Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-3-99 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-61/731-261
Karar Tarihi : 25.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Hüseyin COŞGUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Candover Partners Limited
Temsilcileri: Av.Göneç GÜRKAYNAK ve
Av.Murat Hakan ÖZGÖKÇEN
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş-İstanbul 20
D. TARAFLAR : Candover Partners Limited
20 Old Bailey, London, EC4M 7LN, BİRLEŞİK KRALLIK
Stork NV
Amersfoortsestraatweg 7 1412 Ka Naarden P.O Box
5004 1410 Naarden HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Candover Investments Plc’nin kontrolünde bulunan
Candovers Partner Limited’in, hisselerinin tamamına sahip olduğu London 30
Acqusition BV aracılığıyla Stork NV’nin tam kontrolünü devralmasına izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.7.2007 tarih ve 4779 sayı ile giren ve
en son 20.7.2007 tarih ve 4879 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20.7.2007 tarih ve 2007-3-
99/Öİ-07-Ş.YA. sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 20.7.2007 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/157 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-61 sayılı Kurul 40
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Stork NV’nin Candover Partners
Limited’in tamamına sahip olduğu London Acquisition BV aracılığıyla devralınması
işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla birlikte, aynı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında bir hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, dolayısıyla
07-61/731-261
2
bildirim konusu devralmaya izin verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşıldığı ifade
edilmektedir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Candover Partners Limited (Candover)
Devralan Candover, 1984 yılından itibaren Londra Menkul Kıymetler Borsası’nda
işlem gören Candover Investment Plc.’nin tamamına sahip olduğu bağlantılı bir
teşebbüsüdür. Candover, büyük işletme satımlarına yönelik yatırımları Candover
Investment Plc. ve Candover Partners Limited tarafından idare edilen fonlar kanalıyla
gerçekleştirmektedir. Candover’in yatırım idaresine ilişkin danışmanlık hizmetlerinin
yanı sıra yatırım fonlarına ilişkin hizmetleri de bulunmaktadır. Londra Menkul 60
Kıymetler Borsası’nda işlem gören Candover hisselerinin %3’ten fazlasına sahip olan
6 teşebbüs bulunmaktadır. Bu teşebbüsler ve sahip oldukları hisse oranları şu
şekildedir: Lloyds TSB Group (%10,3), BP Invsetment Management (%6,2), Electra
Partners Europe(%4,4), Legal & General Invesment Management (%4,8), Prudental
PLC (%4,2), Rensburg Sheppards Investment Management(%3,7).
Londra, Paris, Dusseldorf, Madrid ve Milano’da ofisleri bulunan grubun pörtföyünde,
kimya, sağlık, finansal hizmetler, eğlence, medya, tüketici ürünleri, yağ ve gaz
damıtma üretimi sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerde kontrol sağlayan hisseler
bulunmaktadır. 70
Candover, Türkiye’de Astel Kağıtçılık Sanayi ve Ticaret A.Ş (Astel)’yi dolaylı olarak
kontrol etmektedir. Bebek bezi, adet bezi ve bel gevşekliği sorunu olan yetişkinlere
yönelik bez ve yatak çarşafı üreten Astel’in Condover tarafından Ontex NV’den
devralınması işlemine Kurul 26.12.2002 tarih ve 02-81/939-386 sayılı Kararı’yla izin
vermiştir.
Candover grubu 2006 yılında Türkiye’de ayrıca Springer (akademik yayıncılık), Ontex
(hijyen ürünleri), Gala Coral (bingo ve bahis), Innovia (film ve kaplama), Thule (araba
aksesuarları), Hilding Anders (yatak üretimi), Qioptiq (optik ekipman) ve Ferretti’nin 80
(lüks yatlar) satış faaliyetlerinden toplam (………………) Euro ciro elde etmiştir.
H.1.2. Stork NV ( Stork)
Stork merkezi Amsterdam’da bulunan halka açık bir limited şirkettir. 2006 yılı cirosu 2
milyar ABD Doları, net karı 150 milyon Avro olan teşebbüs havacılık ve uzay sanayi,
teknik ve endüstriyel hizmetler ve baskı alanlarında faaliyet göstermektedir.
Hisseleri çok sayıda gerçek ve tüzel kişinin elinde bulunan teşebbüsün ihraç edilmiş
hisselerinin % 33’lük kısmına Cantarus Sermaye Limited ve Paulson Co Inc. sahiptir. 90
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, teşebbüs üzerinde kontrolü tek başına elinde
bulunduran herhangi bir hissedarın bulunmadığı anlaşılmıştır.
Stork’un Türkiye’de kontrol ettiği teşebbüs 26 Ekim 2000’de kurulan Stork Print Baskı
Sistemleri Ticaret Limited Şirketi (Stork Türkiye)’dir. % 80 hissesine Stork Prints
BV’nin, % 20 hissesine halihazırda şirket müdürü olan Ahmet Kılıç’ın sahip olduğu
teşebbüs, Stork Prints BV’nin tekstil ve grafik sahalarında Türkiye, İran, Suriye ve
07-61/731-261
3
Türkmenistan’daki faaliyetlerinden sorumludur ve tekstil ekranları pazarında Stork
Prints BV’nin dağıtıcısı olarak çalışmaktadır.
100
Stork 2006 yılında Türkiye’de besin işleme sistemleri ve baskı makineleri pazarından
yaklaşık (……………) YTL ciro elde etmiştir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde İlgili ürün pazarının belirlenmesinde birleşme
veya devralma konusu olan mal veya hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı ve
kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden 110
oluşan pazarın dikkate alınacağı ifade olunmuştur.
Bu kıstaslar devre konu teşebbüs Stork’un Türkiye’de faaliyet gösteren yavru şirketi
Stork Türkiye ve yapılan ithalat bağlamında değerlendirildiğinde devralma işleminin
etki doğuracağı pazarlar “kümes hayvanları kesim aletleri pazarı” ve “ tekstil
ekranları pazarı” olacaktır.
Kümes hayvanları kesim pazarının, daha ayrıntılı bir yaklaşımla ve birbirini takip eden
aşamaları ortaya koyacak şekilde, öldürme ve kanatma ekipmanları pazarı, haşlama
ve yolma sistemleri pazarı ve baş ve trake çıkarma araçları pazarı şeklinde alt 120
pazarlara ayrılmasının mümkün olduğu da ifade edilmelidir.
Benzer şekilde, bütüncül bir yaklaşımla baskı sistemleri olarak ifade olunabilecek
yukarıda ifade olunan ikinci pazarın ise, baskı teknolojilerindeki farklılığa bağlı olarak,
döner ekran baskı pazarı, offset baskı pazarı, rotogravure baskı pazarı ve fleksografi
baskı pazarı olarak alt pazarlara ayrılabileceğine de işaret edilmelidir.
Başvuruya konu devir işleminde ilgili ürün pazarlarının “kümes hayvanları kesim
aletleri pazarı” ve “tekstil ekranları pazarı” olarak tanımlanabileceği, ancak somut olay
şartlarında pazar tanımının rekabetçi etki değerlendirmesi üzerinde bir etkisi 130
bulunmadığı dikkate alınarak, kesin bir ürün pazarı tanımına yer verilmesine gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
1997/1 sayılı Tebliğ’e göre ilgili coğrafi pazarın tespitinde özellikle ilgili mal ve
hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ve
komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal veya hizmetlerin
fiyatları bakımından hissedilir bir varlığı gibi unsurları dikkate alınmaktadır.
140
Başvuruya konu işlem bu çerçevede değerlendirildiğinde, coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
07-61/731-261
4
1997/1 sayılı Tebliğ’in “ Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendinde “ Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da 150
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” ifadesine yer verilmiştir.
Dosya konusu işlemde, Candover’ın tamamına sahip olduğu iştiraki London
Acquisition BV aracılığıyla Stork’un ihraç edilmiş ve edilmemiş tüm hisselerini hisse
alım teklifi yoluyla devralması söz konusudur. Diğer bir ifadeyle devre konu teşebbüs
üzerindeki mutlak kontrol el değiştirecektir. Bu işlem yukarıda anılan madde hükmü
kapsamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre bir birleşme/devralmanın Rekabet Kurulu 160
iznine tabi olabilmesi için işlemin taraflarının ilgili ürün piyasasında toplam %25 pazar
payı veya 25 milyon YTL ciro eşiğini aşmaları gerekmektedir.
Devralma işlemini gerçekleştirecek tarafların faaliyet alanlarının yatay ve/veya dikey
olarak çakıştığı herhangi bir pazar bulunmamaktadır. Böyle bir durumda, olası bir
yoğunlaşmanın üzerinde kontrol değişikliği gerçekleşen teşebbüsün faaliyet alanında
beklenebileceğinden hareketle, devre konu Stork’un Türkiye Cumhuriyeti sınırları
dahilinde faaliyet yürüttüğü “kümes hayvanları kesim aletleri pazarı” ve “tekstil
ekranları pazarı” üzerinde durmak ve bu pazarlardaki ciro ve pazar paylarını
incelenmesi gerekmektedir. 170
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden Stork’un Türkiye’de yukarıda anılan bu iki
pazarda toplam (……………….) YTL ciro elde ettiği anlaşılmaktadır. Bu rakamın
yaklaşık (………………) YTL kısmının “kümes hayvanları kesim aletleri pazarından”,
(…………….) YTL kısmının ise “tekstil ekranları pazarı”ndan sağlandığı, kalan kısmın
ise Stork’un Türkiye’de kısıtlı düzeyde faaliyette bulunduğu diğer alanlardan (baskı
sistemleri, geniş anlamda et işleme ekipmanları, havacılık uzay ve teknik servisler)
elde edildiği anlaşılmıştır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Stork’un her iki ilgili ürün pazarında da 180
tahminen %(…)-%(…) arasında bir pazar payına sahip olduğu görülmektedir.
“Kümes hayvanları kesim aletleri pazarı”nda yer alan rakip teşebbüslerin pazar
payları sırasıyla Meijin/Systemate için %(…), Linco için %(…) ve yerel teşebbüsler
için %(…) civarında iken; “tekstil ekranları pazarı”nda, Karme Screens isimli bir
teşebbüsün tahminen %(…)-%(…) arasında bir paya, Çin menşeli tedarikçilerin ise
%(…) civarında bir paya sahip oldukları anlaşılmıştır.
Bu noktadan hareketle, işlemin taraflarının ilgili ürün pazar(lar)ında elde ettikleri ciro
yönüyle değil ve fakat pazar payları yönüyle Tebliğ’de öngörülen eşiği aştığından
devralma işlemi izne tabi bir işlemdir. 190
H.3.2. Yoğunlaşmanın Değerlendirilmesi
Yukarıdaki tespitlerin ardından devralma işleminin hukuki temelleri ve Türkiye’de ilgili
ürün pazarı olarak tanımlanabilecek pazarlardaki etkileri üzerinde durulacaktır.
07-61/731-261
5
Devralma işlemi taraflar arasında 25. 6.2007 tarihinde imzalanan bir “Birleşme
Protokolü” temelinde gerçekleştirilecektir. Bu protokole göre Candover tarafından
teklif en geç 30.9.2007’de yapılacak ve Stork tarafından en geç 23 gün içinde kabul
edilecektir. Yapılan inceleme sonucunda “Birleşme Protokolü” ve bundan önce 200
taraflar arasında imzalanan “Gizlilik Anlaşması”nda rekabeti sınırlayıcı nitelikte veya
bu amacı güden herhangi bir hükme rastlanmamıştır.
Devralma taraflarının gerek Türkiye gerek Dünya çapında çakışan herhangi bir
faaliyet alanı bulunmadığı gibi, faaliyet gösteren pazarlar arasında birbirinin alt veya
üst pazarı olacak şekilde de bir ilgi kurulamayacağı kanaatine varılmıştır. Devir
sonrasında, devre konu şirketin faaliyet yürüttüğü ilgili ürün pazarlarında Türkiye
coğrafi pazarı bağlamında yapısal anlamda herhangi bir değişiklik meydana
gelmesinin, örneğin, devre konu teşebbüsün pazar payında devir nedeniyle kayda
değer bir artış olmasının veya teşebbüsün pazar gücünün devrin yarattığı etkiler 210
sonucu hissedilir şekilde artmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
İncelenmesi gereken diğer bir husus, potansiyel rekabet de göz önüne alınarak,
pazarlara giriş noktasında herhangi bir engel bulunup bulunmadığıdır. Öncelikle ifade
edilmesi gereken nokta ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabilecek pazarlara girişi
engelleyen herhangi bir hukuki kısıt bulunmadığıdır. Gerekli sermayeye ve faaliyetin
etkin şekilde yürütülmesini sağlayacak teknolojiye ve yeterli düzeyde müşteri
bağlantısına sahip her teşebbüsün anılan pazarlara girişinin mümkün olduğu, bu
bağlamda pazarların özellik arz eden pazarlar olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
220
Pazarların rekabetçi özelliğini artıran bir başka özellik de Çin menşeli ürünlerin ithalat
yoluyla giderek yaygınlık kazanmakta olduğudur.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem 230
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy