Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay’ın Yürütmeyi Durdurma Kabul ve İtiraz-Red Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-36 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 07-59/681-238
Karar Tarihi : 11.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Esin AYGÜN
C. ŞİKAYET EDEN : İhbar
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
-Ortadoğu Sağlık ve Eğitim Tesisleri İşletmeciliği A.Ş. (Özel Ortadoğu Polikliniği)
Işıklar Cad. No.6 Ulus/Ankara
-Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği
Mithatpaşa Cad. No:51/2 Kızılay/Ankara
E. DOSYA KONUSU : Ankara ilinde faaliyet gösteren ve “sürücü olur” raporu
vermeye yetkili poliklinikler hakkında Rekabet Kurulu’nun 24.11.2005 tarih ve
05-79/1081-308 sayılı kararının Danıştay 13. Dairesinin 14.6.2006 tarih, 2006/1641
E. ve 20.7.2006 tarih, 2006/1227 E. sayılı Yürütmeyi Durdurma Kabul kararları ve
Danıştay İdari Dava Dairleri Kurulu’nun 2006/993 E. ve 2006/1190 E. sayılı
Yürütmeyi Durdurma İtiraz-Red kararları üzerine, ilgili dosyanın yeniden
değerlendirilmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu’na intikal eden dilekçede; sürücü belgesi
edinebilmek için gerekli olan belgelerden “Sürücü Olur Sağlık Raporu”nu almak için
Ankara İlinde faaliyet gösteren özel kliniklerden beşine başvurulduğu, söz konusu
polikliniklerin rapor için 25.000.000.-TL talep ettikleri ve bu fiyattan kesinlikle indirim
yapmadıkları, ayrıca polikliniklerin, kendi aralarında havuz sistemi oluşturdukları ifade
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: - Kurum kayıtlarına 15.4.2002 ve 1745 sayı ile intikal eden
dilekçe üzerine hazırlanan 25.4.2002 tarihli bilgi notu, Rekabet Kurulu’nun 14.5.2002
tarih ve 02-28/332-M sayılı toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip
edilmediğinin ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla
aynı Kanun’un 40/1. maddesi gereğince “Önaraştırma” açılması kararı alınmıştır.
- Yapılan inceleme sonucu elde edilen bulgular ışığında hazırlanan 13.9.2002 tarih,
2002-4-36/Ö.A.-02-O.G sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun 4.10.2002 tarih,
02-61 sayılı toplantısında görüşülmüş ve Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel Kızılay
Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği,
07-59/681-238
2
Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği,
Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz
Polikliniği unvanlı teşebbüsler hakkında, “Ankara İli Sürücü Olur Raporları” ilgili
pazarında rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilecek nitelikte faaliyetlerde
bulundukları yönünde ciddi ve yeterli bulgular elde edilmiş olması nedeniyle, 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
- 18.10.2002 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca taraflara soruşturma açıldığına
dair bildirimde bulunularak taraflardan 30 gün içinde ilk yazılı savunmalarını
göndermeleri istenmiştir.
- Haklarında sorusturma açılan polikliniklerden, Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel Ziya
Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel
Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar
Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği’nin birinci yazılı savunmaları yasal süresi içinde, Özel
Başkent Sıhhiye Polikliniği’nin birinci yazılı savunması ise yasal süresi geçtikten sonra
Kurum kayıtlarına intikal etmiş, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği’nin savunması ise
gönderilmemiştir.
- Soruşturma Heyetince tamamlanan 3.4.2003 tarih ve S.R./03-4 sayılı Soruşturma
Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili
taraflara tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan 30 gün
içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
- Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, haklarında soruşturma yürütülen
polikliniklerin tamamının savunmaları yasal süresi içinde Kurum'a intikal etmiştir.
- Soruşturma Heyetinin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi uyarınca,
24.5.2003 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
- Haklarında soruşturma yapılan polikliniklerden Özel Ortadoğu Polikliniği ve Özel Umar
Uzman Doktorlar Polikliniği ek görüşe yasal süre içinde, Özel İlkiz Polikliniği ve Özel
Sincan Bilgi Tıp Merkezi yasal sürenin sona ermesini takiben cevap vermişler, diğer
poliklinikler ek görüşe karşı yazılı savunmalarını göndermemişlerdir.
- Rekabet Kurulu'nun 30.6.2003 tarih ve 03-46/1537-M sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 13.8.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına ve
sözlü savunma toplantısına soruşturma kapsamındaki tüm polikliniklerin davet
edilmesine karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun'un 46/2.
maddesi uyarınca ilgililere gönderilmiştir. 13.8.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmış ve aynı tarihte Kurul’un 03-55 sayılı toplantısında nihai karar verilmiştir.
- Özel Ortadoğu Polikliniği ve Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği (Selçuk Doker)
hakkındaki söz konusu karar “Soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar
toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu” gerekçesiyle sırasıyla
Danıştay 13. Dairesi’nin 10.10.2005 tarih ve 2005/4939 sayılı ve 25.10.2005 tarih ve
2005/5186 sayılı kararları ile iptal edilmiştir. Danıştay Kararları sırasıyla 7.11.2005 ve
17.11.2005 tarihlerinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir.
- Rekabet Kurulu’nun 24.11.2005 tarih ve 05-79 sayılı toplantısında, ilk inceleme ve
soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları, raporlar,
Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgelerin
incelenmesi sonucunda dosya konusu karara bağlanmıştır.
07-59/681-238
3
- Rekabet Kurulu’nun 24.11.2005 tarih ve 05-79/1081-308 sayılı kararına karşı hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüsler tarafından açılan iptal davalarında, Danıştay 13.
Dairesi 14.6.2006 tarih ve 2006/1641 E. ve 20.7.2006 tarih 2006/1227 E. sayılı kararları
ile dava sonuçlanıncaya kadar yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir. Anılan
kararlara karşı Kurumumuz tarafından yapılan itiraz Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulunca verilen 28.9.2006 tarih ve 2006/993 E. ve 2006/1190 E. sayılı kararlar ile red
edilmiştir. Danıştay Kararları 8.11.2006 tarihinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir.
- Rekabet Kurulu’nun konu ile ilgili almış olduğu kararın gereği olarak dosya üzerinde
yapılan yeniden değerlendirmeler ışığında düzenlenen 7.6.2007 tarihli Bilgi Notu,
8.6.2007 tarih ve REK.0.08.00.00.110/182 sayılı Başkanlık önergesi ile Rekabet Kurulu,
ilk inceleme, önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü
savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açlılmı, raporlar,
Danıştay’ın kararı, tüm dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgeleri
inceleyerek 11.7.2007 tarih ve 07-59 sayılı toplantısında nihai kararını vermiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Ankara İli Sürücü Olur Sağlık Raporu” ilgili pazarında faaliyet gösteren; Özel Yeni Anıl
Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Özel Ziya
Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel
Ortadogu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar
Poliklinigi ve Özel İlkiz Poliklinigi unvanlı tesebbüslerin açılan banka hesapları ile bir
havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak ve fiyat tespiti yapmak şeklindeki
eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde sayılan örneklerle
uyumlu olduğu ve yasak kapsamında rekabet ihlali oluşturduğu,
2- Belirtilen anlaşma ve uygulamalara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile
öngörülmüş olan bir aylık süre içerisinde bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmediği,
3- Rekabet Kurulu’nca yukarıda belirtilen ihlalleri gerçekleştiren teşebbüslerin her birinin
4054 sayılı Kanun’un 16/2. maddesi uyarınca idari para cezası ile cezalandırılmaları,
4- Diğer taraftan söz konusu teşebbüslerin ihlale konu olan sözleşmeler ile ilgili olarak
4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca bildirim yükümlülüğünü yerine
getirmemelerinden dolayı, aynı Kanun’un 16/1. maddenin (c) bendi uyarınca her birinin
idari para cezası ile cezalandırılmaları; 16/3. maddesi uyarınca tüzel kişiliği bulunan
teşebbüslerin yönetim organlarında görevli olan gerçek kişilere de ayrıca idari para
cezası verilmesi,
5- İlgili pazardaki işleyişte kamu denetimi ve uygulamaları nedeniyle oluşan aksaklıklar
konusunda 4054 sayılı Kanun’un 2 ve 27/g maddeleri uyarınca Sağlık Bakanlığı’na bir
görüş yazısı gönderilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
“Sürücü Adayı Sağlık Raporları”, ilgili mevzuat uyarınca alınması gereken ve verilme
esasları sıkı kıstaslara bağlanmış bir rapor türüdür. Bu niteliği ile hizmet sunucuları olan
teşebbüsler ve hizmet kullanıcısı olan tüketiciler açısından herhangi bir ikame imkanı
07-59/681-238
4
bulunmamaktadır. Belirlenen bu sınırlamalar nedeniyle ilgili ürün pazarı, “Sürücü Adayı
Sağlık Raporları” olarak tespit edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
“Sürücü Adayı Sağlık Raporları” il merkezlerinde ve ilçe merkezlerinde kurulan ve
uzman tabiplerden oluşan sağlık heyetleri tarafından verilmektedir. Pazar yapısı
uyarınca, herhangi bir sürücü adayının, eğer kendisine yönelik olarak rapor alma
kıstaslarında bir sorun çıkmazsa, başka bir il veya ilçe merkezine giderek rapor alması,
ulaşım maliyeti ve zaman kaybı dezavantajı nedeniyle, bir talep ikamesi
oluşturmamaktadır. Bu nedenlerle ilgili coğrafi pazar, şikayet konusu eylemlerin
gerçekleştiği “Ankara İli şehir merkezi sınırları” olarak belirlenmiştir.
I.2. Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüsler
I.2.1. Özel Ortadoğu Polikliniği
Ortadogu Sağlık ve Eğitim Tesisleri İşletmeciliği Anonim Şirketi tarafından işletilmekte
olan Özel Ortadoğu Polikliniği’nin ana faaliyet olarak poliklinik hizmetleri sunduğu ve
sürücü olur raporu düzenleme faaliyetinin ikincil planda kaldıgı belirlenmiştir. Söz
konusu şirketin ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıda verilmiştir:
Hissedar Hisse Oranı
Prof. Dr. Hikmet AKGÜL %40
Dr. Sadi KAYA %30
Dr. Eyüp ÖZEREN %15
Dr. Süleyman GÖKDUMAN %10
Dr. Mustafa GÖKSE %5
Toplam %100
Yönetim Kurulu
Dr. Eyüp ÖZEREN (Yönetim Kurulu Başkanı)
Dr. Sadi KAYA
Dr. Süleyman GÖKDUMAN
Şirketin 2001 yılı cirosu ….. -TL olup, 2001 yılı içerisinde toplam
olarak 1300 adet sürücü olur raporu düzenlediği ve bu raporlardan …… -TL gelir elde
ettiği tespit edilmiştir.
I.2.2 Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği
Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Megamar Sağlık Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi
tarafından işletilmekte olup, tek faaliyeti sürücü olur raporu düzenlemektir. Şirketin
ortaklık yapısı aşağıda verildiği gibidir:
Hissedar Hisse Oranı
Mehmet Yunis ÇELEBİ %35
Cüneyt Haşmet ÇELEBİ %65
Toplam %100
Şirketin müdürü Mehmet Yunis ÇELEBİ olup, polikliniğin 2001 yılında sürücü olur raporu
düzenlemekten elde ettiği gelir …… - TL’dir. Polikliniğin başka bir faaliyeti
bulunmamaktadır.
I.2.3. Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği
Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, 30.8.2001 tarihinde faaliyete başlamış olup, adi
ortaklık şeklinde işletilmektedir ve ağırlıklı ortağın Selçuk DOKER olduğu belirlenmiştir.
07-59/681-238
5
Polikliniğin 2001 yılı cirosu ……..-TL olarak gerçekleşmiş olup, mesul müdürü Dr.
Yurdaer ÇAGLAR’dır.
I.2.4. Özel Yeni Anıl Polikliniği
Özel Yeni Anıl Polikliniği, Karahan Sağlık Hizmetleri İthalat İhracat Limited Şirketi
tarafından işletilmektedir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedar Hisse Oranı
Cumhur Karaman %50
Osman Yalçınlar %50
Toplam %100
Özel Yeni Anıl Polikliniği’nin tek faaliyetinin sürücü olur raporu tanzim etmek olduğu ve
faaliyete geçtiği 2001 yılında …….-TL ciro elde ettiği tespit edilmiştir. 18.5.2001-
29.4.2002 tarihleri arasında Osman YALÇINLAR şirket müdürlüğü görevini yürütmüştür.
I.2.5. Özel İlkiz Polikliniği
Özel İlkiz Polikliniği sadece sürücü olur raporu düzenleme hizmeti sunmakta olup, İlkiz
Sağlık Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Müdürlüğü
İhsan YOLSAL tarafından yürütülmekte olan söz konusu şirketin 2001 yılı cirosu …….
TL olup ortaklık yapısı aşağıda verilmiştir:
Hissedar Hisse Oranı
Ahmet TÜRKYILMAZ %50
Yavuz YOLSAL %25
Bülent ÇELİKEL %25
Toplam %100
I.2.6. Özel Ziya Gökalp Polikliniği
Özel Ziya Gökalp Polikliniği, şirket müdürlüğü Refik ALTUNTAŞ tarafından yürütülmekte
olan Ehliyet Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi tarafından işletilmekte olup, bu şirketin
2001 yılı cirosu ……. TL’dir ve ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedar Hisse Oranı
Kemal ŞAHİN %50
Rahin Aydın %50
Toplam %100
Özel Ziya Gökalp Polikliniği’nin faaliyetleri sadece sürücü olur raporu tanzim etmekten
oluşmaktadır.
I.2.7. Özel Yeni Dışkapı Polikliniği
Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Tolunay Sağlık Hizmetleri Medikal İthalat İhracat
Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Bu şirketin 2001 yılı
cirosu ……TL olarak gerçekleşmiş olup bu gelirin …….TL’lik kısmı sürücü olur
raporlarından elde edilmiştir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedar Hisse Oranı
Nevzat AKBAŞ %50
Ahmet TÜRKYILMAZ %50
Toplam %100
Adil IŞIK, Tolunay Sağlık Hizmetleri Medikal İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret
Limited Şirketi’nin müdürlüğünü yürütmektedir.
07-59/681-238
6
I.2.8. Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği
Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği, Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi Ticaret
Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Şirket 2001 yılında …….TL ciro elde etmiştir.
Bu şirketin ortaklar listesi aşağıdaki tabloda sunulmuştur:
Hissedar Hisse Oranı
Muhammed Aziz SÜTBAŞ %33,3
Hasan Hüseyin ÇAĞRICI %33,3
Macit UZUN %33,3
Toplam %100
Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi Ticaret Limited Şirketi’nin müdürü, Muhammed Aziz
SÜTBAŞ’tır.
I.2.9. Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi
Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi
tarafından işletilmekte olup, 2001 yılı toplam cirosu ……TL olarak gerçekleşmiştir.
Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Hissedar Hisse Oranı
Dilek Emek ÇİFTÇİ %34
M. Mete ALDAN %31
E. Hakan SEVİNİŞ %21
Haldun KABACAOĞLU %8
Kemal AYDIN %4
Sami KALENCİ %2
Toplam %100
Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nin müdürlüğünü Ekrem ÇİFTÇİ
yapmaktadır.
I.2.10. Özel Servet Ünsal Polikliniği
Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmekte
olan Özel Servet Ünsal Polikliniği’nin 2001 yılı cirosu …….TL olarak gerçekleşmiştir ve
hissedarlık yapısı aşağıda verildiği gibidir.
Hissedar Oranı
Servet ÜNSAL %50
Dürdane ÜNSAL %50
Toplam %100
Söz konusu şirketin müdürü ise Servet ÜNSAL’dır.
I.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller
I.3.1. Sürücü Olur Raporu Düzenlenmesi İle İlgili Mevzuat
Sürücü olur raporu düzenlenmesine ilişkin kurallar ve bu raporu düzenlemeye yetkili
kuruluşların taşıması gereken nitelikler, çeşitli mevzuat hükümleriyle düzenlenmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41. maddesinde yer alan, “Sürücü belgesi
alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-
Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan Sağlık Kurulunca, yönetmelikte belirtilen
esaslara göre “Sürücü Olur” raporu almaları gerekir. Ortopedist bulunmadığı takdirde
Genel Cerrahtan, Psikiyatri Uzmanı bulunmadığı durumlarda Nörolog veya Psikologdan
görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir…” ifadesi ile sürücü olur raporu düzenleyecek
07-59/681-238
7
olan sağlık kurulunun niteliği belirtilmektedir. Bu heyetin hangi kurum bünyesinde
oluşturulacağı ise Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 78. maddesinde “Sağlık kurulu
raporları; İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları
bulunan ve Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlükleri tarafından sürücü belgesi alacak
sürücü adaylarına sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkilendirilmiş resmi ve özel sağlık
kuruluşlarınca verilir.” ifadesi ile düzenlenmektedir. Bu hüküm uyarınca sürücü olur
raporu düzenleyecek polikliniklerin yetkilendirilmesi işlemi, Sağlık Bakanlığı veya İl
Sağlık Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde resmi ve
özel sağlık kuruluşlarının, İl Sağlık Müdürlükleri aracılığı ile yürütülecek yetkilendirme
işlemlerine ve Kanun'da belirtilen bütün uzmanların bulunmadığı küçük yerleşim
birimlerinde serbest çalışan tabiplerin sağlık kurullarında görevlendirilmesine dair usul
ve esasların Sağlık Bakanlığı’nca çıkarılacak bir genelge ile düzenleneceği
öngörülmüştür. Bu madde gereği Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğü tarafından 7.5.1998 tarih ve 6094 sayılı “Sürücü Olur Raporlarının
Düzenlenmesi Hakkında Genelge” çıkarılmış olup, genelge halen yürürlükte
bulunmaktadır. Bu genelge ile; "Sürücü Olur" raporu düzenlemeye yetkili kılınacak sağlık
kuruluşlarının taşıması gerekli şartlar, bu kuruluşların başvuru esasları, başvuruların
incelenmesi esasları, "Sürücü Olur" raporunun düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar,
yetkilendirilecek sağlık kurulusunun taşıması gerekli şartlar, sağlık kurullarında görev
yapacak doktorların ve mesul müdürlerin sorumlulukları düzenlenmiştir.
I.3.2. Pazar Yapısı
Soruşturmanın yapıldığı dönem itibarıyla Ankara İlinde sürücü olur raporu vermekle
görevli resmi kuruluşlar 12 adettir. Ayrıca, tüm sağlık kurumlarını denetlemekle görevli
olan Ankara İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde Ankara Valiliği’nin 1.12.1995 tarih ve 503
sayılı oluru ile ve “T.C. Ankara Valiliği Il Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah
Ruhsatı Sağlık Merkezi Baştabipliği” birimi oluşturulmuştur. Bu birim tarafından
denetleme görevleri dışında rapor tanzimi de yapılmakta, hukuki bir altyapısı
bulunmaması nedeniyle döner sermaye uygulaması yapılamamasına karsın Sağlık ve
Sosyal Yardım Vakfı’na bağış toplanması seklinde rapor talep edenlerden ücret
alınmaktadır. Bunun yanı sıra, denetim görevi yerine getirilirken özel polikliniklerden,
poliklinik yetkililerince rapor başına 2.500.000.-TL olarak uygulandığı ifade edilen, belirli
tutarlarda tasdik ücreti alınmaktadır. Ankara İlinde yukarıda aktarılan birim dışında aktif
olarak bu raporu düzenleyen resmi sağlık kurumu Sincan Devlet Hastanesidir. Bu
hastane uygulamasında 2002 yılı bütçe talimatnamesinin yorumu sonucu 3.000.000.-TL
üzerinden sağlık raporunun düzenlenmesi ile talep kayması yaşanmış, ancak uygulanan
bu tutarın eksik olduğu ve hastanenin bu uygulaması sonucu kamu zararı doğduğu
gerekçesiyle Sağlık Bakanlığı müfettişlerince hastane yönetimi hakkında işlem
yapılmıştır. Bu uygulamadan resmi kurumların sürücü olur raporlarına uygulanacak
ücretin belirlenme yöntemi konusunda farklı davranışlar içinde oldukları anlaşılmaktadır.
07-59/681-238
8
I.3.3. Polikliniklerin Bir Araya Gelerek Oluşturdukları Havuz Hesabına Dair
Tespitler
I.3.3.1. Protokol Belgesi
Raportörlerce yerinde yapılan incelemeler sırasında, Özel Ortadoğu Polikliniği’nde
“Ankara İli Sürücü Adayları Muayene ve Rehabilitasyon Merkezleri İşbirliği Protokolü”
başlıklı bir belge bulunmuştur. Bu belgede aynen “havuza aktarılacak paranın
paylaşımında eşitlik temel kriterdir. Günlük muayene ücretleri ertesi gün en geç saat
11:00’e kadar ortak hesaba yatırılacaktır. Yine aynı banka nezrinde açılmış bireysel
hesaplara haftalık olmak üzere havuzdan dağıtımı yapılacaktır. Söz konusu
merkezlerden kurulan bir denetim ekibi günlük veya haftalık kayıtlar ile gelirleri
karşılaştırarak sistemin sağlıklı yürümesi için yerinde rutin denetim yapacaktır. İşletme
sahibi veya yöneticileri bu konuda anlayış göstererek ilgililere yardımcı olacaktır. Havuza
biriken para 14 merkez arasında eşit paylaşılacaktır. Merkezlerin herhangi bir sebeple
kapanması durumunda en fazla 3 ay havuzdan aynı şartlarda pay alır. Ancak bu süre
sonunda mevcudiyetini idare ettiremezse havuzdan verilen pay kesilir.” ifadelerine yer
verilmiş olup, söz konusu belge Sıhhiye Polikliniği adına Dr. Mehmet ÇELEBİ, Dışkapı
Polikliniği adına Adil IŞIK, İlkiz Polikliniği Dr. Yavuz YOLSAL, Ziya Gökalp Polikliniği
adına Refik ALTUNTAŞ, Mithatpaşa Polikliniği adına Dr. Selçuk DOKER, Anıl Polikliniği
adına Vedat YETENER, Özel Ortadogu Polikliniği adına Haluk GÜNGÖR, Özel Sincan
Bilgi Tıp Merkezi adına Ekrem ÇİFTÇİ tarafından imzalanmıştır. Bu evrak, soruşturmaya
konu olan teşebbüslerin bir araya gelerek bir yapılanma oluşturmak istediklerini, bu
konuda ortak davranış sergilemek üzere çeşitli esasları protokole bağladıklarını
göstermektedir. Haluk GÜNGÖR tarafından, belgede yer alan imzanın kendisine ait
olmadığı ifade edilmiştir. Poliklinik yetkililerince hiçbir zaman uygulamaya konulmadığı
şeklinde görüş belirtilen protokolün, soruşturmaya taraf teşebbüslerin gerçek iradelerinin
yazılı bir şekilde ortaya konduğu bir belge olduğu belirlenmektedir. Pazar şartları
dolayısıyla belirlenmek istenen yüksek fiyatların uygulanamaması nedeniyle gecikmeli
olarak yürürlüğe konan bu protokol, açılan havuz hesapları ile ortak hareket etme
amacının piyasa davranışı olarak ortaya çıkmasını sağlamıstır. Ortak hesaplar
oluşturularak elde edilen gelirin paylaştırılması ile ilgili pazarda rekabeti bozucu etkinin
ortaya çıktığı görülmektedir. Anılan protokol, soruşturmaya taraf teşebbüslerin rekabeti
bozucu amaç ve etki taşıyan davranışlarının somut bir belgesi niteliğindedir.
I.3.3.2. Yapılan Yerinde İncelemeler ve Bilgi Tutanakları
Yapılan incelemeler çerçevesinde, görevli Raportörlerce sektörde denetleyici idari organ
konumundaki Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne gidilmiş ve müdürlük bünyesinde
olusturulan yapı içerisinde diğer poliklinikler gibi uzman doktorlardan bir heyet
oluşturularak sürücü olur raporu düzenlendiği ve rapor ücreti olarak 25.000.000.-TL’nin
Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı’na bağış adı altında toplandığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, İl Sağlık Müdür Yardımcısı Dr. Osman ASLANGÜL, yapılan görüşmede havuz
konusunda kendilerinin de duyumlar aldıklarını belirtmiş, yapılan görüşmeye sonradan
katılan Özel Yeni Anıl Polikliniği Şirket Müdürü H…. G…., poliklinikler arasında bir
“centilmenlik anlaşmasının” varlığını kabul etmiş ve bu çerçevede bütün polikliniklerin
sürücü olur raporu ücretini 25.000.000.-TL olarak tespit ettiklerini sözlü olarak ifade
etmiştir.
07-59/681-238
9
Bu fiyatın denetiminin sağlanması amacıyla sorumlu ortakları adına 2002 yılı Ocak
ayında Ziraat Bankası Heykel Şubesi’nde 989849 no’lu vadesiz tasarruf hesabı ve
989852 no’lu yatırım hesabı açılmış, hakkında soruşturma yapılan tüm poliklinikler
tarafından düzenli periyotlarla sürücü adaylarından alınan ücretlerden masraf kalemleri
düşülerek bu hesaba yatırılmış, bahsedilen hesaplar 7.5.2002 tarihinde kapatılmıştır.
5.5.2002 tarihinde ise, Ziraat Bankası Hamamönü Şubesi’nde, Selçuk DOKER adına
602205 no’lu vadesiz mevduat hesabı ve 602232 no’lu menkul hesabı açılmıştır. Bu
hesaplar da, Heykel Şubesi’nde açılan hesapların devamı niteliğindedir. Heykel
Şubesi’ndeki mevduat hesabına para yatıran poliklinikler, Hamamönü Şubesi’ndeki
hesaba da para yatırmaya devam etmişlerdir. 28.8.2002 tarihinde anılan hesapların da
kapatıldığı ekstre dökümlerinden anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme ve görüşmelerden, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerce ortak bir
yapı oluşturularak fiyat anlaşmasına gidildiği, ortak hesap uygulaması ve hesabın
denetimi ile bu uygulamanın 8 aylık süre boyunca devam ettiği, Rekabet Kurumu’nun
müdahalesi sonucunda yapının sona erdiği tespit edilmektedir. Bu yapının oluşumu ve
işleyişi hakkında görüşme yapılan poliklinik yetkililerinin tamamı, oluşumun sürücü
kursları ile yaşanan sağlıksız ilişkilerin sona erdirilmesi amaçlı olduğunu ve oluşuma
kendilerinin liderlik etmeksizin katıldıklarını belirtmişlerdir. Diğer taraftan, sistem
içerisinde düşük paya sahip bir kısım polikliniklerin yetkilileri, uygulamanın amacının;
yıkıcı fiyat rekabetini engellemek, önceden belirlenen kotalara göre dağılımı sağlamak
olduğunu, ayrıca düzenli ödemelerle havuz hesabının oluşturulduğunu ve ödemelerin
rapor verilen aday sayısı üzerinden denetlendiğini, ancak geri ödemelerin düzenli
olmadığını beyan etmişlerdir. Diğer grup yetkililer ise; hesabın sağlık sektöründe ortak
bir yapı içerisinde daha üst düzey bir yapı oluşturulmak için kurulduğunu ve sermaye
toplanması amaçlı olduğunu, işleyişinin gönüllülük esasına dayalı olduğunu, ekonomik
kriz nedeniyle sistemin destekleme fonu mahiyetinde çalısmasını sürdürdüğünü, ancak
hesaba yatırılan ve hesaptan dağıtılan paralar konusunda anlaşmazlık doğması
nedeniyle işleyişin sona erdiğini ifade etmişlerdir.
I.4. Savunmaların Değerlendirilmesi
I.4.1. Haksız Rekabetin Önlenmesinin Amaçlandığı
Savunmalardan fiyat rekabetinin aşırı boyutlarda yapılması sonucu piyasa düzeninin
bozulmasının haksız rekabet olarak nitelendirildiği ve ortak hareket edilmesi ile bu
durumun giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Ancak bu görüş, söz konusu fiyat
belirleme eyleminin ve havuz uygulamasının, 4054 sayılı Kanun kapsamında bir
“rekabet ihlali” olusturduğu gerçeğini değiştirmemektedir.
I.4.2. Sürücü Olur Raporu Almak İsteyenlerin Devlet Hastanelerine ya da İl Sağlık
Müdürlüğü’ne Başvurabilecekleri
İlgili pazarda hukuki olarak her türlü resmi sağlık kuruluşunun söz konusu raporu
düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Fakat fiilen İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı olarak faaliyet
yürüten “T.C. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah Ruhsatı
Sağlık Merkezi Baştabipliği” ve Sincan Devlet Hastanesi dışında hiçbir resmi sağlık
kuruluşu bu raporu özel bir sistem dahilinde düzenlememektedir. Kaldı ki, sürücü
adaylarının diğer sağlık kurumlarına başvurabilme imkanlarının bulunması,
07-59/681-238
10
teşebbüslerce gerçekleştirilen eylemin rekabet ihlali niteliğini değiştirecek bir husus
değildir.
I.4.3. Fiyat Belirleme İşlemi İle Hukuki Bir Boşluğun Doldurulmasının Amaçlandığı
Sürücü olur raporu ücretinin herhangi bir resmi birim tarafından tespit edilmiş olmaması
gerçekten de, bilinçli bir uygulamadan ziyade bir boşluk izlenimi oluşturmaktadır. Ancak
piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerin serbest rekabet şartları içerisinde faaliyetleri
ile ilgili kendi kararlarını alarak davranmaları esas oldugundan, savunmalarda ifade
edilen anlamda bir boşluk bulunmamaktadır. Yetkisi olan düzenleyici organların
yapabilecekleri düzenlemelerin, bu düzenlemelere uymak suretiyle faaliyette bulunması
gereken teşebbüslerce gerçekleştirilmesi bilakis ihlal teşkil etmekte, bu tür bir
savunmanın kabulü mümkün bulunmamaktadır.
I.4.4. Hesapta Para Toplanmasının Amacının İhtiyacı Olan Polikliniklere Yardım
Etmek Olduğu
Yazılı savunmalarda dile getirilen bu görüş, yerinde incelemeler esnasında bazı
poliklinik müdür ve sahipleri tarafından, havuz hesabında toplanan paralarla acil nakit
paraya ihtiyacı olan polikliniklere yardım edilmek istendiği şeklinde gündeme getirilmiştir.
Ancak oluşturulan hesaptan polikliniklere düzenli olarak para aktarılması, bu savunmayı
geçersiz hale getirmektedir. Ayrıca bu iddia ticari hayatın işleyişine de aykırıdır.
I.4.5. Havuz Hesabının Sağlık Sektöründe Daha Büyük Yatırımlar Yapabilmek İçin
Oluşturulduğu
Bu görüş, yapılan yerinde incelemelerde, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği şirket müdürü Adil
ISIK, Özel İlkiz Poliklinigi mesul müdürü Dr. Yavuz YOLSAL, Özel Ziya Gökalp Polikliniği
şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği şirket ortağı Mehmet
Yunis ÇELEBI, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi şirket müdürü Ekrem ÇİFTÇİ, Özel Yeni
Anıl Polikliniği şirket müdürü Haluk GÜNGÖR ve Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği
sahibi Selçuk DOKER tarafından dile getirilmiş olup kalan 3 polikliniğin bu doğrultuda
herhangi bir beyanları olmamıştır. Bu beyanlar havuz hesaplarında yapılan incelemeler
ve başka polikliniklerin verdikleri ifadelerle çelişmektedir. Zira hesaplarda biriken paralar,
Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği’nde bulunan dekontlarla ortaya çıkarıldığı üzere,
düzenli olarak poliklinikler arasında paylaştırılmıştır. Eğer gerçekten de amaç para
biriktirmek olsaydı, bu paraların polikliniklere dağıtılmayarak hesapta biriktirilmeye
devam edilmesi gerekmekteydi. Bir ortaklık oluşturulmasında başlangıç sermayelerinin
peşin olarak konulması ve ortaklığın iradesinin ortaya konması gerekmektedir. Oysa
anılan hesaplar için bu sekilde bir irade beyanının bulunmadığı görülmektedir. Ortaklık
oluşumunu gösterecek unsurlar mevcut olmadığından bu görüşün kabulü de mümkün
değildir.
I.4.6. Polikliniklerin Havuz Hesabına Para Yatırırken Hasta Sayısını Baz Almadığı
Bu savunmaya göre poliklinikler, havuz hesabına para yatırırken baktıkları aday
sayısına göre bir meblağ aktarmadıklarını, aksine günlük veya bir kaç günlük süre
zarfında elde etmiş oldukları cirolardan masraflarını düştükten sonra kalan paradan
diledikleri bir kısmı hesaba yatırdıklarını ve bu nedenle eylemlerinin pazar paylaşımı
olarak nitelendirilemeyeceğini ileri sürmektedirler. Özel Ortadoğu Polikliniği’nin 2002
yılının Ocak ayı içinde vermiş oldugu sürücü olur raporu sayılarını içeren liste aynı ayda
havuz hesabına yatırılan paralarla karşılaştırıldıgında, yatırılan paranın hasta sayısı ile
07-59/681-238
11
doğru orantılı olduğu görülmektedir. 22.1.2002 tarihinde yine bahsi geçen poliklinik
tarafından yalnızca 1 rapor düzenlenmiş, 23.1.2002 tarihinde havuz hesabına
15.000.000.-TL yatırılmıştır. 31.12.2002 tarihinde bakılan aday sayısı 4 iken 1.2.2002
tarihinde hesaba yatırılan para 60.000.000.-TL olduğu tespit edilmiştir. Nitekim Özel
Servet Ünsal Polikliniği şirket müdürü Servet ÜNSAL, Özel Ziya Gökalp Polikliniği şirket
müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket müdürü
Muhammed Aziz SÜTBAŞ, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi şirket müdürü Ekrem ÇİFTÇİ
tam aksine, havuza yatırılan paranın verilen sürücü olur raporu sayısı üzerinden
hesaplandığını belirtmiş, ayrıca Servet ÜNSAL da aday başına 15.000.000.- TL’nin
hesaba yatırıldığını ifade etmiştir. Özel Ziya Gökalp Polikliniği’nin şirket müdürü Refik
ALTUNTAŞ havuzda biriken paraların ayda 2 kere olmak üzere tekrar hesaplara
aktarıldığını, kendilerinin havuzda toplanan paraların %8,8’lik kısmını aldıklarını, Özel
Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket müdürü olarak görev yapmakta olan Muhammed
Aziz SÜTBAŞ ise havuzdan aktarılan paralar için çeşitli oranlar belirlenmiş olduğunu
ifade etmiştir. Özel Kızılay Mithatpasa Polikliniği’nde yapılan incelemelerde bulunan
havuz hesabından polikliniklere aktarılan paralara ait dekontlarda Özel Yeni Dışkapı
Polikliniği şirket müdürü Adil IŞIK ve yukarıda bahsi geçen Refik ALTUNTAŞ adına
877.000.000.- TL yatırıldığı görülmektedir. Ayrıca Özel Yeni Anıl Polikliniği adresinde
mukim İbrahim TOPAK adına havuz hesabından yine 877.000.000.-TL aktarıldığı
görülmektedir. Aktarılan bu meblağların aynı olmasının tesadüf sonucu olamayacağı ve
belirli esaslara göre dağıtım yapıldığının bir göstergesi olduğu açıktır. Ayrıca yine Özel
Servet Ünsal Polikliniği sahibi Servet ÜNSAL, paraların belli kotalar çerçevesinde
poliklinikler arasında paylaştırıldığını ifade etmiştir.
J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK
İlgili pazarda faaliyet gösterebilecek nitelikteki özel sağlık merkezleri; pazarın sürücü
kursları ile sürekli bağlantı gerektirmesi ve bu iş için görevlendirecekleri doktorların
alternatif maliyetlerinin yüksek olması gibi nedenlerle pazara giriş yapmamaktadırlar.
Öte yandan, resmi sağlık kurumlarında özel heyetler oluşturulmasının zorluğu ve İl
Sağlık Müdürlüğü’nce rapor verilmesi hastanelere olası talebi kaldırmaktadır.
Soruşturma tarafı polikliniklerce belirlenen ortak fiyatın, resmi kurumlar fiyatı seviyesinde
olup, Türk Tabipler Birliği tarifesinin dahi altında olması, polikliniklerce kar etmekten
ziyade zarar edilmemesi mantığı ile açıklanmaktadır. Bununla birlikte, serbest rekabet
yapısında “per se” yasak sayılan fiyat tespiti anlaşmasının taraflarca yapıldığı, bulunan
protokollerle de sabittir. Ayrıca bu fiyata uyumun açılan bir ortak hesapla denetlendiği,
bu hesabın hesaba para yatıran polikliniklerce de “havuz hesabı” olarak nitelendirildiği
ve bu havuz anlaşmasının 17.1.2002 ile 28.8.2002 tarihleri arasında uygulandığı
görülmektedir.
Taraflarca gerçekleştirilen fiyat tespiti ve havuz uygulamasının diğer bir sonucu,
oluşturulan yapı gereği ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında pazarın
müşteri bazında paylaşılmasıdır. Bilgi tutanaklarında da de yer aldığı üzere, havuz
sistemi kota esasına dayanmakta, belirlenen kotalardan daha az talep gören
polikliniklerin, fazla talep alan polikliniklerce sistemi bozmamaları karşılığında
finansmanı sağlanmaktadır.
07-59/681-238
12
Pazar içerisinde oluşan toplam cironun, hizmet esası yerine belirlenen oranlar
çerçevesinde bölüşülmesi ile talebin paylaşılması sonucu ortaya çıkmaktadır. “Ankara İli
Sürücü Adayı Sağlık Raporları” ilgili pazarında faaliyet gösteren soruşturmaya tabi
teşebbüslerin gerçekleştirdikleri protokol ve eylemlerin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında hukuka aykırı ve yasak olduğu belirlenen teşebbüsler arası anlaşma
niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu teşebbüsler ilgili pazarda aynı seviyede
faaliyette bulunan teşebbüsler olduklarından belirtilen anlaşma da, rekabet hukuku
literatüründe yatay anlaşma olarak belirlenen kategorideki anlaşmalardandır. Fiyat
anlaşması niteliğindeki bu anlaşma ve anlaşmanın yürütülmesi ile oluşan etkileri,
Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde sayılan örneklerle uyum göstermektedir.
Oluşturulan fiyat anlaşması (a) bendinde örnek verilen “Mal veya hizmetlerin alım ya da
satım fiyatının,… tespit edilmesi,”, uygulamada oluşan pazar paylaşımı ise (b) bendinde
örnek verilen “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa
kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,” hükümleri ile uyum
içerisindedir.
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında ihlale yol açan teşebbüslerin Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca cezalandırılmaları gerekmektedir. İhlali gerçekleştiren teşebbüslerin cirolarının
düşüklüğü dikkate alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan Rekabet Kurulu’nun
2007/1 sayılı Tebliği uyarınca asgari ceza tutarı olan 6.864 YTL idari para cezası ile
cezalandırılması gerekmekle birlikte, Danıştay 13. Dairesinin 2006/1641 E. ve
2006/1227 E. sayılı Yürütmeyi Durdurma kabul kararları ve Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulu’nun 2006/993 E. ve 2006/1190 sayılı Yürütmeyi Durdurma İtiraz-Red kararları
çerçevesinde 2005/2 sayılı Tebliğ ile belirlenen idari para cezasının alt sınırında lehe
düzenleme yer aldığından ve bu durum teşebbüs lehine sonuç doğuracağından 2005/2
sayılı Tebliğ uyarınca ceza tatbik edilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
K. SONUÇ
Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar,
Danıştay’ın kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi
sonucunda;
1-) “Ankara İli Sürücü Olur Sağlık Raporu” ilgili pazarında faaliyet gösteren Ortadoğu
Sağlık ve Eğitim Tesisleri İşletmeciliği A.Ş. (Özel Ortadoğu Polikliniği) ve Özel Kızılay
Mithatpaşa Polikliniği’nin aynı pazarda faaliyet gösteren Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel
Başkent Sıhhiye Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği,
Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği, Özel Servet
Ünsal Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği unvanlı teşebbüslerle birlikte, açılan banka
hesapları ile bir havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak ve fiyat tespiti yapmak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiğine,
07-59/681-238
13
2-) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlale yol açan ve yukarıda unvanı
belirtilen teşebbüslerin sektördeki cirosunun düşüklüğü dikkate alınarak, her birine ayrı
ayrı olmak üzere Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası ve Rekabet Kurulu’nun 2005/2
sayılı Tebliği uyarınca takdiren asgari ceza tutarı olan 5.800.- (Beşbinsekizyüz) YTL.
idari para cezası verilmesine,
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
07-59/681-238
14
11.07.2007 Tarih ve 07-59/681-238 Sayılı Kurul Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Ankara ilinde faaliyet gösteren ve sürücü adayı sağlık raporu vermeye yetkili
polikliniklerin rapor ücretlerini tespit etmek ve açılan banka hesapları ile havuz
oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak suretiyle 4054 Sayılı Kanunun 4.maddesini
ihlal ettikleri ve cezalandırılmaları yönündeki Kurul Kararına aşağıdaki sebeplerle
katılmıyorum:
1. En az beş uzman doktorun muayenesini ve imzasını gerektiren , insanların can ve
mal güvenliğini yakından ilgilendiren bir alanda formalitenin ikmali için komik
denecek ücretler karşılığı verilen “sürücü olur raporu” uygulaması, gerekli
denetimlerin ne kadar yetersiz olduğunun açık bir göstergesidir.
2. Rekabet Kurulu, insanların ve toplumun ihtiyaçlarını karşılayan “normal” mal ve
hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara yönelik kararlar vermek mevkiindedir.
Eldeki belge, gözlem ve yapılan açıklamalara göre asgari standartlardan yoksun bir
sağlık muayenesi yapılmasının ; insan sağlığına, iş ahlakına, kamu düzenine ve
mevcut mevzuata aykırı bir davranış olduğu belli ve böyle bir davranış esasen yasak
ve suç teşkil eden bir eylem iken, yapılanları Rekabet mevzuatı dahilinde ele alıp
soruşturmak, hukuka aykırı davranışları bir bakıma meşrulaştırmak demek olacaktır.
3. Polikliniklerin rapor ücretini, sağlık hizmetleri (muayene,tedavi, kontrol,tahlil,yatak
ücretleri) alanında yaygın şekilde uygulanan ve esasen Sağlık Bakanlığı ve meslek
teşekküllerinin ilgili mevzuata istinaden belirledikleri ücretlere kıyasen tespit ettikleri
anlaşılmaktadır.
4. Ortak ücret belirlenmesi ve uygulanması sürecinde, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nün
doğrudan ve dolaylı olarak yönlendirici ve/veya etkili olduğu belirgin bir husustur.
Sonuç olarak; Rekabet Kurulunca ceza verilmesi yerine konunun, Sağlık, Milli Eğitim
ve İç İşleri Bakanlıklarına bildirilmesi ve bu tür hizmetlerin, bu şekilde üretilip satılmasını
engellemek ve sorumluların cezalandırılmasını teminen hukuki yollara başvurulması
gerektiği düşüncesiyle Kurul Kararına katılamıyorum.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy