Rekabet Kurumu - Karar Sayı 07-56/668-231

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2007-4-44 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 07-56/668-231
Karar Tarihi : 4.7.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Evren SESLİ, Muhammed GÜNDOĞDU

C. ŞİKAYET EDEN : SAS Havacılık İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
Sipahioğlu Cd. No:19 D:6 Yeşilyurt 34149
Bakırköy/İstanbul
20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
Konya Yolu Üzeri 06330 Etiler/Ankara

E.DOSYA KONUSU: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
(DHMİ)’nün havaalanlarında yer tahsis hizmetlerine ilişkin olarak kiracı
teşebbüsler arasında ayrımcılık yapmak suretiyle hâkim durumunu kötüye
kullandığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; havacılık sektöründe faaliyet 30
gösteren teşebbüsler için havaalanlarında yer kiralamanın bir zorunluluk olduğu,
ülkemizde havaalanlarında yer kiralama hakkının ise DHMİ’ye ait olduğu
belirtilerek, DHMİ’nin havaalanlarında yer tahsislerine ilişkin 2006 yılında
yayımladığı tarife ile 2005 yılından itibaren yer kiralayan firmalara 2005 yılından
önce yer kiralayanlara oranla 4 kat daha yüksek kira faturası tahakkuk ettirdiği ve
bu suretle DHMİ’nin aynı iş kolunda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında
ayrımcılık yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.3.2007 tarih ve 1964 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 5.4.2007 tarih, 2007-4-44/İİ-07-SEC sayılı İlk 40
İnceleme Raporu, 07-31 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un
40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 07-31/324-M sayı ile karar
verilmiştir.


07-56/668-231

2

İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.6.2007 tarih, 2007-4-44/ ÖA-07-MY sayılı
Önaraştırma Raporu 6.7.2007 tarih, REK.0.08.00.00-110/602 sayılı Başkanlık 50
önergesi ile 07-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
- DHMİ’nin “Yer Tahsis Tarifeleri”nde havaalanlarında arazi ve/veya üzerinde yer
alan tesisleri kiralayan teşebbüsler arasında “31.12.2005 tarihinden önce ve
sonra yer tahsisi yapılanlar” şeklinde bir ayrıma gitmek ve bu kritere göre
belirlediği fiyat tarifeleri yoluyla ilgili pazardaki hakim durumunu kötüye kullanmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi üçüncü bendi uyarınca;
- DHMİ’nin 2008 yılından itibaren “Yer Tahsis Tarifesi”nde yer alan “31.12.2005 60
tarihinden önce ve sonra yer tahsisi yapılanlar” şeklindeki ibarenin kaldırılması,
- DHMİ tarafından yayımlanan tüm tarifelerdeki 4054 sayılı Kanun’a aykırılık
teşkil edebilecek hükümlerin gözden geçirilerek yeniden düzenlenmesi,
- yer tahsislerine yönelik olarak taraflar arasında imzalanan “Kira
Sözleşmeleri”ndeki başta “Ödemelerin Şekli” başlıklı 7. maddede yer alan
hükümler olmak üzere tüm hükümlerin standart hale getirilmesi,
yönünde DHMİ’ye yazı yazılarak; öngörülen değişikliklerin yapılmaması halinde
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılacağının tarafa bildirilmesi
gerektiği
görüşlerine yer verilmiştir. 70

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya konusu bakımından ilgili ürün/hizmet pazarı “havaalanlarında yer
tahsislerine yönelik havaalanı işletmeciliği” olarak tespit edilmiştir.

I.1.1. İlgili Coğrafi Pazar 80
DHMİ yer tahsislerine yönelik havaalanı işletmeciliği konusunda tüm
havaalanlarında faaliyette bulunmaktadır. DHMİ, bu faaliyetlerini yürütürken
imtiyaz nitelikli bir hak kullanmakta ve bu hakka dayanarak Türkiye’deki bütün
sivil hava meydanlarının işletmesini yapmakta ya da yaptırmaktadır. Bu
çerçevede, ilgili coğrafi pazar “Türkiye’de kurulu sivil havaalanları” olarak
belirlenmiştir.


07-56/668-231

3

I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller 90

I.2.1. Genel Bilgiler
Havaalanlarındaki yer tahsisleri; DHMİ tarafından işletilmekte olan
havaalanlarında hizmet vermekte olan havayolu şirketleri, yer hizmet şirketleri ve
diğer kurum/kuruluşlara arazi ve/veya arazi üzerinde yer alan tesislerin
kiralanmasını ifade etmektedir. Havaalanlarında yer alan arazi ve arazi
üzerindeki tesislerin mülkiyetinin devri mümkün olmadığından söz konusu
tahsisler sadece kiralama şeklinde gerçekleşmektedir.
Havaalanlarının hava tarafında yer alan arazilerin ağırlıklı olarak havayolu
şirketlerine teknik hizmet veren şirketler, yer hizmeti şirketleri ve kargo şirketleri 100
tarafından kiralandığı görülmektedir. DHMİ’nin verilerine göre, Atatürk Hava
Limanı’nda hâlihazırda 108 şirkete yer tahsis edilmiş bulunmaktadır. Aşağıdaki
tabloda Atatürk Hava Limanı’nda arazi ve/veya tesis kiralayan havayolu şirketleri
ve yer hizmeti şirketlerinin başlıcalarına yer verilmiştir.
Tablo-1: Atatürk Hava Limanı’nda arazi ve/veya tesis kiralayan havayolu şirketleri ve yer
hizmeti şirketleri
Şirket Adı Kullanım Amacı m2 Alan Sayısı
THY A.O & THY
Teknik & THY DOCO
Arazi, araç park sahası, bina,
andakondu1, depo, bakım hangarı,
sundurma
(…)
(…)
Havaş Araç park yeri, arazi, otopark, bina,
mobo2, pompa istasyonu
(…) (…)
Çelebi Andakondu, bina, kapalı alan, mobo,
konteyner, sundurma, tank, arazi,
araç park yeri, otopark, depo
(…) (…)
Set Air Hangar (…) (…)
Çukurova Hangar (…) (…)
Top Air Hangar (…) (…)
Toprak Air Hangar (…) (…)
Ak Havacılık Hangar (…) (…)
MNG&MNG Teknik Hangar, arazi, bina, sundurma (…) (…)
SAS Arazi (…) (…)
Altın Arazi (…) (…)
ACT Arazi (…) (…)
Atlas Jet Arazi, bina, sundurma (…) (…)
Pegasus Arazi, bina, sundurma (…) (…)
Onur Air Arazi, bina, sundurma (…) (…)

Başta havayolu şirketlerine teknik hizmet veren şirketler olmak üzere diğer tüm
şirketlerin havaalanlarındaki arazileri kiralamasının sebepleri sektör yetkilileri ile
yapılan görüşmeler neticesinde havaalanları içerisindeki arazilerin kanunen 110
gümrüksüz alan olarak kabul edilmesi nedeniyle maliyetlerdeki düşüşler,

1 İnşaat sahalarında şantiye binası olarak kurulan, genellikle dışı trapez alüminyum, arada bir ısı
yalıtımı ve içte kartonlu alçı plaka kombinasyonunda demonte edilebilen duvarlardan oluşan
geçici yapı.
2 Modüler kabin.
07-56/668-231

4
bürokratik işlemlerin azalması ve yapılan işin gereği olarak havaalanlarında
bulunmanın zorunluluk arz etmesi olarak ortaya çıkmıştır.
Yer tahsislerine ilişkin tarifeler havaalanlarında çeşitli hizmetlere uygulanacak
diğer tarifelerle birlikte DHMİ tarafından yayımlanmaktadır. Tarifeler, uluslararası
uygulamalar ve sektör yetkililerinin görüşlerinin alınmasının ardından DHMİ
Genel Müdür Yardımcısı’nın başkanlığından DHMİ İşletme Daire Başkanı, DHMİ
Hasılat Daire Başkanı, DHMİ Mali İşler Daire Başkanı ve Hukuk Müşaviri’nden
oluşan Hasılat Komisyonu’nda görüşülmektedir. Komisyon’un görüşü DHMİ
Yönetim Kurulu’nda karara bağlanmakta ve onay için Ulaştırma Bakanlığı’na 120
gönderilmektedir. Türk Lirası bazındaki tarifeler her yıl genellikle TÜFE değişim
oranına göre yenilenirken, döviz bazındaki tarifelerde değişikliğe gidilmemektedir.
Bununla beraber, DHMİ’nin kira ücretlerini takdiren artırması da mümkün
olabilmektedir.
2005, 2006 ve 2007 yılı tarifelerinin arazilere ilişkin bölümüne, önaraştırma
konusu açısından önem arz etmesi nedeniyle, aşağıda yer verilmiştir:
Tablo-2: Arazi Tahsis Yer Tarife Tablosu (2005)
Havaalanı Hava Taşıyıcıları, Yer Hizmet Kuruluşları ve Diğer Kuruluşlar
Sadece İç Hat İşletme Ruhsatı
Bulunan Hava Taşıyıcıları ve
Havacılık Kulüpleri
(m2/Ay/YTL)
Atatürk, Antalya, Esenboğa,
A. Menderes 1 0,60
Dalaman, M. Bodrum,
Adana, Trabzon,
Kapadokya, Çarşamba, B.
Yenişehir
0,80 0,40
Diğer Havaalanları 0,70 0,30

2006 yılına gelindiğinde ise DHMİ Yönetim Kurulu tarafından günün koşullarına
göre işletme, hizmet ve yatırım maliyetlerine oranla düşük kalması nedeniyle 130
arazi ile diğer bina, sundurma, hangar, depolar tarifesinde 1.1.2006 tarihinden
itibaren yapılacak yer tahsisleri için ayrı bir tarife hazırlanılması yönünde karar
alınmıştır. Bu karar doğrultusunda ilk olarak 2006 yılında hazırlanan tarifeye ve
bu sene itibarıyla güncellenmiş olan 2007 yılı tarifesine aşağıda yer verilmektedir:
Tablo-3: Arazi Tahsis Yer Tarife Tablosu (2006)
Havaalanı Hava Taşıyıcıları, Yer Hizmet Kuruluşları ve Diğer Kuruluşlar
Sadece İç Hat İşletme Ruhsatı
Bulunan Hava Taşıyıcıları ve
Havacılık Kulüpleri
(m2/Ay/YTL)
(31.12.2005’e kadar yapılan yer tahsisleri için geçerlidir)
Atatürk, Antalya, Esenboğa,
A. Menderes 1,10 0,70
Dalaman, M. Bodrum,
Adana, Trabzon,
Kapadokya, Çarşamba, B.
Yenişehir
0,90 0,45
Diğer Havaalanları 0,80 0,35
(01.01.2006’dan sonraki yer tahsisleri için geçerlidir)
Atatürk, Antalya, Esenboğa, 5 2,50
07-56/668-231

5
A. Menderes
Dalaman, M. Bodrum,
Adana, Trabzon, Kapadokya,
Çarşamba, B. Yenişehir
4 2
Diğer Havaalanları 3 1,50

Tablo-4: Arazi Tahsis Yer Tarife Tablosu (2007)
Havaalanı Hava Taşıyıcıları, Yer Hizmet Kuruluşları ve Diğer Kuruluşlar
Sadece İç Hat İşletme Ruhsatı
Bulunan Hava Taşıyıcıları ve
Havacılık Kulüpleri
(m2/Ay/YTL)
(31.12.2005’e kadar yapılan yer tahsisleri için geçerlidir)
Atatürk, Antalya, Esenboğa,
A. Menderes 1,30 0,80
Dalaman, M. Bodrum, Adana,
Trabzon, Kapadokya,
Çarşamba, B. Yenişehir
1,00 0, 50
Diğer Havaalanları 0,90 0,40
(01.01.2006’dan sonraki yer tahsisleri için geçerlidir)
Atatürk, Antalya, Esenboğa, A.
Menderes 5,60 2,80
Dalaman, M. Bodrum, Adana,
Trabzon, Kapadokya,
Çarşamba, B. Yenişehir
4,50 2,30
Diğer Havaalanları 3,40 1,70

2005, 2006 ve 2007 yılına ilişkin tarifeler incelendiğinde özellikle 2005 sonrası
dönemde havaalanlarında yer kiralayan teşebbüslerin ödediği ücretlerde ciddi 140
artışlar yapıldığı belirlenmiştir. Nitekim yukarıda aktarılan 2006 yılı tarifesinde
Atatürk, Antalya, Esenboğa ve Adnan Menderes Havaalanları için 1,10 YTL olan
aylık m2 kira ücreti, 2005 yılı Tarifesi’nde 1 YTL’dir. Yani bu dönemde yer
kiralayan teşebbüsler için 2005 yılından 2006 yılına yıllık %10 artış yapılırken,
söz konusu dönemden sonra yer kiralayanlar için bir önceki yıla kıyasla %
400’lük bir artış yapılmıştır. Yapılan incelemede bu durumun 2007 yılında da
sürdürüldüğü görülmüştür. Şöyle ki, 2005 yılı öncesinde aynı havaalanları için
yukarıdaki tabloda aktarıldığı gibi 1,10 YTL olarak belirlenen aylık m2 kira ücreti,
2007 yılında 1,30 YTL’ye çıkarılmış, bununla birlikte 2005 yılı sonrasında yer
kiralayan teşebbüsler için bu ücret 5,60 YTL olarak belirlenmiştir. 150
Atatürk Hava Limanı’nda DHMİ’den 2006 yılı ve sonrası dönemde yer kiralayan
teşebbüslerin THY, THY Teknik, THY DOCO (…); Doğuş Otomotiv (1), S.S. 34
No’lu Koop. (…), S Sistem (…), SAS (…), Altın Havayolları (…), ACT (…), Saga (…),
Atlas Jet (…), MNG (…) ve Petrol Ofisi (…) olduğu tespit edilmiştir.
Son olarak, DHMİ tarafından yayımlanan “Yer Tahsis Tarifeleri”nin Uygulama
Esasları başlıklı bölümünde yer alan hükümlere göre; tarifelerdeki tablolarda yer
alan kira birim ücretlerine elektrik, su ve genel giderlere katılım payı dahil
olmayıp, şirketlere tahsis edilen arazi üzerine şirketler tarafından inşa edilen
binalar için “Diğer Bina, Sundurma, Hangar ve Depolar Tarife Tablosundaki”
ücretlerin %50’si uygulanmakta ve bu binaların her katı için m2‘sine göre ayrı ayrı 160
ücret alınmaktadır.
07-56/668-231

6


I.2.2. DHMİ ile Teşebbüsler Arasında İmzalanan Yer Tahsisine İlişkin
Sözleşmeler
Havaalanlarındaki arazi ve/veya arazi üzerinde yer alan tesisler DHMİ tarafından
şirketlere “Yer Teslim Tutanağı” karşılığında teslim edilmekte ve taraflar arasında
“Kira Sözleşmesi” imzalanmaktadır. Yapılan yerinde incelemeler sırasında THY,
Pegasus Havayolları ve SAS Havacılık’tan alınan Kira Sözleşmeleri
incelendiğinde; Sözleşmelerin genellikle bir yıllık süreler için yapıldığı, kira 170
bedellerinin ise 3-6 aylık dönemler halinde ödendiği anlaşılmaktadır.3 “Kira
Sözleşmesi”nin bazı maddelerine aşağıda yer verilmiştir.
“2- KAPSAM:
Muhtelif Hava Limanında/Alanında kiracıya tahsis edilen ve sözleşme eki listede
belirtilen mahal ve hizmetlerle ilgili özel sözleşme şartlarını kapsar.
3- SÖZLEŞME SÜRESİ:
(a) Sözleşmenin başlama tarihi 01.01.200…-sözleşmenin bitiş tarihi 31.12.200…
(b) Kiracı, hazırlayacağı projeyi yer teslim tarihinden itibaren en geç 7 iş günü
içerisinde DHMİ’ye sunacaktır. Proje’nin DHMİ’ce tasdiklenerek kendisine tebliğ
edildiği tarihten itibaren en geç 30 iş günü içinde iş ve hizmete başlamak 180
zorundadır. Aksi takdirde mali hükümler başlatılır.
(c) Sözleşme, bitim tarihinden en geç 30 gün önce feshi ihbarda bulunmak koşulu
ile taraflarca fesh edilebilir. Sözleşmenin taraflarca karşılıklı anlaşmalar ile
yenilenmesi veya taraflarca fesh edilmediği için kendiliğinden yenilenmiş sayıldığı
hallerde başlangıç ve son bulma dönemleri aynı kalmak kaydıyla sözleşme 1 yıl
uzatılmış sayılır. Hava Liman/Alanında hizmet gereklerine uygun olarak en geç
90 gün önceden haber vermek koşulu ile DHMİ sözleşmeyi fesh etme hakkına
sahiptir.
(d) Kiracının yer tahsis talebi olması ve DHMİ’ce uygun görülmesi halinde bu
tahsis ve tahsis şartları kiracıya yazı ile bildirilir ve sözleşme ekini teşkil eden 190
listeye dahil edilir.
(e) Yeni tahsis edilecek yerlerin kira başlangıç tarihi (mali hükümlerin başlangıcı)
yer teslim tutanağında belirtilen tarih ile başlaması, aynı şekilde hizmetin sona
ermesi halinde mahalin Kuruluşumuza iade tutanağında belirtilen tarih esas
alınarak kira tahakkuku tanzim edilecektir.
6-KİRA BEDELİNİN TESPİTİ VE TEBLİĞİ:

3 Eldeki belgeler doğrultusunda (SAS Havacılık’a ait Kira Sözleşmesi, SAS Havacılık ve Altın
Havayollarına ait ödemelere ilişkin faturalar 31.12.2005 sonrası dönemde arazi tahsis edilen
firmaların ödemelerini üçer aylık dönemlerde gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Ancak
Sözleşme’de yer alan dipnotta ödeme dönem ve süresinin gerekli görülmesi halinde karşılıklı
anlaşma ile değiştirilebileceği belirtilmiştir.
07-56/668-231

7
DHMİ’nin mevcut kira döneminin bitiminde, TÜİK’ce belirlenen yıllık ÜFE
oranında ve/veya emsal kira bedelleri ile Yargıtay kararları göz önünde
bulundurularak kira bedelini takdiren artırma yetkisine sahiptir, kiracı bu
çerçevede her yıl DHMİ ücret tarifesi ile belirlenen kira ücretini ve tarife dışındaki 200
yerlerle ilgili DHMİ’ce yapılacak kira artışı üzerinden tespit edilen yeni kira
bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Yeni dönem kira bedeli sözleşme bitim
tarihinden en az 30 gün önce kiracıya yazılı olarak bildirilir.
7-ÖDEMELERİN ŞEKLİ:
(a) Kiracı, kira bedelini ve ortak kullanılan hacimlere ait genel giderlere katılım
payını 6 (3) aylık dönemler halinde ve faturanın tebliğ (dönem başlangıç)
tarihinden itibaren 30 (10) gün içerisinde herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın
peşin olarak öder. Kiracının herhangi bir döneme ait kira borcunu zamanında ya
da tam olarak ödememesi halinde 15’er günlük iki ihtardan sonra ilgili mahallin
ödenmeyen (bundan sonraki dönemlere ait) kira borçları da herhangi bir ilama ya 210
da ihtara gerek kalmaksızın muaccel hale gelir.”
I.2.3. Sektör Yetkilileri ile Yapılan Görüşmelere İlişkin Bilgi Tutanakları
Yürütülen önaraştırma çerçevesinde raportörler şikayetçi, Atatürk Hava
Limanı’nda arazi ve/veya tesis sahibi olan teşebbüslerin yetkilileri ve DHMİ
yetkilisi ile görüşmüşlerdir. Söz konusu görüşmelere ilişkin bilgi tutanaklarına
aşağıda yer verilmektedir.
I.2.3.1. Şikâyetçi SAS Havacılık Yetkilisi ile Yapılan Görüşmeye İlişkin Bilgi
Tutanağı
Raportörlerin SAS Havacılık yetkilisi ile yaptıkları görüşmede aşağıdaki bilgiler
edinilmiştir: 220
Biz havayolu şirketlerinin uçak parçalarının tamirini yapan bir şirketiz. Bu işimizi
havalimanı sınırları dışarısında yapmamız durumunda gümrükten geçen her
parça için belli bir ücret ödenmesi zorunluluğunun yanı sıra formalite ve zaman
kaybı olması nedeniyle bu işi havalimanı sınırları içerisinde yapmak durumunda
kaldık. Bu nedenle havalimanı içerisinde DHMİ tarafından bize tahsis edilen
araziyi kiraladık. 663 m2’lik alan 2 katı atölye olmak üzere üç katlı bir bina yaptık.
Bizimle aynı alanda faaliyet gösteren şirketlerden PRİMA ve YILDIZLAR 1998,
1999’dan beri havalimanı içerisinde bulunuyor ve bildiğimiz kadarıyla eski tarifeye
göre yani 31.12.2005 öncesi kira sözleşmesi yapan firmalar için geçerli olan tarife
üzerinden DHMİ’ye ödeme yapıyorlar. GOLDEN, ACT ve biz ise 31.12.2005 230
sonrası DHMİ’den arazi kiralayan firmalarız ve dolayısıyla da tarifede bizler için
belirlenen fiyat üzerinden ödeme yapıyoruz. Dilekçemizde belirttiğimiz üzere
2006 yılından başlamak üzere yapılan sözleşmelerde eski tarihli sözleşmelerden
oldukça yüksek bir fiyatla arsa tahsisi yapılmaktadır. Biz bunun nedenini DHMİ
yetkililerine sorduğumuzda fiyattaki yükselmenin nedeninin havalimanı
içerisindeki arsa talebini azaltmak olduğu söylendi. Geçmişte çok düşük
ücretlerle arsaları kiralayan ve arsa üzerinde herhangi bir faaliyet
gerçekleştirmeyen bazı şirketlerin ödemelerini de yapmamaları ve bu yolla birçok
arsanın atıl kalması sonucu bu uygulamanın gerçekleştirildiği belirtildi. Bizim
07-56/668-231

8
firma olarak fiyattaki bu yükselmeye zaten bir itirazımız yok. Fiyat belirlemenin 240
DHMİ yetkisinde olduğunun bilincindeyiz. Bizim itirazımız farklı firmalara farklı
tarifelerin uygulanması ve bu yolla rekabetin engellenmesidir.
I.2.3.2. THY Yetkilisi ile Yapılan Görüşmeye İlişkin Bilgi Tutanağı
Raportörlerin THY yetkilisi ile yaptıkları görüşmede aşağıdaki bilgiler edinilmiştir:
Bilindiği gibi DHMİ ücret tarifelerini her yılın Ocak ayında Ulaştırma Bakanlığı
onayına sunarak belirliyor. DHMİ’nin ücretlerde farklılıklar yapma sebebi bizim
düşüncemize göre özellikle Atatürk, Esenboğa, Adnan Menderes ve Antalya gibi
hava limanlarında alan yetersizliğinden dolayı özel havayolu şirketlerinin alan
taleplerini dengelemek istemesinden kaynaklanıyor. Biz havalimanında yer
sıkıntısının yaşanacağını geçmişte çeşitli şekillerde ve yazılı olarak DHMİ’ye 250
ilettik. Ücret tarifelerine ilişkin olarak ise mevcut tarifelerin yüksek olduğunu, bu
tarifeler belirlenirken havaalanlarında arazileri bulunan şirketlerden ve özellikle
THY gibi meydanların büyük bir bölümünü kullanan şirketlerden de görüş
alınması gerektiği yönündeki düşüncelerimizi de DHMİ’ye müteaddit kereler yazılı
olarak ilettik. Ancak bunlar dikkate alınmadı. DHMİ kanaatimizce günlük
politikalarla işlerini sürdürmenin sıkıntılarını yaşıyor ve yanlış uygulamalar
gerçekleştiriyor. Firmaların ihtiyaçlarına cevap verecek ve önlerini açacak
politikalar yürütmüyor. Örneğin biz hâlihazırda kullandığımız ve üzerine bina inşa
ettiğimiz arazilerin bitişiğinde bulunan ve gelişim sahası içinde kalan arazileri
kullanmak amacıyla DHMİ’ye başvuruda bulunacak olsak yan yana bulunan iki 260
arazi için ödeyeceğimiz ücretler arasında tarifeden dolayı (2006 öncesi ve
sonrası olması sebebiyle) yaklaşık dört katlık bir fark bulunmaktadır. Bu tabi ki
doğru olmayan bir uygulamadır. Biz DHMİ’den arazi tahsis talebinde bulunuyoruz
ve bunun için bir ücret ödüyoruz. O arazinin üzerine ihtiyaçlarımızı karşılamak
amacıyla bina yaptığımız durumda da DHMİ’ye kapalı alan kirası ödüyoruz.
31.12.2005 tarihinden itibaren edinilecek arazilere daha yüksek ücret ödenecek
olması bizi bazı yeni yatırımları yapmaktan vazgeçiriyor ya da mevcut
yatırımlarımız içinde bir çözüm yolu bulmaya yöneltiyor. Bu nedenle zaman
zaman ihtiyaçlarımızı törpülemek zorunda kalabiliyoruz.
I.2.3.3. Onur Havacılık Yetkilisi ile Yapılan Görüşmeye İlişkin Bilgi Tutanağı 270
Onur Havacılık yetkilisi konuya ilişkin olarak aşağıdaki bilgileri vermiştir:
- Bir havayolu şirketi olarak havaalanı içerisinde faaliyet göstermek zorundayız.
Uçaklara bakımın ve malzemelerin depolanması için havaalanlarında depo ve
bakım merkezlerine ihtiyaç bulunmaktadır. Bu nedenle faaliyetlerimizi havaalanı
dışarısında yürütmek gibi bir şansımız yok.
- Atatürk Hava Limanı’nda 2005 yılı öncesinde kiraladığımız arazi ve binalarımız
var. Bildiğimiz kadarıyla, DHMİ’nin 31.12.2005 tarihi sonrasında imzalanan yer
tahsisi sözleşmelerinde daha yüksek bir ücret talep etmesinin temel nedeni hava
limanlarında yaşanan yer sıkıntısı nedeniyle yeni arazi taleplerini azaltmaktır.
- Söz konusu alanlar için DHMİ bizden ortak gider adı altında ayrı bir bedel daha 280
alıyor. Bu konuya ilişkin düzenlemeler de DHMİ’nin yayımladığı “Yer Tahsis
Tarifesi”nin altındaki maddelerde yer almaktadır. Bilindiği gibi biz DHMİ’den
07-56/668-231

9
kiraladığımız havaalanı içerisindeki arsalar için bedel ödüyoruz. İhtiyaç
duymamız durumunda arsamıza bina yapıp kapalı alan oluşturuyoruz. Bina
yaptığımız durumda havaalanı giderlerine kira bedelinin %20’si oranında katkı
payı alınıyor. Biz bunun haksız bir bedel olduğunu düşünüyoruz. Havaalanlarında
kullanılan elektrik, su ve telefon giderlerinin hepsinin %50 yüksek ücretlendirildiği
de göz önüne alındığında bu miktarların büyüklüğü daha net ortaya çıkmaktadır.
I.2.3.4. Altın Havayolu Taşımacılığı Turizm ve Ticaret A.Ş. Yetkilisi ile
Yapılan Görüşmeye İlişkin Bilgi Tutanağı 290
Anılan şirket yetkilisinin konuya ilişkin ifadeleri aşağıdaki şekildedir:
- Türkiye içerisinde herhangi bir uçuşumuz ya da faaliyetimiz
bulunmamaktadır.
- Piyasanın çok güvenilir olduğunu düşünmemekle beraber Türkiye’de
sorunun hizmet verecek uçakları temin etmek değil uçuş hakkını elde
etmek olduğu kanaatindeyiz. Uçak sayınız ne olursa olsun, önemli olan
uçuş noktası olduğundan hizmet verme imkânı oldukça sınırlı.
- 2006 yılından önce Atatürk havalimanında herhangi bir yerimiz yoktu.
2006’nın başında bize bir arsa tahsisi yapıldı. Ödemelerimizi DHMİ’nin
belirlediği tarife üzerinden yapıyoruz. 300
- Biz DHMİ’nin arsa tahsis ücretlerinde böyle bir artış gerçekleştirmesinin
hava limanlarındaki alan yetersizliğinden kaynaklandığını düşünüyoruz.
DHMİ ücret artışı aracılığıyla özel havayolu şirketlerinin alan taleplerini
dengelemek istiyor kanaatindeyiz.
I.2.3.5. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşmeye
İlişkin Bilgi Tutanağı
Raportörlerin Devlet Hava Meydanları İşletmesi yetkilisi ile yaptıkları görüşmede,
söz konusu kişiden aşağıdaki bilgiler edinilmiştir:
- Tarifelerin çıkartılmasına mehaz teşkil eden mevzuat esas olarak 2920 sayılı
Türk Sivil Havacılık Kanunu ve 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığı Teşkilat ve 310
Görevleri Hakkında Kanun’dur. Ayrıca 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname,
DHMİ Ana Statüsü ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından yayımlanan SHY-22’de de
konuya ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.
- Tarifeler, İşletme Daire Başkanlığı tarafından meydan işletmesi yetkililerinin,
sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınması ve 15 civarında ülkenin tarifelerinin
dikkate alınması neticesinde hazırlanmaktadır. Akabinde Genel Müdür
Yardımcısının başkanlığında İşletme Daire Başkanı, Hasılat Daire Başkanı, Mali
İşler Daire Başkanı ve Hukuk Müşavirinden oluşan Hasılat Komisyonu’nda
görüşülmektedir. Komisyonun ardından tarifeler DHMİ Yönetim Kurulu’nda karara
bağlandıktan sonra onay için Ulaştırma Bakanlığı’na gönderilmektedir. Ulaştırma 320
Bakanlığından tarifeler konusunda zaman zaman çeşitli sorular tarafımıza
yöneltilmekle beraber genellikle tarifeler herhangi bir değişiklik olmaksızın Bakan
tarafından onaylanmaktadır.
07-56/668-231

10


- DHMİ tarafından tarifeler her sene yenilenerek yılbaşından önce
yayımlanmaktadır. Tarifelerde yapılan değişikliklerde enflasyonla meydana gelen
değişimler dikkate alınabildiği gibi bazı durumlarda İdarenin (DHMİ) takdiri
doğrultusunda da değişiklikler yapılabilmektedir. Ancak özellikle döviz bazında
belirlenen tarifelerde yıldan yıla çok fazla bir değişim olmamaktadır. 330
- Havaalanlarının hava tarafında genellikle havayolu şirketlerinin teknik hizmet
birimlerine, yer hizmeti veren şirketlere ve kargo şirketlerine kiralanan arazi ve
binalar söz konusu tarifeye göre fiyatlandırılmaktadır. Bu işletmelerle yapılan
sözleşmelerin süreleri niteliğe göre değişiklik göstermektedir.
Özellikle Atatürk Havalimanında ciddi bir yer sıkıntısı söz konusu olduğundan bu
havalimanında eskiden beri yer tahsisi yaptığımız firmalara tarafımızdan daha
düşük ücret uygulamasının doğal olduğunu düşünüyoruz. Bu firmaların
31.12.2005 tarihinden önceki tarihlerde imzalanmış sözleşmeleri devam
etmektedir. Yer sıkıntısının getirdiği şartlar sonucu 31.12.2005 tarihinden sonra
yer tahsisi talebinde bulunan firmalara nispeten daha yüksek bir tarife üzerinden 340
ücretlendirme yapılmaktadır. Buradaki amacımız yer darlığı olan havalimanlarına
olan talepleri yoğunluğun daha az olduğu diğer havalimanlarına yönlendirmektir.
- DHMİ tarafından yayımlanan tarifelerin rekabet hukukuna uyarlılığı konusunda
bugüne kadar herhangi bir çalışmamız olmamakla beraber bundan sonra
tarifelere ilişkin olarak yapılacak güncellemelerde rekabet ilkelerinin dikkate
alınması mümkündür.

J. DEĞERLENDİRME
J.1. DHMİ’nin Teşebbüs Niteliği
233 sayılı KHK’nın 5. maddesinde kamu iktisadi teşebbüsünün organlarının 350
yönetim kurulu ve genel müdürlük olduğu; yönetim kurulunun teşebbüsün en
yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organı olduğu, genel müdürlüğün ise
teşebbüsün yetkili ve sorumlu yürütme organı olduğu düzenlenmiştir. DHMİ’nin
de bir Kamu İktisadi Kuruluşu olduğu göz önünde bulundurulduğunda
başkanlığını Genel Müdürün yaptığı, Yönetim Kurulu’nun 233 sayılı KHK’nin 9.
maddesinde sayılan “teşebbüsün gelişmesini sağlayacak kararları almak,
çalışmaların verimli ve karlı olarak yürütülmesi şartlarını oluşturacak esasları ve
işletme politikalarını oluşturmak” şeklindeki görev ve yetkilere sahip olduğu
görülmektedir. Ayrıca, DHMİ’nin havaalanı işletmeciliği hizmetlerinin -genel
ekonomik menfaatlere hizmet etmekle beraber- iktisadi niteliğe sahip olduğu 360
düşünülmektedir. Ayrıca Yönetim Kurulu’nun 233 sayılı KHK’nın 9. maddesinde
sayılan ve yukarıda değinilen görev ve yetkileri göz önüne alındığında, DHMİ’nin
bağımsız karar verebilen bir teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. Aynı KHK’nın 2/a
maddesinde söz konusu KHK’nın amacının KİT’lerin “…özerk bir tarzda ve
ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini” düzenlemek olduğu; 4/1.
maddesinde teşebbüslerin tüzel kişiliğe sahip olduğu; 4/2. maddesinde ise
teşebbüslerin, saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi olduğu
07-56/668-231

11
belirtilerek KİT’lerin bağımsız karar alabilme kabiliyetlerinin bulunduğu teyit
edilmektedir.
DHMİ’nin 8.11.1984 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Ana Statüsü’nde 370
özetle aşağıdaki hususlar yer almaktadır:
“Madde 1: DHMİ’nin 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname Hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kararname
çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere teşkil olunduğu…
Madde 2/4: Kamu İktisadi Kuruluşu, kuruluş sermayesinin tamamı devlete ait
olan ve tekel niteliğindeki mallar ile temel mal ve hizmet üretmek ve pazarlamak
üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsüdür…
Madde 3/1: …DHMİ tüzel kişiliğine sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu
sermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşudur.
Madde 3/2: Kuruluş KHK, bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk 380
hükümlerine tabidir…
Madde 3/6: Kuruluşun ilgili olduğu bakanlık Ulaştırma Bakanlığıdır.”
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinin gerekçesinde “Teşebbüslerin kamu
kurumlarına veya özel kişilere ait olmasının bir önemi yoktur. Her ne kadar
rekabet hukukunda da kamu yararı ve kamu düzeninin korunması amaçları ön
plana çıkıyorsa da genel ekonomik menfaatlere hizmet etmekle görevlendirilmiş
teşebbüslerin bu görevlerini yerine getirmelerinin rekabet kurallarıyla
çatışmaması gerekir.” denilerek kamu teşebbüslerinin 4054 sayılı Kanun
kapsamında olduğu açıkça ortaya konmuştur.
Şikâyete konu havaalanı işletmeciliği hizmetlerinin genel ekonomik menfaate 390
yönelik hizmetler içinde kabul edileceği açıktır. Bu çerçevede, bağımsız karar
verebilen ve gelirini sunduğu hizmetler karşılığı aldığı ücretlerle elde eden bir
kuruluş olan DHMİ, 4054 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde bir teşebbüstür.
J.2. DHMİ’ye Yönelik Hakim Durum Değerlendirmesi
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde hakim
durum; “Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi
ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmıştır.
Avrupa Birliği Adalet Divanı ise Continental Can davasında hakim durumu şu
şekilde tanımlamaktadır: “Bir teşebbüsün hakim durumda olması, bu teşebbüsün 400
rakiplerini, müşterilerini ve sağlayıcılarını dikkate almadan, bağımsız olarak
hareket edebilmesini ifade eder. Bu durum, bir teşebbüsün pazar payı veya
bununla birlikte sahip olduğu teknik bilgi, hammadde veya sermaye sayesinde,
ilgili pazarda fiyatı veya üretimi ya da dağıtımı kontrol etmesi halinde ortaya
çıkmaktadır. Teşebbüs açısından böyle bir pazar gücünden söz edilebilmesi için,
pazardaki diğer teşebbüslerin varlığına tamamen son verebilmesine yetecek
hakimiyet kurması gerekmez. Bu gücün derecesi her pazarda farklı olsa dahi, söz
konusu teşebbüslere davranışlarında bağımsız davranabilme özgürlüğü
sağlaması yeterlidir.”
07-56/668-231

12
DHMİ’ye ilişkin bölümde de belirtildiği üzere DHMİ, imtiyaz nitelikli bir hak 410
kullanarak Türkiye’deki havaalanlarını işletmekte ya da havaalanlarının
işletmesini kiralama yöntemiyle belirli süreler dahilinde diğer teşebbüslere
devretmektedir. Bu çerçevede, kanun ile kendisine tanınan bir tekel hakkına
sahip olan DHMİ’nin 4054 sayılı Kanun anlamında hakim durumda olduğu
sonucuna ulaşılmaktadır.
J.3. DHMİ’nin Ayrımcılık Yapmak Suretiyle Hakim Durumunu Kötüye
Kullanmasına İlişkin Değerlendirme
Şikâyetçi tarafından yapılan başvuruda, DHMİ’nin 2006 yılından itibaren
havaalanlarında yer kiralayan firmalardan 2006 yılından önce yer kiralayanlara
nazaran daha yüksek ücret aldığı ve bu durumun havaalanı dışında iş yapması 420
mümkün olmayan kendi firmaları açısından maliyetleri artırması nedeniyle diğer
firmalarla rekabet etme imkânlarının kısıtlanması sonucuna yol açtığı ifade
edilmiştir. Bu çerçevede, DHMİ’nin yayımladığı tarife nedeniyle aynı iş kolunda
faaliyet gösteren teşebbüsler arasında ayrımcılık yaparak hakim durumunu
kötüye kullandığı iddia edilmektedir.
Ayrımcılık, aynı durumdaki teşebbüslere farklı ya da farklı durumdaki
teşebbüslere rasyonel gerekçeler olmaksızın aynı davranmak şeklinde
tanımlanabilir. İtalya v. Komisyon kararında ise ayrımcılık;
“Birbiriyle karşılaştırılamayacak durumlara farklı muamele yapılması, otomatik
olarak ayrımcılığın mevcudiyetini göstermez. Ayrımcılığın varlığı, benzer 430
durumlara farklı ya da farklı durumlara objektif haklı nedenler olmaksızın benzer
davranılması durumunda söz konusudur.”
şeklinde tanımlanmıştır.
Ayrımcılık, bir firmanın aynı mal veya hizmetler için benzer müşteri ve eşit
işlemlere farklı fiyatlar uygulaması şeklinde de olabilmektedir. Önaraştırma
konusu açısından önem arz eden fiyat ayrımcılığı, haklı bir neden olmamasına
karşılık hakim durumda bulunan teşebbüsün eşit durumdaki alıcılarına, birbirini
ikame edebilen ilişkiler için farklı fiyat uygulaması olarak ifade edilebilir.
4054 sayılı Kanun’un hakim durumun kötüye kullanılma hallerini sıraladığı 6/2.
maddenin (b) bendinde; “Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve 440
edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık
yapılması” hükmü yer almaktadır.
Şikâyet konusu olayda, havaalanlarında yer kiralayan teşebbüslerin genel olarak
havayollarına teknik hizmet veren şirketler, kargo şirketleri ve yer hizmetleri ile
iştigal eden şirketler olduğu görülmektedir. Atatürk Hava Limanı özelinde de
benzer bir şekilde aralarında gümrük komisyoncuları, akaryakıt şirketleri ve çeşitli
lojistik şirketlerinin bulunduğu yaklaşık 108 şirketin DHMİ’den yer kiralandığı
görülmekle beraber arazilerin büyük bölümünün havayollarının teknik birimleri,
yer hizmeti şirketleri ve kargo şirketleri tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, DHMİ’nin yer tahsislerini kendi belirlediği birtakım teknik öncelik 450
ve/veya kriterlerden ziyade şirketlerden gelen talepler doğrultusunda elinde
bulunan uygun arazilerin kiralanması suretiyle gerçekleştirdiği ve dolayısıyla yer
07-56/668-231

13
tahsis edilen teşebbüsün faaliyet alanının tahsislerin gerçekleştirilmesinde
herhangi bir önem arz etmediği yapılan görüşmeler neticesinde anlaşılmıştır. Bu
çerçevede, DHMİ’den havaalanlarında yer kiralayan ve/veya kiralayacak olan
teşebbüslerin birbirlerini ikame edebildiği ve DHMİ açısından yer tahsis edilen bir
teşebbüsün herhangi bir özelliği nedeniyle diğer teşebbüslerden farklılaşmadığı
dikkate alındığında şikâyetçi ile diğer teşebbüslerin eşit durumda olduğu
kanaatine varılmıştır.
DHMİ’nin ise işletmesini yaptığı ya da yaptırdığı havaalanlarında kendisinden yer 460
tahsis eden ve aralarında şikâyetçinin de bulunduğu eşit durumdaki alıcılara
2006 yılından itibaren farklı fiyatlar uyguladığı II.5. bölümde yer verilen tarifelerin
incelenmesi neticesinde açıkça görülmektedir. DHMİ’nin fiyat tarifelerinde
farklılaştırmaya giderken pazarı yapay bir şekilde “31.12.2005 tarihinden önce ve
sonra yer tahsisi yapılanlar” şeklinde ikiye böldüğü anlaşılmaktadır. Kira
Sözleşmeleri yıllık olarak yapıldığından DHMİ tarafından yapılan ayrımda
kiralama süresi artıkça uygulanacak fiyat tarifelerinin düşürülmesi gibi bir
seçenek söz konusu değildir. Benzer bir şekilde, yer tahsislerine ilişkin olarak
uygulanan tarifelerde ve buna ilişkin olarak yapılan sözleşmelerde kiralanacak
alanın m2 olarak büyüklüğü de herhangi bir farklılık yaratmamaktadır. Tarifelerde 470
yapılan “31.12.2005 tarihinden önce ve sonra yer tahsisi yapılanlar” şeklindeki
ayrıma ilişkin olarak gerek DHMİ Genel Müdürü, gerekse sektör yetkilileri
tarafından Atatürk Hava Limanı’nda arazi sıkıntısı yaşanması sebebiyle yeni
taleplerin caydırılması/azaltılması için bu yönde bir uygulamaya gidildiğine dair
yapılan açıklamaların makul kabul edilmesi mümkün görülmemektedir.
Havaalanlarında yer kiralayan şirketler ve başta havayollarının teknik hizmet
birimleri olmak üzere yer hizmeti şirketleri ve kargo şirketleri açısından işin
niteliği, havaalanlarının gümrüksüz alan olmasından kaynaklanan maliyet
farklılıkları ve bürokratik işlemlerin azlığı nedeniyle havaalanlarındaki arazilere
ilişkin yer tahsisleri büyük önem arz etmektedir. Özellikle şikâyetçi SAS Havacılık 480
gibi havayollarına teknik hizmet veren şirketler açısından bir zorunluluk arz eden
arazi tahsislerinde “yeterli alan kalmaması” gerekçesiyle benzer faaliyetleri
gerçekleştiren teşebbüslere nazaran 2007 yılı tarifesine göre yaklaşık 4,3 kat
yüksek fiyat uygulanmasının, teşebbüsler arasında ciddi maliyet farklılıklarına
neden olduğu açıktır. Bu bağlamda, “yeterli alan kalmaması” nedeniyle 2006
yılından sonra yer tahsis edilenlerden yüksek ücretler alınması suretiyle
havaalanlarındaki arazilere gelebilecek taleplerin caydırılması yönteminin
teşebbüsler arasında maliyet farklılıklarına yol açarak, 2006 öncesi dönemde
DHMİ’den yer kiralayan teşebbüsler lehine bir ayrıma yol açtığı kanaatine
varılmıştır. Ayrıca, DHMİ açısından kiracılar arasında herhangi bir somut nedene 490
dayanan farklılık olmadığı göz önüne alındığında, pazarın yapay bir şekilde
bölünmesinden kaynaklanan ve aralarında ciddi fiyat farklılıkları bulunan
tarifelerin teşebbüslere uygulanması yerine alan büyüklüğüne ve/veya kira
süresine dayanan fiyat farklılaştırmalarının daha makul olacağı
değerlendirilmektedir. Atatürk Hava Limanı’na ilişkin yapılan açıklamalara
ilaveten, tarifelerin incelenmesi neticesinde DHMİ tarafından uygulanan fiyat
ayrımcılığının sadece yer kısıtının yaşandığı belirtilen Atatürk Hava Limanı için
değil, DHMİ tarafından 3 gruba ayrılan ve aralarında Bodrum, Samsun
07-56/668-231

14
Çarşamba, Kayseri ve Gaziantep’in de bulunduğu bütün havaalanları için
uygulamakta olduğu tespit edilmiştir. 500
Diğer taraftan; SAS Havacılık, Pegasus Havayolları ve THY’dan alınan Kira
Sözleşmeleri’nin “Ödemelerin Şekli” başlıklı 7. maddesinin incelenmesi
neticesinde, 2006 sonrası dönemde yer kiralayan firmaya ait olan Sözleşme’de
diğer Sözleşmeler’den farklı olarak kira ödemelerinin zamanında ya da tam
olarak yapılmaması halinde diğer firmalar için belirlenen 15’er günlük iki ihtar
koşulunun yer almamasının da DHMİ tarafından eşit durumdaki alıcılara yönelik
olarak uygulanan bir tür ayrımcı davranış niteliği gösterdiği değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, yapılan değerlendirmeler neticesinde inceleme konusu olayda
DHMİ’nin eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için
farklı fiyat tarifeleri uygulamak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı 510
anlaşılmıştır. Bu noktada, önemli olan hususun DHMİ’nin aynı havaalanında yer
tahsis ettiği teşebbüslerden aldığı birbirinden oldukça farklı ücretlerin yol açtığı
rekabet aksaklıklarının mümkün olan en etkin şekilde giderilmesi olduğu
değerlendirilmektedir. Bu çerçevede; DHMİ yetkilisi ile yapılan görüşmede söz
konusu kişinin de ifade ettiği üzere, DHMİ tarafından yayımlanan tüm tarifelerde
ve inceleme konusu olay özelinde ise “Yer Tahsis Tarifeleri”nde 2008 yılı
itibarıyla 4054 sayılı Kanun hükümlerine aykırı düzenlemelerin gözden geçirilerek
aykırılıklara son verilmesi; benzer şekilde “Kira Sözleşmeleri”nin de 2008 yılından
itibaren bütün kiracılar için standart hale getirilmesi gerektiği neticesine
varılmıştır. 520

K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. DHMİ’nin “Yer Tahsis Tarifeleri”nde havaalanlarında arazi ve/veya üzerinde
yer alan tesisleri kiralayan teşebbüsler arasında “31.12.2005 tarihinden önce ve
sonra yer tahsisi yapılanlar” şeklinde bir ayrıma gitmek ve bu kritere göre
belirlediği fiyat tarifeleri yoluyla ilgili pazardaki hakim durumunu kötüye kullanmak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesini ihlal
edebileceğine,
2. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca;
- DHMİ’nin 2008 yılından itibaren “Yer Tahsis Tarifesi”nde yer alan “31.12.2005
tarihinden önce ve sonra yer tahsisi yapılanlar” şeklindeki ibarenin kaldırılması,
- DHMİ tarafından yayımlanan tüm tarifelerdeki 4054 sayılı Kanun’a aykırılık
teşkil edebilecek hükümlerin gözden geçirilerek yeniden düzenlenmesi,
- yer tahsislerine yönelik olarak taraflar arasında imzalanan “Kira
Sözleşmeleri”ndeki başta “Ödemelerin Şekli” başlıklı 7. maddede yer alan
hükümler olmak üzere tüm hükümlerin standart hale getirilmesi,
aksi halde haklarında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma

07-56/668-231

15
açılacağı hususunda Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne
yazılı görüş gönderilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy