek olarak BMS Beton Makine Servis Ticaret Ltd. Şti.’nin aşağıda sayılan
kiralama ve taşeronluk hizmeti verdiği müşterileri ile ilgili faaliyetler yine burada 220
anılan rekabet etmeme hükmünden hariç tutulmuştur:
(a) satış sonrası hizmetler ve yedek parça satışları
(b) onların kullanılmış beton pompalarının satın alımı ve satış…”
Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için
‘yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma’ ölçütleri ile birlikte ‘sadece taraflar
açısından sınırlandırıcı olma’ ve ‘orantılılık’ ölçütlerini de sağlaması gerekmektedir.
Doğrudan ilgili olma unsuru sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı
olması ancak yoğunlaşmanın nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması
anlamına gelmektedir. Gereklilik unsuru ise işleme ilişkin sınırlamanın mevcut
olmaması halinde işlemin hayata geçirilmesinin daha zor ya da maliyetli olması 230
durumunu ifade eder. Amaç maddi varlıkların yanında satıcının sahip olduğu ticari
itibar ve know-how (yöntem bilgisi) gibi maddi olmayan varlıkların da tüm değeriyle
alıcıya geçmesini sağlamaktır. Bu amaca yönelik olarak getirilen sınırlamalar
devralma işlemi için gereklidir.
Herhangi bir teşebbüsün devrinin hem know-how hem de ticari itibar şeklinde müşteri
bağımlılığını da içermesi durumunda, istisnai durumlarda gerekçelendirilebilmesi
halinde daha uzun sürelere izin verilebilmekle birlikte, üç yıllık rekabet yasağı makul
karşılanmaktadır.
Bildirim Formunda, ilgili ürün pazarında üretilen ürünlerin Putzmeister’in yüksek
teknolojiye dayanan patenti ve know-how’ı olmadan üretilmesi ve satışı mümkün 240
olmayan ürünler olduğu ve hisselerini satan kişilerin ortaklıkları süresince bu ileri
teknolojiye vakıf oldukları, dolayısıyla Putzmeister tarafından getirilen 5 yıl süreli
rekabet etmeme yükümlülüğünün makul olduğu, devralan teşebbüs konumundaki
Putzmeister’in pazara yabancı bir firma olduğu ve devralmanın mevcut pazarda
müşteri portföyü ve know-how oluşturmuş olan Tatmak için söz konusu olduğu,
dolayısıyla Putzmeister’in anılan rekabet etmeme yükümlülüğüne ihtiyaç duyduğu
belirtilmiştir.
Tatmak üzerinde ortak kontrole sahip olmak suretiyle Putzmeister ile uzun yıllardır
ticari ilişkide bulunan ve devre konu işlemle hisselerini devreden gerçek kişilerin,
Putzmeister vasıtasıyla Tatmak’ın sahip olduğu know-how’a, müşteri portföyü ve 250
bilgisi, pazar koşulları gibi pek çok konuya dair bilgi sahibi olmaları doğaldır ve
tarafların öngörmesi beklenen bir durumdur. Ayrıca bildirim konusu işlem, alıcının
devralma öncesinde, devre konu teşebbüs üzerinde kendisine kontrol olanağı veren
bir paya sahip olmadığı işlemlerden -rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine
yönelik yapılacak değerlendirmede varılacak sonuç bakımından- ayrılmaktadır.
Çünkü bu nitelikteki devir işlemlerinde alıcı, devre konu teşebbüsün faaliyetlerine
ilişkin know-how, müşteri portföyü, pazar bilgisi gibi konularda önceden hiçbir şekilde
bilgi sahibi değildir ve bu bakımdan, anılan hususlara ilişkin maddi olmayan varlıklar
olarak değerlendirilen bu bilgilerin alıcı için ifade edeceği ekonomik değer, -bildirim
konusu işlemde olduğu gibi- ortak kontrolden tek başına kontrole geçiş niteliğindeki 260
devir işlemlerindekinden daha fazla olacaktır.
Yan sınırlamaların amacının devre konu maddi varlıkların yanında maddi olmayan
varlıkların da tüm değerleriyle alıcıya geçmesi olduğu göz önünde
bulundurulduğunda, diğer tüm koşulların sabit olduğu varsayımı altında, alıcının
devralma öncesinde, devre konu teşebbüs üzerinde kendisine kontrol olanağı veren
bir paya sahip olmadığı devralmalarla karşılaştırıldığında, ortak kontrolden tek başına
kontrole geçiş niteliğindeki devirlerde maddi olmayan varlıklara alıcı tarafından
atfedilecek değer daha düşük ve dolayısıyla satıcıya getirilecek ‘orantılı’ ölçütüne
uygun rekabet etmeme yükümlülüğü de daha kısa olabilecektir.
Ayrıca Putzmeister’in uzun süreden beri Tatmak ile ticari ilişki içerisinde olduğu ve 270
yaklaşık 8 yıldır da Tatmak üzerindeki ortak kontrolün tarafı olduğu göz önüne
alındığında, Putzmeister’in ilgili pazara, pazarın işleyişine v.b. yabancı bir şirket
olduğundan söz etmek olanaklı değildir.
Yukarıda yer verilen nedenlerle 5 yıllık rekabet yasağının orantılılık ölçütü açısından
gerekli olandan daha fazla bir sınırlama olduğu ve yasağın 3 yıl ile sınırlandırılması
sonucuna ulaşılmıştır.
Rekabet etmeme yükümlülüğünün kapsamının satıcının devralma işlemi öncesi ilgili
ürün ve hizmetlerini sunduğu coğrafya ve devralma konusu teşebbüsün ekonomik
faaliyetlerini oluşturan ürün ve hizmetlerle sınırlı olması gerekmekte olup, devre konu
teşebbüsün devralma öncesinde faal olmadığı ürün ve hizmetlere ilişkin ilgili ürün 280
pazarlarında alıcıya koruma getiren düzenlemeler ise ‘gereklilik’ ölçütünü aşmaktadır.
‘Hisse Satın Alım Anlaşması’nda ve 6 nolu ekinde rekabet yasağının ilgili ürün
pazarına ilişkin kapsamı Tatmak, Putzmeister veya Putzmeister Makine Ltd. Şti. ile
Putzmeister’in ürün grubunun geliştirme, üretim, ürün satışı, yedek parça satışı ve
satış sonrası hizmetler dahil olmak üzere onların mevcut faaliyetleri ile aynı alanda
rekabet edecek faaliyetler olarak belirlenmiştir. Bildirim konusu işlem bakımından
yalnızca Tatmak devre konu teşebbüs olduğuna göre, söz konusu işlem öncesi
Tatmak’ın ekonomik faaliyetlerini oluşturan ürün ve hizmetlerin ötesine geçen bir
kapsamdaki rekabet yasağı kapsam bakımından ‘orantılı’ olmayacaktır. Rekabet
yasağının kapsamı devralınacak faaliyetlerle sınırlı olmalıdır. Dolayısıyla söz konusu 290
rekabet yasağının Tatmak’ın halihazırda faal olduğu ürün ve hizmetlerle sınırlı olacak
şekilde düzenlemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Yukarıda da belirtildiği gibi
rekabet yasağı Tatmak tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Azerbaycan,
Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan’a yapılan satışları
da içermektedir. 4054 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesi hükmü
çerçevesinde söz konusu sınırlama anılan kanunun kapsamında değildir.
Yine ‘Hisse Satın Alım Anlaşması’nda ve 6 nolu ekinde Karyer ve BMS’ye yukarıda
yer verilen düzenleme ile aynı şekilde rekabet etmeme yükümlülükleri getirilmiştir.
Satıcının kendisini, kontrolü altındaki acentelerini ve bağlı şirketlerini rekabet
yasağının kapsamı içerisine sokmak suretiyle sınırlandırması mümkün olmakla 300
birlikte, kim/kimler tarafından kontrol edildiğinden bağımsız olarak doğrudan BMS ve
Karyer’in bu yasağın kapsamı içerisine sokulması ‘sadece taraflar açısından
sınırlandırıcı olma’ ölçütünün aşılması anlamına gelmektedir. Zira anılan
teşebbüslerin, ilgili rekabet yasağının geçerli olduğu esnada üçüncü kişilere
devredilmesi durumunda da bu yasak, ‘sadece taraflar açısından sınırlandırıcı olma’
ölçütüne aykırı olarak sürecektir. BMS ve Karyer ancak anılan kişilerin kontrolü
altında bulunduğu sürece ve dolaylı olarak söz konusu rekabet yasağının kapsamı
içinde olabilir. Bu bakımdan söz konusu rekabet yasağı ile getirilen yükümlülüğün
sadece Erman Yerdelen, Ali Babaoğlu, Merve Yerdelen Ellialtıoğlu ve Begüm
Yerdelen ile sınırlı olması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. 310
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına,
2- “Hisse Satın Alım Anlaşması’nın “Rekabet Etmeme” başlıklı 9. maddesinde ve 320
“Rekabet Etmeme Taahhüdü” başlıklı 6 nolu ekinde getirilen rekabet
yasağının;
- Süresinin 5 yıldan 3 yıla indirilmesi,
- Kapsamının Tatmak Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin faaliyet alanı ile
sınırlı olacak şekilde düzenlenmesi,
- BMS Beton Makine Servis Ltd. Şti. ve Karyer Ticaret Ltd. Şti. bakımından
anılan şirketler, Erman YERDELEN, Ali BABAOĞLU, Merve YERDELEN
ELLİALTIOĞLU ve Begüm YERDELEN’in kontrolü altında olduğu sürece
geçerli olacak şekilde düzenlenmesi
şartıyla bildirim konusu işleme izin verilmesine 330
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy