Rekabet Kurumu Başkanlığından
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-112 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 07-61/732-262
Karar Tarihi : 25.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: M. Haluk ARI, Muhammed GÜNDOĞDU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Beyçelik Kalıp ve Oto Yan Sanayi Pazarlama ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Nilgün Serdar ŞİMŞEK
BJK Plaza, Süleyman Seba Cad. 92 B Blok Kat:9
Akaretler, Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Gestamp Servicious, S.L.
Alfonso XII Cad. No: 16, 28014 Madrid, İspanya 20
- Faik Çelik
E. Mudanya Yolu Eski Türkmen Evleri Yanı Şahintepe Villaları
No:1 Çağrısan, Mudanya 16159 Bursa
- Nedim Çelik
E. Mudanya Yolu Eski Türkmen Evleri Yanı Şahintepe Villaları
No:15 Çağrısan, Mudanya 16159 Bursa
- Baran Çelik
E. Mudanya Yolu Bademli Akman Karagöz Sit. No:23
Mudanya 16159 Bursa
- Nazlı Çelik 30
E. Mudanya Yolu Eski Türkmen Evleri Yanı Şahintepe Villaları
No:15 Çağrısan, Mudanya 16159 Bursa
- Rahime Çelik
E. Mudanya Yolu Eski Türkmen Evleri Yanı Şahintepe Villaları
No:1 Çağrısan, Mudanya 16159 Bursa
- Bahar Güzeldağ
E. Mudanya Yolu Eski Türkmen Evleri Yanı Şahintepe Villaları
No:9 Çağrısan, Mudanya 16159 Bursa
E. DOSYA KONUSU: Beyçelik Kalıp ve Oto Yan Sanayi Paz. ve Tic. A.Ş. gerçek kişi
hissedarları ile Gestamp Sevicio S.L. arasında imzalanan ortak girişim 40
oluşturulmasına ilişkin Hissedarlar Sözleşmesi’ne izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.6.2007 tarih ve 4363 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 20.7.2007 tarih, 4921 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı
05-88/1226-356
2
Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 20.7.2007 tarih, 2007-4-112/Öİ-07-MHA sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu 20.7.2007 tarih, REK.0.08.00.00-120/241 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-61
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
Söz konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 50
sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu,
Söz konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun yaratılması veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azalmasının
söz konusu olmadığı,
Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi’nin VII. Maddesi ile getirilen
rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak kabul edilebileceği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 60
Devralma işleminin her iki tarafını oluşturan teşebbüsler, otomotiv ana sanayine ürün
sağlamaktadırlar. Tarafların üretimleri araçların metal aksamlarına yöneliktir. Bu nedenle
ilgili ürün pazarı “otomotiv sektörüne yönelik metal aksam ve yedek parçaların seri
üretimi pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Beyçelik Kalıp ve Oto Yan Sanayi Pazarlama ve Tic. A.Ş.’nin tüm Türkiye’deki
müşterilere ürün tedarik etmesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Beyçelik Kalıp ve Oto Yan Sanayi Pazarlama ve Tic. A.Ş. (Beyçelik) 70
Merkezi Bursa’da bulunan Beyçelik, otomotiv sanayinde metal aksam ve yedek parça
üretim pazarında faaliyet gösteren bir Türk şirketidir. Beyçelik’in iç ve dış pazarda
müşterileri bulunmaktadır.
Beyçelik’in tek iştiraki %70 hissesine sahip olduğu Çelik Lojistik A.Ş.’dir. Bunun yanında
Beyçelik’in ortaklarının pay sahibi oldukları diğer teşebbüsler Faik Çelik Holding A.Ş.,
Çelikpan Isı Sistemleri Makina Metal Otomotiv Turizm Sanayi Ticaret ve Pazarlama
A.Ş., Emarc-Çelik Automotive Components Yedek Parça İmalatı Sanayi ve Ticaret A.Ş.,
Çelikpan Isı Sistemleri Pazarlama Ltd. Şti., Beyçelik Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. ve Bursa
Çelik Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş.’dir.
H.2.2. Gestamp Servicio S.L. (Gestamp) 80
Gestamp merkezi İspanya’da bulunan, temel faaliyet alanı kalıplama (stamping) ve
metalürjik montaj işleri olan ve İspanyol yasalarına uygun olarak kurulmuş bir şirkettir.
Gestamp’ın Türkiye’de doğrudan bir faaliyeti bulunmamakta, ancak grup şirketlerinden
Türkiye’ye satış yapanlar bulunmaktadır.
05-88/1226-356
3
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
İncelemeye konu bildirim 13.6.2007 tarihinde imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi
hükümleri çerçevesinde Gestamp tarafından Beyçelik hisselerinin %50’sinin
devralınması yoluyla oluşturulacak ortak girişime izin verilmesine ilişkindir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek üzere 90
işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya
çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma sayılan haller arasında kabul
edilmektedir.
Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi ve
dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi çerçevesinde
birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır;
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması, 100
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim
arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, bildirim konusu işlemin yukarıda
sayılan unsurları taşıdığı ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemi
olduğu, dolayısıyla işlemin, birleşme/devralma işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği
anlaşılmaktadır.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde; “Bu tebliğin 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş 110
trilyon Türk Lirası’nı [yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası] aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur ” ifadesi yer almaktadır.
Beyçelik’in 2006 yılına ilişkin cirosu ……YTL iken yine 2006 yılı için Gestamp Otomotiv
Grubu şirketleri tarafından Türkiye’ye yapılan satışların miktarı ise …….. YTL olarak
gerçekleşmiştir. Dolayısıyla işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirebilmesi
için gerekli olan 25 milyon YTL’lik ciro eşiği aşılmaktadır. Bu nedenle, söz konusu
işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu anlaşılmıştır.
H.3.2. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre. “…Hâkim durum yaratmaya veya hâkim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında 120
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak şekilde…” gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemleri
hukuka aykırı ve yasaktır.
Dosyadaki bilgilere göre, Beyçelik’in 2006 yılına ilişkin tahmini pazar payının %1,20
civarında olduğu belirlenmiştir. Pazara bir başka açıdan bakıldığında ise Beyçelik’in 157
teşebbüsün faaliyet gösterdiği pazarda 2006 yılı itibarıyla net satışlar bakımından 18.
05-88/1226-356
4
sırada yer aldığı görülmektedir. Beyçelik pazarda Coşkunöz A.Ş., Ermetal A.Ş., Profil
San. A.Ş., Timsan Kalıp Oto Yan. San. Ltd. Şti., Aypers Kalıp ve Oto Yan San. A.Ş. gibi
teşebbüslerle rekabet etmektedir. İşlemin diğer tarafını oluşturan Gestamp’ın ise
Türkiye’de doğrudan faaliyeti bulunmamaktadır ve Türkiye’deki cirosu da oldukça düşük 130
olduğu için işlem neticesinde bir hakim durum oluşmayacağı veya mevcut hakim
durumun güçlenmeyeceği ve rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmayacağı kanaatine
ulaşılmıştır.
H.3.3. Rekabet Yasakları Bakımından Değerlendirme
Tarafların devralma işlemi ile birlikte bir takım rekabet etmeme yükümlülükleri de
getirdikleri görülmektedir. Bildirime konu işlemde ilk kısıtlama Hissedarlar
Sözleşmesi’nde Rekabet Yasağı & Gizlilik başlıklı madde ile yer almaktadır. Söz konusu
madde hükmü şu şekildedir:
“7.1 Rekabet Yasağı & Münhasırlık. Taraflar, Şirket faaliyetlerinin Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde (“Bölge”) yürütüleceği hususlarında anlaşmışlardır. 140
Taraflar, Şirketin hissedarı oldukları sürece, Bölgede münhasıran Şirket vasıtasıyla
yürütülen faaliyetler saklı kalkma kaydıyla, kendileri ve Bağlı Şirketleri doğrudan ya da
dolaylı olarak, “Beyçelik” ticaret unvanı kullanarak ya da kullanmayarak, Otomotiv
Faaliyetinde ve/veya Şirketin iştigal ettiği bir başka faaliyette bulunmayacakları
hususunda anlaşmışlardır.
Sonuç olarak, Gestamp, Yerli Hissedarlar veya bunların Bağlı Şirketleri tek başlarına
veya bir kişi ile birlikte (gerçek kişi veya diğer kişi) doğrudan ya da dolaylı olarak, Bölge
içerisinde Şirket faaliyetlerine ve/veya Otomotiv Faaliyetlerine ve/veya Sanayi
Faaliyetlerine benzer faaliyetlerde bulunacak işletme ya da kuruluş kurmayacak,
devralmayacak veya elinde bulundurmayacaktır. 150
Bu münhasırlığın tek istisnası olan, Bölge içinde yer alan ve burada belirtilen tarih
itibariyle mevcut olan Taraflar arasındaki düzenlemeler şunlardır;
(i) Türkiye’de Oyak—Renault’ya “Clio” tasarımına uygun olarak pedal üretmek ve
satmak üzere Gesarnp’ın know-how’ının ve teknoloji lisansının kullanılması için Aka
Otomotiv’e verilecek Gestamp lisansı.
(ii) Yerli Hissedarların ortağı olduğu ve araba üreticileri için metal parça ve bu tür
parçaların aksamı üretimi için silindir ile şekillendirme ve stretch bending alanında
faaliyet gösteren E-Marc-Celik Ortak Girişimi.
Yerli Hissedarlar, Şirket hissedarlıklarının sona erdiği tarihten itibaren (36) otuzaltı ay
içerisinde, kendilerinin ve/veya Bağlı Şirketlerinin yalnız olarak veya bir Kişi ile birlikte, 160
(gerçek veya başka bir Kişi) doğrudan ya da dolaylı olarak, Bölge içerisinde Şirket
faaliyetlerine benzer faaliyetlerde bulunacak benzer işletme ya da kuruluş
kurmayacaklarını, devralmayacaklarını veya ellerinde bulundurmayacakları hususunda
anlaşmışlardır.
Bu maddenin tüm hükümleri (i) üretim faaliyetleri (ii) Türkiye’de bulunan bir müşteri
tarafından talep edilen fiyat teklifi ve/veya sipariş talebine (“Fiyat Teklifi İsteme/Sipariş”)
cevap veren ürünlerin ve hizmetlerin pazarlanması ve satışına ilişkindir. Fiyat Teklifi
İsteme ve/veya Sipariş talebine cevap veren hizmetlerin (“Fiyat Teklifi İsteme/Sipariş”)
Gestamp’ın halihazırda kurulmuş olduğu bir ülkedeki müşteri tarafından talep edilmesi
durumunda Şirket Gestamp ile rekabet etmeyecektir. Yukarıdakilere halel getirmeksizin 170
05-88/1226-356
5
Gestamp ve Yerli Hissedarlar Şirketin ihracat faaliyetini artırmak için ellerinden geleni
yapacaktır.
7.2 Gizlilik. Taraflar, bir Taraftan ya da o Tarafın Bağlı Şirketinden ya da onlara ilişkin
olan veya Şirket ya da Şirketin işine ilişkin olarak edinilmiş olan gizli bilgileri (niteliği
gereği gizli olan ve gizli olarak tanımlanan) üçüncü kişilere ifşa etmemeye karar
vermişleridir. Bu madde kapsamındaki yükümlülükler her bir Taraf ve bunların Bağlı
Şirketleri yöneticileri, çalışanları, mümessilleri, temsilcileri, taşeronları, halefleri ve bu
bilgileri alabilecek ya da ulaşabilecek kişiler için de geçerli olacaktır. Taraflar, gizli
bilgileri ifşa etmeme yükümlülüğü hususunda bu kişileri düzenli olarak bilgilendirecektir.
Bu madde hükümleri; (i) kamunun bilgisi dahilinde olan veya Taraflar’ın bu maddeye 180
aykırı davranışları veya ihmalleri halleri haricinde kamunun bilgisine dahil olan bilgi, (ii)
Tarafın halihazırda haklı olarak ve hukuka uygun şekilde bildiği ya da bu bilgiyi elde
eden kişi tarafından bağımsız olarak geliştirilen veya bu bilgileri ifşa etmeye yetkili
üçüncü kişilerden öğrendiği bilgiler, ve (iii) Uygulanacak Hukuk tarafından, yine bu
hukuk kapsamındaki açıklanması gereken kişiler ve belirlenen kapsam dahilinde ifşa
edinilen bilgiler için uygulanamaz. Taraflardan birisinin bu bilgileri, bir resmi kurum veya
şahsa vermesi gerekirse, ilgili Taraf diğer Tarafı (veya Tarafları) mümkün olduğu
müddetçe söz konusu ifşaattan önce ifşaat konusu gizli bilgiyi de belirtmek suretiyle
bilgilendirecektir. Bu madde kapsamındaki yükümlülüklere, bu Sözleşmenin yürürlüğü
süresince ve Sözleşme’nin feshedilmesi veya sona ermesi tarihlerinden itibaren (3) üç 190
yıl süre ile uyulacaktır. Diğer tarafa ilişkin gizli belgeleri elinde bulunduran Taraf, bu
bilgileri, bu Sözleşmenin feshedilmesi ya da sona ermesinin ardından derhal ilgili Tarafa
teslim edecektir.”
Hissedarlar Sözleşmesi’nde yer alan bu rekabet yasağı ve gizlilik hükmüne ilave olarak,
sözleşmenin eki olmak üzere hisse devrini gerçekleştiren kişiler tarafından imzalanmış
bir “Rekabet Etmeme Taahhüdü” (Taahhüt) bulunduğu görülmektedir. Söz konusu
taahhütnamede satıcılara Türkiye dışındaki ülkelerdeki şirketlerde üç yıl süre ile
doğrudan veya dolaylı olarak şirketin faaliyet konusu ile rekabet eden teşebbüslerde
hisse sahibi olmama yükümlülüğü getirilmiş olmakla birlikte, söz konusu yasak Türkiye
Cumhuriyeti pazarlarını etkilemediği için Kanun kapsamında yer almamaktadır. Diğer 200
taraftan taahhütname ile yukarıdaki hükümlere paralel şekilde satıcılar olarak
adlandırılan Beyçelik hissedarlarına ortak girişimin devamı süresince ve sona erdikten
itibaren üç yıl süre ile şirketin faaliyet alanına giren konularla ilgili olarak doğrudan veya
dolaylı olarak herhangi bir şirkette hisse sahibi olmama yükümlülüğü de getirilmiştir. Bu
yükümlülüğün kapsam ve niteliği yukarıda yer verilen Hissedarlar Sözleşmesi ile
benzerlik arz etmesi nedeniyle aynı değerlendirmelere tabi tutulmuştur.
Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet yasakları,
yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında sözleşmenin hukuki
getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemelerdir. Alıcılar tarafından satıcılara
getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve maddi olmayan 210
varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan
yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir.
Birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul
edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın
“yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı
olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
05-88/1226-356
6
Yukarıda yer verilen rekabet yasağı ile ilgili hükme ve rekabet etmeme taahhüdüne
bakıldığında, getirilen kısıtlamaların doğrudan ortak girişim şirketinin faaliyet alanlarına
ilişkin olduğu görülmektedir. Dolayısıyla kapsam bakımından söz konusu sınırlamaların
işlem tarafları üzerinden gereğinden fazla bir kısıtlama getirmediği anlaşılmaktadır. 220
Bildirime konu işleme bakıldığında, rekabet yasağının ve rekabet hukukunda rekabet
yasağı ile ilgili hükümlere paralel değerlendirmelere tabi tutulan gizli bilgileri saklama
yükümlülüğünün süresi sözleşme boyunca ve ortak girişimin sona ermesi halinde ise
son erme tarihinden itibaren 36 ay olarak belirlendiği görülmektedir.
Ortak girişim işlemlerinde genel olarak ortak girişimin süresi boyunca geçerli olan
rekabet etmeme yükümlülükleri, işlem ile doğrudan ilgili ve yoğunlaşma için gerekli
olduğu düşünülerek yan sınırlama olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, ortak
girişimin süresini aşan rekabet etmeme yükümlülüklerinin her halde Kanun’un 4.
maddesine gireceğini kabul etmek de mümkün olmayacaktır. İnceleme konusunda
olduğu gibi böyle bir durumda olayın özelliklerinin dikkate alınarak yapılarak, Kanun’un 230
4. maddesi anlamında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma mı yoksa yan sınırlama kabul
edilecek bir kısıtlama mı olduğunun değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda rekabet etmeme yükümlülükleri ve gizlilik hükümlerinin rekabeti kısıtlayıcı
etkisinin, söz konusu sınırlamaların yan sınırlama niteliğini aşarak rekabet kısıtlaması
alması halinde söz konusu olacağı belirtilmelidir. İnceleme konusuna bakıldığında
yabancı ortak Gestamp’ın hisse devir işleminden sonra ortak girişime teknik bilgi
aktaracağının belirlendiği ve bu amaçla taraflar arasında bir lisans sözleşmesi
imzalandığı görülmektedir. Gestamp bakımından öncelikle yabacı ortağın ortak girişime
teknik bilgi aktarımı sağlayacağı ve hissedarlığın sona ermesinden itibaren belirli bir
süre aktarmış olduğu bu bilgilerin korunmasını amaçladığı anlaşılmaktadır. 240
Dikkate alınması gereken bir başka konu ise rekabet etmeme yükümlülüğünün içinde
bulunulan pazarın yapısından bağımsız olarak rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmayacağının
kabul edilmesidir. İncelemeye konu rekabet yasağı otomotiv ana sanayine ürün tedarik
eden yan sanayi firmaları arasında kararlaştırılmıştır. Taraflar üretmiş oldukları parçaları
esas olarak pazara değil, montajda kullanılmak üzere otomotiv firmalarına
sağlamaktadırlar. Dolayısıyla rekabet yasağının etkisinin de öncelikle otomotiv ana
sanayinde görülmesi beklenmelidir. Bu noktada otomotiv üreticilerinin son derece
yüksek alım gücüne sahip teşebbüsler olduğunun hatırlanması yerinde olacaktır.
Genellikle bu üreticiler ile yan sanayi firmaları arasındaki ilişkilerde güçlü olan tarafın
ana sanayi firmaları olduğu ve yan sanayi firmalarının çoğu kez onlardan aldıkları teknik 250
bilgi, lisans ve kalıplar ile üretim yaptıkları bilinmektedir. Özellikle fren, balata gibi
parçalar bakımından yan sanayi firmaları ar-ge çalışmaları yapmak suretiyle bağımsız
üretim yapabilmekle birlikte, kaporta ve metal aksama yönelik birçok parça için otomotiv
üreticileri, kendi seçtikleri yan sanayi firmalarına teknik bilgi, hammadde ve kalıp vermek
suretiyle genellikle fason üretim anlaşmaları çerçevesinde üretim yaptırmaktadırlar.
Genel olarak otomotiv üreticileri, yan sanayi üzerinde çok yüksek kontrol kurmakta ve
çoğu zaman tamamen bağımsız üreticilere dahi rekabet şansı tanımamaktadırlar.
Dolayısıyla otomotiv yan sanayini çok büyük ölçüde ana sanayiye bağımlı olduğunu
söylemek yanlış olmayacaktır. Bu nedenle böyle bir pazar yapısında getirilmiş olan,
hissedarlığın sona ermesinden itibaren üç yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğünün 260
rekabeti kısıtlayıcı etki doğurması olasılığı oldukça zayıftır.
05-88/1226-356
7
Son olarak ise rekabet yasağının pazarda %1.40 paya sahip bir teşebbüsün gerçek kişi
ortaklarına getirilmiş olduğunun göz önüne alınması gerekmektedir. Rekabet hukukunda
rekabet etmeme yükümlülüklerine izin verilmemesinin temel gerekçesi, daha önce
pazarda mevcut olan bir teşebbüsün birleşme-devralma işlemi sonrasında sınırsız bir
süre için pazarda etkin bir rakip olarak mevcudiyetine son verilmesinin önlenmesidir. Bu
önlem özellikle yoğunlaşmış pazarlarda, güçlü bir rakibin pazardaki varlığına son
verilmesi ihtimalinin bulunması halinde etkili olacaktır. İnceleme konusu bakımından ise
%1.40 gibi son derece düşük pazar payına sahip olan ve yukarıda değinildiği üzere
otomotiv yan sanayi gibi özel bir pazarda faaliyet gösteren bir teşebbüsün gerçek kişi 270
ortaklarına getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün pazarda etki doğuracak bir
rekabet kısıtlaması olarak değil, gerçek kişilerin ticaret özgürlüğünün kısıtlanması olarak
değerlendirilmesi daha anlamlı olacaktır.
Yukarıda değinilen hususlar dikkate alındığında, Hissedarlar Sözleşmesi’ne taraf olanlar
arasında getirilen ortak girişimin süresince rekabet etmeme yükümlülüğünün ve gerçek
kişi yerli hissedarlara getirilen rekabet etmeme taahhüdünün işlemin tamamlanması için
gerekli ve rekabeti gereğinden fazla sınırlamayan bir yan sınırlama olduğu kanaatine
varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 280
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2. Hissedarlar Sözleşmesi’nin VII. Maddesinde yer alan rekabet etmeme ve gizlilik
yükümlülüklerinin yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
290
Full & Egal Universal Law Academy