Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-108 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 07-62/761-263
Karar Tarihi : 26.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Muhammed GÜNDOĞDU,
Sinan BOZKUŞ
C. ŞİKÂYET EDEN
20
Şikâyetçinin gizlilik talebi vardır.
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN
1- Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneği
Kürkçü Mah. Mimar Muzaffer Cad. Kadı Mürsel Sk. No:1/3 Meram / Konya
2- Özel Alaaddin MTSK,
Sırçalımescit Mah. Ezalizade Sk. No:4 Karatay / Konya
30
3- Özel Altıntekin Yavuz MTSK
Dumlupınar Mah. Lale Cad. B Blok Kat:1 Selçuklu / Konya
4- Özel Barbaros MTSK
Mimar Muzaffer Cad. Mümine Hatun Sk. No:17 Meram / Konya
5- Özel Burak MTSK
Şems Mah. Kurtaran Sk. Öncü İş hanı No:301–303 Konya
6- Özel Büyük Konya MTSK 40
Hamidiye Mah. Adliye Bul. İnce Minare Yanı No: 33/102–202 Selçuklu / Konya
7- Özel Ceylan MTSK
Ferit Paşa Mah. Rauf Denktaş Cad. Bulut Pasajı P3-4, P59-64 Selçuklu / Konya
07-62/761-263
2
8- Özel Dilaver MTSK
Şems Mah. Alaattin Cad. Mazhar Babalık Sk. Yaylahan No:401 Karatay / Konya
50
9- Özel Etap MTSK
K.İhsaniye Mah. H. Uluşahin İş Merkezi No:304 C Blok K:3 Selçuklu / Konya
10- Özel Fatih MTSK
Abdulaziz Mah. No:107 Meram / Konya
11- Özel Galaksi MTSK
Alaaddin Cad. No:75 / 5-6 Meram / Konya
12- Özel Güven MTSK, 60
Şeref Şirin Mah. Osmanbey Sk. No:8 Karatay / Konya
13- Özel Kaldırım MTSK
Gazi Alemşah Mah. Mimar Muzaffer Cad. Helvacızade Apt. Kat:2–4 Meram /
Konya
14- Özel Kaplan MTSK
Gazi Alemşah Mah. Mimar Muzeffer Cad. Terziler İşhanı Kat: 3–4 Meram /
Konya
70
15- Özel Karatay MTSK
Mevlana Cad. No:61 Kat:1 Karatay / Konya
16- Özel Karatay Otoban MTSK
Şems Mah. Mevlana Cad. No:32 Karatay / Konya
17- Özel Konya 42 MTSK
Telgrafçı Hamdi Bey Mah. Oto Parçaları Sitesi 3/F No:87 Kat:1–2 Selçuklu /
Konya
80
18- Özel Konya Kent MTSK
Gazi Alemşah Mah. Mimar Muzaffer Cad. Aşık Ömer Sk. No:1/3-4 Meram /
Konya
19- Özel Konya Öz Çağrı MTSK
Arapoğlu Makası Mimar Muzaffer Cad. Kadı Mürsel Sk. No:1 Kat:2–4 Meram /
Konya
20- Özel Konya Öz Lider MTSK
Gazi Alemşah Mah. Mimar Muzaffer Cad. Aşık Ömer Sk. No:1–2 Meram / Konya 90
07-62/761-263
3
21- Özel Konya Yolcu MTSK
Hazım Uluşahin İş Merkezi A Blok No:193 Selçuklu / Konya
22- Özel Meram MTSK
Kürkçü Mah. Ahaveyin Kardeşler Sk. No:16 Kat:1–3 Meram / Konya
23- Özel Merkez MTSK 100
Babalık Mah. Yapıcı İş Merkezi C/Blok Kat:2 Selçuklu / Konya
24- Özel Mevlana MTSK
Çifte Merdiven Mah. Alaaddin Cad. Serter Apt. No:2/201 Karatay / Konya
25- Özel Renklibay MTSK
Gazi Alemşah Mah. Mimar Muzaffer Cad. No:19/304 Meram / Konya
26- Özel Selçuklu MTSK
Vatan Cad. Ergün İşhanı Kat:3 Selçuklu / Konya
110
27- Özel Sezer Şenol MTSK
Ferit Paşa Mah. Rauf Denktaş Cad. Platin Pasajı Kat:2 Selçuklu / Konya
28- Özel Sipahi MTSK
Şerefşirin Mah. Akif Paşa Sk. No:31 Karatay / Konya
29- Özel Şafak MTSK
Alaaddin Cad. Hatuniye Sk. No:3 Kat:1–4 Konya
30- Özel Şems MTSK 120
Pürçülü Mah. Mevlana Çarşısı Kat:5 No:501–502 Karatay / Konya
31- Özel Tempo MTSK
Hamidiye Mah. İnce Minare Sk. No:19 Selçuklu / Konya
32- Özel Yavuz MTSK
Nişantaşı Mah. Kalemkâr Sk. Yapıcı Sitesi Altı No:5-L Selçuklu / Konya
33- Özel Zafer MTSK
Zafer Meydanı Atatürk Cad. No:109 Kat:1–2 Meram / Konya 130
E. DOSYA KONUSU : Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının
kurmuş oldukları dernek vasıtasıyla sürücü kurs ücretlerini birlikte
belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunu
ihlal ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikayet dilekçesinde, Konya ilinde faaliyet gösteren
sürücü kurslarının kurdukları federasyon vasıtasıyla sürücü kurs ücretlerini
07-62/761-263
4
birlikte belirledikleri iddia edilmiş ve 4054 sayılı Kanun çerçevesinde gerekli
işlemlerin yapılması talep edilmiştir. 140
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.6.2006 tarih ve 4156 sayı ile intikal
eden şikayet dilekçesi üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
17.7.2006 tarih ve 2006-4-108/İİ-06-MY sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet
Kurulu’nun 3.8.2006 tarih ve 06–57 sayılı toplantısında görüşülmüş ve Konya
ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının sürücü kurs ücretlerini birlikte
belirleyerek 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasıyla Konya ilinde faaliyet
gösteren 32 motorlu taşıt sürücü kursu hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
150
Soruşturma açılması ile ilgili tebligat taraflara, Kanun’un 43. maddesi hükmü
çerçevesinde 16.8.2006 tarihinde yapılmış ve haklarında soruşturma yürütülen
teşebbüslerden 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri
istenmiştir.
Kurul’un 28.9.2006 tarih ve 06–67 sayılı toplantısında, Konya Motorlu Taşıtlar
Sürücü Kurslar Birliği Derneği hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına ve Dernek hakkında açılan soruşturmanın
3.8.2006 tarih ve 06-57/723-M sayılı soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine
karar verilmiştir. Soruşturma açılması ile ilgili tebligat ilgili tarafa Kanun’un 43. 160
maddesi hükmü çerçevesinde 9.10.2006 tarihinde yapılmış ve hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüs birliğinden 30 gün içinde birinci yazılı
savunmasını göndermesi istenmiştir.
Taraflardan Özel Alaaddin MTSK, Özel Öz Lider MTSK, Özel Burak MTSK, Özel
Dilaver MTSK, Özel Güven MTSK, Özel Karatay MTSK, Özel Şems MTSK, Özel
Karatay Otoban MTSK, Özel Sipahi MTSK, Özel Şafak MTSK, Özel Barbaros
MTSK, Özel Konya Çağrı MTSK, Özel Fatih MTSK, Özel Galaksi MTSK, Özel
Kaldırım MTSK, Özel Kaplan MTSK, Özel Meram MTSK, Özel Renklibay MTSK,
Özel Zafer MTSK, Özel Ceylan MTSK, Özel Etap MTSK, Özel Merkez MTSK, 170
Özel Selçuklu MTSK, Özel Tempo MTSK, Özel Yolcu MTSK, Özel 42 MTSK ve
Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneği’nin ilk yazılı savunmaları
süresi içinde, Özel Merkez MTSK’nın savunması 20.9.2006 tarihinde, Özel
Büyük Konya MTSK’nın savunması ise 4.10.2006 tarihinde Kurumumuz
kayıtlarına intikal etmiştir. Kent, Sezer Şenol, Altınekin Yavuz ve Yavuz sürücü
kursları ise ilk yazılı savunmalarını göndermemişlerdir.
Rekabet Kurulu’nun 1.2.2007 tarih ve 07-11/87-M sayılı kararıyla soruşturmanın
süresinin bitiminden itibaren 2 ay uzatılmasına karar verilmiştir.
180
Yürütülen soruşturmanın sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyetinin görüşleri
ile yaptığı tespitleri içeren 29.3.2007 tarih ve S.R./07-06 sayılı Soruşturma
Raporu, aynı Kanun’un 45. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara
tebliğ edilmiştir. Gönderilen bildirime cevaben; sürücü kursları tarafından süresi
07-62/761-263
5
içerisinde iletilen ikinci yazılı savunmalar 27.4.2007 - 4.5.2007 tarihleri arasında
Kurumumuz kayıtlarına girmiştir. Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan Ek
Yazılı Görüş, Kanun’un 45/2. maddesi uyarınca 3.6.2005 tarihinde tüm Kurul
üyelerine ve taraflara tebliğ edilmiştir. Tarafların üçüncü yazılı savunmaları,
süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
190
20.6.2007 tarih ve 07-53/612-M sayılı Kurul kararı ile sözlü savunma
toplantısının 25.7.2007 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.
25.7.2007 tarihinde yapılan sözlü savunmanın ardından Kurul, 26.7.2007
tarihinde 07-62/761-263 sayı ile nihai kararını vermiştir. Kurul’un nihai kararı,
gerekçeli karar daha sonra tebliğ edilmek üzere 27.7.2007 tarihinde taraflara
tefhim edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
200
Soruşturma Heyetinde yer alan raportörler tarafından;
a) Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneğinde bir araya gelen Özel
Alaaddin MTSK, Özel Burak MTSK, Özel Dilaver MTSK, Özel Güven MTSK,
Özel Karatay MTSK, Özel Şems MTSK, Özel Karatay Otoban MTSK, Özel
Sipahi MTSK, Özel Şafak MTSK, Özel Öz Mevlana MTSK, Özel Barbaros
MTSK, Özel Konya Çağrı MTSK, Özel Fatih MTSK, Özel Galaksi MTSK, Özel
Kaldırım MTSK, Özel Kaplan MTSK, Özel Kent MTSK, Özel Meram MTSK, Özel
Renklibay MTSK, Özel Konya Öz Lider MTSK, Özel Zafer MTSK, Özel Altıntekin
Yavuz MTSK, Özel Büyük Konya MTSK, Özel Ceylan MTSK, Özel Etap MTSK, 210
Özel Merkez MTSK, Özel Selçuklu MTSK, Özel Sezer Şenol MTSK, Özel Tempo
MTSK, Özel Yavuz MTSK, Özel Konya Yolcu MTSK, Özel 42 MTSK’nın fiyat
tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri tespit
edilmiş olduğundan, ilgili teşebbüslerin her birinin 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin (2007/1 no’lu Tebliğ ile değişik) ikinci fıkrası uyarınca 6.864 YTL’den
az olmamak üzere 2005 yılı sonunda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %10’una
kadar para cezası ile cezalandırılmaları gerektiği,
b) Bununla birlikte yukarıda yer verilen sürücü kurslarından Altınekin Yavuz ve
Yavuz MTSK; Kaplan ve Ceylan MTSK; Barbaros ve 42 MTSK’ların aynı kişilere 220
ait işletmeler olması sebebiyle tek teşebbüs olarak cezalandırılmaları gerektiği,
c) İhlale yol açan eylemlerin, sürücü kurslarının bir araya geldikleri Konya MTSK
Birliği Derneği tarafından sağlanan koordinasyon sonucu uygulandığı ve bu
nedenle söz konusu Dernek’in 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 16. maddesinin (2007/1 no’lu Tebliğ ile değişik) ikinci fıkrası uyarınca,
6.864 YTL’den az olmamak üzere 2005 yılında oluşan yıllık gayri safi gelirinin %
10’una kadar para cezası ile cezalandırılması gerektiği,
07-62/761-263
6
d) Kanun’un 16. maddesi uyarınca uygulanacak cezanın takdirinde, Konya 230
MTSK Birliği Derneği tarafından alınan kararın dernek üyesi teşebbüsler
tarafından etkin biçimde uygulanması ve piyasada hissedilir derecede bir etki
doğurması hususlarının göz önünde bulundurulması gerektiği,
kanaat ve sonuçlarına ulaşılmıştır.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İLGİLİ MEVZUATA İLİŞKİN BİLGİLER
Motorlu taşıtlar sürücü kursları, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu1
kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenen özel öğretim 240
kurumlarıdır. Ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda da Sürücü Kursları
ile ilgili hükümler bulunmaktadır. Özel Öğretim Kurumları Kanununa dayanılarak
hazırlanan Özel Kurslar Yönetmeliği, Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri
Tesbit ve Tahsil Yönetmeliği ve Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Yönetmeliği söz
konusu sektörü düzenleyen yasal mevzuatı oluşturmaktadır.
- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu
Sürücü adayları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde motorlu taşıt
kullanabilmek için sürücü kurslarında eğitim almak ve eğitimden sonra 250
düzenlenen sınavları başarı ile geçmek durumundadırlar.
“Sürücü belgesi alma zorunluluğu:
Madde 36 – Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler
tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar, bu Kanunda sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler
ile iki veya çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya
geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir…”
“Sürücü belgesi sınıfları:
Madde 38 – Sürücü belgeleri, kullanılacak araçların cinslerine ve 260
gruplarına göre aşağıdaki sınıflara ayrılmıştır.
"A1" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Motorlu bisiklet kullanacaklara,
"A2" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Motosiklet kullanacaklara,
"B" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Otomobil, minibüs veya kamyonet kullanacaklara,
"C" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Kamyon kullanacaklara,
"D" Sınıfı Sürücü Belgesi, 270
1 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu 14.2.2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir. Bu Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu yürürlükten
kalkmıştır. 5580 sayılı Kanun kapsam, kurum açma izni, denetim ve mali hükümler konularında 625 sayılı
Kanuna paralel hükümler içermektedir.
07-62/761-263
7
Çekici kullanacaklara,
"E" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Otobüs kullanacaklara,
"F" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Lastik tekerlekli traktör kullanacaklara,
"G" Sınıfı Sürücü Belgesi,
İş makinesi türünden motorlu araçları kullanacaklara,
"H" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Özel tertibatlı olarak, imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya
otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara, 280
"K" Sınıfı Sürücü Aday Belgesi,
Yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre, sürmeyi öğrenmek
isteyen sürücü adaylarına,
verilen sürücü belgeleridir.
Sürücü belgelerine ait esaslar :
Madde 39 – Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;
a) Araçları kullanma yetkisi:
1. A 1, F, G ve H sürücü belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar, 290
2. A 2 sınıfı sürücü belgesi ile A 1,
3. B sınıfı sürücü belgesi ile F,
4. C sınıfı sürücü belgesi ile B ve F,
5. D sınıfı sürücü belgesi ile C, B, ve F,
6. (Değişik: 17/10/1996 - 4199/17 md.) E sınıfı sürücü belgesi ile B, C ve
F, Sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel 300
hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler
tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi,
kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak mali destek ve
bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel
çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri
veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim
kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını
kapsar. 310
Madde 3 – Bir kurumda öğretime başlayabilmek için Milli Eğitim Bakanlığından
kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili milli eğitim
müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun
görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması
07-62/761-263
8
uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere
Bakanlığa gönderilir.
…Kurum açma izni almadıkça, kuruma öğrenci kaydı alınamaz.
…Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler 320
dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili
makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz…
Özel öğretim kurumları ücretlerini belirlerken tamamen kendi inisiyatifleriyle değil,
Milli Eğitim Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre belirlerler. 5580
sayılı Kanun’da bu husus şöyle düzenlenmiştir:
Madde 11- Kurumlar ve bu kurumlarda görevli personel, Bakanlığın denetim ve
gözetimi altındadır. Eğitim-öğretim ve yönetim bakımından yapılan denetimlerde,
kurumun özel yönetmeliği de dikkate alınır. 330
Madde 13 – Öğrenim ücreti ve diğer ücretler, kurumlarca, her yıl tespit edilerek
ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilan edilir.
Ücretlerin hangi esaslara göre tespit, ilan ve tahsil edileceği yönetmelikle
belirlenir.
- Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tesbit ve Tahsilat Yönetmeliği
625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa dayanılarak hazırlanan2 ve
4.6.1988 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim 340
Kurumları Öğrenci Ücretleri Tesbit ve Tahsil Yönetmeliğinde hangi esaslara göre
ücretlerin belirleneceği düzenlenmiştir.
“Ücretlerin Tespit ve Tahsiline Ait Esaslar
Ücretlerin Tespit ve Tahsili
Madde 5- (Değişik: 1.5.1990/20505 RG) Ücretler aşağıdaki esaslara göre tespit
edilir.
a) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Özel Öğretim Kurumları öğrenci ücretleri, her
yıl Mayıs ayında, kurum tarafından tespit ve basın yoluyla ilân olunur. Bu 350
ilânlarda; yıllık ücret tutarıyla birlikte, peşin veya süreli ödemeler ve kurumca
belirlenecek indirimler kıstaslarıyla birlikte belirtilir.
Ayrıca öğrencilerine yemek, beslenme, taşıt, pansiyon ve benzeri hizmetleri
verecek kurumlar, bu hizmetler için alacakları ücretleri de Mayıs ayı içinde tespit
ve ilân ederler.
b) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Bu Yönetmelikte belirtilenler dışında
öğrenciden bağış ve yardım da dahil olmak üzere hiçbir ad altında ücret alınmaz.
c) Süresi içinde ücret ilânı yapmayan kurumlar, bir önceki yılın ücretini alırlar.
2 14.2.2007 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Kanununun Geçici 1.
maddesinde, bu kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin bu
kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirtilmiştir.
07-62/761-263
9
d) İlân edilmeden öğrencilerden ücret tahsil edilemez.
e) Okullarda öğrencileri yetiştirmek, geliştirmek ve imtihanlara hazırlamak 360
maksadıyla kurs açılması ve günlük programların bitiminden sonra gündüzlü
öğrenciler için etüd saatleri düzenlenmesi halinde öğrencilerden ayrıca ücret
alınır. Okullar bu kursların ücretlerini resmî okullarda uygulanan ücrete göre
alırlar. Bu hükmün aksine davranan kurucu ve yöneticiler hakkında Kanunun 15
inci ve 47 nci maddeleri uygulanır.
f) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Kurumlarca ilânların örnekleri millî eğitim
müdürlüklerine verilir. İlânların birer örneği ilçe ve il millî eğitim müdürlüklerinde
saklanır. Bir örneği de valiliklerce toplu halde Haziran ayı içerisinde Bakanlığa
gönderilir.
g) Kurumlar ilân ettikleri ücretleri bir sonraki ilân tarihine kadar değiştiremezler. 370
Madde 6- (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Kurumlar öğrenci ücretlerini, 625 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinde ifade edilen hükümlere uygun olarak3;
a) Sağladıkları eğitim ve öğretim imkânlarına,
b) Gelişmelerine de imkân verecek yatırım ve hizmetlere,
c) Personel ve işletme giderlerine,
ç) Devlet İstatistik Enstitüsünün Nisan ayı itibarıyla ilân etmiş olduğu o ildeki yıllık
tüketici fiyat endeksine, göre tespit ve ilân ederler.
Kurumlar yapmış oldukları yatırımlara ilişkin bilgi ve belgelerini engeç nisan
ayının başında valiliğe bildirirler. Yatırımlardan kaynaklanan farklar, Devlet 380
İstatistik Enstitüsünün Nisan ayı itibarıyla ilân etmiş olduğu o ildeki yıllık tüketici
fiyat endeksinin en çok % 10'u kadar, öğrencinin bir yıllık eğitim ücretine
yansıtılabilir.
Kurumlar, ücretlerini yukarıdaki esaslara göre tespit ve ilân ettiklerini yetkili
makamlara belgelendirmek zorundadırlar…
Ücretlerin Taksitlendirilmesi
Madde 8- Kurumlar yıllık ücretlerini, en az üç eşit taksitte alırlar. Ancak, isteyen
öğrenci velileri ücretleri defaten veya iki taksitte ödeyebilirler.”
390
- M.E.B. Özel Kurslar Yönetmeliği
22.7.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren MEB Özel
Kurslar Yönetmeliğiyle özel kursların işleyişine ilişkin esaslar düzenlenmektedir.
3 625 sayılı Kanun 2.maddesi: “Özel öğretim kurumları Milli Eğitim Bakanlığının denetim ve gözetimi
altındadır. (Ek:11/7/1984-3035/2 md.) Bu kurumlar, faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için
düzenleyemezler. Ancak, Türk Milli Eğitiminin amaçları doğrultusunda eğitimin kalitesini yükseltmek,
gelişmelerine fırsat ve imkân verecek yatırımlar ve hizmetler yapmak üzere gelir sağlayabilirler”. şeklindedir.
07-62/761-263
10
- Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Yönetmeliği
3.2.1987 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Motorlu Taşıt 400
Sürücü Kursu Yönetmeliğiyle motorlu taşıt sürücü kurslarının işleyişine ilişkin
esaslar düzenlenmektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41/d maddesi uyarınca sürücü
adayları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde motorlu taşıt kullanabilmek için
sürücü kurslarında eğitim almak ve eğitimden sonra düzenlenen sınavları basarı
ile geçmek durumundadırlar. Sürücü ehliyeti almak isteyen bir kişi için, söz
konusu sürücü kurslarında eğitim alması kanunen zorunlu olduğundan, kurslar 410
tarafından verilen bu hizmetin herhangi bir ikamesi bulunmamaktadır. Bu
nedenle ilgili ürün pazarı, "sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri
pazarı" olarak tespit edilmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Konya ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili
coğrafi pazar "Konya ili" olarak belirlenmiştir.
I.3. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR 420
I.3.1 Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneği
Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneği 2002 yılında kurulmuştur.
Eylül 2006 tarihi itibarıyla Konya merkezde bulunan 32 motorlu taşıt sürücü
kursu derneğin üyesidir. Derneğin amacı, Dernek Tüzüğü’nün 2. maddesinde,
“… özel MTS. Kursları arasında eğitim-öğretim birliğini, sürücü kursları
arasındaki dayanışmayı sağlamak, haksız rekabeti önlemek, ilan edilen fiyatlar
dışında aday kaydının önlenmesi, resmi ve özel kurumlar karşısında sürücü
kurslarını temsil edip menfaatlerini korumak” olarak tanımlanmıştır. 430
Yine Tüzüğün 2. maddesinde, Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve
Biçimleri;
-Konya il merkezi ve ilçelerdeki sürücü kursları arasında Kanun, yönetmelik ve
tüzüklerde yapılan değişiklikleri anlatmak, uygulama birliği oluşturmak için
toplantı yapmak,
-Sürücü kurslarının öğrencilerden aldıkları ücretlerde birlik ve beraberliği
sağlamak için çalışmalar yapmak,
-İl ücret tespit komisyonlarında yönetmelikler uyarınca dernek temsilcisi 440
bulundurmak,
07-62/761-263
11
-Sürücü kurslarının çalışanlarının hak ve menfaatlerini korumak. Personel ve
diğer görevlilerine ödedikleri ücretler arasında birliği sağlama konusunda çalışma
yapmak” … şeklinde tanımlanmıştır.
Konya MTSK Birliği Derneğinin Yönetim Kurulunda şu isimler bulunmaktadır:
Adı Soyadı Görevi Sürücü Kursu
Osman ÜNAL Başkan Selçuklu MTSK
M. Zahir RENKLİBAY Üye Renklibay MTSK
Rafet GÜLŞEN Üye Öz Lider MTSK
Kerim BOZALP Üye Zafer MTSK
Derviş ÇAVUŞ Üye Fatih MTSK
Aydın AYHAN Üye Etap MTSK
Ali YEŞİLYURT Üye Güven MTSK
Denetleme kurulunda ise Emrullah ERDOĞAN, H. Hüseyin ARISOYLU ve A.
Rıza ŞENOL bulunmaktadır. 450
I.3.2 Özel Alaaddin MTSK
Taşkent Özel Eğitim Petrol Ür. LPG San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı şirkete bağlı olarak
faaliyet gösteren kursun ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Zekeriya ERDOĞAN 4 %0,6
Vehbi SARITAŞ 4 %0,6
Şeref KARASAKAL 587 %98
Kerim ERDOĞAN 4 %0,6
Hacı Hasan YAŞAR 1 %0,2
Toplam 600 %100
I.3.3 Özel Altıntekin Yavuz MTSK ve Özel Yavuz MTSK
Altınekin Yavuz MTSK’nın ve Yavuz MTSK’nın kurucusu Ali Rıza ŞENOL’dur. 460
I.3.4 Özel Barbaros MTSK ve Özel Konya 42 MTSK
Her iki kurs da Osman Ceylan Eğitim Tur. Nak. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet
göstermektedir. Şirketin ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Oranı
Hüseyin OLGAÇ %5
Ramazan CEYLAN %95
07-62/761-263
12
Toplam %100
I.3.5 Özel Burak MTSK
Burak Eğitimcilik San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet gösteren sürücü 470
kursunun ortakları aşağıdaki gibidir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
İbrahim ELDENİZ 260 %48
Hasan Fatih TUNCEL 200 %37
İsmail TOSUN 80 %15
Toplam 540 %100
I.3.6 Özel Büyük Konya MTSK
Büyük Konya MTSK bir şahıs işletmesi olup Sedat DÜNDAR adına kayıtlı olup
23.3.2006 tarihinde faaliyet göstermeye başlamıştır.
I.3.7 Özel Ceylan MTSK
480
Kırkiki Eğitim Nak. Tur. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet gösteren şirketin ortakları
şunlardır:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Oranı
Süleyman BONCUK %50
Fatih BONCUK %50
Toplam %100
I.3.8 Özel Dilaver MTSK
Asaf Tur. Nak. Eğitim San. Tic. Ltd. Şti.’ne bağlı olarak faaliyet gösteren kursun
ortaklık yapısı şöyledir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Ali Bilgehan KOÇAK 20 %50
Saffet KOÇAK 20 %50
Toplam 40 %100
490
I.3.9 Özel Etap MTSK
Ayşar Eğitim ve Öğretim Tur. Nak. Hiz. San. Tic. A.Ş. bünyesi altında faaliyet
gösteren kursun hissedar yapısı aşağıdaki gibidir:
07-62/761-263
13
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Aydın AYHAN 1.140 %57
Mustafa AYHAN 800 %40
Hamit HANLAR 20 %1
Kamil ÖNAR 20 %1
Zahide AYHAN 20 %1
Toplam 2000 %100
I.3.10 Özel Fatih MTSK
Meram Eğitim Nak. Müt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanı ile faaliyet gösteren
kursun ortaklık yapısı şöyledir: 500
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Cemal DÜNDAR 100 %50
Derviş ÇAVUŞ 100 %50
Toplam 200 %100
I.3.11 Özel Galaksi MTSK
Galaksi Eğitim Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. adı ile faaliyet gösteren şirketin
hissedar yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Muzaffer ÇETİNKAYA 10 %5
Şahin ÇETİNKAYA 190 %95
Toplam 200 %100
I.3.12 Özel Güven MTSK
Karatay Güven Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu Ltd. Şti. adı ile faaliyet gösteren
şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir: 510
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Ali YEŞİLYURT 760 %95
Yurdanur YEŞİLYURT 40 %5
Toplam 800 %100
I.3.13 Özel Kaldırım MTSK
Sürücü kursu bir şahıs işletmesidir ve kurucusu Mehmet KALDIRIM’dır
07-62/761-263
14
I.3.14 Özel Kaplan MTSK
Özel Kaplan Eğitim Öğretim Ltd. Şti. adı ile faaliyet gösteren şirketin ortakları şu
şekildedir: 520
Hissedar Adı Soyadı Hisse Oranı
Süleyman BONCUK %50
Fatih BONCUK %50
Toplam %100
I.3.15 Özel Karatay MTSK
Karatay Motorlu Taşıt Eğitim Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adı ile faaliyet gösteren
şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Mehmet SARI 1.200 %66,6
Ziya ŞENOL 600 %33,4
Toplam 1.800 %100
I.3.16 Özel Karatay Otoban MTSK
Soylu Özel Eğitim Taş. Ve Tar. Tic. San. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet gösteren 530
Otoban MTSK’nın ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Ali ÖZGEN 4 %20
Hasan Hüseyin ARISOYLU 16 %80
Toplam 20 %100
I.3.17 Özel Kent MTSK
Mehmet Çakmak Eğitim Taşımacılık Tarım Ticaret Limited Şirketi adı altında
faaliyet gösteren şirketin ortakları aşağıdaki gibidir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Oranı
Mehmet ÇAKMAK %20
Ali ÇAKMAK %20
İsmet ÇAKMAK %20
Çağlayan ÇAKMAK %20
Şuayip ÇAKMAK %20
Toplam %100
07-62/761-263
15
I.3.18 Özel Öz Çağrı MTSK
540
Ayhal Eğitim İnş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet gösteren sürücü
kursunun ortakları aşağıdaki gibidir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
M. Şerif YILMAZ 930 %93
Emrullah ERDOĞAN 50 %5
Mehmet DİKİCİ 20 %2
Toplam 1000 %100
I.3.19 Özel Öz Lider MTSK
Serhat Özel Eğitim Hiz. Ltd. Şti bünyesinde faaliyet gösteren sürücü kursunun
ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Rafet GÜLŞEN 180 %90
Mehmet GÜLŞEN 20 %10
Toplam 200 %100
550
I.3.20 Özel Konya Yolcu MTSK
Yolcu Özel Eğitim Hiz. Taş. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adı altında faaliyet
gösteren kursun ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Namık YOLCU 2.220 %37
Hatice YOLCU 3.000 %50
Mustafa YOLCU 120 %2
Ali ORÇAN 120 %2
Hamdi BEZİRCİ 120 %2
İsmet KÜÇÜK 60 %1
Mustafa GÖREN 60 %1
Adnan BÖGET 60 %1
Ahmed GÜDER 60 %1
Nezir GÖK 60 %1
Adil AĞIR 60 %1
Halil İbrahim EROĞLU 60 %1
Toplam 6.000 %100
07-62/761-263
16
I.3.21 Özel Meram MTSK
2002 yılında kurulan NAC Eğitim Tur. Nak. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet gösteren
kursun ortakları aşağıdaki gibidir:
560
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Ali YAZAR 100 %50
Mehmet KARTAL 80 %40
Alpay ŞİMŞEK 20 %10
Toplam 2000 %100
I.3.22 Özel Şems MTSK
2006 yılında kurulan Şems MTSK, Aşırzade Eğitim Tur. Tar. San. Tic. Ltd. Şti.
bünyesinde faaliyet göstermektedir.
I.3.23 Özel Merkez MTSK
2003 yılında kurulan SEM Özel Eğitim Merkezi Tic. Tur. Ve Taş. Ltd. Şti. 570
bünyesinde faaliyet gösteren Merkez MTSK’nın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Mehmet YAVUZ 1.980 %99
İbrahim YAVUZ 20 %1
Toplam 2000 %100
I.3.24 Özel Mevlana MTSK
Mevlana Özel Eğitim Merkezi Tic. A.Ş bünyesinde faaliyet gösteren sürücü
kursunun ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Adem KOCAKAFA 43 %1,6
Mehmet SUNGUR 600 %24
Fatih KOCAKAFA 966 %39
Aşir Ali KOCAKAFA 40 %1,5
Ahmet Muhammet Fatih TEKE 247 %9,9
Mehmet ÖZER 600 %24
Toplam 2496 %100
580
07-62/761-263
17
I.3.25 Özel Renklibay MTSK
Renklibaylar Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet gösteren kursun ortakları aşağıdaki
şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Oranı
M. Zahir RENKLİBAY %90
Fadime RENKLİBAY %10
Toplam %100
I.3.26 Özel Selçuklu MTSK
Ünal-Yücetürk Özel Eğitim Öğr. ve Tur. Ltd. Şti. ortaklığına bağlı olarak faaliyet 590
gösteren kursun hissedar yapısı aşağıdaki şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
İbrahim YÜCETÜRK 50 %10
Osman ÜNAL 125 %25
Mehmet DAĞLI 125 %25
Hasan ABACI 50 %10
Metin YÜCETÜRK 75 %15
Çetin YÜCETÜRK 75 %15
Toplam 500 %100
I.3.27 Özel Sezer Şenol MTSK
Münevver ŞENOL tarafından kurulmuştur ve şahıs işletmesidir.
I.3.28 Özel Sipahi MTSK
Eryavuz Eğitim Elektronik Bilg. İnş. San. Tic. Ltd. Şti bünyesinde faaliyet 600
gösteren sürücü kursunun ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Yaşar GÖKMEN 21 %52,5
Emine GÖKMEN 19 %47,5
Toplam 40 %100
I.3.29 Özel Şafak MTSK
KÖZ Eğitim Elektronik Gıda Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.’ne bağlı olarak faaliyet
gösteren kursun ortaklık yapısı şu şekildedir:
07-62/761-263
18
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Adnan POLAT 100 %50,0
A. Kutsal KÖZ 97 %48,5
Mehmet KÖZ 1 %0,5
Rukiye KÖZ 1 %0,5
Feyza KÖZ 1 %0,5
Toplam 200 %100
I.3.30 Özel Tempo MTSK 610
Tempo Özel Eğitim Öğretim Tur. Nak. Ltd. Şti. adı ile faaliyet gösteren kursun
hissedar yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Ali BAYAR 10 %25
Müzeyyen YALÇIN 30 %75
Toplam 40 %100
I.3.31 Özel Zafer MTSK
1997 yılında kurulan Bozalp Eğitim Öğretim Hububat ve Tur. Tic. Ltd. Şti.
bünyesinde faaliyet gösteren kursun ortaklık yapısı şu şekildedir:
620
Hissedar Adı Soyadı Hisse Adedi Hisse Oranı
Ramazan BOZALP 14 %35
Orhan BOZALP 13 %32,5
Kerim BOZALP 13 %32,5
Toplam 40 %100
I.4.Yapılan Tespitler ve Deliller
I.4.1 Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
1. Konya M.T.S.K. Birliği Derneğinin Tüzüğünün, Dernekçe Sürdürülecek
Çalışma Konuları ve Biçimleri başlıklı 2. maddesi,
“Sürücü kurslarının öğrencilerden aldıkları ücretlerde birlik beraberliği sağlamak
için çalışmalar yapmak” şeklindedir.
2. Sürücü kurslarına gönderilen ve Mehmet Kaldırım (Kaldırım MTSK) Cemalettin 630
Ceylan (42 MTSK), Kerim Bozalp (Zafer MTSK) Hasan Büyükkörük (Dilaver
MTSK)
imzalı bir yazıda,
07-62/761-263
19
“Sizlerin çok yakından bildiği gibi kurslarımızın son dönemdeki durumu içler
acısıdır. Şu anki halimizden madden zararda olmasının ötesinde belki çok daha
önemli olan, manevi olarak da çok büyük prestij kaybettiğimizdir.
Yukarıda girişini yaptığımız konuyla ilgili daha çok söylenecek, konuşulacak
sözler olmasına karşılık artık zamanın bu hastalığımızı teşhis etmekten öte tedavi
etmeye başlama zamanı olduğu kanaati içindeyiz. Bu inançla, daha önce 42
Sürücü Kursunda yapmış olduğumuz toplantıda beliren birlik olarak anlaşalım 640
iradesiyle ortaya çıkan anlaşma modellerinin ortaya konulması hatta yeni model
öngören arkadaşlarımızın da modellerini tekrar görüşmek ve bunlardan
bünyemize en uygun olanını benimseyerek bir anlaşmaya varmak için sizlerin
hepinizin Beyşehir yolu üzerinde Tıp Fakültesi hastanesi karşısında bulunan Özel
Ciğerci de 7.1.2006 tarihinde saat 16:30’da kesin karar ve mutlak anlaşma
amacıyla hepimizi için hayırlı olacak yemekli toplantıya katılmanızı diliyoruz…
Sonuç olarak sektör içindeki dayanışmamızın oluşması, maddi olarak kazanç
elde edebilmek yaptığımız işe olan saygımızı yeniden kazanabilmek için bu
toplantıya katılmanızı bütün kurucu arkadaşlardan özellikle rica ederiz…”
ifadeleri yer almaktadır. 650
3. Yine Dernek tarafından üyelere gönderilen bir yazıda,
“Sayın Üyemiz……;
İlkokul mezunlarının sürücü belgesi alabilmelerinin kesinleştiği, fiyat denetleme
kurulu üyelerinin ve Milli Eğitim Müdürlüklerinin denetimlerini artırdığı şu
günlerde, sürücü kurslarının yoğun istekleri doğrultusunda dernek yönetimi olarak
kursları karşılaştığı veya karşılaşabileceği bazı konuları sizlerle paylaşarak birlik
beraberliğin perçinleşmesini istiyoruz.
Her sürücü kursunun ilan edilen fiyatlara mutlaka uymasını,…
4.Sürücü kurslarının aday temin etmek için Güvenlik, Bilgisayar, Dershane, Vakıf, 660
Yurt gibi kurumlarla anlaşma yaparak birlik-beraberliğimize gölge düşürecek veya
kursuna leke getirecek davranışlarda bulunmamalarını…
6. Bazı adaylar birden fazla sürücü kursuna kayıt yaptırarak sürücü kursu
yetkilerini karşı karşıya getiriyorlar veya zan altında bırakıyorlar.
A. Bu durumdaki adayların isimlerini Fiyat Denetleme Kurulu üyeleri olan
Mehmet Köz-Ali Yeşilyurt-Rafet Gülşen-Kerim Bozalp-Hayrettin Ceylan ve Celal
Şenol’dan birine bildirerek hangi sürücü kursuna gittiğini, İl Milli Eğitim
Müdürlüğünden her dönem sonu alınan onaylı listelerden bulmalarını ve gerekli
araştırmanın yapılmasını isteyebilirsiniz. Yapılan araştırmada fiyat indirimi
yapılmamış, evraklarını tamamlamış ve devamsızlığına göz yumulmamış ise her 670
iki kurs yetkilisi bir araya gelerek konuyu tatlıya bağlıyabilir. Konu çözülemezse
bu aday sınava gireceği zaman İl Milli Eğitim Sınav Komisyonunun incelemesi
esnasında size bildirildiği zaman ya her iki kurs bu adayın kaydını silerek
cezalandırabilir ya da İl Milli Eğitim Müdürlüğünden araştırma yapmasını
isteyebilirsiniz.” denilmektedir.
4. Derneğin 2006 Yönetim Kurulu Faaliyet Raporunda,
“2006 yılı içersinde çeşitli tarihlerde belirli kurslarda toplantı yapılarak Konya’da
sürücü kursları arasında birliğin sağlanması, dargınlıkların ortadan kalkması, fiyat
07-62/761-263
20
birliğinin sağlanması için gerekli çalışmalar yapılmış olup 8.2.2006 tarihinde 680
Kaldırım Sürücü Kursunda alınan karar doğrultusunda Yönetim Kurulumuz
Olağanüstü Kongre kararı almıştır. Kongrenin 26 Mart 2006 tarihinde saat
13.00’te Sezer Şenol Sürücü Kursunda yapılmasına karar verilmiştir.“
5. Dernekten Sürücü kurslarına gönderilen bir yazıda aşağıdaki hususlara yer
verilmiştir:,
“Sayın Sürücü Kursu Yetkilisi,
30 Haziran 2006 Cuma günü 01.00–01.30 arasında ilkokul mezunlarının sürücü
belgesi alabilmeleri Mecliste görüşülerek kabul edilmiştir. Yasanın yürürlüğe
girmesi Cumhurbaşkanının olurundan ve Resmi Gazetede yayınlanmasından 690
sonra olacaktır…
C.Her ne surette olursa olsun (önceden ön kayıt yaptırmış veya yeni kayıt
yaptıracak olsa dahi) şu an yürürlükte olan kurs ücretleri ve taksit miktarına (aylık
taksit tutarı 50 YTL’den aşağı olmayacak) mutlaka uyulması gerekir.
D. Adaylara sağlık raporu aldırırken, adaydan sınav ücreti alırken, devamsızlığı
önleme vs. konularda toplantılarda alınan kararlara mutlaka uyulması gerekir.
Denetim Kurulu tarafından sürekli yapılan denetimlerde sizlerin olurları ile alınan
kararlara uymayan sürücü kursu tespit edilecek olursa maddi ve manevi cezai
müeyyideler ile karşı karşıya kalacaktır.
Osman Ünal 700
Dernek Başkanı”
ifadelerine yer verilmiştir.
6. Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tesbit ve Tahsil Yönetmeliği’nin 5.
maddesi uyarınca motorlu taşıt sürücü kurslarının öğrenci ücretleri her yıl Mayıs
ayında, basın yoluyla ilan edilmektedir.
“Özel Alaaddin, Özel Altınekin Yavuz, Özel Barbaros, Özel Burak, Özel
Büyük Konya, Özel Ceylan, Özel Çağrı, Özel Dilaver, Özel Fatih Özel, Yeni
Galaksi, Özel Güven MTSK’larının 625 Özel Öğretim Kurumları Kanunu 710
gereğince 1.6.2006–31.5.2007 tarihler arasında uygulayacağı fiyat listesidir.
Sertifika
Cinsi
Toplam Ders
Saat Sayısı
Öğretim Dilimleri Ders Saati
Ücreti
Toplam Ücret
B 83 Birinci 4 aylık
İkinci Dört aylık
Üçüncü Dört aylık
5.84
6,14
6,44
485
510
535
E 112 Birinci 4 aylık
İkinci Dört aylık
Üçüncü Dört aylık
5,89
6,11
6,33
485
510
535
7. “Özel Meram, Özel Sipahi, Özel Şafak, Özel Öz Lider, Özel Mevlana Alaaddin
Şubesi, Özel Renklibay, Özel Tempo, Özel Yavuz, Özel Yolcu, Özel Zafer
MTSK’larının 625 Özel Öğretim Kurumları Kanunu gereğince 1.6.2006–31.5.2007
tarihler arasında uygulayacağı fiyat listesidir.
07-62/761-263
21
Sertifika
Cinsi
Toplam Ders
Saat Sayısı
Öğretim Dilimleri Ders Saati
Ücreti
Toplam Ücret
B 83 Birinci 4 aylık
İkinci Dört aylık
Üçüncü Dört aylık
5.87
6,18
6,48
488
513
538
E 112 Birinci 4 aylık
İkinci Dört aylık
Üçüncü Dört aylık
5,91
6,14
6,36
660
685
710
8. “Özel Etap, Özel Kaplan, Özel Kaldırım, Özel Karatay, Özel Kent, Özel Konya 720
42, Özel Merkez, Özel Mevlana, Özel Sezer Şenol, Özel Otoban MTSK’larının
625 Özel Öğretim Kurumları Kanunu gereğince 1.6.2006–31.5.2007 tarihleri
arasında uygulayacağı fiyat listesidir.
Sertifika
Cinsi
Toplam
Ders Saat
Sayısı
Öğretim Dilimleri Ders Saati
Ücreti
Toplam Ücret
B 83 Birinci 4 aylık
İkinci Dört aylık
Üçüncü Dört aylık
5.86
6,16
6,46
487
512
537
E 112 Birinci 4 aylık
İkinci Dört aylık
Üçüncü Dört aylık
5,91
6,13
6,35
662
687
712
9. Motorlu Taşıt Sürücü kurslarından verdikleri ilanlara çerçevesinde kurslarında
ilan ettikleri fiyatlar alınmıştır, sürücü kurslarının bazılarının 2. dönem fiyatlarını
gönderdikleri görülmüştür:
1. dönem fiyat ilanlarını gönderen sürücü kurslarının ilan ettikleri fiyatlar 730
TARAF B sınıfı (YTL) E Sınıfı (YTL)
Alaaddin MTSK 485 660
Dilaver MTSK 485 660
Etap MTSK 487 662
Güven MTSK 485 660
Karatay MTSK 485 660
Kaldırım MTSK 485 660
Kaplan MTSK 485 660
Konya 42 MTSK 487 662
Konya Fatih MTSK 485 660
Konya Karatay Otoban MTSK 485 660
Konya Merkez MTSK 487 662
Konya Öz Çağrı MTSK 485 660
Konya Öz Lider MTSK 485 660
Konya Şafak MTSK 488 663
07-62/761-263
22
Renklibay MTSK 488 663
Selçuklu MTSK 485 660
Sipahi MTSK 485 660
Galaksi MTSK 485 660
Mevlana MTSK 485 660
Konya Ceylan MTSK 485 660
Sezer Şenol MTSK 487 662
2. Dönem fiyat ilanlarını gönderen sürücü kurslarının ilan ettikleri ücretler
TARAF B sınıfı (YTL) E Sınıfı (YTL)
Altınekin Yavuz MTSK 510 685
Büyük Konya MTSK 510 685
Şems MTSK 510 685
Konya Burak MTSK 510 685
Konya Kent MTSK 512 687
Konya Zafer MTSK 510 685
Meram Motorlu MTSK 513 688
Tempo MTSK 510 685
Yolcu MTSK 510 685
Barbaros MTSK 510 685
Konya Yavuz MTSK 510 685
I.5 İfade Tutanakları
I.5.1 M.E.B. Yetkilileriyle Yapılan Görüşmeler
1. Raportörlerin Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü Özel Öğretim Şube Müdürüyle 740
yaptıkları görüşmede, anılan yetkili bu göreve geldiğinde Kurumumuzun yine
Konya’daki Sürücü kursları hakkında bir inceleme başlattığını, o dönemde
derneğin yeni kurulduğunu ve kurslar arasındaki yıkıcı rekabeti önlemek için bazı
kararlar aldığını belirtmiştir. Kendilerinin de sürücü kurslarının kalitesinin artması
için bu konuda kurslara yardımcı olduklarını ifade etmiştir. Sürücü kurslarının
insan hayatını en çok etkileyen ve Türkiye’de çok sayıda can ve mal kaybına
neden olan trafik konusunda sürücü adaylarına eğitim verdiğini belirtip,
Türkiye’de ve özel olarak Konya ilinde de sürücü kurslarının yeterli eğitim
verdiğini söylemenin mümkün olmadığını belirtmiştir. Bu konuda tek suçun
kurslara ait olmadığını ve sürücü adaylarının da kolaycılığa kaçtığını, kursların 750
daha ucuza kayıt yapabilmek için kaliteden taviz verdiklerini, bunun yanında
vatandaşın da kurslara ucuza kaydolmak için trafik ve direksiyon eğitimlerinden
vazgeçtiklerini belirtmiştir. Kendisinin göreve geldiğinde ve daha sonra defalarca
sürücü kurslarını toplayıp kaliteden taviz vermemeleri konusunda uyardığını,
çünkü bu kursların yetiştirdiği insanların daha sonra trafiğe çıktıklarını ve eğer iyi
yetiştirilmezlerse çok sayıda kazaya sebebiyet verdiklerini ifade etmiştir.
Yapılan görüşmede yetkili, sürücü kurslarının İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri
tarafından ayda bir denetlendiklerini, bu denetimler sonucu kurallara aykırı
07-62/761-263
23
davranan kurslar olursa uyarıldıklarını ve bu davranışları devam ederse geçici bir 760
süre kapatma cezası verildiğini söylemiştir. Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından
yapılan denetimlerde fiyat denetimi de yapıldığını, kursun her yıl Mayıs ayı
sonunda ilan ettiği ücret tarifesinden fazla bir ücret talep edip etmediğinin kontrol
edildiğini, bu tarifeden fazla ücret talep ederse çeşitli cezai müeyyideler
uygulandığını ifade etmiştir. Kursların belirlenen ücret tarifesinin altındaki bir
miktarla kayıt yapmasının ise incelenmediğini, her kursun kendi maliyet yapısına
göre kendi ücretini belirlemesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak kendilerinin kurslarla
yaptığı çeşitli görüşmelerde kaliteden taviz verilmemesi gerektiği, bu durumu göz
önüne alarak fiyatlarını belirlemek durumunda olduklarını kurslara bildirdiklerini
ifade etmiştir. 770
Milli Eğitim Müdürlüğü’nün sürücü kurslarının belirlediği ücretlere kesinlikle
herhangi bir müdahalesinin olmadığı ve bu yönde dernekten gelen talepleri ise
fiyat belirleme işinin Milli Eğitim Müdürlüğünün değil kursların işi olduğunu
söyleyerek reddettiklerini belirtmiştir.
2. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü Motorlu
Taşıtlar Sürücü Kursları Şube Müdiresiyle yapılan görüşmede, sürücü kurslarının
ücret ilanlarını her yıl Mayıs ayı sonuna kadar ilan etmek zorunda oldukları ve
Mayıs ayından önce de ilan vermenin mümkün olduğu belirtilmiştir. Sürücü 780
kurslarının verdikleri ilanlarda dörder aylık dilimler halinde hangi fiyatları
uygulayacaklarını, peşin ödemelerde ne oranda indirim yapacaklarını ve
yapılacak indirimlerdeki kıstaslarını belirtmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
Buradaki fiyatların maksimum fiyat olarak anlaşılması gerektiği, yani kursların
ilan ettikleri ücretlerin altına inmelerinin serbest olduğu ancak üstüne çıkma gibi
bir imkânlarının olmadığı belirtilmiştir. Yapılan denetimler sonucu ilan edilen
fiyatların üzerinde kursiyer kaydı yapan kurs tespit edilirse hakkında soruşturma
açılabileceği ifade edilmiştir. Özel öğretim kurumlarının ücretlerini kendileri
belirleyip ilan ettikleri, toplu bir şekilde ücret belirlemek gibi bir haklarının
bulunmadığı belirtilmiştir. Sürücü kurslarının da Özel Öğretim Kanununa tabi 790
olarak faaliyet gösterdiklerinden ücret artışlarını toplu olarak değil kendi
kurslarının özelliklerini dikkate alarak gerçekleştirmek zorunda oldukları ifade
edilmiştir.
Yapılan görüşmede sürücü kurslarının yönetmeliklerde yer verilen eğitimleri
gereği gibi yerine getirirlerse ücretleri çok aşağılara çekemeyecekleri, ancak
uygulamada yeterli eğitim verilemediğinden dolayı kursiyerlerin verilmesi
gereken asgari trafik eğitimini almadan ehliyet sahibi oldukları belirtilmiştir.
Kursiyerlerin iyi eğitim veren kursları tercih etmeleri durumunda ücretlerin ilan
edilenden çok fazla aşağı inmesi gerekmeyeceği ifade edilmiştir. 800
I.5.2 Dernek ve M.T.S.K Yetkilileri ile Yapılan Görüşmeler
1. Raportörlerce Konya MTSK Birliği Derneği Başkan Vekili ve Yönetim Kurulu
üyesiyle yapılan görüşmede, Derneğin 4 yıllık bir geçmişe sahip olduğu, kuruluş
07-62/761-263
24
amacının bireysel eğitimin çok önemli olduğu sürücü kursları sektöründeki eğitim
kalitesini yükseltmek, tabi olunan mevzuatı geliştirmek suretiyle Dernek tüzüğü
çerçevesinde faaliyet göstermek ve resmi ve özel yetkili merciler karşısında
sürücü kurslarını temsil ederek menfaatlerini korumak olduğu ifade edilmiştir.
810
Derneğin Dernekler Kanunu’na göre faaliyetlerini yürüttüğü ve hâlihazırda 51
üyesinin olduğu belirtilmiş ve Derneğe katılmayan 4 adet sürücü kursu
bulunduğu ifade edilmiştir.
Yapılan görüşmede sürücü kursları arasında fiyat konusunda etkin bir rekabet
bulunduğu, sürücü kurslarının uygulayacakları fiyatları kendilerinin belirlediği,
ancak maliyetlerin benzer olduğu için sürücü kursları arasındaki fiyat farklarının
da en fazla 50–100 YTL kadar olduğu, bununla beraber bazı sürücü kurslarının
daha fazla fiyat kırdığı duyumu alındığı belirtilmiştir. Sektördeki düzenlemelere
bağlı olarak sürücü kurslarının her yıl Mayıs ayında yerel basında ve internette 820
ilan ettikleri ve uygulayacakları fiyatları İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri kanalıyla İl
Milli Eğitim Müdürlüklerine bildirdikleri, söz konusu bildirimlerin 4’er aylık
periyodlar olarak 3 farklı fiyat şeklinde yapıldığı, bu fiyatların üzerine çıkılmasının
mümkün olmadığı, ancak daha düşük bir fiyattan hizmet sunulabildiği, Milli Eğitim
Bakanlığı yetkilileri tarafından standart denetimlerin yanı sıra söz konusu
fiyatların üzerine çıkılıp çıkılmadığı hususunun da denetlendiği ve söz konusu
denetimlerin aylık ve yıllık denetim şeklinde gerçekleştiği ifade edilmiştir.
2. (………….) şirket ortağı ve müdürü Raportörler ile yaptığı görüşmede;
kendilerinin (……………) Limited Şirketi bünyesinde (………………) ile birlikte
1999 yılından beri faaliyet gösterdiklerini, kursun yıllık ortalama (….) civarında 830
kursiyer kaydına sahip olduğunu ifade etmiştir.
Kurs ücretlerininin her yıl Mayıs ayında yerel gazetede ilan edildiği ve bu sene
için B grubu ehliyetlerde 485 YTL, E sınıfı için 660 YTL ücret belirlendiği, ancak
bu fiyatların taksitli fiyatlar olup peşin ödemede B grubu için 400 YTL ye kadar, E
gurubu için 500 YTL ye düşüldüğü belirtilmiştir.
Önceki tarihlerde sürücü kursları arasında aşırı rekabet olduğundan 150–200
YTL ye kayıt yapılabildiği, bu fiyatlarla ise kursiyerlere yeterli hizmeti verilemediği
ve kursların kalitesinin bir hayli düştüğü ifade edilmiştir. Ancak sene başında 840
Derneğin bir karar alarak bütün sürücü kurslarının ilan ettikleri ücretlere
uymalarını istediği ve kursların ilan edilen fiyatlara uymalarını sağlamak için fiyat
denetleme kurulu kurulduğunu, bu kurulda farklı zamanlarda farklı kişiler görev
aldığını ve seçimle işbaşına geldiklerini, fiyat denetleme kurulunun denetleme
şeklinin müşteri göndererek fiyat sorma şeklinde olduğu belirtilmiştir. Daha
önceki yıllarda sürücü kurslarına senet imzalatılarak ilan edilen ücretlerde birlik
sağlanmak istendiği ancak bu sene böyle bir uygulamaya gidilmediği, ilan edilen
fiyatlara uymayan sürücü kurslarını Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ve Emniyet’e
şikâyet ederek denetlenmeleri sağlandığı, gerekirse para cezası verildiği İfade
edilmiştir. Yapılan görüşmede kurs yetkilisi ayrıca Derneğin aldığı kararın her 850
kursun ilan ettiği fiyata uyması ve bu fiyatın altında ya da üstünde kayıt
07-62/761-263
25
yapılmaması yönünde olduğu, ancak bunun bir fiyat birliği değil ilan edilen
fiyatlara uyma kararı olduğu şeklinde görüşlerini ifade etmiştir.
3. Özel Öz Çağrı MTSK şirket ortağı ve müdürü ile yapılan görüşmede
kendilerinin 2002 yılında sürücü kurusunu devraldıkları ve sürücü kursları
derneğine üye oldukları ifade edilmiştir.
Yapılan görüşmede fiyatların her yıl mayıs ayı sonunda ilan edildiği, ancak ilan
edilen fiyatlarda peşin ödemeler için müşterinin kişisel durumunu göz önünde 860
bulundurarak %(….)’a varan indirimler yapıldığı, taksitli ödemelerde ise ortalama
(…-…) aylık vadeler uygulandığı ve ücretin tamamı ödenmediği sürece
müşteriye sertifikası verilmediği belirtilmiştir.
Kurs yetkilisi Mayıs ayında düzenlenen Dernek toplantısında fiyat birliği
uygulama kararı alındığını, ancak bazı kursların düşük fiyatla kayıt yapması
nedeniyle bu karar çok fazla uygulanamadığını belirtmiştir. Konya il merkezinde
yaklaşık 35 tane sürücü kursu olduğundan dolayı böyle bir fiyat birliğinin
uygulanmasının mümkün olmadığı, yerel basına bazı sürücü kurslarıyla birlikte
ilan verilmesinin sebebiinn maliyet düşüşü sağlaması olduğu, ayrıca il 870
merkezindeki bazı kursların daha düşük fiyatlarla ilan verdiklerinin de bilindiği
şeklinde görüşlerini ifade etmiştir.
4. Raportörlerce Konya Zafer MTSK müdürü ile yapılan görüşmede şirketin
1997’den beri faaliyet gösterdiği ve Zafer sürücü kursu olarak yılda (…-…)
öğrencilerinin olduğu ifade edilmiştir. Geçtiğimiz yıllarda sürücü kurslarının birçok
sorunları olduğundan sürücü kursları olarak mesleki konularda fikir alışverişinde
bulunmak, aradaki dargınlıklara son vermek ve Milli Eğitim’le sağlıklı ilişkiler
kurmak için 2006 yılında Derneğe yeniden üye oldukları Belirtilmiştir. Son yıllarda
sürücü kursları ekonomik olarak oldukça yıprandığından ekonomik darboğazda 880
olan kurumların kendilerini toparlamaları gerektiği görüşlerine yer verilmiştir. Bu
yıl Mayıs ayında her sürücü kursu kendisini ekonomik olarak kurtaracak bir fiyatı
belirlediği ve gazetelerde ilan ettiği, fiyat ilanı öncesi kurslar arasında ikili
görüşmeler olmuş olabileceği, Kendi kurslarının da verdikleri ilana uygun olarak,
B tipi ehliyet için 485 YTL, E tipi ehliyet için 660 YTL ücret belirledikleri belirtilmiş
ve kendileri için fiyatta peşin veya vadeli fark etmediği ama zaman zaman peşin
B tipi ehliyet için (….) YTL’ye de verildiği ifade edilmiştir.
Yapılan görüşmede kurs yetkilisi, Dernek bünyesinde bir denetleme kurulunun
bulunduğunu ve kendisinin de bu kurulun üyesi olduğunu ancak bu oluşumun 890
fiyatı denetlemek için değil, kursiyerlerin sürücü kurslarında karşılaştıkları
sorunları çözmek, sürücü kurslarında olabilecek gayri nizami uygulamaları
önlemek, sürücü kursları arasında koordinasyonu sağlamak, kursları öncelikle
kendi aralerında kurallara uygunluğunu denetleyerek, tüm sürücü kurslarının bu
tür olaylardan zarar görmesini önlemek için kurulduğunu iddia etmiştir
07-62/761-263
26
5. Özel Konya Öz Lider MTSK şirketi sahibi Rafet GÜLŞEN ile yapılan
görüşmede kendilerinin Konya’da 2003 yılından beri faaliyet gösterdikleri,
kendisinin Derneğin kurulmasında öncülük yaptığı ve 2006 yılı mart ayına kadar
başkanlık görevini sürdürdüğü ifade edilmiştir. Derneğin kurulma amacının 900
sürücü kurslarında eğitim kalitesini ve güvenliğini artırmak, ayrıca kamu
kurumları karşısında seslerini toplu bir şekilde duyurma isteği olduğu, müşteriye
karşı olumsuz davranışlarda bulunanların şikâyet edildiği takdirde dernek
tarafından uyarıldığı ve bu durumu düzeltmesi sağlandığı belirtilmiştir.
Sürücü kursları olarak ehliyet kurs ücretlerini her yıl mayıs ayında ilan etmek
zorunda oldukları, ancak bu ücretler kesin rakamlar olmadığı ve daha ucuza
kayıt yapılabildiği ifade edilmiş ve fiyatlara ilişkin diğer kurslarla herhangi bir
birliktelik içinde olmadıkları aksine çok fazla rekabet olduğundan (……–…...)
ücretle kayıt yapıldığı belirtilmiştir. 910
6. 11.8.2006 tarihinde Özel Sezer Şenol MTSK şirketi sahibi ile yapılan
görüşmede kendilerinin yaklaşık 17 yıldır sürücü kursu işlettikleri, kurslarının
geçen yılki öğrenci sayısı (….) kişi civarında olduğu, bu sene ise yılsonunda (…)
kişinin kayıt yaptırmasının beklendiği belirtilmiştir.
Kurs sahibi, eşi Celal ŞENOL’un 2003 yılının Ağustos ayında dernek başkanı
olduğunu ancak 2004 yılı başında çeşitli kamu kurumları ile yaşadığı sorunlar
nedeniyle başkanlıktan ayrıldığını, bu yıllarda bir fiyat tespit komisyonu
kurulduğunu ancak hiç toplanamadığını ve faaliyete geçemediğini ifade etmiştir. 920
Dernek içinde bazı kursların karşı çıkması sebebiyle birlik sağlanamadığı için bu
komisyon bir işe yaramadığı belirtilmiştir.
Mart ayında yapılan seçimle yeni yönetimin seçildiği ve işbaşı yaptığı, bu sene
fiyat denetim komisyonu gibi oluşumların kurulmadığı, fiyatlarını mayıs ayı
sonunda Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirdikleri ifade edilmiştir.
Kurs yetkilisi reklâm yapması yasak olan bir sektörde çalıştıklarını ve çok kısıtlı
imkânlarla faaliyet gösterdiklerini, reklâm yapamayan ve kalitesini halka
duyuramayan kursların rekabet etmesinin mümkün olmadığını, eğitimde 930
rekabetin fiyatlarla değil kaliteyle olduğunu belirtmiş ve bazı kursların çok ucuza
ehliyet verdiklerini, ancak bunun eğitimde kalitenin azalmasıyla mümkün
olabileceğini, kendi hesaplarına göre bir öğrencinin maliyetinin (….) YTL
olduğunu ancak şu an fiilen uygulanan kurs ücretlerinin (…) YTL civarında
olduğu göz önüne alındığında maliyetleri bile karşılayamadığı şeklinde
görüşlerini ifade etmiştir.
7. 21.9.2006 tarihinde Etap MTSK şirket ortağı ve müdürü ile yapılan görüşmede
aile şirketi olarak bu piyasada 1989’dan beri faaliyet gösterdikleri ifade edilmiş ve
2006 yılı için (….-….) öğrenci bekledikleri belirtilmiştir. 940
07-62/761-263
27
Sürücü kurslarının maliyetlerinin öğrenci kapasitesi, işyeri kirası, araç ekipmanı
gibi konulara göre farklılıklar gösterdiği, örneğin sürücü kurslarının işyeri kiraları
600 YTL’den 2000 YTL’ye kadar, bir kursun aylık giderinin ise 6.000 YTL’den
12.500 YTL’ye kadar çıktığı belirtilmiştir. 2006 yılı için B tipi ehliyet sürücü kursu
için 485 YTL olarak, E tipi için 660 YTL olarak ilan edildiği ancak peşin
ödemelerde B tipi sürücü belgelerinde (….) YTL’ye kadar indirim yapıldığı İfade
edilmiştir. Kurs yetkilisi, Konya’da fiyat birliği oluşturulmadığını ve fiyat denetleme
kurulu gibi oluşumlara da gidilmediğini belirtmiştir.
950
I.6 SAVUNMALAR
Hakkında soruşturma açılan Dernek ve MTSK.lar ortak savunmalar yapmışlardır.
Gönderilen ortak savunmalarda, sürücü kurslarının birleşerek ücret
belirlemedikleri, sürücü kursları olarak Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü
kursları piyasasında uygulanmakta olan fiyatlar dışında bir fiyat uygulamadıkları,
fiyatların 625 sayılı Kanun’un 31. maddesi emrince belirlenen yasal fiyatlar olup,
sürücü kurslarının MEB’in kanun emriyle tebliğ ettiği fiyat listelerini
uygulamalarının yasal bir zorunluluk olduğu, uygulama dışına çıkılması halinde
4054 sayılı Kanun’un ihlalinin söz konusu olabileceği belirtilmiştir. 960
Savunmalarda soruşturma kararı usulüne uygun bir şekilde alınmadığı, hakkında
soruşturma yürütülen kurumların nam ve unvanları açık bir şekilde belirtilmediği
iddia edilmiştir.
Danıştay 8. Dairesinin 1992/3042 Esas No ve 1993/3670 Karar No ile aldığı
karar ortada iken sürücü kurslarının ilan edilen fiyatlardan daha düşük fiyatla
kayıt yapması mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
Hakkında soruşturma yürütülen sürücü kursları tarafından gönderilen 970
savunmalarda rekabeti önleyici olduğu iddia edilen karar ve anlaşmaların
hiçbirinde kurslarının katıldığına dair delil bulunmadığı, bu yönüyle soruşturma
eksik incelemeye dayandığı, diğer sürücü kurslarının bir takım söz ve
davranışları veya ticari stratejileri kendilerini bağlamadığı iddia edilmiş, çok cüzi
karlarla ayakta kalan sürücü kurslarının, zarara uğramak pahasına ilan edilen
ücretlerin altında bir fiyatla kayıt yapmaya zorlanmasının 4054 sayılı Kanun’un
ne lafzına ne de amaçsal yorumuna uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Gönderilen savunmalarda Rekabet Kurulu’nun sürücü kursları hakkındaki daha
önceki kararları göz önüne alındığında en düşük ücreti tavsiye etmenin hukuka 980
aykırılık teşkil etmediği ve kamu yararına olduğu iddia edilmiş ve benzer
konulardaki daha önceki Kurul kararlarına yer verilmiştir.
Sürücü kursları tarafından gayri yasal hiçbir anlaşma ve uyumlu eylem
gösterilmediği, 625 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca, fiyat tespit, tayin, ilan
ve tahsilinin hangi esaslara göre yapılacağını düzenlemek amacıyla Özel
Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliği çıkarıldığı,
07-62/761-263
28
sürücü kurslarının da bu yönetmelik kapsamında olduğu, Yönetmeliğin 5.
maddesi uyarınca tespit edilen fiyatların her yıl mayıs ayında basın yoluyla ilan
edilmesinin öngörüldüğü, fiyat belirleme konusunda serbest irade olmamakla 990
birlikte Bakanlıkça belirlenmiş olan ve uyulması zorunlu düzenlemeler
çerçevesinde hareket etme zorunluluğuna uyulduğu, bununla beraber yerel
gazetelere verilen ilanlarda birlikte hareket etmenin sebebinin ilan ücretlerinin
maliyetini düşürmek olduğu ifade edilmiştir.
Ayrıca, MEB fiyat belirlerken, giderlerdeki artışı ve DİE’ye göre her yılın nisan
enflasyon oranına göre o ildeki TÜFE oranlarını baz alarak tespit ve ilan etmekte
olduğu, bu uygulamayla eğitim hizmeti veren kursların tüccar zihniyetiyle hareket
edilmesinin önlendiği, trafik terörüne karşı yerinde bir önlem alındığı, eğitim için
maliyet hesabı yaparak rekabetin eğitim kalitesini düşürmesinin önüne geçmeyi 1000
amaçladığı, Konya’da faaliyet gösteren sürücü kurslarının maliyet hesapları
sebebiyle benzer bir yapı sergilediği, hiçbir şekilde sürücü kurslarının tek fiyat
konusunda zorlanmasının söz konusu olmadığı iddia edilmiştir.
Zaman zaman ilan edilen ücretin altında da ücret uygulandığı ifade edilmekte ve
B sınıfı sürücü belgesi için kesilen farklı ödeme belgeleri sunulmaktadır.
Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 23.5.1997 tarih ve 54539 sayılı
genelgesinin ücretlerin tespit ve tahsili başlıklı yazısının 9. maddesinde
Büyükşehir statüsündeki illerde ilçeler esas alınacak, ancak merkez ilçeler 1010
arasında büyük farklılık bulunmayacaktır denilmektedir.
Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneğince gönderilen savunmada,
ortak savunmalardaki iddialar tekrarlanmış ve sürücü kurslarının Dernek
kurmalarındaki amacın MEB ilgili kanun ve yönetmeliklerle ulaşılmak istenen
amaçla birebir örtüşmekte olduğu, derneğin kelime anlamı itibarıyla ticari
olamayan bir amaca ulaşmak için kurulan bir tüzel kişilik olduğu,, iddiaya konu
fiyatların, sürücü kurslarının üzerine kâr marjı koyarak belirledikleri fiyatlar olduğu
iddia edilmiştir.
I.7 DEĞERLENDİRME 1020
Soruşturma konusunu Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının
kurdukları dernek vasıtasıyla sürücü kurs ücretlerini birlikte belirleyerek Rekabet
Kanunu’nun 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti oluşturmaktadır. Söz
konusu uygulamalar özellikle Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde yasaklanan eylemlerdendir. Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında
“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü
yer almakta ve (a) bendinde ise “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, 1030
fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının
tespit edilmesi” yasaklanmaktadır.
07-62/761-263
29
I.7.1. İlgili Mevzuat Uyarınca Motorlu Taşıt Sürücü Kurslarının Fiyat İlanı
Motorlu Taşıt Sürücü Kursları 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenmektedir. Bu Kanun’un 13.
maddesi, özel öğretim kurumlarının ücretlerinin her yıl Mayıs ayında ilan
edileceğini, ücretlerin hangi esaslara göre tespit, tayin ve ilan edileceğinin
yönetmelikle belirleneceğini öngörmektedir. 4.6.1988 tarihinde Resmi Gazetede 1040
yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve
Tahsil Yönetmeliğinde Özel Öğretim kurumlarında öğrenci ücretlerinin her yıl
Mayıs ayında, kurum tarafından tespit ve basın yoluyla ilan edileceği, süresi
içinde ücret ilanı yapmayan kurumların bir önceki yılın ücretini alacakları, ilan
edilmeden öğrenciden ücret alınamayacağı düzenlenmiştir.
İfade tutanaklarında da yer aldığı üzere, gerek Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileriyle
yapılan görüşmelerde, gerekse sürücü kursları sahipleriyle yapılan görüşmelerde
sürücü kurslarının Mayıs ayında dörder aylık dönemler halinde ilan ettikleri
ücretlerin tavan ücretler olduğu, bu fiyatların üzerine çıkılmasının mümkün 1050
olmadığı ancak altına inilmesinin mümkün olduğu ifade edilmiştir.
Nitekim, Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri sürücü kurslarında yaptıkları rutin
denetimlerde kursların işleyişleriyle ilgili denetimlerin yanı sıra, ilan edilen
fiyatların üzerine çıkılıp çıkılmadığını da denetlemektedir.
I.7.2. Kurulun Konya Sürücü Kursları Hakkında Almış Olduğu 3.3.2004 ve
04-18/154-36 sayılı Kararı
3.3.2004 tarih ve 04–18/154–36 sayılı Rekabet Kurulu kararında, Konya ilinde 1060
faaliyet gösteren sürücü kurslarının birlikte kurdukları Dernek aracılığıyla sürücü
kursu ücretlerini birlikte belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’u ihlal ettikleri iddiası üzerine açılan önaraştırma sonucu teşebbüslerin
aralarında anlaşarak fiyatları belirledikleri ancak fiyat tespiti eyleminde, Konya İl
Milli Eğitim Müdürlüğü’nün organize ve teşvik edici katkısı bulunduğu ve ayrıca
sürücü kurslarının ilan ettikleri fiyatlara bağlı kalmayarak adaylara değişik
indirimler ve vadeli ödeme imkânı sağladıkları ve bu nedenle yapılan fiyat
anlaşmasının piyasada etkisinin oluşmadığı göz önünde bulundurularak
soruşturma açılmamasına karar verilmiştir. Rekabet Kanunu’nun 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca taraflara ihlale ne şekilde son vereceklerine dair yazı 1070
yazılmış olup aynı yazı kurulan derneğe de gönderilmiştir. Ayrıca Milli Eğitim
Bakanlığı’nın da motorlu taşıt sürücü kursu faaliyetinde bulunan teşebbüslerin
uygulayacakları kurs ücretlerinin belirlenmesine yönelik olarak, İl Milli Eğitim
Müdürlükleri tarafından, üyeleri arasında müdürlük yetkilileri ile sürücü kursu
temsilcilerinin bulunduğu ücret tespit ve denetim komisyonları oluşturulması
şeklindeki ülke genelinde olası uygulamaların, 4054 sayılı Kanun ile korunmaya
çalışılan genel ekonomik yararlarla bağdaşmayacağı ve teşebbüsler arasındaki
rekabet ihlallerini kolaylaştırıcı etkiler doğmasına sebep olacağı yönünde, 4054
07-62/761-263
30
sayılı Kanun’un 27. maddesinin (g) bendi kapsamında bilgilendirilmesine karar
verilmiştir. 1080
Dolayısıyla, Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneği ve Konya’da
faaliyet gösteren sürücü kursları aralarında anlaşarak fiyat belirlemelerinin
Kanuna aykırılığı konusunda Rekabet Kurulu tarafından daha önce de
uyarılmışlardır.
I.7.3. Sürücü Kurslarının Bir Araya Geldiği Derneğin Yeniden Faaliyete
Geçmesi Ve Toplantılar Yapılması
Soruşturma kapsamında elde edilen deliller incelendiğinde 1.4.1.2 no’lu tespitte 1090
yer aldığı üzere, Kaldırım, Ceylan, Zafer, Dilaver sürücü kurslarının öncülüğünde
2006 yılı başında sürücü kurslarına birer yazı gönderilerek tekrar anlaşma zemini
aranacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu yazıda, son dönemde sürücü kurslarının durumunun içler acısı
olduğu, maddi zararın ötesinde manevi zararın da görülmeye başlandığı, artık
hastalığı teşhisten ziyade tedaviye başlama zamanı olduğu kanaatinde
olduklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca “…daha önce 42 sürücü kursunda yapılan
birlik olarak anlaşalım iradesiyle ortaya çıkan anlaşma modellerinin ortaya
konulması hatta yeni model öngören arkadaşlarımızın da modellerini tekrar 1100
görüşmek ve bunlardan bünyemize en uygun olanını benimseyerek bir
anlaşmaya varmak için sizlerin hepinizi Beyşehir yolu üzerinde Tıp Fakültesi
hastanesi karşısında bulunan Özel Ciğerci de 7.1.2006 tarihinde saat 16:30’da
kesin karar ve mutlak anlaşma amacıyla hepimizi için hayırlı olacak yemekli
toplantıya katılmanızı diliyoruz…” ifadelerine yer verilerek üyeler toplantıya davet
edilmiştir.
Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği, Konya’daki sürücü
kurslarının hemen hepsinin üye olduğu bir teşebbüs birliğidir.
1110
Dernek’in daha sonra da çeşitli toplantılar düzenlediği ifade tutanaklarından
anlaşılmaktadır. 1.5.2.3 sıra sayılı ifade tutanağında yer alan “…Mayıs ayında
düzenlenen Dernek toplantısında fiyat birliği uygulama kararı alındı. Ancak bazı
kursların düşük fiyatla kayıt yapması nedeniyle bu karar çok fazla
uygulanamamıştır” ifadesi de bu durumun açık bir kanıtıdır.
I.7.4. Teşebbüsler Arasında Bir Anlaşmanın Varlığı
Rekabet hukuku açısından bir anlaşmadan söz etmek için taraflar arasında
imzalanmış ve bağlayıcı olan bir metnin olup olmaması önemli değildir. Türk 1120
rekabet hukuku çerçevesinde anlaşma Borçlar Hukukundaki sözleşme
kavramından daha geniş bir kavram olarak değerlendirilmekte ve bu nedenle
yazılı veya başka türlü bir şekil şartına bağlı olması gerekmemektedir. Ayrıca,
07-62/761-263
31
taraflar arasında bağlayıcı olmayan “centilmenlik anlaşmaları” dahi rekabet
hukuku kapsamında anlaşma olarak değerlendirilebilmektedir.
Üyelerini MTSK’ların oluşturduğu, bir teşebbüs birliği niteliğindeki Derneğin
amacı, Dernek Tüzüğünün 2. maddesinde, “… sürücü kursları arasındaki
dayanışmayı sağlamak, haksız rekabeti önlemek, ilan edilen fiyatlar dışında aday
kaydının önlenmesi…” olarak tanımlanmıştır. Yine Tüzüğün 2. maddesinde, 1130
Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimlerinden biri olarak (b)
bendinde “sürücü kurslarının öğrencilerden aldıkları ücretlerde birlik ve
beraberliği sağlamak için çalışmalar yapmak” hükmü yer almaktadır. Bu
ifadelerle, derneğin işleyişini düzenleyen Dernek Tüzüğünde, derneğin amacının
ve çalışma konularından birinin de, öğrenci ücretlerinde ilan edilen fiyatlar dışına
çıkılmaması, öğrenci ücretlerinde birlik-beraberliğin sağlanması ve fiyat
rekabetinin önlenmesinin amaçlandığı görülmektedir.
Diğer taraftan, 1.4.1.2 sıra sayılı tespitte yer alan “…daha önce 42 Sürücü
Kursunda yapmış olduğumuz toplantıda beliren birlik olarak anlaşalım iradesiyle 1140
ortaya çıkan anlaşma modellerinin ortaya konulması…” ifadesi teşebbüslerin
aralarında anlaşmak için ortak bir iradeye sahip olduğunu göstermesi
bakımından önem taşımaktadır. 1.5.2.3 sıra sayılı ifade tutanağında yer alan
“Dernek toplantısında fiyat birliği uygulama kararı alındı” ve 1.4.1.5 sıra sayılı
tespitte yer verilen Dernek yazısında geçen “sizlerin olurları ile alınan kararlara”
ifadelerinin ise teşebbüsler arasında yapılan bir anlaşmanın varlığına ilişkin
yeterli delil olduğu kanaatine varılmıştır.
Dernek Tüzüğündeki hükümler, yerinde incelemeler sırasında elde edilen
belgeler ve sürücü kursu yetkililerinin ifadeleri doğrultusunda; teşebbüslerin 2006 1150
yılı başından itibaren zaman zaman bir araya geldikleri ve kurs ücretlerine ilişkin
anlaşmaya vardıkları anlaşılmaktadır.
I.7.5. Dernekten Gönderilen Dokümanlarda Fiyatlarda İndirim
Yapılmamasının İstenmesi
1.4.1.3 sıra sayılı tespitte yer verilen ve Dernek tarafından üyelere gönderilen
yazıda “her sürücü kursunun ilan edilen fiyatlara mutlaka uyması” istenmiş,
ayrıca 1.4.1.4 sıra sayılı tespitte yer verilen 2006 Yönetim Kurulu Faaliyet
Raporunda “2006 yılı içerisinde belirli kurslarda toplantı yapılarak; …sürücü 1160
kursları arasında birliğin sağlanması, …fiyat birliğinin sağlanması için gerekli
çalışmalar yapılmış olup…” ifadelerine yer verilerek ilan edilen fiyatların
uygulanmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir.
1.4.1.5 sıra sayılı tespitte yer alan, Dernek’ten sürücü kurslarına gönderilen bir
yazıda, 30 Haziran tarihinde ilkokul mezunlarının ehliyet alabilmelerine imkan
sağlayan Kanun’un Meclis’te kabul edildiği hatırlatılıp her ne surette olursa olsun
(önceden ön kayıt yaptırmış veya yeni kayıt yaptıracak olsa dahi) şu an
07-62/761-263
32
yürürlükte olan kurs ücretleri ve taksit miktarına (aylık taksit tutarı 50 YTL’den
aşağı olmayacak) mutlaka uyulması gerektiği ifade edilmiştir. 1170
Bu yazışmadan da Konya’da faaliyet sürücü kurslarının aralarında fiyat
anlaşması yaptıklarını ve bu fiyat anlaşmasını korumaya çalıştıkları
görülmektedir.
I.7.6. Derneğin Fiyat Denetim Faaliyetleri
Sürücü kursu yetkilileri ile yapılan görüşmelerde elde edilen bilgilere göre Dernek
ilan edilen fiyatlara uyulmasını sağlamak için bir fiyat denetleme kurulu
kurmuştur. 1.5.2.2 sıra sayılı ifade tutanağında belirtildiği üzere fiyat denetleme 1180
kurulunun Dernek üyelerini denetleme şekli, müşteri göndererek fiyat
öğrenmedir. Yapılan denetimlerde düşük ücretle kayıt yapan kurs tespit edilirse
bu kurs Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ve Emniyet Müdürlüğü’ne şikâyet edilerek
denetlenmesi sağlanmaktadır.
1.4.1.3 sıra sayılı tespitte yer verilen Dernek yazısında da fiyat denetleme
kurulunun varlığına ve üyelerine ilişkin aşağıdaki ifadelere rastlanmıştır:
“…Bu durumdaki adayların isimlerini Fiyat Denetleme Kurulu üyeleri olan
Mehmet Köz-Ali Yeşilyurt-Rafet Gülşen-Kerim Bozalp-Hayrettin Ceylan ve Celal 1190
Şenol’dan birine bildirerek hangi sürücü kursuna gittiğini, İl Milli Eğitim
Müdürlüğünden her dönem sonu alınan onaylı listelerden bulmalarını ve gerekli
araştırmanın yapılmasını isteyebilirsiniz. Yapılan araştırmada fiyat indirimi
yapılmamış… ise her iki kurs yetkilisi bir araya gelerek konuyu tatlıya
bağlayabilir.”
1.4.1.5 sıra sayılı tespitte yer verilen Dernek yazısında ise “Denetim Kurulu
tarafından sürekli yapılan denetimlerde sizlerin olurları ile alınan kararlara
uymayan sürücü kursu tespit edilecek olursa maddi ve manevi cezai müeyyideler
ile karşı karşıya kalacaktır” ifadelerine yer verilmiştir. 1200
Yukarıdaki ifadelerden de anlaşılacağı üzere Dernek, üyelerin ilan edilen
ücretlere uymalarını sağlamak için fiyat denetleme kurulu oluşturmuş ve üyelerin
ilan edilen fiyatlara uyup uymadıkları denetlemiştir. İfade tutanaklarında yer
aldığı üzere fiyat denetleme kurulu, üye sürücü kurslarına müşteri göndererek
fiyat sormuştur. Yapılan denetimler sonucu indirim yaptığı tespit edilen üyelere
bazı maddi manevi yaptırımlar öngörülmüş ve bu husus üyelere bildirilmiştir.
I.7.7. İlan Edilen Fiyatlarda Paralellik
1210
Sürücü kursları her yıl Mayıs ayında gazetelere ilan vermek suretiyle bir sonraki
yıla kadar uygulayacakları ücretleri belirlemektedirler. Uygulamada kurslar tek
tek ilan vermek yerine maliyet avantajı sağladığı gerekçesi ile ortak ilan
vermektedirler. Bu durum ise teşebbüsler arası koordinasyonu kolaylaştırıcı bir
07-62/761-263
33
etki doğurmaktadır. Her ne kadar ücret ilanları zorunlu olduğundan dolayı kurslar
birbirlerinin fiyatları hakkında bilgi sahibi olsalar da maliyet yapıları ve öğrenci
kapasiteleri birbirinden farklı olan teşebbüslerin aynı ücretleri ilan etmesi fiyat
birliğini sağlamaya yönelik uygulamalar olarak değerlendirilebilir.
Sürücü kursları gazeteye ortak ilan vererek, ilanı takip eden bir yıldaki 1220
birbirlerinin gelecekteki fiyat politikalarından emin olmaktadırlar, bu anlamda
sürücü kurslarının yerel gazetelere ortak ilan vermesinin ücretlerde paralelliği
sağlayıcı ortam yarattığı kanaatine varılmıştır. Konya’da faaliyet gösteren sürücü
kursları 3 grup halinde yerel gazetelere ücret ilanı vermişlerdir. İlk grup Özel
Alaaddin, Özel Altınekin Yavuz, Özel Barbaros, Özel Burak, Özel Büyük Konya,
Özel Ceylan, Özel Çağrı, Özel Dilaver, Özel Fatih Özel, Yeni Galaksi, Özel
Güven MTSK, ikinci grup Özel Meram, Özel Sipahi, Özel Şafak, Özel Öz Lider,
Özel Mevlana Alaaddin Şubesi, Özel Renklibay, Özel Tempo, Özel Yavuz, Özel
Yolcu, Özel Zafer MTSK ve üçüncü grup ise Özel Etap, Özel Kaplan, Özel
Kaldırım, Özel Karatay, Özel Kent, Özel Konya 42, Özel Merkez, Özel Mevlana, 1230
Özel Sezer Şenol, Özel Otoban MTSK’dan oluşmaktadır.
Gazetelere verilen ilanlar 1 yıllık bir süreyi kapsamakta olup, 1 yıl üç döneme
ayrılmıştır. Enflasyon oranına bağlı olarak artırılan ikinci ve üçüncü dönem ücret
ilanları da Mayıs ayında yapılmaktadır. 1.4.1.6 sıra sayılı tespitte yer verildiği
üzere yerel medyada yer alan ücret ilanlarında ilk dönem ücretleri; B sınıfı ehliyet
için ilk grup 485 YTL, ikinci grup 488 YTL, üçüncü grup ise 487 YTL şeklinde, E
sınıfı ehliyet için ise ilk grup 660 YTL, ikinci grup 663 YTL, üçüncü grup ise 662
YTL olacak şekilde belirlenmiştir.
Yukarıda yer verilen fiyat ilanlarından görüldüğü gibi gruplar arasındaki fiyat 1240
farklılıkları 1-2-3 YTL düzeyindedir. Ancak bu farklılıklar küçük fiyat olup kursiyer
kayıtları ağırlıklı olarak B sınıfı için 485 YTL ve E sınıfı için 660 YTL olarak
uygulanmıştır.
I.7.8. Fiyat Birliği Kararının Uygulanması ve İlgili Pazardaki Etkisi
Rekabet Hukuku açısından fiyat tespitine ve pazar paylaşımına yönelik
anlaşmalar en ciddi rekabete aykırılık halleri arasında değerlendirilmiş ve çok
açık bir biçimde yasaklanmıştır. Bir anlaşmada, rekabeti sınırlama amacı açıksa,
anlaşmanın kendisi veya en azından rekabeti bozucu hükümleri, “ağır” rekabet 1250
ihlali olarak değerlendirilmektedir. Bu durumda anlaşmanın rekabet üzerindeki
etkilerinin incelenmesine gerek yoktur.
Her ne kadar rekabet hukuku bağlamında bir anlaşmanın varlığının ispatlanması
halinde bu anlaşmanın varlığı rekabet ihlali olarak yeterli görülse dahi,
teşebbüsler arasında gerçekleştirilen anlaşmanın uygulanıp uygulanmadığı ve
ne kadar süre ile uygulandığı ihlalin ağırlığını tespit etmek bakımından önem
taşımaktadır. Tespitler bölümünde yer verilen belgelerden de anlaşılacağı gibi,
Dernek bünyesinde bir araya gelen teşebbüsler 2006 yılı başında anlaşmaya
07-62/761-263
34
varmışlardır ve bu anlaşma Mayıs ayında yeni ücret ilanlarının yapılmasından 1260
sonra da devam etmiştir.
2006 yılı başında yapılan toplantılarda alınan fiyatlarda indirim yapmamaya
ilişkin kararlar doğrultusunda ve fiyat denetleme kurulunun denetimleri sonucu
istenen fiyat birliğine büyük ölçüde ulaşıldığı anlaşılmıştır. Hakkında soruşturma
açılan sürücü kurslarının Haziran ayı itibariyle kayıt yaptıran kursiyerlerden tahsil
ettikleri ücretleri gösteren listeler aşağıdaki gibidir.4:
Teşebbüs Adı B Grubu Ehliyet Ücreti E Grubu Ehliyet Ücreti
Özel Alaaddin MTSK Tamamı …. YTL (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Burak MTSK (…) adet (…) YTL (8.
dönem) ve (…) adet (…) (9.
dönem)
Tamamı … (… adet)
Özel Dilaver MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Güven MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Karatay MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Şems MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Karatay Otoban
MTSK
Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Sipahi MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Şafak MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Mevlana MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Barbaros MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Konya Çağrı MTSK (…) adet (…) YTL (…) adet
farklı fiyat bulunmaktadır.
(…) adet (…) YTL (…) adet
farklı fiyat bulunmaktadır.
Özel Fatih MTSK
(…) adet (…) YTL (8.
dönem) ve (…) adet (…)
YTL (7. dönem)
(…) adet (…) YTL (8.
dönem) ve (…) adet (…)
YTL (7. dönem)
Özel Galaksi MTSK Tamamı … (… adet) -
Özel Kaldırım MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Kaplan MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Kent MTSK Fiyatlar (…-…) YTL
aralığında değişmektedir.
(86 adet)
Fiyatlar (…–…) YTL
aralığında değişmektedir.
(… adet)
Özel Meram MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Renklibay MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Konya Öz Lider
MTSK
Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Zafer MTSK (…) adet (…) YTL (…) adet
(…) YTL bulunmaktadır.
Tamamı … (… adet)
Özel Altıntekin Yavuz
MTSK
111 adet (…) YTL (8.
dönem)… adet … YTL (7.
Tamamı … (… adet)
4 Sürücü kurslarında çeşitli sınıflarda ehliyet verilmesine rağmen kursiyerlerin büyük çoğunluğu “B” ve “E”
sınıfı ehliyet tercih etmektedir. Bu nedenle kursiyer kaydı ve faturalara ilişkin yapılan incelemeler daha çok
bu sınıflara ait kayıtlarında yoğunlaşmıştır.
07-62/761-263
35
dönem)
Özel Büyük Konya MTSK (…) adet (…) YTL (8.
dönem), (…) adet (…) YTL
(7.dönem)
Tamamı … (… adet)
Özel Ceylan MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Etap MTSK (…) adet (…) YTL, (…) adet
farklı fiyat bulunmaktadır.
(…) adet (…) YTL, (…) adet
farklı fiyat bulunmaktadır.
Özel Merkez MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Selçuklu MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Sezer Şenol MTSK Fiyatlar (…) YTL (… adet),
(…) YTL (… adet), (…) YTL
(… adet) ve (…) YTL (…
adet) aralığında
değişmektedir.
Fiyatlar (…) YTL (… adet),
(…) YTL (… adet), (…) YTL
(… adet) aralığında
değişmektedir.
Özel Tempo MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel Yavuz MTSK (…) adet (…) YTL (8.
dönem), (…) adet (…) YTL
(7.dönem)
Tamamı … (… adet)
Özel Konya Yolcu MTSK Tamamı … (… adet) Tamamı … (… adet)
Özel 42 MTSK (…) adet (…) YTL (8.
dönem), (…) adet (…) YTL
(7.dönem)
Tamamı … (… adet)
Tabloda da görüldüğü üzere; B grubu ehliyete dair toplam 4.053 adet kursiyer 1270
kaydı bulunmaktadır. Bunlar arasından 3.625 adedi 485 YTL, geriye kalanlar ise
muhtelif rakamlardan oluşmaktadır. Benzer şekilde E grubu ehliyete dair toplam
1908 kayıttan 1.786 adedi 660 YTL’dir. Bu rakamlar aşağıdaki tablodaki gibi
özetlenebilir:
Fiyat Adet Oran
660 YTL 1.786 % 93
Muhtelif
fiyatlar 122 % 7
E
GRUBU
Toplam 1.908 %100
Yukarıda yer verilen tablolarda da görüleceği üzere teşebbüsler, 2006 yılı
başında aldıkları fiyat birliğine ilişkin kararlara büyük ölçüde uymuşlardır.
İncelenen 32 adet sürücü kursundan 26 tanesi tüm kayıtlarını ilan edilen fiyatlar
üzerinden yapmış, diğer 6 adet kurs ise kayıtların büyük çoğunluğunu ilan edilen 1280
fiyatlar üzerinden, az bir kısmını ise farklı fiyatlardan yapmışlardır5. B sınıfı
ehliyette % 89’luk bir oran, E grubunda ise % 92’lik bir oran ilan edilen fiyatlar
5 Tabloda yer alan 400 YTL’lik kayıtlar Mayıs dönemi öncesine ait olan 2005 yılında ilan edilen fiyat
listesinde belirtilen kayıtlardır. Dolayısıyla bu tutarlar da anlaşmaya uyulduğunun bir göstergesi sayılabilir.
Mayıs ayına kadar 400 YTL olarak uygulanan ücretler Mayıs sonrası 485 YTL olarak uygulanmaya
başlamıştır. Yapılan hesaplamalarda Mayıs fiyatları hariç tutulduğunda, fiyatlara uyum oranı %91’e
çıkmaktadır.
Fiyat Adet Oran
485 YTL 3.625 % 89
Muhtelif
fiyatlar 428 % 11
B
GRUBU
Toplam 4.053 %100
07-62/761-263
36
üzerinden yapılmıştır6. Yukarıda yer alan tutar ve oranlar da göstermektedir ki,
teşebbüsler arasında yapılan fiyat tespit anlaşması etkin bir şekilde uygulanmış
ve ilgili pazarda etkili olmuştur.
Sürücü kurslarının maliyet yapılarının benzer olduğu bundan dolayı ücretlerin
aynı olduğu yönündeki savunmalar ise gerçekçi bulunmamıştır. Çünkü sürücü
kurslarının maliyet yapıları birbirleri ile benzerlik göstermesine rağmen aynı
değildir. Bazı sürücü kurslarının kendilerine ait eğitim pisti -yaklaşık değerinin 1290
40.000-50.000 YTL olduğu öğrenilmiştir- olduğu, eğitimde kullanılan araçlarının
sayısının ve markalarının farklılığı ile kira ücretlerinin farklılığı göz önüne
alındığında maliyet yapılarının çok da yakın olmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim
1.5.2.7 sıra sayılı ifade tutanağında yer aldığı üzere Etap Sürücü Kursu yetkilisi
de bu hususu “…Sürücü kurslarının maliyetleri öğrenci kapasitesi, işyeri kirası,
araç ekipmanı gibi konulara göre farklılıklar göstermektedir. Örneğin sürücü
kurslarının işyeri kiraları 600 YTL’den 2.000YTL’ye kadar çıkmaktadır. Bir kursun
aylık gideri en az 6.000 YTL’dir, bizim gibi büyük ölçekli kurslarda aylık gider
12.500YTL’ye kadar çıkmaktadır.” şeklinde ifade etmiştir.
1300
Yukarıdaki ifadelerde de belirtildiği gibi; eğitim araçları, kira ücretleri gibi ana
maliyet kalemleri birbirinden farklı olan sürücü kurslarının tespit ve tahsil ettikleri
ücretlerin paralel -hatta aynı- olması rasyonel gerekçelerle açıklanamamaktadır.
II.7.9. Fiyat Denetleme Kurulunun Faaliyetleri
Fiyat birliği hususunda yukarıda yapılan değerlendirmeler sonrasında önemli
olan bir diğer husus da sürücü kurslarının söz konusu fiyat birlikteliğini nasıl
devam ettirdikleridir. Yerinde incelemelerde elde edilen ifade tutanaklarından
anlaşıldığı üzere Konya Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Birliği Derneği bünyesinde 1310
oluşturulan bir denetleme kurulu, söz konusu görevi yerine getirmektedir. Nitekim
1.5.2.3 sıra sayılı ifade tutanağında yer aldığı üzere, 11.8.2006 tarihinde (…)
şirket ortağı ve müdürü ile yapılan görüşmede,
“Önceki tarihlerde sürücü kursları arasında aşırı rekabet olduğundan 150–200
YTL ye kayıt yaptırıyorduk. Bu fiyatlarla ise kursiyerlere yeterli hizmeti
veremiyorduk ve kursların kalitesi bir hayli düşmüştü. Ancak sene başında
Dernek bir karar alarak bütün sürücü kurslarının ilan ettikleri ücretlere uymalarını
istemiş ve kursların ilan edilen fiyatlara uymalarını sağlamak için fiyat denetleme
kurulu kurulmuştur. Bu kurulda farklı zamanlarda farklı kişiler görev almış ve 1320
seçimle işbaşına gelmişlerdir. Fiyat denetleme kurulunun denetleme şekli
müşteri göndererek fiyat sorma şeklinde olmuştur. Daha önceki yıllarda sürücü
kurslarına senet imzalatılarak ilan edilen ücretlerde birlik sağlanmak istenmiş
ancak bu sene böyle bir uygulamaya gidilmemiştir. İlan edilen fiyatlara uymayan
sürücü kurslarını Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ve Emniyet’e şikâyet ederek
6 Burada yer verilen oranlara sadece B sınıfı için 485 YTL’lik ve E sınıfı için 660 YTL’lik fiyatlar dahil
edilmiştir. Haziran ayı öncesinde uygulanan 400 YTL lik kayıtlar da dahil edildiğinde bu oran daha yüksek
çıkacaktır.
07-62/761-263
37
denetlenmeleri sağlanmakta, gerekirse para cezası verilmektedir. Derneğin
aldığı karar her kursun ilan ettiği fiyata uyması ve bu fiyatın altında ya da
üstünde kayıt yapılmaması yönündedir. Ancak bu bir fiyat birliği değil, ilan edilen
fiyatlara uyma kararıdır.”
1330
ifadeleri kullanılmıştır. Benzer ifadeler 1.5.2.5 sıra sayılı ifade tutanağında yer
alan, 22.9.2006 tarihinde Konya Zafer MTSK yetkilisi ile yapılan görüşmede de
dile getirilmiştir:
“Dernek bünyesinde bir denetleme kurulu vardır ve ben de bu kurulun üyesiyim
ama bu fiyatı denetlemek için değil, kursiyerlerin sürücü kurslarında
karşılaştıkları sorunları çözmek, sürücü kurslarında olabilecek gayri nizami
uygulamaları önlemek, sürücü kursları arasında koordinasyonu sağlamak,
kursları öncelikle kendi aramızda kurallara uygunluğunu denetleyerek, tüm
sürücü kurslarının bu tür olaylardan zarar görmesini önlemek için kurulmuştur.” 1340
Yukarıdaki ifadelerden açıkça anlaşıldığı üzere soruşturma kapsamındaki sürücü
kursları, oluşturdukları fiyat birliğini sürekli hale getirebilmek ve fiyat birliğinden
sapmaları engelleyebilmek ve cezalandırabilmek amacıyla Dernek bünyesinde
bir “fiyat denetleme kurulu” oluşturmuşlar ve bu hususta bilinçli faaliyetler
gerçekleştirmişlerdir. Yerinde incelemelerde elde edilen ifade tutanaklarında, bir
fiyat denetleme kurulunun bulunmadığına dair ifadelerin yer aldığı da
görülmektedir. 21.9.2006 tarihinde Etap MTSK şirket ortağı ve Müdürü ile
yapılan görüşmede kendisi tarafından
1350
“…fiyat denetleme kurulu kurulmamıştır.”
İfadesi kullanılmıştır. Ancak 1.5.2.5 sıra sayılı ifade tutanağında yer verildiği
üzere
“Dernek bünyesinde bir denetleme kurulu vardır ve ben de bu kurulun üyesiyim”
şeklindeki çok açık bir kabulün varlığı yanında fiyat denetleme kurulu
kurulmamıştır şeklindeki bir inkar cümlesine itibar edilmesi mümkün
görülmemektedir. 1360
Bunun yanı sıra, 1.5.2.3 sıra sayılı ifade tutanağında yer alan
“…ancak bu bir fiyat birliği değil ilan edilen fiyatlara uyma kararıdır.”
savunmasının dayanaksız bir savunma olduğu açıktır. Nitekim yukarıda ayrıntılı
bir şekilde ele alındığı üzere, ilan edilen fiyatlar azami fiyatlardır ve bu fiyatların
altında bir fiyatla hizmet verilmesi önünde herhangi bir yasal engel
bulunmamaktadır. Ayrıca, söz konusu denetleme kurulunun faaliyet şekli de bu
kurulun kurulmasındaki amacı ortaya koymaktadır. Yine 1.5.2.3 sıra sayılı ifade 1370
tutanağında;
07-62/761-263
38
“Fiyat denetleme kurulunun denetleme şekli müşteri göndererek fiyat sorma
şeklinde olmuştur. Daha önceki yıllarda sürücü kurslarına senet imzalatılarak ilan
edilen ücretlerde birlik sağlanmak istenmiş ancak bu sene böyle bir uygulamaya
gidilmemiştir. İlan edilen fiyatlara uymayan sürücü kurslarını Milli Eğitim
Müdürlüğü’ne ve Emniyet’e şikâyet ederek denetlenmeleri sağlanmakta,
gerekirse para cezası verilmektedir. Derneğin aldığı karar her kursun ilan ettiği
fiyata uyması ve bu fiyatın altında ya da üstünde kayıt yapılmaması yönündedir.”
1380
ifadelerine yer verilmiştir. Fiyat denetleme kurulunun sürücü kurslarına müşteriler
göndererek fiyat denetimi yapması, belirlenmiş ve ilan edilmiş olan fiyatlara
uymadığı tespit edilen sürücü kurslarına para cezasının uygulanması ve
Derneğin bu yönde kararlar alarak bu kararları uygulamaya koyması, Fiyat
Denetleme Kurulu’nun oluşturulmasındaki amacın fiyat birliğini ve bu birliğin
sürekliliğini sağlamak olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. 4054 sayılı Kanun’a
aykırılık arz eden bu uygulamalara başka amaçlarla gerçekleştirildiği şeklinde
getirilen savunmalar makul görülmemektedir.
Bu aşamada değinilmesinin faydalı olacağı düşünülen bir husus da, sürücü 1390
kurslarının oluşturdukları fiyat birliğinde herhangi bir İdari birimin destek veya
teşvikinin olup olmadığıdır. Çünkü bir İdari birimin teşvik ve yönlendirmesinin
bulunması halinde söz konusu teşviklerin, ilgili bulunulan sektörü düzenleyen
İdari otoritenin tartışılması güç direktifleri şeklinde algılanması ihtimali oldukça
yüksektir. Ancak Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü yetkilileri yapılan görüşmelerde,
sürücü kurslarının ilan ettiği ücretlere herhangi bir müdahalelerinin olmadığını, bu
yöndeki talepleri reddettiklerini belirtmişlerdir.
Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere, soruşturma kapsamında yer alan sürücü
kurslarının fiyat birliğine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir İdari otoritenin teşvik 1400
ve yönlendirmesi bulunmamaktadır. Aksine, fiyat birliğine destek almak amacıyla
Dernek’ten gelen destek taleplerinin de reddedildiği görülmektedir. Dolayısıyla,
Milli Eğitim Müdürlüğü’nün açık tavrına rağmen birliğe katılan teşebbüslerin, fiyat
birliğine ilişkin faaliyetlerine devam etmeleri, kurs ücretlerinde oluşacak rekabetçi
piyasa yapısını önleme amacı taşıdıkları kanaatini güçlendirmektedir.
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
J.1 Savunmaların Değerlendirilmesi
- 625 sayılı Kanun’un 31. maddesi (yürürlükteki 5580 sayılı Kanun’un 13. 1410
maddesi) ve Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliği uyarınca MEB’in kanun emriyle tebliğ ettiği fiyat listelerini
uygulamalarının yasal bir zorunluluk olduğu ve uygulama dışına çıkılması
halinde 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmiş olacağı iddiası
I.7.1 sıra sayılı değerlendirme bölümünde de değinildiği gibi ilgili mevzuat
uyarında ilan edilen fiyatlar tavan fiyatlardır. Yani bu ücretlerin üstünde kursiyer
07-62/761-263
39
kaydı yapmak yasak, altında kayıt yapmak ise serbesttir. Bu durum sürücü kursu
işletmecileri tarafından da bilinmekte ve bu yönde uygulanmaktadır. Nitekim
1.5.2.2 sıra sayılı ifade tutanağında yer alan ve Dernek yetkililerine ait olan 1420
“…Bu fiyatların üzerine çıkılması mümkün olmamakta, ancak daha düşük bir
fiyattan hizmet sunulabilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri tarafından
standart denetimlerin yanı sıra söz konusu fiyatların üzerine çıkılıp çıkılmadığı
hususu da denetlenmektedir…” ifadeleri de bunun açık bir göstergesidir. Ayrıca
1.5.1.1 ve 1.5.1.2 sıra sayılı ifade tutanaklarında belirtildiği üzere Milli Eğitim
Bakanlığı yetkilileri de söz konusu fiyatların tavan fiyat olduğunu ve bu fiyatların
altında kursiyer kaydı yapılabileceğini ifade etmişlerdir.
Sürücü kurslarınca yapılan söz konusu savunmanın temelsizliğini ortaya koyan
bir diğer husus da Danıştay 9. Dairesi’nin 16.1.1997 tarih, E. 1996/4654, K. 1430
1997/177 sayılı Kararı’dır7. Söz konusu Karar, Kayseri ilinde faaliyet gösteren
sürücü kurslarının mevzuat uyarınca yayımlanan fiyatların altına inip
inemeyecekleri ile ilgilidir. 16.1.1997 tarihli mezkûr Karar’da;
“Olayda 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve bu kanun uyarınca
yayımlanan Özel Öğretim Kurumları Öğrenci ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliğine göre yükümlü kurs işletmeciliği tarafından önceden tespit ve ilan
edilen kurs ücretleri altında bir ücretle sözleşme yapıldığı ve bu sözleşmede
gösterilen ücret esas alınarak fatura kesilip buna göre hâsılat kaydı yapıldığı, …
anlaşılmıştır. 1440
Gerek 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununda gerekse bu Kanun
uyarınca yayımlanan yönetmelikte, kurs işletmesi tarafından önceden tespit ve
ilan edilen kurs ücreti altında ücret alınamayacağı yolunda herhangi bir hüküm
bulunmadığı gibi…” ve
“… ilan edilen kurs ücretinin azami ücret olduğu, ilan edilen ücretin altında bir
ücret alınamayacağına dair bağlayıcı bir hüküm bulunmadığı, rekabet şartları
gereği ilan edilen ücretlerde indirim yapıldığı…” ifadeleri yer almaktadır.
Görüldüğü üzere sürücü kursları kendi belirledikleri fiyatları Milli Eğitim 1450
Bakanlığı’na onaylatmakta ve onaylanan fiyatları ilan etmektedirler. İlan edilen bu
fiyatlar “azami” fiyatlardır. Diğer bir ifadeyle sürücü kursunun, Milli Eğitim
Bakanlığı tarafından onaylanan bu fiyatın altında bir ücretle hizmet vermesinin
önünde herhangi bir yasal engel bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, sürücü kurslarının savunmalarının temelini oluşturan, ilan edilen
fiyatların altına inmelerinin mümkün olmadığı ve inmeleri halinde 4054 sayılı
Kanun’u ihlal etmiş olacakları iddiasının bütünüyle temelsizdir..
7 04.10.2006 tarih ve 2006–4–136/ÖA–06-K.T. sayılı önaraştırma raporu
07-62/761-263
40
- Yerel gazetelere verilen ilanlarda birlikte hareket etmenin sebebinin ilan 1460
ücretlerinin maliyetini düşürmek olduğu iddiası
Sürücü kurslarının yerel gazetelerde birlikte hareket etmelerinin sebeplerinden
biri de ilan maliyetlerini düşürmek olsa da, tespitler sadece sürücü kurslarının
ortak ilan vermesine ilişkin değildir. Bunun yanısıra sürücü kurslarından alınan
belgeler, ifade tutanakları, fiyatlarda görülen paralellik ve Derneğin faaliyetleri
karara dayanak oluşturmaktadır.
- Zaman zaman ilan edilen ücretin altında da ücret uygulandığı iddiası
1470
Kararın I.7.8 sayılı bölümünde de belirtildiği gibi, sürücü kurslarının anlaşma
yapılan fiyata B sınıfı ehliyette % 89’luk bir oran, E grubunda ise % 92’lik bir
oranda uyum gösterdiği anlaşılmıştır. Bu oranlar kursların kayıtlarının çok büyük
bir kısmını anlaşma fiyatı üzerinden yapıldığını açıkça göstermektedir. Ayrıca
Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tesbit ve Tahsil Yönetmeliğinde belli
sayıda katılımcıya indirim yapılacağı veya bazı kursiyerlerin ücretsiz okutulacağı
hükme bağlandığından sürücü kurslarının bütün kayıtlarını ilan edilen fiyatlar
üzerinden yapmaları mümkün değildir. Bu bağlamda teşebbüslerce iddia edilen
bazı kayıtların düşük ücretlerle yapıldığı hususun ihlali ortadan
kaldırmamaktadır. 1480
- Derneğin kelime itibariyle ticari olmayan bir amaca ulaşmak için kurulan
bir tüzel kişilik olduğu ve Dernek kurmanın Anayasal bir hak olduğu iddiası
4054 sayılı Kanun kapsamında yürütülen soruşturmalarda teşebbüslerin
eylemleri göz önüne alınmakta ve bu eylemlerin rekabet ihlali olup olmadıkları
değerlendirilmektedir. Teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin hangi amaçlarla
kuruldukları veya tüzel kişilik taşıyıp taşımadıkları önem taşımamaktadır. Yapılan
yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelerde açıkça görüldüğü üzere
Dernek, sürücü kurslarını anlaşma fiyatına uymaları konusunda uyarmış ve 1490
denetleme yapmıştır. Bu husus I.4.1.2, I.4.1.3, I.4.1.4, I.4.1.5 sıra sayılı elde
edilen belgelerde açıkça görülmektedir. Ayrıca I.5.2.3 ve I.5.2.4 sıra sayılı ifade
tutanaklarında da sürücü kursu yetkilileri bu hususu açıkça ifade etmişler ve
Dernek’in anlaşılan fiyatlara uyulup uyulmadığını tespit etmek için müşteri
gönderildiğini ve sürücü kursları ile pazarlık yaptırıldığını belirtmişlerdir. Her ne
kadar Dernek rekabeti kısıtlamak amacıyla kurulmamışsa da, ihlal teşkil eden
fiyat birliği kararının alınmasına ilişkin süreçte aktif bir şekilde yer almış ve
yaptığı denetimlerle anlaşmanın etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamıştır.
- Soruşturma Heyeti tarafından şikayet eden kişinin kim olduğu 1500
araştırılmadan ve imzalı ifadesine sahip olmadan sürücü kursları hakkında
inceleme başlatıldığı ve tüm sürücü kursları soruşturma kapsamına alındığı
iddiası
07-62/761-263
41
4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinde “Kurul, re’sen veya kendisine intikal eden
başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar
verir” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla Kurul’un re’sen harekete geçme yetkisi
bulunduğundan yürütülen soruşturmada şikâyetçinin isim ve imzasının olması
gerekmemektedir. Kurul kendisine iletilen isimsiz ve imzasız ihbarları ciddi 1510
gördüğünde re’sen harekete geçebilmektedir.
- Konya’da faaliyet gösteren sürücü kurslarının bir federasyon yapısı
altında birleşmedikleri, böyle bir yapı kurmadıkları iddiası
Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının bir federasyon altında
birleşmeleri ihbar dilekçesinde yer alan bir ifadedir ve raportörler tarafından
yapılan yerinde incelemelerde kurulan yapının bir federasyon değil, dernek
olduğu anlaşılmış ve anılan dernek de 28.9.2006 tarih ve 06-67/922-M sayılı
Rekabet Kurulu kararı ile soruşturma kapsamına alınmıştır. 1520
- Soruşturma kararının usulüne uygun bir şekilde alınmadığı, hakkında
soruşturma yürütülen kurumların nam ve unvanlarının açık bir şekilde
belirtilmediği iddiası
Kurul’un 3.8.2006 tarih ve 06-57/723-M sayılı kararı ile Konya ilinde faaliyet
gösteren sürücü kursları hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
28.9.2006 tarih ve 06-67/922-M sayılı Rekabet Kurulu kararında ise Konya
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği hakkında soruşturma açılmasına
ve açılan soruşturmanın 3.8.2006 tarih ve 06-57/723-M sayılı kararla açılan
soruşturma ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Mezkur kararda, soruşturma 1530
kararının hangi teşebbüsleri kapsadığı açıkça belirtilmiştir.
- Dernek tarafından gönderildiği iddia edilen belgelerde sürücü kurslarının
uygulayacakları ücretlerle ilgili bağlayıcı olan bir kararın mevcut olmadığı,
söz konusu kararların sürücü kurslarına imza karşılığı tebliğ edilmediği
iddiası
Rekabet hukuku açısından bir anlaşmadan söz etmek için taraflar arasında
imzalanmış ve bağlayıcı olan bir metnin olup olmaması önemli değildir. Türk
rekabet hukuku çerçevesinde anlaşma borçlar hukukundaki sözleşme 1540
kavramından daha geniş bir kavram olarak değerlendirilmekte ve bu nedenle
yazılı veya başka türlü bir şekil şartına bağlı olması gerekmemektedir.
- Danıştay 8. Dairesinin E. 1992/3042 No ve K. 1993/3670 No ile aldığı karar
ortada iken sürücü kurslarının ilan edilen fiyatlardan daha düşük fiyatla
kayıt yapmasının mümkün olmadığı iddiası
Söz konusu karar, 13.12.1994 tarih ve 22140 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
07-62/761-263
42
Kanun’un kabulünden önce verilmiş kararlardır. Dolayısıyla anılan kararların 1550
yürütülen soruşturma kapsamında emsal teşkil etmeyeceği düşünülmektedir.
Ayrıca Danıştay 9. Dairesi’nin 16.01.1997 tarih, E. 1996/4654, K. 1997/177 sayılı
kararı göz önüne alındığında teşebbüslerin ilan edilen fiyatlardan daha düşük
ücretle kursiyer kaydı yapamayacağı iddiası muteber kabul edilmemiştir.
Bununla birlikte Danıştay 8. Dairesinin E. 1992/3042 ve K. 1993/3670 sayılı
kararı incelendiğinde kapatılma nedeninin sadece düşük ücretle kayıt yapmak
olmadığı, “…tesbit ve ilan edilen ücretlerin bir öğrencinin kurs süresince
harcadığı benzin fiyatının dahi altında kaldığı, giderlerini karşılamadığı 1560
anlaşıldığından zararına faaliyette bulunduğu anlaşılan kurumların 625 sayılı
yasanın 2. maddesinde belirtilen eğitim kalitesini yükseltemeyecekleri, kaliteli bir
eğitim veremeyecekleri… bir gerçektir.” ifadelerinde de belirtildiği gibi zarar
ederek faaliyet göstermeleri ve benzin parasını dahi karşılayamayan ücret
belirlemeleri nedeniyle kapatıldığı anlaşılmaktadır.
- Rekabeti önleyici olduğu iddia edilen karar ve anlaşmaların hiçbirine
kurslarının katıldığına dair delil bulunmadığı, bu yönüyle soruşturmanın
eksik incelemeye dayandığı, diğer sürücü kurslarının bir takım söz ve
davranışları veya ticari stratejilerinin kendilerini bağlamadığı iddiası 1570
Soruşturma raporunda yer alan iddialarda Dernek bünyesinde alınan kararlara,
Dernek tüzüğüne, Yönetim Kurulu ve Genel Kurul kararlarına yer verilmiştir.
Diğer taraftan tüm sürücü kurslarından, ilan ettikleri fiyatlar ve uyguladıkları
ücretler istenmiştir. Söz konusu teşebbüs Dernek üyesi iken ve uyguladığı
fiyatlar diğer üyelerle paralellik gösterirken yukarıdaki iddialara katılmak mümkün
değildir.
- Çok cüzi karlarla ayakta kalan sürücü kurslarının, zarara uğramak
pahasına ilan edilen ücretlerin altında bir fiyatla kayıt yapmaya
zorlanmasının 4054 sayılı Kanun’un ne lafzına ne de amaçsal yorumuna 1580
uygun olmadığı iddiası
Rekabet Kurumu hiçbir zaman teşebbüslerden maliyetlerinin altında satış
yapmalarını talep etmemektedir. Serbest piyasa ekonomisinde aslolan her
teşebbüsün bağımsız bir şekilde karar alarak fiyatlarını belirlemeleridir. 4054
sayılı Kanun’la getirilen düzenlemeler de bu durumu temin etmek için yürürlüğe
girmiştir. Ancak Konya ilinde faaliyet gösteren ve haklarında soruşturma
yürütülen teşebbüsler 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilen
fiyatlara ilişkin kararları bir araya gelerek belirlemişler ve uygulamaya
geçirmişlerdir. Dolayısıyla yürütülen soruşturma düşük ücretle kayıt yapmamaları 1590
nedeniyle değil, teşebbüslerin satış koşullarını bir araya gelerek belirlemeleri
nedeniyle başlatılmıştır.
07-62/761-263
43
- Sürücü kurs ücretlerinin MEB ve sürücü kurs temsilcilerinin beraber
yaptıkları çalışmalar neticesinde belirlendiğinden, her yıl yapılan fiyat
ilanları bu ücretler baz alınarak yapıldığı için birbirine benzediği iddiası
Soruşturma safhasında yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen belge
ve bilgiler teşebbüslerin belirlenen fiyatlara uymalarına yönelik toplantılar
yapıldığı ve kararlar alındığını açıkça ortaya koymaktadır. 1600
Yukarıda da değinildiği gibi yürütülen soruşturma bu tür eylemler tespit edildiği
için açılmış, fiyatların birbirine benzemesi (hatta % 90’ın üzerinde ilan edilen
fiyatlarla aynı olması) bu hususu kuvvetlendiren deliller olarak ortaya konmuştur.
- Rekabet Kurulu’nun Sürücü kursları hakkındaki daha önceki kararları göz
önüne alındığında en düşük ücreti tavsiye etmenin hukuka aykırılık teşkil
etmediği ve kamu yararına olduğu iddiası
Sözü edilen kararlar incelendiğinde yapılan araştırmalarda teşebbüslerin 1610
anlaştığı yönünde bir bulguya rastlanmamış ve soruşturma açılmasına gerek
olmadığına karar verilmiştir. Anılan kararlarda sadece benzeşen fiyatların ve
beraber verilen ücret ilanlarının ihlal olarak yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Ancak yürütülen soruşturma, teşebbüslerin fiyatlarının birbirine benzediği ve
beraber ücret ilanı vermeleri savından hareketle değil, yukarıda da değinildiği
gibi teşebbüsler arasında yapılan ve 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal teşkil
eden anlaşma ve kararlar üzerine başlatılmıştır.
- Fiyat kırarak eksik eğitim vermenin sonuçlarının çok daha ağır olacağı ve
bu faaliyetin haksız rekabete yol açacağı, maliyetin altında ücret alınması 1620
halinde Rekabet Kanununun 4. ve 7. maddelerinin ihlal edileceği bu
nedenle sürücü kurslarının bir kısmının kapanacağı ve bu durumun
soruşturmanın aksine tekel oluşturacağı iddiası
Daha önce de değinildiği gibi, Rekabet Kurumu hiçbir zaman teşebbüslerden
maliyetlerinin altında satış yapmalarını talep etmemektedir. Her teşebbüs kendi
maliyet yapısını göz önüne alarak uygulayacağı ücretleri belirlemelidir. Maliyetin
altında ücret alınması halinde Rekabet Kanununun 4. ve 7. maddelerinin ihlal
edileceği bu nedenle sürücü kurslarının bir kısmının kapanacağı ve bu durumun
soruşturmanın aksine tekel oluşturacağı iddiası da muteber kabul edilmemiştir. 1630
Çünkü yukarıda yer verildiği gibi teşebbüsler maliyetlerinin altında satış yapmak
zorunda değillerdir. Piyasaya giren her teşebbüsün suni yöntemlerle ayakta
tutulması gerekmediği gibi, böyle bir durum kaynakların israfına da yol
açmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un amaçlarından biri de piyasada etkin
çalışmayan ve kaynak israfına yol açan teşebbüslerin pazardan çıkmasına yol
açan fiyat mekanizmasının işlemesini sağlamaktır.
- Sürücü kursunun 14.7.2006 tarihinde devralındığı ve devralınan kurs
sahiplerinin ilan ettiği ücretleri uygulamak zorunda kalındığı, bu nedenlerle
07-62/761-263
44
iddia edildiği gibi kartel oluşturma ve rekabeti önleme gibi hususların 1640
kendileri için söz konusu olmadığı iddiası
Konya ilinde faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında başlatılan soruşturma,
teşebbüslerin soruşturma açıldığı tarih olan 3.8.2006 tarihinde devam ettirdikleri
tespit olunan eylemleri nedeniyle yürütülmektedir. Soruşturma heyeti savlarını
ilan edilen fiyat tarifelerine veya geçmişte yapılan eylemlere
dayandırmadığından, devralınan teşebbüsün ilan ettiği fiyatların uygulandığı
iddiası yürütülen soruşturma açısından mazeret teşkil etmemektedir.
J.2 Genel Değerlendirme 1650
Kanun’un 4. maddesinin genel hükmü belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür
karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Aynı maddenin (a) bendi ise Mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile
her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi halini, kısıtlayıcı hallerden
biri olarak ifade etmektedir.
Kararın I.7 bölümünde ayrıntılı olarak değerlendirilen tespitler, Konya MTSK 1660
Birliği Derneği bünyesinde bir araya gelen sürücü kurslarının, Kanun’un 4.
maddesinde belirtildiği şekilde hizmetlerin satım fiyatının tespiti amacıyla ortak
karar aldıklarını göstermektedir. Söz konusu karara ilişkin tespitler, Konya MTSK
Birliği Derneği Tüzüğüne, Derneğin toplantı tutanaklarına, Derneğin
dokümanlarında bulunan ifadelere ve yerinde inceleme sırasında elde edilen
belgeler ile sürücü kursu yetkililerinin ifadelerine dayanmaktadır. Belgelerin
incelenmesinden; söz konusu anlaşmanın teşebbüslerin ortak iradesi ile ortaya
çıktığı, bu nedenle ihlale yol açan eylemin Dernek’ten bağımsız olarak sürücü
kurslarının kendi aralarında mutabık kaldıkları bir anlaşmaya dayandığı,
bünyesinde bir araya geldikleri Konya MTSK Birliği Derneğinin ise alınan 1670
kararlarda koordinasyon sağlayıcı bir etkisinin olduğu ve anlaşmanın
uygulanmasını kolaylaştırdığı anlaşılmaktadır.
Konya ilinde faaliyet gösteren sürücü kursları tarafından alınan kararların K
anun’un 4. maddesinin yukarıda ifade edilen (a) bendine uygunluk gösterdiği ve
ihlal teşkil ettiği kanaatine varılmıştır.
Ancak, konuya ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı uygulamaları ve mahkeme kararlarının
sürücü kurslarını ilan edilen fiyatların altına inilmemesi hususunda yönlendirdiği
tespit edilmiştir. Konu hakkındaki yargı kararlarının yanısıra, ilgili Bakanlığın
disiplin ve idari ceza uygulamaları ile Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğün konuya 1680
ilişkin olarak yaptığı yazışmalar bu durumu açıkça göstermektedir.
Danıştay 8. Dairesinin E.2002/3240 ve K.2003/1692 sayılı kararında, Merkez
Sürücü Kursunun düşük ücretle kursiyer kaydı yaptığının ve 625 sayılı Kanun’a
07-62/761-263
45
aykırı olarak el ilanı basıp dağıttığının tespit edilmesi üzerine, sürücü kursu
yetkilisine, Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğünce verilen ceza onanmaktadır. Ayrıca,
mahkemelerce alınmış benzer kararlar da bulunmaktadır. Öte yandan, anılan
davalara konu olduğu üzere, ilgili Bakanlık tarafından fiyat indirimi yapan sürücü
kurslarına ve kurs müdürlerine yaptırımlar uygulanmıştır.
1690
Tüm bu bilgilerin ışığında, rekabet ihlalinin ortaya çıkmasında teşebbüslerin
yanısıra düzenleyici kurumun yaptığı düzenleme ve uygulamalardaki belirsizlikler
ve yargı organlarının tereddüte yol açan kararlarının da etkili olduğu
görüldüğünden, mezkur Dernek ve teşebbüslere ceza verilmesine yer olmadığı
kanaati oluşmuştur.
K. SONUÇ
3.8.2006 tarih, 06-57/723-M ve 28.9.2006 tarih, 06-67/922-M sayılı Kurul kararları
uyarınca Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği ve 32 teşebbüs
hakkında yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen rapora, toplanan delillere 1700
ve incelenen dosya kapsamına göre;
25.7.2007 tarihinde yapılan ilk oylama sonucunda;
Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’nde biraraya gelen, Özel
Alaaddin MTSK, Özel Altınekin Yavuz MTSK, Özel Barbaros MTSK, Özel Burak
MTSK, Özel Büyük Konya MTSK, Özel Ceylan MTSK, Özel Dilaver MTSK, Özel
Etap MTSK, Özel Fatih MTSK, Özel Galaksi MTSK, Özel Güven MTSK, Özel
Kaldırım MTSK, Özel Kaplan MTSK, Özel Karatay MTSK, Özel Karatay Otoban
MTSK, Özel Konya 42 MTSK, Özel Konya Kent MTSK, Özel Konya Öz Çağrı 1710
MTSK, Özel Konya Öz Lider MTSK, Özel Konya Yolcu MTSK, Özel Meram MTSK,
Özel Merkez MTSK, Özel Mevlana MTSK, Özel Renklibay MTSK, Özel Selçuklu
MTSK, Özel Sezer Şenol MTSK, Özel Sipahi MTSK, Özel Şafak MTSK, Özel
Şems MTSK, Özel Tempo MTSK, Özel Yavuz MTSK, Özel Zafer MTSK ile Konya
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettikleri yönünde, İkinci Başkan Tuncay SONGÖR, Kurul Üyeleri
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI ve Mehmet Akif ERSİN’in oylarına karşılık Kurul
Üyeleri M. Sıraç ASLAN ve Süreyya ÇAKIN’ın karşı oyları sonucunda 4054 sayılı
Kanun’un 51. maddesinde belirtilen karar yeter sayısının oluşmaması nedeniyle
yine aynı maddede belirtilen yöntemin izlenmek üzere ikinci oylamaya kalmasına 1720
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Bu defa 25.7.2007 tarihinde yapılan ilk oylama ve 26.7.2007 tarihinde yapılan ikinci
oylama sonucunda;
1- Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’nde biraraya gelen, Özel
Alaaddin MTSK, Özel Altınekin Yavuz MTSK, Özel Barbaros MTSK, Özel Burak
MTSK, Özel Büyük Konya MTSK, Özel Ceylan MTSK, Özel Dilaver MTSK,
Özel Etap MTSK, Özel Fatih MTSK, Özel Galaksi MTSK, Özel Güven MTSK, 1730
Özel Kaldırım MTSK, Özel Kaplan MTSK, Özel Karatay MTSK, Özel Karatay
07-62/761-263
46
Otoban MTSK, Özel Konya 42 MTSK, Özel Konya Kent MTSK, Özel Konya Öz
Çağrı MTSK, Özel Konya Öz Lider MTSK, Özel Konya Yolcu MTSK, Özel
Meram MTSK, Özel Merkez MTSK, Özel Mevlana MTSK, Özel Renklibay
MTSK, Özel Selçuklu MTSK, Özel Sezer Şenol MTSK, Özel Sipahi MTSK, Özel
Şafak MTSK, Özel Şems MTSK, Özel Tempo MTSK, Özel Yavuz MTSK, Özel
Zafer MTSK ile Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’nin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile
2- a) Ancak adı geçen 32 teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca 1740
cezalandırılmasına gerek olmadığına Kurul Üyeleri M. Sıraç ASLAN ve Süreyya
ÇAKIN’ın farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile
b) Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneği’nin 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesi uyarınca cezalandırılmasına gerek olmadığına Kurul
Üyeleri M. Sıraç ASLAN ve Süreyya ÇAKIN’ın farklı gerekçeleri ve
OYÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
1750
07-62/761-263
47
KARŞI OY GEREKÇESİ
(26.07.2007 Tarih ve 07-62/761-263 Sayılı Kurul Kararı)
İlgili Karar ile, Konya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Birliği Derneğinin
cezalandırılmasına gerek olmadığına hükmedilmiştir.
Oy çokluğu ile de olsa, haklarında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettikleri ve fakat cezalandırılmamaları kararı verilen sürücü kurslarının oluşturduğu
derneğe ya da teşebbüs birliğine de tıpkı sürücü kursları gibi ceza verilmemesi ise,
Kanunun uygulanması ve rekabetçi duyarlık açısından bir çelişkidir. Kursların
davranışlarına yön veren; onların belirli istikamette davranışlar içinde olmasını
sağlayan bir kuruluş, Kanunun ruhu açısından daha fazla duyarlık göstermek
durumunda olmalıdır; dolayısıyla cezalandırılması gerekirdi.
Bu gerekçeyle kararın 2-b kısmına katılamıyorum.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi
07-62/761-263
48
Rekabet Kurulu’nun 26.7.2007 günlü ve 07-62/761-263 Sayılı Kararına
KARŞI OY
14.2.2007 Tarih ve 26 434 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren ( böylece 625 sayılı yasayı yürürlükten kaldıran) 5580 sayılı
Özel Öğretim Kanunu’nun 3 üncü maddesinde, bir kurumda öğretime
başlayabilmek için Milli Eğitim Bakanlığı’ndan kurum açma izni alınmadan
kuruma öğrenci kaydı yapılamayacağı, 11 inci maddesinde kurumların Milli
Eğitim Bakanlığı’nın denetim ve gözetimi altında olduğu belirlenmiş 13 üncü
maddesinde ise; öğrenim ücreti ve diğer ücretlerin kurumlarca her yıl tespit
edilerek Ocak ayından itibaren en geç Mayıs ayında ilan edileceği, ücretlerin
hangi esaslara göre tespit, ilan ve tahsil edileceğinin yönetmelikle
belirleneceği kurala bağlanmıştır.
Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliği’nin 2 inci maddesindeki “bu yönetmelik ücretlerin tespit ve
tahsili bakımından bütün öğretim kurumlarını kapsar” ifadesi sürücü
kurslarının da bu yönetmelik kapsamında olduğunu göstermektedir.
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kurs ücretleri belirlenirken hangi
faktörlerin gözönünde bulundurulacağını belirlemiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunu ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (625 sayılı Kanun’a
dayanılarak hazırlanan yönetmeliklerin 5580 sayılı Kanun’a aykırı olmayan
hükümlerinin 5580 sayılı Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe
girinceye kadar uygulanmaya devam edeceği geçici hükümde belirlenmiştir.)
hükümlerine dayanılarak hazırlanan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Yönetmeliği ile kursların açılış ve işleyişleri ile ilgili esaslar kurala
bağlanmıştır.
Özel sürücü kursları kurs maliyetlerini belirlerken ( özellikle her sınıf
sürücü belgesi için gerekli olan ders süreleri yönünden) bu yönetmelik
hükümlerini dikkate almak zorundadırlar.
Milli Eğitim Bakanlığı ile sürücü kursları temsilcileri arasında yapılan
çalışmalar sonucunda “ücret tespitine ilişkin katsayı” belirlendiği, akaryakıt
fiyatlarında yıl içinde meydana gelen artışlar nedeniyle teşebbüslerce ileriye
07-62/761-263
49
yönelik sağlıklı bir öngörüde bulunulamaması nedeniyle katsayı tespitine
gidildiği, Milli Eğitim Bakanlığı’nca yapılan denetimlerde de ilan edilen
ücretlerden daha düşük bir ücretle kayıt yapan sürücü kurslarının uyarıldığı ve
ilan edilen ücretle kesilen faturalar arasında fark olmamasının istendiği,
Danıştay 8. Dairesi’nin de E:2002/3240 ve K:2003/1692 sayılı Kararıyla
Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Merkez Sürücü Kursu’nun düşük
ücretle kursiyer kaydı yaptığının ve 625 sayılı Kanun’a aykırı olarak el ilanı
basıp dağıttığının tespiti üzerine sürücü kursu yetkilisine uyguladığı cezanın
yerinde görüldüğü dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
Dolayısıyla sürücü adaylarına yönelik özel öğrenim hizmetleri
pazarında Milli Eğitim Bakanlığı’nca eğitimin kalitesine yönelik denetim ve
gözetim faaliyetleri henüz sağlıklı bir sisteme kavuşturulamayıp kurs
ücretlerinin denetimiyle dolaylı olarak sağlanmaya çalışıldığı anlaşıldığından
sürücü eğitiminin taşıdığı önem ve 5580 sayılı Yasa ve Yönetmelik hükümleri
karşısında olayda 4054 sayılı Kanunun ihlal edildiğinden söz edilemez.
Bu nedenlerle rekabet ihlali bulunmadığı görüşüyle kararın birinci ve
ikinci hüküm maddelerine katılmıyoruz.
Süreyya ÇAKIN M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy