Rekabet Kurumu - Karar Sayı 07-64/794-291

Rekabet Kurumu Başkanlığından,


(Danıştay’ın İptal Kararı Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-1-44 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 07-64/794-291
Karar Tarihi : 3.8.2007
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : M. Akif KAYAR, Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU

C. ŞİKAYET EDEN : Adana Ticaret Odası
Abidinpaşa Cad. No:52-01010 Adana/ P.K. 190-01321 20
Adana

D. KARŞI TARAF

1. Toprak Seniteri Turizm işletmeleri Tic. ve San. A.Ş. [Toprak Seniteri]
Toprak Center Yıldız Ihlamur Cad. No:10 Beşiktaş/İstanbul

E. DOSYA KONUSU : Rekabet Kurulu’nun seramik kaplama malzemeleri
ve/veya seramik sağlık gereçleri pazarlarında faaliyet gösteren 32 teşebbüs
hakkında aldığı 24.2.2004 tarih, 04-16/123-26 sayılı kararının Toprak Seniteri ve 30
Turizm İşletmeleri Tic. ve San. A.Ş. (Toprak Seniteri) ile ilgili kısmına yönelik
Danıştay 13. Dairesi’nin 2005/5677 E.- 2006/1540 K. sayılı iptal kararı üzerine
ilgili dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ : Seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık
gereçleri pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, “satım fiyatı ve şartlarını tespit
etmek, piyasayı bölüşmek, arz miktarını kontrol etmek...” suretiyle 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal edip etmediklerinin
tespiti.
40
G. DOSYA EVRELERİ

1. Rekabet Kurulu [Kurul] 6.6.2002 tarihinde, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca, seramik sektörüne yönelik olarak
önaraştırma yapılmasına karar vermiştir.
2. 23.7.2002 tarih ve 2002-1-44/ÖA-02-HGK sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un
1.8.2002 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun’un 41 ve 43/1.
maddeleri uyarınca, seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık gereçleri
pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında, aynı Kanun’un 4. maddelerini
ihlal edip etmediklerinin tespiti için soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 50
07-64/794-291
2
3. Bu karar üzerine, Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca, 15.8.2002 tarihinde, ilgili
teşebbüslere soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak 30 gün içinde ilk
yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
4. Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları yasal süresi
içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
5. Kurul’un 30.1.2003 tarihli toplantısında, Kanun’un 43/1. maddesi uyarınca
soruşturmanın süresi 6 ay uzatılmıştır.
6. Soruşturma heyetince tamamlanan 31.7.2003 tarih ve 2003-1-9/SR-03-HGK
sayılı Soruşturma Raporu, Kanun’un 45/1. maddesi uyarınca, Kurul üyeleri ile ilgili
teşebbüslere tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince 60
teşebbüslerden 30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
7. Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları yasal
süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
8. Soruşturma heyetinin hazırladığı ek yazılı görüş, Kanun’un 45/2. maddesi
uyarınca, 14.10.2003 tarihinde Kurul üyeleri ile ilgili teşebbüslere tebliğ edilmiştir.
9. Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ek yazılı görüşe karşı cevapları
yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
10. Kurul’un 18.12.2003 tarihli toplantısında, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak
11.2.2004 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiş ve sözlü
savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun’un 46/2. maddesi uyarınca ilgililere 70
gönderilmiştir.
11. 11-12.2.2004 tarihlerinde yapılan sözlü savunma toplantısında ilgililer son
savunmalarını yapmıştır.
12. Kurul, 24.2.2004 tarihinde, 04-16/123-26 sayı ile nihai kararını vermiş ve karar
27.2.2004 tarihinde tefhim edilmiştir.
13. Anılan Kurul kararına karşı, Toprak Seniteri tarafından Danıştay’da iptal istemli
davalar açılmıştır.
14. Söz konusu dava sonucunda, ilgili Kurul kararı, Danıştay 13. Dairesi’nin
28.3.2006 tarih, 2005/5677 E. 2006/1540 K sayılı kararıyla, soruşturmayı yürüten
Kurul üyesinin karar oylamasına katılması nedeniyle iptal edilmiştir. 80
15. Kurul’un konu ile ilgili almış olduğu kararın gereği olarak dosya üzerinde yapılan
yeniden değerlendirmeler ışığında düzenlenen 12.7.2007 tarih ve 2002-1-44/BN-O7-
MAK sayılı Bilgi Notu 12.7.2007 tarih ve REK.0.05.00.00-110/133 sayılı Başkanlık
önergesi ile 26.7.2007 ve 2.8.2007 tarihlerinde görüşülerek oylama yapılmış, ancak
4054 sayılı Kanun’un 51. maddesinde belirtilen karar yeter sayısının oluşmaması
nedeniyle yine aynı maddede belirtilen yöntemin izlenerek ikinci oylamaya
kalınmasına karar verilmiştir. Kurul, önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma,
ek savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının
yazılı açılımı, raporlar, Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer
alan bütün bilgi ve belgeleri inceleyerek 3.8.2007 tarih ve 07-64 sayılı toplantısında 90
nihai kararını vermiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

1) Altın Çini, Anatolia, Bozüyük Seramik, Ercan Seramik, Eczacıbaşı Karo,
Ege Seramik, Graniser, Kütahya Seramik, Hitit, Granist, Kaleseramik, Pera,
07-64/794-291
3
Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Tamsa, Termal, Toprak Seniteri, Toprak Seramik,
Umpaş, Uşak Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in,
seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam eden ve
unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar 100
paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,

bu nedenle;

- 1994/1995 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan
Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik, Toprak
Seramik ve Uşak Seramik açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %8
oranının baz olarak kabul edilmesi; kartele liderlik eden Ege Seramik, Kütahya
Seramik, Hitit ve Kaleseramik ile yerinde incelemeyi geciktiren Toprak 110
Seramik’e “kastın varlığı” göz önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi;
buna karşılık bu teşebbüslere nazaran pazar içinde güçsüz konumda olan
Uşak Seramik’den 1 puan eksiltilmesi,
- 1996 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Toprak
Seniteri açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %7 oranının baz olarak
kabul edilmesi; yerinde incelemeyi geciktiren Toprak Seniteri’ye “kastın
varlığı” göz önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi,
- 1997 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Bozüyük
Seramik ve Yurtbay Seramik açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %6
oranının baz olarak kabul edilmesi; kartele liderlik eden ve yerinde incelemeyi 120
geciktiren Yurtbay Seramik’e “kastın varlığı” göz önünde bulundurularak 2
puan daha eklenmesi,
- 1998 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Altın Çini,
Ercan Seramik, Seranit, Termal, Efes Seramik ve Yüksel Seramik açısından
her yıl için 1 puan olmak üzere %5 oranının baz olarak kabul edilmesi
gerektiği; yerinde incelemeyi engelleyen Efes Seramik’e “kastın varlığı” göz
önünde bulundurularak 1 puan daha eklenmesi,
- 1999 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Anatolia,
Graniser, Granist, Pera ve Tamsa açısından her yıl için 1 puan olmak üzere
%4 oranının baz olarak kabul edilmesi, 130
- 2000 yılından bu yana anlaşma ve uyumlu eylem içinde bulunan Seramiksan,
Söğütsen ve Umpaş açısından her yıl için 1 puan olmak üzere %3 oranının
baz olarak kabul edilmesi gerektiği,

dolayısıyla;

- Ege Seramik, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik ve Toprak Seramik’e %9,
- Eczacıbaşı Karo, Toprak Seniteri ve Yurtbay Seramik’e %8,
- Uşak Seramik’e %7,
- Bozüyük Seramik ile Efes Seramik’e %6, 140
- Altın Çini, Ercan Seramik, Seranit, Termal ve Yüksel Seramik’e %5,
- Anatolia, Graniser, Granist, Pera ve Tamsa’ya %4,
- Seramiksan, Söğütsen ve Umpaş’a ise %3,

oranında para cezası verilmesi gerektiği,

07-64/794-291
4
2) Çanakçılar, Eczacıbaşı Karo, Eczacıbaşı Yapı, Ege Seramik, Ege Vitrifiye,
Kütahya Vitrifiye, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik, Kalevit Roca, Serel, Termal,
Toprak Seniteri, Toprak Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan alıcıların kendi satış fiyatını belirleme 150
serbestisini engellediği,

bu nedenle;

- Çanakçılar, Eczacıbaşı Karo, Eczacıbaşı Yapı, Ege Seramik, Ege Vitrifiye,
Kütahya Vitrifiye, Kütahya Seramik, Hitit, Kaleseramik, Kalevit Roca, Serel,
Termal, Toprak Seniteri, Toprak Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel
Seramik’e, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi,
yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edilmesi ile birleştiğinden, Kurul’un 24.11.1999 tarih ve 99-160
53/575-365 sayılı İGTOD ve 05.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı
Volkswagen kararları da göz önünde bulundurularak, asgari binde iki oranında
para cezası verilmesi gerektiği,
- Çanakçılar, Ege Seramik, Ege Vitrifiye, Kütahya Vitrifiye, Kütahya Seramik,
Hitit, Kaleseramik, Kalevit Roca, Serel, Termal, Toprak Seniteri, Toprak
Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’e, 4054 sayılı Yasa’nın 16.
maddesinin bir ve üçüncü fıkraları uyarınca da para cezası uygulanması
gerektiği,

ifade edilmektedir. 170

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İLGİLİ PAZAR

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Kütahya Porselen ve Heriş’in hakim durumlarını kötüye kullanmak suretiyle
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettikleri iddiasına ilişkin 16.1.2001 tarihli
Kurul kararında, aşağıdaki şekilde pazar tanımı yapılmıştır: 180

“...Seramik ürünleri kendi içinde dört alt pazara ayrılmaktadır.
- Kaplama malzemeleri (yer ve duvar karoları),
- Sağlık gereçleri,
- Sofra ve süs eşyaları,
- Teknik seramikler,
Bu alt pazarların gerek talep ikamesi gerekse arz ikamesi yönünden
birbirlerinden tamamen ayrıldıkları görülmektedir...”

Bu soruşturma, seramik kaplama malzemeleri1 ve seramik sağlık gereçleri 190
pazarına ilişkindir.

1 Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Taş ve Toprağa Dayalı Ürünler Sanayii (Seramik Kaplama Malzemeleri,
Seramik Sağlık Gerekçeleri, Teknik Seramik) Özel İhtisas Komisyonu Raporu [ÖİK Raporu]’nda, seramik
kaplama malzemeleri pazarındaki teşebbüslerin kapasitelerine ilişkin bilgi verilirken, “yer karosu (seramik karo)”,
“duvar karosu (fayans)” ve “granit seramik” şeklinde üçlü bir ayrıma gidilmiştir. Granit seramik, preslerde yüksek
basınçlarda şekillendirilen, fırınlarda uzun sürede ve yüksek sıcaklıkta pişirilen, su emme oranı %0,05’ten az olan
sırsız karolardır. Bütün karo kütlesi renklendirilmiş olduğundan, yüzeyinde aşınma olsa bile genel görünümü
07-64/794-291
5

I.1.1.1. Seramik Kaplama Malzemeleri Pazarı

Hakkında soruşturma yapılan teşebbüslerden, Altın Çini, Anatolia, Eczacıbaşı
Karo2, Ege Seramik3, Ercan-Bozüyük Seramik4, Graniser, Hitit5, Granist,
Kaleseramik6, Kütahya Seramik, Pera, Seramiksan, Seranit7, Söğütsen8, Tamsa9,
Termal10, Toprak Seniteri-Toprak Seramik11, Umpaş, Uşak Seramik, Efes Seramik12,
Yurtbay Seramik13 ve Yüksel Seramik, seramik kaplama malzemeleri pazarında
faaliyet göstermektedir14. Bunlardan Altın Çini, Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, 200
Ercan-Bozüyük Seramik, Graniser, Hitit, Kaleseramik, Kütahya Porselen,
Seramiksan, Seranit, Tamsa, Termal, Toprak Seniteri-Toprak Seramik, Umpaş, Uşak
Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik, Seramik Kaplama
Malzemeleri Üreticileri Derneği [Serkap] üyesidir. Anatolia ve Granist ise Serkap’tan
geçmiş tarihlerde ayrılmıştır.

I.1.1.2. Seramik Sağlık Gereçleri Pazarı

Hakkında soruşturma yapılan teşebbüslerden, Çanakçılar, Duravit,
Eczacıbaşı Yapı15, Ege Vitrifiye16, Kalevit Roca17, Kılınç Vitrifiye, Kütahya Vitrifiye, 210
Serel18 ve Toprak Seramik19, seramik sağlık gereçleri pazarında faaliyet

bozulmaz. Bu nedenle aşınma olabilecek mekanlarda, örneğin yoğun yaya trafiğinin bulunduğu yerlerde, granit
seramik kullanılmaktadır. ÖİK Raporu’ndaki üçlü ayrımın yapıldığı tablodan yer, duvar ve granit seramiğin farklı
teşebbüslerce üretildiği; özellikle de granit seramiğin çok az sayıda sağlayıcısının (Eczacıbaşı, Ege, Kale ve
Toprak grupları ile Granist ve Seranit) bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak sonucu etkilemeyeceği için bu ayrım
gözardı edilmiştir.
2 Eczacıbaşı Karo ürünlerinin pazarlamasını, yine Eczacıbaşı Grubu bünyesinde bulunan İntema İnşaat ve
Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama A.Ş. [İntema] yapmaktadır.
3 Ege Seramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Ege Grubu bünyesinde bulunan Ege İnşaat Malzemeleri
Pazarlama A.Ş. [Ege Pazarlama] yapmaktadır.
4 Ercan Grubu 1997’de, Serel’den Bilecik fabrikasını; Çitosan’dan da özelleştirme çerçevesinde Bozüyük
Seramik’i satın almıştır.
5 Hitit’in savunmasında, “müvekkil firma, kendi pazarlama firması olan Hitit İnşaat Malz. Paz. A.Ş. aracılığıyla
(2003 Mayıs tarihi itibariyle, bu firma her iki şirketin Genel Kurullarının Kararları ile Hitit Seramik San. A.Ş.
bünyesine katılmıştır), hem bayiler kanalı ile ve hem de ‘Outlet’ adı verilen ve tamamen müvekkil üretici firmanın
finans, imkan ve olanakları ile kurmuş bulunduğu, kirasını kendisinin ödediği, kendisinin tefriş ettiği, kendi satış
merkezleri aracılığıyla satışlarını yapmaktadır” ifadesi yer almaktadır.
6 Kaleseramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Kale Grubu bünyesinde bulunan Kale Pazarlama Ticaret A.Ş. [Kale
Pazarlama] yapmaktadır.
7 Seranit 01.07.2001’de, Sinpaş Yapı Endüstrisi A.Ş. tarafından devralınmıştır.
8 Söğütsen 20.07.2000’de, Söğüt Seramik A.Ş. [Söğüt Seramik]’in fabrikasını 5 yıl için kiralamıştır.
9 Raportörler tarafından yöneltilen “Teşebbüsünüzün satışını yaptığı seramik kaplama ürünlerinin dağıtımını ne
şekilde gerçekleştiriyorsunuz?” sorusuna Tamsa Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Sağır, “Toplam 8 adet Bölge
Müdürlüğümüz vardır. Bunların 4 tanesi Tamsa’ya aittir. Geri kalan 4 tanesi için isim hakları alıyorum” cevabını
vermiştir.
10 Termal ürünlerinin pazarlamasını, yine Termal Grubu bünyesinde bulunan Termal Seramik Pazarlama ve Dış
Ticaret A.Ş. [Termal Pazarlama] yapmaktadır.
11 Toprak Seniteri-Toprak Seramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Toprak Grubu bünyesinde bulunan Toprak
Seramik ve İnşaat Malzemeleri Paz. ve Tic. A.Ş. [Toprak Pazarlama] yapmaktadır.
12 Efes Seramik fabrikası, 14.06.2001’de, Yıldız Yapı’ya kiralanmıştır.
13 Yurtbay ürünlerinin pazarlamasını, yine Yurtbay Grubu bünyesinde bulunan Yurtbay Seramik Pazarlama A.Ş.
[Yurtbay Pazarlama] yapmaktadır.
14 Teşebbüslere ilişkin kuruluş tarihi, yer, kapasite artış tarihi, yatırım tutarı vb. sektör bilgileri için ÖİK
Raporu’ndan yararlanılabilir.
15 Eczacıbaşı Yapı ürünlerinin pazarlamasını, yine Eczacıbaşı Grubu bünyesinde bulunan İntema yapmaktadır.
16 Ege Vitrifiye ürünlerinin pazarlamasını, yine Ege Grubu bünyesinde bulunan Ege Pazarlama yapmaktadır.
17 Kalevit Roca ürünlerinin pazarlamasını, yine Kale Grubu bünyesinde bulunan Kale Pazarlama yapmaktadır.
18 Serel ürünlerinin pazarlamasını, yine Elginkan Grubu bünyesinde bulunan Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret
A.Ş. [Elmor] yapmaktadır.
19 Toprak Seramik ürünlerinin pazarlamasını, yine Toprak Grubu bünyesinde bulunan Toprak Pazarlama
yapmaktadır.
07-64/794-291
6
göstermektedir20. Bu teşebbüslerin hepsi Seramik Sağlık Gereçleri Üreticileri Birliği
[Sersa] üyesidir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak belirlenmiştir.

I.2. SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ PAZARINDA YATAY ANLAŞMA VE 220
UYUMLU EYLEMLER YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN
İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

I.2.1. Delil ve Tespitler

Dosya mevcudunda yer alan iddiaya ilişkin raportörlerin yerinde yaptığı
incelemelerde elde edilen bulgular ile delil ve tespitler aşağıda sunulmuştur.

1. Toprak Grubu’nda bulunan 14.12.1994 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır: 230

“14/12/94
Sektör top.
- 307’lik listeden uygulanan 20+20+10 iskonto olan %10’luk kısım Aralık ayı
içinde kaldırılacak21.
- Vade: 30/4 azami. Deklare 30/3 olacak22.
- Toplu işler 10.000 m2 şantiyeye inmek kaydı ile. 20+20’ye azami ilave 5
verilecek; vade değişmeyecek.
- Geri dönüşler devam edecek aylık %8 üzerinden (nakit iskontosu)23.

20 Teşebbüslere ilişkin kuruluş tarihi, yer, kapasite artış tarihi, yatırım tutarı vb. sektör bilgileri için ÖİK
Raporu’ndan yararlanılabilir.
21 Seramik kaplama malzemeleri/seramik sağlık gereçleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler farklı ebat,
desen ve kalitede ürünler satmaktadır. Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ürün-fiyat listeleri incelendiğinde
görülebilecek bu çeşitlilik, söz konusu listelerin sık aralıklarla değiştirilmesini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle ilgili
teşebbüslerin büyük bir çoğunluğu seramik kaplama/seramik sağlık ürünlerine ilişkin fiyat listelerini uzun bir
dönem geçerli olacak şekilde yayımlamaktadır. Yayımlanan listeler 1 inci kalitedeki en düşük fiyatlı ürün fiyatıyla
anılmaktadır (307.000’lik liste, 1.600.000’lik liste gibi). Teşebbüsler bu listeleri çıkarttıktan sonra sirküler vb.
vasıtalarla belirttikleri iskonto, vade ve diğer koşullar üzerinden satış yapmaktadır. Faturaların düzenlenmesinde
sevk tarihinin değil de sipariş-anlaşma tarihinin esas alınması; dolayısıyla aynı fatura döneminde, aynı ürüne
ilişkin olarak çok farklı fiyatlarla karşılaşılabilmesi, pazara yönelik analizlerde bu liste ve sirkülerlerin önemini, her
ne kadar bazı teşebbüsler bakımından çeşitli nedenlerle eksiklikler söz konusu olsa da artırmaktadır. Belirtildiği
üzere sektörde, alıcılara yönelik net fiyatları içeren kısa dönemli listeler istisnai nitelikteyken; uzun bir süre için
geçerliliğini koruyan liste fiyatı üzerinden iskontolar yapılması yaygın bir uygulamadır. Örneğin liste fiyatı
1.000.000 TL olan bir seramik kaplama/seramik sağlık ürünü ilk yayımlandığı zaman %40 iskonto ile yani
600.000 TL’ye piyasaya verilirken; zaman içerisinde %20 iskonto ile 800.000 TL’ye satılmaktadır. Bu iskonto
oranı yukarıdaki örnekte olduğu üzere tek olabileceği gibi; “yetkili satıcılık, miktar, enflasyona bağlı dönem, nakit
iskontoları” vb. adlarla birden fazla kalemden de oluşabilmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki, sirkülerlerde
örneğin “%20 (yetkili satıcılık) + %10 (enflasyona bağlı dönem) + %10 (miktar)” şeklinde gösterilen bu sistem
%40 oranında bir indirim anlamına gelmemektedir; “1.000.000 * 0,8 * 0,9 * 0,9” neticesinde oluşan 648.000 TL’lik
fiyat söz konusudur.
22 Seramik kaplama/seramik sağlık sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin satışları genellikle sipariş ya da
sevk tarihinden itibaren başlayan vadelerle olmaktadır. Bu tür satışlarda vadenin süresi ve uygulanacak vade
farkı önem taşımaktadır. Bu noktada konuya ilişkin belgelerde geçen çeşitli ifadelere açıklık getirilmelidir. Örneğin
belgelerde geçen “30/4” şeklinde bir ifade, vadenin “30 Nisan” olduğunu göstermektedir. Keza yine belgelerde
geçen “Temmuz tarihli satış sirkülerinde yer alan 7-8-9 aylara eşit ödeme” benzeri bir ifade, 120 milyarlık mal
alan bir alıcının her ayın birinde 40 milyarlık bir ödeme yaptığını göstermektedir ki burada vade 60 gün olarak
oluşmaktadır.
23 Seramik kaplama malzemeleri/seramik sağlık gereçleri pazarında alıcıların peşin ödeme yaptıkları durumlarda
genellikle bir peşin iskontosu uygulanmaktadır. Keza sektörde vadeli alım yapan ancak bu vadeden önce
07-64/794-291
7
240
A dönemi şartları 26/12/94 Pazartesi Saat 14’de görüşülecek (Söğütte).
(Ege +5 ciro primi24 için ve toplu iş iskontosu için 15/12/94’de teyit verecek).
Çank. görüşü: Yüksek zamma karşıyız. Yavaş geçiş olacak.
...
Toplu iş tarif ve sınır konmalı.

VİTRİFİYE:
Tek parça Aynı Şubat
%15
Takım parça 1 Nisan...” 250

2. Toprak Grubu’nda bulunan 26.12.1994 tarihli belge, 14.12.1994’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“26 Aralık 1994
SÖĞÜT
Sektör Toplantısı
Toplantı Sonuçları:
- Fiyat – vade – dönem şartları.
- Toplu işler +5. 260
- İhracat artıkları – stok fazlaları.
- Benzer ürünler arasındaki farklar.
- Her gruptan en düşük fiyat tespit edilir – altına yeni ürün girmez. Prensip
kararı.
- Nakit iskontosu devammı devamsa oranı belli olmalı.
Erken ödeme.
- Rekabet Yasası25.

Büyük bayiler fiyatı belirliyor
Emin yapı 270
Pazarda henüz tam ... yok biz bunu iyi yönede kötü yönede götürebiliriz.
Personel masraflar asgari maliyetlerimizi %20 artırır
Enerji %100
İthal %178-300
Ambalaj %300
Net satış fiyatı içerisini personel ücreti %15 olmalı
...
307 20+10 Ocak ilk haftası
23
Peşin nakit fiyat listesi çıkaralım. 280

ödemede bulunanlara, belli bir geri dönüş oranından hesaplanan bir erken ödeme primi de verilebilmektedir.
“Erken ödeme iskontosu” olarak da adlandırılan bu primlere ilişkin olarak çizelgeler düzenlenmekte; böylece
örneğin 90 günlük vade verilen bir alıcı ödemesini 40 ıncı günde yaparsa mevcut çizelgeye göre indirim
kazanmaktadır.
24 Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden küçük bir bölümünün yetkili satıcılarına “münhasırlık”, “performans”,
“teminat” gibi kriterlere göre prim verdiği de tespit edilmiştir. Primler daha çok mal olarak verilse de, liste
fiyatlarına uygulanan iskonto şeklinde de gerçekleşebilmektedir.
25 Ege Grubu’nun savunmasında, “Seramik Sektörünün Kanun’dan, 1994 yılından itibaren haberi olduğu, 26
Aralık 1994 tarihinde yapılan Sektör toplantısındaki ‘Rekabet Yasası’ ifadesinin kullanılmış olmasından da
anlaşılmaktadır…26.12.1994 tarihli sektör toplantısında ‘Rekabet Yasası’ ile ilgili bir görüşmenin yapıldığı
anlaşılmaktadır. Buradan çıkarılacak doğal sonuç, sektörün Rekabet Yasası’ndan haberdar olduğudur. Sektör
Kanun’u bilmemezlikten gelmemiş ve buna karşılık, duyarlı davranmıştır” ifadesi yer almaktadır.
07-64/794-291
8
...
İskonto farkı faturası alınıyor.
...
Teminat vade farkı %12

307 20+10 S.M.N ayları satılacak.
3/2 bitiyor.
Ort 30/5. Azami 15/6
V.F. %12
Erken 7 1-90 arası 290
Nakit iskontosu da. 7 90
Dönem sonunda fiyat 307 - %20
Deklarasyon 30/12’ye kadar yapılacak.
...
Toplu iş

Kaldıralım.
Dönem şartları ile verelim.
O ay içerisinde cari.26
300
30.000 m2 ve üzeri için ait olduğu ayın sipariş alma koşullarına + bayiler dahil
ve dönem vadesi azami 90 gün.

Her ürün grubunun alt fiyat grubu tespit edilerek bu fiyatın altına yeni ürün
olarak bir mamul satılmayacak. İhracat mevcutlarını da düzeltmek kaydı ile (2.
döneme)

Teminat primi ..., EGE, ELMOR.
...
Şubatın ilk haftası Ege’de. 310

Granit...”

3. Toprak Grubu’nda bulunan 08.02.1995 tarihli belge, 26.12.1994’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“8 Şubat 1995
Sektör Toplantısı
Kapasite 1987’ye göre %60 artmış sabit fiyata ciro aynı kalmış.
Seramik tüketimini artıracak kampanyalar düzenlenmeli. 320
Yanıldık.
İtibar kaybettik.
Kararlarımızı fiiliyata geçirmede beceriksizlikler gösterdik.
1995 güven tazeleme.
Gümrük Birliği bizi nasıl etkiler.
(Gülistan=İzmit)
* 21 Şubat 1995’de 20+10 uygulaması bitecek. 1727 Şubattan itibaren 307
%20 uygulanacak”


26 Önce bu üç cümle yazılmış; daha sonra üstü çizilip “30.000 m2” ifadesi ile başlayan cümle kullanılmıştır.
27 Önce 21 yazılmış; daha sonra üstü çizilip 17 olarak düzeltilmiştir.
07-64/794-291
9
4. Toprak Grubu’nda bulunan 27.3.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer 330
almaktadır:

“27 Mart 1995
SEKTÖR TOPLANTISI

Çnkale: 307.000 TL %20 ile döneme çıkalım. 500.000 m2 satılacak malımız
var.
Söğüt: 357’den %20 yapalım. Peşin ödeme %20.
Ecz: 357 20+5 – 20+10 4 aylık dönem olsun.
Uşak: 307 lik liste ... artışı % 80-90 gibi olabilir. 357 20+10. 340
Serel: Dış fiyatlara göre iç pazara ... 357 20+5 gibi. İki aylık.
Kütahya: 357 20+10 veya yeni liste ... tek iskontolu liste.
Hitit: 307 20+10 iki aylık çıkalım.
Ege: 357 20+5 dönem. Dönem dışı 410.000 TL liste çıkaralım. Minimum 3 ay
olsun. Seramik tüketimini artırıcı kampanyalar sektör olarak.

357 20+10 – 20+5 liste düzenle.
2 aylık süre için.
75 gün – 90 gün.
Dönemdışı. 350
Toplu iş iskontosu.
Nakit iskontosu ... var.
Mayıs, Haziran, Temmuz
Vade 2,5 ay 3 ay
Nakit isk. %7
Toplu işler 30.000 m2 %5
Liste 357.000 TL
İsk 20+528 veya 10 
Süre Mayıs, Haziran, Temmuz
Dönemdışı 357 %20 360
Deklarasyon 30/8 – 15/9
Dönem süresi Nisan başı başlangıç
Mayıs başı son
... itibaren 6 Mayıs 357 %20
Nisan’da toplanalım.
... liste ... yayınlanacak.
Evsahibi Eczacıbaşı DASA
21 Nisan Cuma 10:00

Vade farkı %10 olsun mu? Çanakkale  370
95/2 listeyi uygulayalım.
95/3 listesi ne zaman çıkmalı.
Nisan sonu.
ARSEL: Ocak listesi geçerli
15-20 düşük
% 10’unu ARSEL ile satıyoruz.
Arsel’e de zam yapacağız.
30/8 deklarasyon 15/9 azami

28 5 rakamının üstü çizilmiştir.
07-64/794-291
10
Valör azami 90 güne geri dönüş yapılacak
... 380
10 Nisan’a kadar yayımlanacak.

10 Nisan 1995
Dönem çıkışı 12 Nisan 1995
Dönem bitişi 5/5/95
Yeniden düzenlenmiş 357.000 TL bazlı fiyat listesi
20+10=28
12 Nisan 1995 tarihli yazalım.
Vade 30/8 deklare. Fiili 15/9
12/4/95 de ön yazılar teati edilecek. 390
95/3 fiyat listesi T.P. %10; TK. %15 seçilecek”

5. Toprak Grubu’nda bulunan 21.4.1995 tarihli belge, 27.03.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“21 Nisan 1995
SEKTÖR TOPLANTISI
Durum değerlendirmesi
Yeni fiyat listesi
Ben niye bayiyim 400
Dönemin nimeti ise
Arz- talep denge ...
Erken ödeme ... 5,5-6,0
İhracatta fiyatlar dünya ...
... Kale, Hitit, Ege, Söğüt”

6. Toprak Grubu’nda bulunan 23.8.1995 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“23.8.1995 410
Sektör Toplantısı
Dönem ...
Atıl stok ihraç fazlası ne olacak
... Fon ile
... Dekorlar ... fiyat farkı
... %12 gibi
...
Çanak Ege de ...
...
Ekim’de döneme çıkalım. 420
Yeni bir liste hazırlayalım.
Fiyatlandırma stratejisi I
1. ...
2. Ekim dönemi ...
3. Toplu iş
7 Eylül 1995 13.00 Perşembe”

7. Toprak Grubu’nda bulunan 7.9.1995 tarihli belge, 23.08.1995’te kararlaştırılan
toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:
07-64/794-291
11
430
“7 Eylül 1995
SEKTÖR TOPLANTISI
357 %20 başlıyor hemen.
Salı günü 12/9 da teyid verilecek.
Ort. Vade 15/1.
15-17/9’a kadar yeni liste gönderecek Çanakkale.
Ay sonu listeler hazır hale geliyor. Karşılıklı teyid 20/9’a kadar.
5-10/10’da ... bitiyor.
10 Ekim Saat 15:00 Ege Seramik.
10/10 Kasım Aralık Ocak mutabık kalınarak liste postalanacak” 440

8. Toprak Grubu’nda bulunan 13.10.1995 tarihli belge, 07.09.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“10:30 Polat Holding Toplantı

13.10.1995 TARİHLİ TOPLANTI NOTLARI

1. 16.10.1995 tarihi itibari ile 357.000.- TL/m2 bazlı fiyatlardan %20 iskonto
ve 28 Şubat 1996 ortalama vade ile sipariş kabul edilecektir. 450
2. 16.10.1995 tarihinden itibaren Toplu işler için ilave iskonto
yapılmayacaktır.
3. Erken ödeme pirim sistemi 01.01.1996’dan itibaren kaldırılacak; yıl sonuna
kadar peşin nakit ödemeler için azami %20 olarak devam edecektir.
4. Herhangi bir promosyon uygulaması yapılmayacaktır.
5. İhracat fazlası, yaşlanmış stok v.b. ad altında farklı iskontolu satış
yapılmayacaktır.
6. Kalite kaydırmaları yapılmayacak, defolu adı altında normal kalitedeki
ürünler satılmayacaktır.
7. Fiyat dengeleri kontrol edilecek eş değer ürünler için minimum fiyat 460
seviyesi belirlenerek Kasım ayı için yeni bir fiyat listesi hazırlığı yapılacaktır.”

Belgenin üzerinde liste fiyatı, iskonto ve vadeye ilişkin notlar da
bulunmaktadır.

9. Toprak Grubu’nda bulunan, 1-2.11.1995 tarihli sektör toplantısının gündemine
ilişkin belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“GÜNDEM
470
1. Öngörülen kademeli fiyat artışı sürecindeki iskonto, ortalama vade ve
“peşin” fiyatların tespiti hususunun görüşülmesi:
a. Peşin piyasanın (üreticiden “direkt” peşin veya üreticiden “endirekt” peşin
spot piyasa) dağıtım imkanları kısıtlı yeni üreticilere teslim edilip edilmeyeceği
hususunun görüşülmesi ve benzer uygulamalara izin veren diğer üreticilerin
konumlarının tartışılması ve bu konuda bir prensip kararı alınması;
b. Fiyat artış kademelerinin zamanlaması ve oranların tartışılması;
c. Mevcut 95/C dönemi (?) uygulamaları ile (varsa) ters düşen yönlerin
tartışılması ve düzeltilmesi; (Yetkili satıcıların ileri aylara dönük mevcut ödeme
taahhütlerinin değerlendirilmesi; ödemelerinin yüklü olduğu ayların tespiti ve bu 480
07-64/794-291
12
durumun yaratacağı etkilerin tartışılması. 95/B dönemi ortalama ödeme vadelerinin
yaratabileceği sorunlar. Halen C dönemi siparişini kısmen toplamış durumda olan
üreticilerin durumlarının görüşülmesi, vb...)
d. Peşin fiyatın uygulanma tarzı ile alakalı yöntemlerin tartışılması ve tek tip
bir uygulamada görüş birliğine varılması.

2. Pazarlama ve Satış enstrümanlarının sadeleştirilmesi:
a. Birden fazla ve bazen mükerrer olabilen peşinat iskontolarının tek tipe
indirilmesi;
b. İskonto ve vade dışındaki: hediye promosyonu; mal fazlası promosyonu; 490
kalite kaydırması; (deneme üretimi, defolu, vitrifiye primi, vb...) uygulamalara son
verilmesi hususunun görüşülmesi.

3. Toplu iş pazarlama ve satış enstrümanlarının gözden geçirilmesi:
a. Mevcut durumun tespiti,
b. Üzerinde mutabakat sağlanan kademeli fiyat artışı sürecinde, toplu iş
iskonto ve vadelerinin de kademeli olarak belirlenmesi.

4. Dağıtıcı bayilerin iskonto ve vadelerinin yeniden tespiti:
a. Mevcut durumun tespiti, 500
b. Fiyat artış sürecinde dağıtıcı bayilerin azami iskonto ve vadelerinin tek tip
olarak yeniden belirlenmesi.”

Toprak Grubu’nda bulunan 1-2.11.1995 tarihli sektör toplantısına ilişkin
notlarda şu ifadeler yer almaktadır:

“1.11.1995
İSTANBUL POLAT RENAISSANCE HOTEL
SEKTÖR TOPLANTISI
Adnan Polat: 510
Üretim fazlası iç pazarda eritilmeye çalışıldığı için fiyat alınamadı.
357 20+10+5 Mart-Nisan 96 ort.
185- 195.000 TL KDV dahil spot piyasada
1996 sonu 179 Milyon m2 Üretim kapasitesi
1995 üretimi 105-107 milyon m2
1996 üretimi 135 milyon m2
1996 iç tüketim 60 milyon m2
Welco yatırımın %50 si ihraç ürünü olarak ele alıyoruz m2 fiyatı 2$
Üretim kısılması bile gündeme gelmeli.
$ fiyatı 1980 103 520
1994 150
1995 60
Tedbirler:
1) 1 aylık tatil bakım + izin
2) Seramik pazarının büyütülmesi çalışmaları KS
3) 1996 da enflasyon nispetinde zam yapılmalı ve kararlı birbirimizi
aldatmadan satmalıyız.

KS - Küçük üreticiler ile mücadele planı yapılmalı.
KS - Malın peşin fiyatını koyalım. 530
İlave iskontoların birini kaldıralım”
07-64/794-291
13

Belge ile birlikte toplantıya katılan teşebbüslerin, kapasite, üretim, iç satış,
ihracat, fiyat, iskonto, vade ve erken ödeme prim çizelgesine ilişkin olarak yaptığı
çalışmalar da bulunmuştur.

Toprak Grubu’nda bulunan 02.11.1995 tarihli belge bu çalışmalar neticesinde
alınan kararları ortaya koymaktadır:

“ALINAN KARARLAR (02.11.1995) 540

- Uygulanacak fiyat ve iskontolar.
- Kasım/95 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20+5+5 isk. Ortalama vade
15 Mart/96 (30/3)
- Aralık 95 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20+5 isk. Ortalama vade 15
Mart/96 (30/3)
- Ocak/96 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20 isk. Ortalama vade 15
Nisan/96 (30/4)
- Şubat/96 üretimi için 357.000 TL’lik listeden %20 isk. Ortalama vade 15
Mayıs/96 (30/5) 550
- Erken ödeme prim çizelgesi Kasım/95 için mevcut aylık prim oranları ile 120
güne kadar, Aralık/95 ayı için ise 90 günlük erken ödemeyi kapsayacak şekle
getirilecektir. (Listeyi Kale Pazarlama hazırlayacaktır.)
- 200.000 TL/m2 KDV dahil fiyattan satılabilecek ekonomik malzemelerin
listesi Kale Pazarlama tarafından hazırlanarak diğer firmalara da gönderilecektir.
Söz konusu ürünler üzerinde mutabakat sağlandıktan sonra yürürlüğe girecektir.
Ancak ilgili ürünler dışında ürünlerde benzer uygulamalar yapılmayacaktır. Konu ile
ilgili mutabakat 06.11.1995’te bir araya gelinerek yapılacaktır.
- İleriye dönük peşin ödeme iskontosu yapılmayacak; peşin ödeme iskontolu
vadeli ödemede alınmayacaktır. 560
- 13.11.1995 ve 21.11.1995 tarihlerinde yeniden toplanarak uygulamaların
seyri kontrol edilecektir.
- Satış esasları Kasım/Aralık-95 ayları için duyurulacaktır.
- İskonto ve vade dışındaki hediye promosyonu, mal fazlası promosyonu,
kalite kaydırması (deneme üretimi, defolu, vitrifiye primi vs.) uygulamalarına son
verilecektir.
- Üretici firmalar belirlenen maksimum vade ile büyük bayi küçük bayi
uygulamasını kendileri ayarlayacaklardır.
- Toplu işlerde bayiye uygulanan koşulların dışında bir uygulamanın
yapılmamasına ve taleplerin bayilerce mevcut koşullarla karşılanmasına karar 570
verilmiştir. Opsiyonlu olarak verilmiş toplu iş teklifleri 13.11.1995 tarihine kadar
sonuçlandırılacak olup, bu tarihten sonra bayi alış şartları geçerli olacaktır.
- Üretici firmaların sahibi bulunduğu mağazaların satış şekilleri de üretici
firma şartlarıyla aynı olacaktır.”

Toprak Grubu’nda bu kararları ihtiva eden bir not da bulunmuştur.

10. Toprak Grubu’nda bulunan “Sn: Tarık Özçelik Bey’in Dikkatine” başlıklı belge,
02.11.1995’te kararlaştırılan 06.11.1995 tarihli toplantının yapıldığını ortaya
koymaktadır: 580

“Sn: Tarık Özçelik Bey’in Dikkatine
07-64/794-291
14
06.11.1995 Günü Alınan Kararlar

Vadeli Satışlar
01- Kasım/95 satışları için 357.000 TL’lik listeden %20+5+5 ortalama vade 15
Mart 1996
Aralık/95 satışları için 357.000 TL’lik listeden %20+5 ortalama vade 15
Mart 1996
NOT: Büyük satıcıların çekleri 30 Mart 1996 tarihini geçmiyecek. 590
02- Erken ödeme prim çizelgesi aylık %7 üzerinden 90 günü aşmayacak
şekilde hazırlanacak.

Peşin Satışlar:
03- Kasım/95 satışları için 357.000 TL’lik liste üzerinden direkt %45 iskonto
Aralık/95 satışları için 357.000 TL’lik liste üzerinden direkt %38 iskonto
04- İleriye dönük peşin iskontosu yapılmayacak; peşin ödeme iskontolu
vadeli ödeme alınmıyacak.
05- 21.11.1995 tarihinde yeniden toplanılarak uygulamaların seyri kontrol
edilecek; 28.11.1995 tarihinde yapılacak toplantıda Ocak/1995 satış şartları 600
görüşmesi yapılacak.
06- İskonto ve vade dışındaki hediye promosyonu, mal fazlası, kalite
kaydırması (deneme üretimi, defolu, vitrifiye primi vs.) uygulamalarına son
verilecektir.
07- Fabrikalar toplu işlerde bayiye uygulanan koşulların dışında bir
uygulamanın yapılmamasına ve taleplerin bayilerce mevcut koşullarla
karşılanmasına karar verilmiştir. Opsiyonlu olarak verilmiş toplu iş teklifleri
13.11.1995 tarihine kadar sonuçlandırılacak olup, bu tarihten sonra bayi alış şartları
geçerli olacaktır.
08- Üretici firmaların sahibi bulunduğu mağazaların satış şekilleri üretici firma 610
satış şartlarıyla aynı olacaktır.
09- Dönemsel satış yapılmayıp aylık satış yapılmasına karar verilmiştir.
10- 06.11.1995 tarihinde alınan kararlar toplantıya katılan firmalarca
07.11.1995 tarih en geç saat 13.00’e kadar Çanakkale Seramik genel müdürlüğüne
fakslayacak ve Çanakkale Seramik bu faksların tamamı geldiğinde bayilere deklare
edilmesi için fabrikalara bildirecek fabrikalar sırayla aşağıda belirtilen tarihlerde
bayilerine satış şartlarını deklare edeceklerdir.
07.11.1995 tarihinde Çanakkale Seramik
08.11.1995 tarihinde Hitit, Ege, EKS Seramik
09.11.1995 tarihinde Serel, Uşak, Kütahya Seramik 620
10.11.1995 tarihinde Söğüt, Toprak Seramik

ALINAN KARARLARA İLAVE OLMASINI İSTEDİĞİMİZ MADDELER
01- Birinci maddede olan ilave iskontolarımız uygulamada olmadığı için
alınan kararın tek net fiatına bulup tek iskonto yapıp vademiz 90 gündür.
02- Üçüncü maddede bulunan peşin iskonto şartları 11 ve 12 aylar satışları
için okey diğer aylar için reel faizlerin üzerinde uygulama yapılmasını istiyoruz.
03- Yedinci maddeye göre 95/4 dönemine ait olan Kasım Aralık 1995 Ocak
1996 satışlarının bir bölümünü sattık bugünden itibaren satacağımız mallar için 3.
maddede alınan kararla satacağız. 630
04- Dokuzuncu maddeye görüşümüz dönemin yapılmasından tarafız yeni
yıldan itibaren dönemin devamından yanayız.
07-64/794-291
15
05- Anlaşmanın aksine teklif olduğunu iddia eden müşterilerin yanında ilgili
fabrikanın belirleyeceği yer telefon edilerek olayın yüzleştirilmesinin yapılmasını
istiyoruz bunun için aşağıda Bölge Müdürlüklerimizin telefonları belirtilmiştir.
Marmara Bölge Müdürü: Cengiz Gacaner Tel= 0212-2329471
Ankara Bölge Müdürü: Engin Bozdağ Tel= 0312-3105238 VEYA 3105817
İzmir Bölge Müdürü: Ali Dizdarer Tel= 0232-4331894 VEYA 4596061
Antalya Bölge Müdürü: Haydar Öztomruk Tel= 0242-2413737”
640
11. Toprak Grubu’nda bulunan 28.11.1995 tarihli belge, 6.11.1995’te
kararlaştırılan toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“28.11.1995
Sektör Toplantısı
Çank, Ege, Söğüt, Serel, Küth. Hitit
Çank. uygulamaya devam edelim.
Toplu işlerde ...
1 Aralıktan itibaren ikinci 5’i kaldırıyoruz.
Vitra Aralık çeklerini Şubat’a getiriyor. 650
Eş ürünler için Aralık ayında ürün sorumluları katılsın.
Alt fiyat grubu tespit edil...
Teminat primi
...
Teminat primi %1-3
Yıl sonu ciro primi %1-4
Seyahat ödülü
96 %8,5 prim

... uygulaması 660
A. proje ...+teşhir ...+...bedeli
B. proje ...
C. proje bedeli+uzun vadeli ürün

Habitat için ortak karar

% 32 iskonto Bartın 30/4
Adana 30/4

Primler için Aralık toplantısında görüşelim. 11-15 haftasında toplantı. 670
Çanakkale bildirecek, Söğütte yapılacak.”

12. Kale Grubu’nda bulunan 17.6.1996 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“ÜRETİCİLER TOPLANTISINDA ALINAN KARAR
1) Haziran-Temmuz ayı siparişlerini kapsayacak.
2) Fiyat 437000
3) İskonto %15
4) Ortalama vade 30/10 (15/11 Büyükler)
5) Erken ödeme aylık %7 680
6) 1/7/96’da yeni liste deklarasyonu

Not: Bir sonraki toplantıda nakliyenin bayiye bırakılması tartışılacak.”
07-64/794-291
16

13. Kütahya Grubu İstanbul bölgesi çalışanı Cengiz Gacaner’in, Yönetim Kurulu
üyeleri Erkan Güral ile Nafi Güral’a gönderdiği 25.06.1996 tarihli yazıda şu ifadeler
yer almaktadır:

“Sayın Erkan-Nafi Güral
690
25.06.1996 tarihinde Toprak Seramik Altunizade binasında yapılan toplantıda
öneri gündem maddeleri ve alınan kararlar:

KATILIM FİRMALAR:
Çanakkale Seramik
Toprak Seramik
Ege Seramik
Söğüt Seramik
E.K.S Seramik
Serel Seramik 700
Kütahya Seramik

ÖNERİ GÜNDEM
1. 17 Haziran 1996 toplantısında önerilen iskontoların %15’e geri çekilmesi
konusu,
2. Erken ödeme priminin bölerek 1.08 olarak uygulanması,
3. 01.07.1996 tarihli fiat listesi çıkarılması,
4. Nakliye giderlerinin bayi tarafından karşılanması; diğer promosyon konuları,
5. Satış hakkında şikayetlerin fabrikalar ile direk temas edilmesi,
6. Teminat primleri ve yıl sonu primler, 710
7. Dönem şartları.

TOPLANTIDA ALINAN KARARLAR
1. Çanakkale Seramik iskontonun %15 geri çekilmesi konusunu yeniden
gündeme getirdi. Bir önceki toplantıda alınan karar da yanlış alınan karar olarak
değerlendirme yapıldı. İskontonun yeniden %20 olması istendi. Bu öneriye Ege,
Kütahya Seramik harici hepsi kabul etti. Sebebi ise bayi satış yaparken liste
üzerinden yaptığı için şayet bu iskonto düşülürse satışta zorluk çekilir düşüncesi
hakimdi.
720
2. Erken ödeme priminin mevcut olan 19.56 aynı kalması katılımcı firmalarca
benimsendi. Bizim 1.08 uygulama yapmamız ise serbest bırakıldı.

3. Yeni fiyat listesi çalışmasını Çanakkale Seramik tarafından 03.07.1996
tarihine kadar hazırlanıp katılımcı fabrikalara gönderilecek.

4.
A) Nakliye giderlerinin tesbiti için fabrikalarda sevkiyatlara bakan müdürlerce
ayrı bir toplantı yapılıp bu toplantı sonrası tekrar pazarlama toplantısı gündem
maddesine gelmesi 730
B) Promosyon konusu ise uygulama yapılmaması ihracat artığı, üretimden
kalkan ürünler, satış şartları, cari fiyat listesi üzerinde verilen dönem şartlarına ilave
olarak %10 iskonto verilmesi, defolu satışlarda ise mevcut cari listenin üçüncü kalite
fiyatından (yer %20 duvar %15) ucuz satılması
07-64/794-291
17

5. Alınan dönem kararlarına uymayan fabrikalara müşteri yanından direk
telefon edilmesi benimsendi.

6. Teminat primleri ve yıl sonu primleri E.K.S. Seramik’in uygulamış olduğu 4
aylık dönemsel teminat primleri ve yıl sonu başarı primleri konusu sıcak karşılandı. 740
İleri bir toplantıda görüşülmek üzere her firma kendi bünyesinde görüşüp
değerlendirme yapılmasını...
Teminat primleri
Teminat mektubu: %3
İpotek : %2 4 aylık dönemde yapmış olduğu ciroya karşılık
Yıl sonu primi : %2 başarısına göre kıstelym uygulaması

7. Dönem Şartları:
A) Temmuz ayı sipariş kabul şartı
Liste : 437.000 TL Liste 750
İskonto : %20
Ödeme : 15.10.1996/30.10.1996
Satış ayları : Temmuz, Ağustos, Eylül
Peşinat iskontosu: 19.56 geri dönüş tablosu

B) Ağustos ayı sipariş kabul şartları
Liste : Hazırlanacak olan yeni fiyat listesi 507.000 TL. Liste
İskonto: %20
Ödeme : 30.11.1996/15.12.1996
760
Alınan bu kararları Kütahya Seramik olarak bizim üst yönetimde görüşmemiz
gerektiğini belirttim. Aynı şekilde Ege Seramik de görüşmeleri gerektiğini belirtti.

Bilgilerinize arz ederim.”

Kütahya Grubu Yönetim Kurulu üyesi Erkan Güral’ın 26.06.1996 tarihinde
gönderdiği cevapta şu ifadeler yer almaktadır:

“İst Bölge
Cengiz bey dikk 770

25.06.96 sektör toplantısı için düşüncelerimi aktarıyorum. Firmalara tek tek
telefon edip iletirsen ne düşündüğümüzü bilirler.

1- Kararlaştırılmış %15 iskontonun tekrar %20 olması kabul edilemez. Zira biz
müşterilerimize bu durumu tebliğ ettik. Şimdi nasıl geri döneriz. Nasıl izah ederiz.

2- Erken ödeme iskontosu için de aynı şey geçerlidir.

3- Yeni fiat listesinin 507 yerine 497 olması, psikolojik 500 bin sınırını 780
aşmamış olması bakımından faydalıdır.

4-
A- Nakliye giderlerinin müşteri adına fabrika tarafından ödenmesi, ve bir
anlamda, müşteriye, maliyeti fabrika tarafından karşılan kredi kullandırılması gibi
07-64/794-291
18
manasız bir uygulamaya son verilmesi akıllı ve gerekli bir davranış olacaktır.
Nakliyenin müşteriye ait olması istiyoruz.

B- İhracat artığı, üretimden kalkan ürünler vb. gibi namlar altında satış
yapılmasına kesin karşıyız. 790
Defolu ürünler, farklı bir ambalajla veya kutusu üzerinde defolu yazması
koşulu ile öneriyi benimsiyoruz. Bizim defolularımız markasız kutuların içindedir ve
bir yanlış anlamaya sebebiyet vermez.

5- Uygundur. Destekliyoruz.

6- Her fabrikanın başlatmış olduğu ve yıl sonuna kadar devam edecek bir
uygulaması var. Bu konuda alınacak karar 1.1.97’den geçerli olabilir.

7- 25.6.1996 toplantısında alınan kararlar doğrultusunda müşterilere gerekli 800
duyurular yapıldı. Hangi gerekçe ile değiştirebiliriz.”

14. Kütahya Grubu’nda bulunan belge aşağıdaki tablo şeklindedir:
07-64/794-291
19
X 1000 M2 SATIŞ

1996
ÜRETİMİ
31.12.199
5 STOK
4. AYLIK
ÜRETİM İÇ DIŞ
TOP
SATIŞ
30.04.9
6 STOK
KISILAN
ÜRETİM
KISILACAK
ÜRETİM
KISINTI
ORANI
(%)
96
TAHMİNİ
ÜRETİMİ
İÇ PAZAR
BAKİYE
İHR.
BAKİYE
31.12.199
6 STOK
96
TOP. İÇ
SATIŞ
96 TOP.
DIŞ
SATIŞ
KALE GRUBU(KS-KB) 46.000 6.000 10.900 7.800 4.250 12.050 4.850 4.150 1.500 12 40.000 18.150 11.750 4.050 25.950 16.000
EGE SERAMİK 22.600 3.500 6.343 4.281 2.312 6.593 3.250 300 1 21.520 8.719 6.188 3.520 13.000 8.500
TOPRAK SERAMİK 13.000 1.900 3.400 2.300 1.150 3.450 1.850 1.500 12 11.500 5.200 3.350 1.400 7.500 4.500
SÖĞÜT SERAMİK 10.000 1.035 2.840 1.306 971 2.277 1.683 200 600 8 9.200 3.694 3.529 735 5.000 4.500
EKS 8.500 1.000 2.400 1.723 566 2.289 988 260 140 5 8.300 4.438 1.850 723 6.161 2.416
HİTİT SERAMİK 4.750 430 1.050 675 425 1.100 300 0 4.750 1.825 1.775 480 2.500 2.200
SEREL SERAMİK 6.000 200 1.600 980 400 1.380 420 200 500 12 5.500 2.320 1.420 580 3.300 1.820
KÜTAHYA SERAMİK 8.000 960 1.600 2.314 126 2.440 1.055 445 19 6.500 4.746 274 0 7.060 400
SERAMİKSAN 2.500 215 725 635 88 723 217 108 92 8 2.300 1.165 412 215 1.800 500
BOZÜYÜK 3.800 500 1.026 606 270 876 830 222 400 16 3.178 2.391 394 17 2.997 664
TAMSA 8.000 150 0 8.000 5.000 3.000 150 5.000 3.000
TERMAL 1.000 0 1.000 900 0 100 900
UŞAK 2.800 40 940 809 106 915 42 160 40 7 2.600 1.493 292 -60 2.302 398
SERANİT 800 240 195 35 230 200 24 80 13 688 485 115 -142 680 150
EFES 1.250 269 205 205 64 0 1.166 495 500 -34 700 500
ANATOLİA 1.500 456 178 274 452 19 0 1.500 415 573 60 593 847
YURTBAY 1.700 0 1.350 1.100 250 0 1.100 250
TRUVA 0 0 0 0
KALYONCU 0 0 0
ALTINÇİNİ 1.200 50 45 45 5 100 8 1.100 555 450 50 600 450
TOPLAM 143.400 15.930 33.839 24.052 10.973 35.025 14.718 6.779 5.297 121 130.152 63.091 36.122 11.844 87.143 47.095
07-64/794-291
20
15. Kale Grubu’nda bulunan 24.3.1997 tarihli belge, Kaleseramik’in 1.4.1997’den
geçerli satış koşullarını Eczacıbaşı Grubu, Ege Grubu, Hitit, Kütahya Grubu, Serel,
Söğüt Seramik ve Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir.

16. Serkap Yönetim Kurulu’nun 24.06.1997 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde şu ifadeler yer almaktadır:
810
“30 Haziran 1997 günü saat 10:00’da Ege Seramik’in evsahipliği yapacağı
toplantıya geçen yıl olduğu gibi bu yıl da şirket bazında 1996 iç ve dış toplam
satışlarına, 1997 yılı beş aylık üretim ve stok ile toplam tahmini üretime vb. ilişkin
verilerin getirilmesine karar verildi.”

Serkap Yönetim Kurulu kararında bahsi geçen sektör toplantısının gündemi
Yüksel Seramik’de yapılan yerinde incelemede tespit edilmiştir:

“30 HAZİRAN SEKTÖR TOPLANTISI GÜNDEMİ
820
1- 1996 Yılı Seramik Sektörünün Genel Değerlendirilmesi
*Üretim, Kapasiteler, İhracat Durumları
*Yurt Dışı Satışlar ve Sorunları

2-1997 Yılı İle İlgili Durum Değerlendirmesi
*Üretim, Kapasiteler, İhracat Durumları
*Mevcut İç Piyasa Uygulamaları
*Sorunlar, Çözüm Önerileri”

Yüksel Seramik’de yapılan yerinde incelemede 30.6.1997 tarihli sektör 830
toplantısına ilişkin notlar da bulunmuştur:

“30.06.1997
SEKTÖR TOPLANTISI
Adnan Polat Bey açılış konuşmasını yaptı...

Ç.kale Seramik sektör değerlendirmesi için Tarık Bey bir değerlendirme yaptı:
- 1997 yılına 517.000 TL./m2. ettiğimiz listelerle girdik. Daha sonra 1 Nisanda
757.000 TL. listeleri uygulamaya koyduk. Ama bu gecikmeli oldu. Fakat çok
farklı uygulamalar yapıldı. Nitekim 15 Ekim ortalama vadelerinin Kasım-Aralık 840
aylarına kaydığını gördük. Şu anda sezonu yaşıyoruz. Onun için satış
problemi yok. Fakat son günlerde bazı şikayetler geliyor. Özellikle toplu
satışlarda rekabet var.
- Onun için Ç.kale-Ege ve diğer büyükler satış koşullarını gözden geçirmek
zorundayız.
- Bayi stokları yine yükselme seviyelerine geliyor.
- 757.000 TL/m2. listeleri 31.1.1998 kayıyor
- İç piyasa-ihracat dengesini mutlaka kurmalıyız.

Eczacıbaşı – Ahmet Yamaner: 850
- Tarık Beyin söyledikleri aynen bizim düşüncelerimizdir...
- 757.000 TL.’lik listeyi oturtmalıyız...
- İhracat şansımızı iyi kullanmalıyız.

07-64/794-291
21
Süleyman Caner: ...

Hitit – Ender Bey:
Sınai maliyet bugünkü fiyatlarımızı gözden geçirmeliyiz...

Yurtbay – Zeki Yurtbay: 860
...
Stokta olan fazla malları ucuz fiyattan/ucuza vermeyelim
20 milyon m2. fazla...
...
...hala pek çok mal piyasaya verilmektedir. 1. ve 2. kalite ... piyasaya
verilmemesi gerekir.
Öneri nedir?
... maliyet 4 $ ise

Süleyman Bey vadeli satışların sektöre yüklediği riski dile getirdi. 870

Erdal Akatay: Resmi kuruluş olduklarını ve uygun vadeli satış zamanı imkanı
olmadığını ifade etti.
a) Bu sektörde en fazla 2 ay vadeli fiyat diyelim anlaşma yapılma ve
uygulaması
b) Nakliyeler alıcıya ait olsun
c)

Suat Karavelioğlu:
757.000 TL./m2.’lik liste 880
6-7-8 ait Ekim 1997
Ortalama vadeler Kasıma kaymasın
6-7-8 ... üretimi ...
957.000 TL. liste çıkarılması ve bayiye ulaştırılması
957.000 TL. liste 1 Temmuzda başlayacak
Devamı Ocak 1998 olabilir

Seranitte yapısal sorunlardan bahsetti...

Sn. Adnan Polat... 890
200-210 milyon/m2. tüketim olacak
Kısa vadedeki çözümler nedir
Eğer verilen doneler doğru ise 20 milyon/m2. bir fazlalık var. Bunu nasıl
satacağız
Büyük firmaların üretimlerini kısmaları gerekir
Şu anda 757.000 uygulansın. 957.000 liralık listeyi yeni yıla girmeden bu
listeyi mutlaka uygulayalım.
Seramik tüketimini artıracak tedbirler alalım. Dernek bu konuda bir
organizasyon yapsın. Bir bütçe yapalım. 900 ... milyar toplansın. Reklama önem
verelim. 900
Sektördeki reel fiyatlar şu anda gerilemiş durumda (Süleyman Caner)
SERKAP Sektör Toplantısı 31.7.1997 Saat 10.00
Yer Polat Oteli Yeşilköy
Gündem: İhracatımızı nasıl artırırız. Sektörün krize girmesi durumunda ne gibi
tedbirler almalıyız.”
07-64/794-291
22

17. Kale Grubu’nda bulunan 12.12.1997 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“12/12/97
910
KALE
1) İlave sipariş durumunda çekler geri toplanıp yeni çekler 30/3-30/4 arası
alınacak.
2) İlave sipariş vermeyene + %7 iskonto yapılıp vadesi aynı bırakılacak.
3) İlave sipariş durumunda içerideki siparişlerine + %7 isk.; yeni siparişlere
30/3 30/4 vade alınacak ancak ilave iskonto uygulanmayacak.
4) Bu uygulama 26/12/97’de bitecek.
5) Troy uygulaması 1/1/98
6) İhracat fazlalıkları %20 + %10 + 1 ay vade
920
EGE
1) Max 1.250.000 m2 ek sipariş alacak (30/4 vade) (Toplu işde kullanılacak)
2) İhracat fazlalıkları %20 + %10 + 1 ay vade
3) 2. marka uygulaması (1/1/98)
4) 26/12/97’de uygulama bitecek

İNTEMA
1) 26/12/97’e kadar ... uygulama yok.

GENEL ŞARTLAR 930

1) Bundan sonra sektör toplantılarına TOPRAK çağırılmayacak.
2) Ortak deklarasyon yazılacak.
3) Toplu işler ...57-%20- %5-10 30/5 vade uygulanacak.
Standart üstünde toplu iş uygulaması yok
İNTEMA 97/4 %20+%12+%5 iskonto 30/5 vade ile satacak”

Kale Grubu, Eczacıbaşı ve Ege Grubu yetkilileri ile 12.12.1997’de yapılan
toplantının ardından 15.12.1997’de yetkili satıcılarına şu yazıyı göndermiştir:
940
“Sayın Yetkili Satıcımız,
Grubumuz kurulduğu günden beri piyasalarda yaptığı uygulamalarla daima
fiyat istikrarının oluşmasını ve korunmasını sağlamıştır. Son aylarda, sektörümüzde
bazı üreticilerin başlattığı farklı uygulamalar ise dengeleri bozmuş ve piyasalarımız
için en önemli unsur olan fiyat istikrarının ortadan kalkmasına neden olmuştur. Yakın
geçmişte de yaşadığımız gibi bu tür uygulamalar yetkili satıcılarımızın bir önceki
dönem bağlantıları ve stokları göz önünde bulundurulduğunda son derece sakıncalı
olmaktadır. Sektörümüzdeki tüm üretici ve satıcı kurumların istikrarlı hareket
etmesinin gerektiği bu ortamda, Grubumuz daha önce deklare ettiği satış koşulları ile
sizlere hizmet etmeye devam edecektir. Saygılarımızla” 950

Kaleseramik’in yine 12.12.1997 tarihli toplantıda kararlaştırıldığı üzere yeni
satış koşullarına ilişkin duyuruyu 26.12.1997’de yaptığı da tespit edilmiştir.

18. Eczacıbaşı Grubu’nda bulunan 03.02.1998 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:
07-64/794-291
23

“TOPLANTI NOTU

Düzenleyen: Berna Erbilek 960
Tarih: 03.02.1998

1- Sektördeki uygulamalara yönelik bilgiler şöyledir:

Firma İsmi Fiyat Listesi İskonto Vade Toplu İşler
Çanakkale 1.227.000.- %20 15.07 20+5 15.08
Toprak 1.227.000.- %20+10 15.09 20+10+10 30.09
Ege 1.227.000.- %20 31.08 20+5 15.09
Söğüt 1.227.000.- %20+10 31.07 20+10+5 31.08
Vitra 1.227.000.- %20 15.07 20+5 15.08
Kütahya 957.000.- %20+25 31.06
Tamsa 957.000.- %20 31.08
Hitit 957.000.- %20 15.06 20+5 15.07

2- Pazardaki bu çok uzun vadeler ve yüksek iskontoların karlılığı çok olumsuz
etkilediği bir kez daha dile getirildi. Söğüt ve Hitit’in bir sonraki toplantıya davet
edilmeleri ve Toprak’ı izler tutumlarının değiştirilmesi için görüşülmesi kararlaştırıldı.

3- Vitra’nın yeni dönem uygulamalarını duyurmuş olması nedeniyle bu yıl için 970
herkesin belirlediği sistemleri sürdürmesine, ancak 1999 yılı için Ekim aylarında
biraraya gelerek ortak uygulamalar tespit edilmesinin iyi olacağı görüşüldü (Primlerle
ilgili olarak).

4- Teminat primi konusunda Vitra’nın belirlediği sistemin uygun bulunduğu ve
herkesin sirkülerinde bunu izleyebileceği belirtildi.

5- Bu yıl içinde Çanakkale’nin Troy isimli ikinci markasına karşın Ege’nin de
Select markasını hazırladığı ve her iki kuruluşunda hemen uygulamaya
geçebilecekleri belirtildi. Bu ikinci markalarla ilgili fiyat uygulaması yer için 3.50 US$, 980
duvar için 3.75 US$ olup, peşin satılacak ve her ayın ilk günü TL fiyatı o günkü
kurdan belirlenecektir. Her iki kuruluşta bu ürünleri sadece münhasır nitelikteki yetkili
satıcılarına vereceğini ve toplam siparişin %10’unu geçmemesine dikkat edeceğini
belirtmiştir. İkinci markaya geçişte Vitra’nın seramik sağlık gereçlerinde izlediği yolun
örnek alındığı izlenimi doğmuştur.

6- Çanakkale Seramik İntema’nın diğer ürünlerinde yaptığı reel vade
uygulamasına karo seramik sektöründe de geçilebileceğini ancak uygulamada
vadenin siparişten itibaren başlatılmasının kendileri açısından uygun olduğunu dile
getirmiştir. 990

7- Mart ayı içinde 98/1 yeni fiyata geçilmesi konusunda prensip kararı alındı.
Bununla ilgili olarak 2 Mart 1998 saat 14:00’de Çanakkale Seramik’te toplantı
yapılması kararlaştırıldı.”

07-64/794-291
24
Yapılan incelemeler neticesinde29, yukarıdaki tabloda yer alan Kaleseramik
satış koşullarının gerçeği yansıttığı; ilerleyen bölümlerde yer verileceği üzere,
10.11.1998 ve 23.11.1998 tarihlerinde Eczacıbaşı Grubu, Ege Grubu, Hitit, Kale
Grubu, Serel, Söğüt Seramik ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile primlere ilişkin
olarak bir toplantı yapıldığı ve müşterek kararlar alındığı; Kaleseramik’in, “Troy” isimli 1000
ikinci markasını, 1998 yılı Şubat ayı içerisinde, belgede yer alan koşullarla piyasaya
sürdüğü; Kaleseramik’in 02.03.1998, Eczacıbaşı Karo’nun ise 4.3.1998 tarihli
1.600.000 TL’lik fiyat listelerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

19. Serkap Yönetim Kurulu’nun 21.4.1998 tarihli toplantısına30 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan notta şu ifadeler yer almaktadır:

“21.4.98
Serkap Y.K. TOPLANTISI
1010
Mehmet Sert – Yüksel Seramik’te (71 yaşında)
Erkan Güral – Güral Porselen
Tamer Sağıroğlu
Hüsamettin Onanç?
EGE – 1998 yılı ... borcu 7,9 trilyon.
1.850’lik listeden Toprak %35 Bozüyük - %40 Eskişehir Fab. iskonto yapıyor.
Kale grubunun hammadde maliyeti içinde nakliyenin payı %51’di. Şimdi %46’ya
indi. Nakliye % maliyeti %5 azaldı demektir.
Kale Yeni tesis – günde 10.000 m2
yılda 4 milyon m2 1020
Çanakkalenin şu anki stoku 3,5 mil. m2 – export
Bozüyük – 20 Aralıktan beri tatilde. Bayramdan sonra belki.
İş Bankası Yüksel’e yükleniyor şimdi.
Nevzat Çetin – Uşak
Erdal Akatay – Bozüyük
Ender Erel – Hitit
S. Caner – Kale”

20. Tamsa’da bulunan ve Serkap’ın seramik kaplama malzemeleri üreticisi
şirketlere gönderdiği yazıda şu ifadeler yer almaktadır: 1030

“Sayın Yetkili,
SERKAP Yönetim Kurulu’nun 12.05.1998 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
21 Mayıs 1998 Perşembe günü, saat 14:00’te Polat Renaissance Oteli’nde Sektör
Toplantısı yapılması kararlaştırılmıştır. Toplantı, Birlik üyelerimiz ile birlikte tüm
seramik kaplama malzemeleri üretici şirketlere de açıktır. Ancak, ekteki istatistiksel
verilere ilişkin anket formunu doldurup, 18 Mayıs 1998 Pazartesi gününe kadar
Birliğimize fakslayan şirketler bu toplantıya davet edileceklerdir.

29 Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden yazı ile, 1998-2002 yıllarına ait, “liste-fatura fiyatı, vadeli fiyat gibi
tüm ayrıntıları gösterecek şekilde, üretim ve satışı yapılan her bir seramik çeşidi için, değişim tarihleri itibarıyla
satış fiyatları”, “aylık ayrıntılı satış miktar tabloları”, “aylık ayrıntılı maliyet tabloları”, “değişim tarihleri itibarıyla
nakliye maliyetleri”, “bayilerine ilişkin ünvan, adres, telefon numarası ve faaliyet bölgesi bilgileri ile bayilik
sözleşmeleri” vb. bilgiler talep edilmiştir. 1998 yılının başlangıç kabul edilmesinin sebebi, teşebbüslerin bilgi
sunma yükümlülüğünü ağırlaştırmamaktır. Bu çerçevede, rekabeti kısıtlayıcı etkilere ilişkin analizler de 1998’den
itibaren yapılmaya başlanmıştır.
30 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Hitit, Kale Grubu ve Uşak Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
07-64/794-291
25
Not: Ayrıca daha önce göndermiş olduğumuz 1997 yılı Sektör Profili
Anketimizin de doldurulup en kısa zamanda fakslanmasını önemle rica ederiz. Bu 1040
anket formundaki verilerden 1997 yılı Seramik Kaplama Malzemeleri Alt- Sektör
profili düzenlenip, şirketinize de bilgi için gönderilecektir.

Seramik Kaplama Malzemeleri Sektör Toplantısı
Anket Formu

1998
Şirket :
31.12.1997 Stok, m2 :
1998 Kapasitesi, m2 : 1050
1998 Üretimi
İlk dört ay, m2 :
Yıllık program, m2 :
1998 ihracat
İlk dört ay, m2 :
Yıllık program, m2 :
31.12.1998 Stok m2 :
1998 İç piyasa m2 :
1998 Kapasite m2 :
1998 Üretim m2 : 1060

1997
31.12.1996 Stok m2 :
1997 Kapasite m2 :
1997 Üretim m2 :
1997 İhracat m2 :
31.12.1997 Stok m2 :”

Altın Çini ile Tamsa’da bulunan ve Serkap’ın seramik kaplama malzemeleri
üreticisi şirketlere gönderdiği yazıda şu ifadeler yer almaktadır: 1070

“12.05.1998 tarih ve Serkap/98-101 sayılı yazımızla 21.05.1998 tarihinde
Polat Renaissance Otelinde bir sektör toplantısı yapılacağını duyurmuş ve ekli anket
formlarının doldurularak Birliğimize gönderilmesini rica etmiştik. Anılan tarihte
belirtilen otelde, toplantı salonu temini münkün olamadığından sektör toplantısı 21
Mayıs 1998 Perşembe günü, saat 14:00’te The Marmara Oteli’nin Opera Salonu’nda
yapılacaktır.”

Yüksel Seramik’de bulunan belge gündemi, “Sektörle ilgili 1997 ve 1998 yılları
üretim faaliyetleri hakkında bilgi verilmesi / Üretici firmalarca mevcut piyasa 1080
durumunun değerlendirilmesi / Maliyetlerin düşürülmesine ilişkin izlenecek politika ve
stratejilerin tesbiti” şeklinde belirlenen toplantının katılımcılarını göstermektedir:

“Adı-Soyadı Firma Adı
1. H. Birim Esener Kale Grubu
2. Altuğ Akbaş Kale Pazarlama
3. Mustafa Tolon Kale Pazarlama
4. Halil Yakın Yüksel Seramik
5. Şefik Özcan Termal Seramik
07-64/794-291
26
6. Hasan Tatarlı Efes Seramik 1090
7. Mehmet Oğuzman Termal Seramik
8. Nurullah Ercan Ercan Seramik (Bozüyük Seramik)
9. Ertan Özker Ercan Seramik (Bozüyük Seramik)
10. Atalay Şahinoğlu Toprak Holding
11. Metin Savcı Toprak Seramik
12. Yüksel Güner Birlikler
Basri Sezer Birlikler
13. Erdal Akatay Ercan Seramik (Bozüyük Seramik)
14. Süleyman Caner Kale Grubu (Çanakkale Seramik)
15. Zeynep Bodur Okyay Kale Grubu 1100
16. Nevzat Çetin Uşak Seramik
17. Ender Erel Hitit Seramik
18. İbrahim Hızal Hitit Seramik
19. Mustafa Kıratlı Altın Çini
20. Sabit Acar Altın Çini
21. Suat Karaveli Polat Holding
22. Atilla Atalay Ege Pazarlama
23. Köksal Çınar Yurtbay Seramik
24. Ali Semiz Uşak Seramik
25. Hüseyin Marakoğlu Seranit A.Ş. 1110
26. İrfan Karaca Seranit A.Ş.
27. Rıdvan Altıparmak Kütahya Seramik
28. Ömer Atasayan Kütahya Seramik
29. Mustafa Şenyüz Efes Seramik
30. Hüsamettin Onanç Eczacıbaşı Karo Seramik”

Serkap ve Yüksel Seramik’de bulunan 21.5.1998 tarihli sektör toplantısı
tutanağında şu ifadeler yer almaktadır:

“Seramik Kaplama Malzemeleri Sektör Toplantısı Tutanağı 1120

Toplantı No: 3
Toplantı Tarihi: 21 Mayıs 1998 Perşembe
Toplantı Yeri: The Marmara Oteli, İstanbul
Toplantı Saati: 14:00
Katılanlar: Katılım listesi toplantıda dağıtıldı.

Süleyman Caner (SERKAP Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri Birliği
Bşk.)
Sn. Süleyman Caner 1997 yılı seramik kaplama malzemeleri alt sektörü genel 1130
değerlendirmesini yaparak, 1998 yılı beklentileri konusunda bilgi verdi.
Türkiye seramik kaplama malzemeleri sektörünün sağladığı gelişmelerle
bugün dünyada beşinci, Avrupa’da üçüncü ülke konumunda olduğunu ancak iç
tüketimin ve ihracatın sektörün büyümesine paralel gelişme gösteremediğini ifade
etti.
Sektörde öz sermaye devir hızının düşük olduğunu ve bunun bazı sıkıntılar
yarattığını, ABD’de 14, Avrupa’da 7 olan öz sermaye devir hızının Türkiye’de 3-4
olduğunu belirterek, girdilerin peşin satın alımına karşın ürünlerin uzun vadelerle
satılmasının bu durumu yarattığını vurguladı.
07-64/794-291
27
Ürün fiyatlarının reel olarak gerilediğini, bunun genel ekonomik konjoktürden 1140
kaynaklandığını, ancak üreticilerin haksız rekabet konusunda daha duyarlı olmaları
gerektiğini belirtti.
Kaplama malzemeleri ihracatının ülke ekonomisi açısından da önemli
olduğunu, 1 $’lık ithalata karşın 15-20 $’lık ihracat yapıldığını, katma değerin yüksek,
ürün kalitesinin dünya standartlarında olduğunu, Türkiye’nin dünya pazarlarında
hakkı olan fiyatı alabilmek için gereken özeni göstermesi gerektiğini belirtti.
Türkiye’de ekonomik ve siyasi önlemlerin ihracatı teşvike yönelik olmadığını,
İtalya ve İspanya gibi seramik üretimi ve ihracatında birinci ve ikinci sırada bulunan
ülkelerde devletin altyapı düzenlemeleri ve işleyişte gizli desteğinin bulunduğunu,
ancak, buna rağmen ihracatta isim, marka ve imajımızı yerleştirebilmek için gereken 1150
çabanın sarfedilmesinin önemine değindi.
Toplantıların sektörün sorunlarını müştereken tartışma açısından önemli
olduğunu, katılımın yeterli düzeyde olması halinde minimum altı ayda bir
yapılmasında yarar olduğunu ifade etti.
Sektörü büyütmek ve geliştirmek için uzun vadeli, akılcı, tutarlı politikalar
izlenmesini ve Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri Birliğinin sektöre daha iyi
hizmet verebilecek konuma getirilmesi gerektiğini belirtti.

Ender Erel (Hitit)
Sektörün sorunlarının üretimden değil iç ve dış satıştan kaynaklandığını, 1160
gerçekçi fiyat ve satış politikası benimsemenin gerekli olduğunu belirtti, bu
toplantıların sorunların müşterek çözümüne katkısı olacağına inandığını vurguladı.
Sektörün istikrarlı büyümesinde temel görevin üreticilere düştüğünü, hedeflerin
realist yaklaşımla saptanmasını, sektör ile ilgili çalışmalara verilecek bilgilerin titizlikle
hazırlanmasına özen gösterilmesini istedi.
1990 yılından sonra sektörde yaşanan yoğun rekabetin satış fiyatı, koşulları
ve maliyetlerin gerçekçi saptanmasını gerektirdiğini ifade etti.
Fiyat listelerinin peşin ve vadeli değerleri içermesinin zorunlu hale geldiğini,
vadelerin ve vade farklarının enflasyonun olumsuz etkisini en aza indirecek şekilde
düzenlenmesinin gerekli olduğunu vurguladı. 1170

Suat Karaveli (Ege)
Sektördeki yüklerin üreticiler ve dağıtım kanalları tarafından paylaşılmasını,
fiyat – maliyet – kar dengesinin doğru kurulmasını, sektör karlılığının %10’a ulaşması
halinde, bunun günün koşullarında iyi bir performans olacağını, günümüzde insana
yatırımın çok önemli olduğunu, işletmelerin çalışanların başarısıyla rekabete
dayanabileceğini, bu faktörü dikkate almayan şirketlerin geleceğinden endişe
duymak gerektiğini ifade etti.

Nevzat Çetin (Uşak) 1180
1990 yılından sonra sektör karlılık oranının yoğun rekabet nedeniyle gittikçe
düştüğünü, finansman sektörünün bugünkü yapısı ve faiz oranlarının yarattığı
olumsuz yüklerin maliyetleri çok artırdığını, sektörde arz-talep dengesinin daha
gerçekçi kurulması gerektiğini, sektör mensuplarının haksız rekabete fırsat
vermeyecek anlayışta olmasını, uygulanmayacak kararların alınmaması gerektiğini
ifade etti.

Hasan Tatarlı (Efes)
Sektörde işletme sermayesi gereksiniminin çok önemli boyutlarda olduğunu,
küçük üreticilerin bu konuya gereken önemi vermelerini, büyük üreticilerin talep 1190
07-64/794-291
28
fazlası üretimi eritmek için ürün zamları ve vadeleri zorlamamalarını, bu
olumsuzlukları gidermek için gereken önlemlerin alınması gerektiğini belirtti.

Nurullah Ercan (Ercan)
Arz- talep dengesinin üretim fazlalığı yaratmadan kurulmasını, stokların ürün
satış fiyatları ve vadeleri üzerinde baskı yaratmayacak düzeyde tutulmasını, satış
fiyatları ve satış koşullarının maliyetler dikkate alınarak gerçekçi yaklaşımlarla
belirlenmesinin gereğini vurguladı.
Stokların optimum düzeyin üzerine çıkmasının firmaları zorlayarak baskı
yaratacağını, kararların ekonomi kurallarının dışına taşmasına neden olacağını 1200
açıkladı.

Atalay Şahinoğlu (Toprak)
Bugün seramik kaplama malzemelerinde yaşanan sorunların çeşitli
dönemlerde diğer sektörlerde de yaşandığını, bu sorunların moral bozmadan
aşılabilmesinin gerekli olduğunu, ihracatın sektörün büyümesini sürdürebilmesi
açısından önemli olduğunu, sektör toplantılarının düzenleyici rolü bulunduğunu,
yapılan yatırımların atıl tutulmasının ekonomik olmadığını, maliyetlerin kontrolünün
çok önem taşıdığını, ancak bu bilincin henüz tam yerleşmediğini, sorunların dibe
vurmadan çözümünün gerekliliğini, rekabet ortamının sektörün bugünü ve geleceği 1210
için yararlı olduğunu, ancak bu rekabetin dostlukları zedelemeden sürdürülmesini,
satış fiyatı ve koşullarının maliyetlerle ilişkisinin doğru kurulması gerektiğini ifade etti.
Stokların optimum düzeyde olmasını, bu miktarın 1 - 1,5 aylık üretimi
geçmemesini, ihracatı artırmanın önemli bir çözüm noktası olarak görüldüğünü,
firmaların pazarı bozmamak koşulu ile ihracat artışını sağlayabileceklerini belirtti.

Zeki Yurtbay (Yurtbay)
Sektörde bulunan 20 kuruluşun birbiri ile kenetlenerek sorunlara ortak
çözümler arama yoluna gitmelerini, yapılan yatırımların verimli işletilebilmeleri için
ihracat artışının gerekli olduğunu, kapasite fazlalığının ihracat artışı ile 1220
değerlendirilmesinin önemini vurguladı.

Hüsamettin Onanç (Eczacıbaşı Karoseramik)
Sorunların çözümüne gerçekçi bakış açıları ile yaklaşılmasını, İtalya ve
İspanya’nın üretimlerinin %50-60’ını ihraç ettiklerini, Türkiye ihracatının ise henüz
üretimin 1/3’ü kadar olduğunu, ancak Türkiye’deki enflasyonun sonuçları
geciktirdiğini, genel ekonomide yaşanan olumsuzluklara rağmen ihracat konusunda
akılcı ve uzun vadeli politikalarla çözüme ulaşılabileceğini, sektördeki tüm
enstrümanların ortaklaşa saptanmasının mümkün olmadığını, ancak vadelerin
belirlenmesinde müşterek hareket etmenin önemli olduğunu belirtti. 1230
Sektör kapasitesinin %50’sine sahip olan ilk üç kuruluşun sektörün geleceğini
belirlemede lider konumunda olduklarını, bu kuruluşların akılcı politikalar izleyerek
sektörün önünü açmaları gerektiğini vurguladı.

Mehmet Oğuzman (Termal)
Günümüz ekonomik koşullarının maliyetlerin düşürülmesini zorunlu kıldığını,
yatırımların sektörün gelişimi dikkate alınarak tutarlı yaklaşımlarla yapılmasını,
ihracat artışının sektörün geleceği açısından önemli olduğunu, sektörün geleceğine
olumlu katkı sağlayacak kararlara katılmanın yararlı olacağını ifade etti.
1240

07-64/794-291
29
Şefik Özcan (Termal)
Maliyetlerin aşırı yükselmesinin, fiyat – maliyet ilişkilerinin olumsuz bir yönde
gelişiyor olmasının çözüm gerektirdiğini, Türkiye’de kişi başına düşen tüketimin
gelişmiş ülkelere göre çok az olduğunu, tüketimi artırmanın önemli çözümlerden biri
olacağını belirtti.

Erdal Akatay (Ercan)
Sektörün durumunun genel ekonomik politikalarla çok yakın ilişki içinde
olduğunu, hükümetin kararlarına bağlı olarak bazı olumlu gelişmelerin 1250
yaşanabileceğini ifade etti.

Ömer Atasayan (Kütahya)
Sektör içinde haksız rekabet yaratmadan ihracat artışı sağlanmasının gerekli
olduğunu belirtti.

İrfan Karaca (Seranit)
Dağıtım kanalları ve müşteriye hizmetin çok önemli olduğunu, ürün kalitesi
kadar hizmet kalitesine de yatırım yapılması gerektiğini, ihracatı artırmak için
gereken önlemlerin alınmasını, toplu tanıtıma, fuarlara toplu katılıma, AR-GE 1260
çalışmalarına ürün ve hizmet kalitesinin artırılması için yapılacak harcamalardan
kaçınılmamasına özen gösterilmesini istediklerini belirtti.

Hüseyin Marakoğlu (Seranit)
Şirketlerin ürün desenleri ve maliyetleri farklı olduğundan her şirketin kendi
koşullarına uygun politikalar çizmesinin yararlarını vurguladı.

Halil Yakın (Yüksel)
Sabit giderlerin çok yükselmiş olması dolayısıyla üretim dengesini maliyetlerle
ilişkilendirerek kurmak gerektiğini, sektörün üretim ve ürün kalitesinde önemli 1270
aşamalar kaydettiğini, günümüzde satış ve pazarlamanın önemli olduğunu, ihracatı
artırmak için yoğun bir faaliyet gerektiğini, İtalya ve İspanya’da ihracatta gizli bir
takım teşvikler bulunduğunu, bunların araştırılmasının yararlı olacağını belirtti.

Mustafa Tolon (Kale Grubu)
Türkiye’de yaşanan yüksek enflasyonun fiyatlara yansıtılamadığını, bayilerin
finansman maliyetlerinin yüksekliği dolayısıyla taşıyabilecekleri boyutta stok
tuttuklarını, şirketlerin stok politikalarını da bu çerçevede belirlemelerinin doğru
olacağını ifade etti.
1280
Zeynep Bodur Okyay (Kale Grubu)
Sektörün sorunlarının diğer sektörlerin sorunları ile paralellik gösterdiğini,
firmaların performans baskısı altında bulunduklarını, sorunlara sanayici mantığı ile
yaklaşmalarının gerekliliğini, hizmet sunmanın önemini, şirketlerin siyasi
istikrarsızlıkları kendi olanakları ile göğüslemeye çalıştıklarını, ihracatta uzun vadeli
politikaların önemini, ithalatın giderek önemli boyutlarda arttığını, bu konuda ciddi bir
araştırmanın yapılması gerektiğini, sektörde üretici kuruluş sayısının 22-23’e
çıktığını, dolayısıyla farklı seslerin bulunduğu bir sektörde müşterek sorunların
çözümünün daha zorlayıcı olduğunu, kişi başına tüketimin artırılmasının çok önemli
olduğunu belirtti. 1290


07-64/794-291
30
Erdal Akatay (Ercan)
Görüşülen konuların aciliyet sırasının belirlenmesini, diğer bazı sektörlerde
olduğu gibi fabrikaların bakımının belli bir dönemde ve toplu izinle birlikte
yapılmasını, bu uygulamanın arz talep dengesini olumlu etkileyeceğini, fiyatlarda
peşin ve vadeli ayrımının yapılmasının gerekliliğini ifade etmiştir.

Basri Sezer (Birlik)
Türkiye’de iç tüketimin gelişmiş ülkelere göre çok düşük olduğunu, tüketimin 1300
zaman içinde artacağını, bunun gereğinin yapılmasını, ihracatın İtalya ve İspanya’ya
göre henüz çok düşük düzeyde olduğunu, hedefin ihracatı bu ülkeler seviyesine
çıkarabilmek olduğunu, Türkiye’de tasarımın henüz istenilen konuma gelemediğini,
özgün tasarım yaratmanın çok gerekli olduğunu, Birliğe üye kuruluşların sayısının
artmasının Birliği güçlendireceğini, Birlikte sektörle ilgili bilgilerin oluşması için
kuruluşların zamanında ve daha özenli bilgi göndermelerini istemiştir.

Yüksel Güner (Birlik)
Birliğin faaliyetleri arasında olan mimar, inşaat mühendisi gibi seramik
ürünlerle doğrudan ilişkisi olan kişilere yönelik hazırlanan SERAMİKÇE Dergisi’nin 1310
yakında yayınlanmaya başlayacağını, Anadolu Üniversitesi’nde bir AR- GE ve
Tasarım Laboratuvarı kurulduğunu, dış fuarlarda ortak tanıtım için infostand ve
broşür hazırlandığını, döşemeciler için katalog ve kurs düzenlendiğini belirtti.

İbrahim Hızal (Hitit)
Fiyat artışlarında enflasyonun dikkate alınmasının, satış koşullarının piyasa
koşullarına göre belirlenmesinin gerekliliğini vurgulayarak, ihracatın önemsenerek
politikalarının belirlenmesini, bundan sonra yapılacak yatırımların mamul (ebat)
farklılaştırılmasının dikkate alınarak yapılmasını, toplu reklam yapılarak sektörün ve
ürünün tanıtımının yararlarını belirtti. 1320

SONUÇ
Sn. Ender Erel Başkanlığında Kale Grubu, Ege, Toprak, Hitit, Eczacıbaşı
Karoseramik, Kütahya ve Uşak’dan katılacak temsilcilerin oluşturacağı bir heyetle
görüşülen sorunların kapsamlı irdelenmesine ve çözüm önerilerinin hazırlanarak
sunulmasına karar verildi.”

Bu toplantının ardından, Yurtbay Seramik’in 29.5.1998 tarihli duyuru ile
5.6.1998’de, Ercan-Bozüyük Seramik ile Termal’in 1.6.1998’de, Toprak Grubu’nun
3.6.1998’de, Kaleseramik’in 5.6.1998’de, Seranit ile Yüksel Seramik’in 10.6.1998’de, 1330
Uşak Seramik’in 15.6.1998’de, Kütahya Seramik’in ise Haziran 1998’de fiyatlarını
artırdığı tespit edilmiştir.

21. Sersa Yönetim Kurulu’nun 06.08.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir31:

“Rekabet Kurulu nezdinde girişimde bulunularak, ilgili yasaların neler getirip,
neler götürdüğüne ilişkin, üyelerimizi bilgilendirmek üzere, Rekabet Kurulu, Sanayi
Bakanlığı, T.O.B.B., İ.S.O., İ.T.O. üst düzey yetkilileriyle; Serkap ve Sersa tarafından
müştereken, uygun görülecek bir Otel’in toplantı salonunda Panel düzenlenmesi 1340

31 Bu ve benzeri belgelere, 4054 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi çerçevesinde yapılacak değerlendirmeler için
yer verilmiştir.
07-64/794-291
31
kararlaştırıldı. Bu panele üye şirketlerin patronları ve üst düzey yöneticilerinin davet
edilmeleri uygun bulundu.”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 13.10.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Rekabet Kurulu’nun katılımıyla, Serkap ve Sersa tarafından müştereken
düzenlenmesi öngörülen panelin hazırlıkları için Genel Sekreter Sn. Basri Sezer’in
Ankara’da yetkililerle görüşmesine; toplantı tutanakları ile yapılan yazışmaların
rekabet yasalarına uygun olmasına özen gösterilmesine; Rekabet Yasası’nın üyelere 1350
dağıtılarak bilgilendirilmelerine karar verildi.”

22. Ege Grubu’nda bulunan 10.11.1998 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“10.11.98
Ç.Kale T. Özçelik
- Toplu işler arttı, Troy ve toplu işler ort. fiyatı düşürdü.
- Genel olarak işlerden memnunuz.
- Fayans fab. yer karosuna döndürmüşler. Yer karosunda ihracat
arttı. %60 yer - %40 duvar satıyorlar. 1360
- Dekor taklitçisi firmalar satışımızı azalttı. Aynı renk ürünler
sektörde taklit edilmemeli.
- 12. ayda yeni liste çıkacak. 15+15 iskonto yapılacak. 11. aya
oranla fiyat %4-5 artacak.
- Erken ödeme %6 dan 7’ye çıkarılacak, vf %8 de tutulacak.
- Geri dönüş+ temdit %20 oranında.
- Sorunlu ve uzayan ödeme sorunu %5 civarında.

E. Bayraktar İntema
Normu bu yıl istediğimiz oranlarda tutamadık arttı. 99’da Normun fiyatını 1370
arttıracağız. Karo’da taviz vermiyoruz gerekirse fırın kapatırız ama taviz yok. Tüm
ürünlerde vadeler sevk + 90 gün düşünüyoruz. Tüm iskontoları da %20 yapmayı
düşünüyoruz. Aylık fiyat yapabiliriz, tem güvence primini kaldıracağız sadece
performans primi vermeyi planlıyoruz. Maliyeti %2,5’un üstüne çıkmadan.
Münhasırlık (6 ayda bir) %3 prim vermeyi düşünüyoruz. Ancak bu primi fatura altında
yapmayı düşünüyoruz. Armatürde ucuz malzeme planlıyoruz. Vitra ile Norm arasına
bir ürün koyacaklarmış. Tem risk oranı %40. Geçen sene 19-20 idi. Teminat -
Ödeme düzgünlüğü - Büyüme oranı (önemli) Her yıl değerlendiriliyor. Palet iskontosu
devam edecek, oranları ile oynanabilir. 98’de bir önceki yıla oranla tüm ürünlerde
%15 ila 20 küçüldük. 1380
Norm yaklaşık %40’ı son ayda buldu. Yıl ortalaması %28. Ecz. Holding 99 enf
öngörüsü %72 devalüasyon beklentisi. Rekabetli ürünlerde %5 - ,= 67 gibi
düşünüyorlar. Miktarsal olarak 99, 98’den daha zor bekleniyor.

Ender Erel
%50 Yer, %50 Duvar. Yer stok yok duvar stoğu var. Ancak 10 ay itibariyle
kapasite arttı. 25X33 satışını başaramadık. Stok çoğunlukla burada toplandı. Stok
artmadığı için piyasa payını arttırdık ancak birim fiyatımız artmadı. Orta vadelerimiz
arttı bu anlamda topraktan olumsuz etkilendik. Fayans çift pişirim olduğu için
duvardan yere dönemiyoruz dolayısıyla yer duvar dengemizi bozduk. Avanti serisi 1390
1.090.000 net fiyatla satıyor yaşanan aya ödeme alınıyor. Genel uyg 20+10 isk Mart
07-64/794-291
32
ayı ödeme ile 15 Kasıma kadar satmayı planladık ancak Toprağın uygulaması sip
ve/veya sevk iptalleri başladı. Toprağın stoğu 9,5 mio m2. Halis beyden talimat bu
malın üstüne kar düşmeyecek. Trilyon/12 bayiler + 4 mağazalardan ciro istiyor.

Önder – Elmor
Miktarsal satış % yaklaşık 15 düşüş var. 99-98’le aynı adet satış bekleniyor.
Enf %60-65. Döviz aynen artacak. Prim sistemini sadeleştirmeyi ve birleştirerek yıl
sonuna taşımayı düşünüyorlar. Net nakit üzerinden prim vermeyi istiyorlar. Enf kaybı
telafi edilerek %7 gibi. Net nakit ve vadeli fiyat deklare edecekler. Ara vade koymak 1400
istemiyorlar.
Peşin 15 gün ödemeli. Vadeli sadece 60 veya 90 gün yapmayı planlıyorlar.
Artık özsermayeli bayi ile çalışmak istiyorlar. Yani tüccar ile. Sadece katalog kodlu
basıp yılda bir defa basıp ilaveten 12 adet fiyat listesi basacaklar.

Tarık Özçelik
Tem Primi – Münhasırlık - Yılsonu primleri devam ancak oranları ile
oynayacağız. Toplamda %25 azaltmayı planlıyorum. %75 gibi. 99 gibi riskli bir yılda
teminat alma ihtiyacımız var.
1410
* 23.11.98 15:30 Prim sisteminin tartışılması.”

23. Ege Grubu’nda bulunan 23.11.1998 tarihli belge, 10.11.1998’de kararlaştırılan
toplantının yapıldığını ortaya koymaktadır:

“23/11/1998
Sektör Toplantısı

Mustafa Tolon, Engin Bayraktar, Cüneyt Bey – Söğüt Seramik, Metin Savcı,
M. Taner, A. Atalay, Önder Bey, Edip Kefli, Ender Erel. 1420

Kale – Tolon

Teminat Münhasırlık Yılsonu performans
2 3 2-4 arası = 10 98
Mektup 2
İpotek 1 3 2 (max) = 6 99 uyg.

4 ayda bir 6 ayda bir Yılda bir defa
1430
Teminat masrafları bayiye aittir.
Enf. %70,
Fiyat artışı %65

Eczacıbaşı – E.Bayraktar

Teminat: Münhasırlık: Yılsonu performans
İpotek %2 6 ayda bir genel 2-3 = 5 maximum.
Mektup %3 ciro üzerinden %3
Tem / Risk 1440
oranı %40’ı aşana
prim yok.
07-64/794-291
33
Kalkıyor. Tem/risk Özel seçilecek. Ciro primi
oranı %40’ı aşarsa Fat altı %2,5 %2,5
sevkiyat kesiliyor. özel iskonto Bir yıl önceki büyümeyle
(sebep karo mağduriyeti) ilgili TEFE+TÜFE= /2
100-110-%2
110-120-%3 = 4/5 ortalama
120- %4
Bölge bazında İntema 1450
büyümesine paralel olarak

... kararı alıyorlar.

Vermemek mümkün değil, tem hariç mutlaka verilecek.

Enf %72.
Fiyat Artışı Enf - %5.
Tüm ürünlerde %20 tek iskonto yapılacak, Karoda palet ind sürecek.
Lüks ürün primi sürecek (%50) Vade sevk + 90 gün 1460
Norm Vit fiyatları yukarı çekilecek. Bergama ile Norm arasına ara fiyatlı
Akdeniz ürünü konulacak.
Satış koşulları 99'da aylık olarak deklare edecekler.

SSS – Cüneyt Bey

Münhasırlık, Ciro Primi kalkıyor, Dönem siparişini kaldırmışlar reel olmayan
siparişi kabul etmiyor. 0 stokla çalışıyorlar. Sip esnasında %10 sevkten 25 gün
sonrasına KDV alınıyor. En fazla üç ay vade yapılıyor.
1. aya %40 1470
1.273.000 lik 2. aya %35 Sevkiyattan itibaren
listeden 3. aya %30
Hep peşin %45
Sipariş iptalinde %10 avans yanıyor.
Bayiden her ay sonu itibarıyla stok durumu istiyorlar.
Son fırın açılmamış. 550.000 m2 aylık üretim.
400.000 ihracat. 150.000 m2 iç pazara veriyorlar.

Toprak Seramik – Metin Savcı
1480
Teminat primi 6 ayda bir
Performans primi 1-5 arası Yıl sonu primi toplamda %2,5
Lüks ürün primi (Yıl sonunda)
Yeni verilecek teminatı teşvik etmek için bir model gerekli. Münhasırlık primi
yok. Oranlar aynı kalır sistem devam eder.

Hitit Seramik – Ender Erel

Tem Mektup / Risk oranı %40
İpotek / Risk oranı %60 1490
Seramik kotasıyla %2
%1-5 Yıl sonu ciro primi Toz grubu kotasıyla yi
Dekor kotasıyla geçmiyor
07-64/794-291
34
Protestosuzluk primi %1 Yılsonu primi
Tüm şahsi ve müşteri evrakları için
Üst limit %1 ksız.

Elmor – Edip Kefli

Teminat %2-3 %5 ortalama 1500
Performans %1-4 (ciro kademelerine göre) 98’deki
Münhasırlık %1-2 uygulama
99’da maximum %2’yi aşmamak niyetindeler
99’da 3,5-4 Teminat %1 GMİ, 2 BTM ( net ciro üzerinden)
arası realize Performans %0,5-2,5 arası (net nakit ciro üzerinden)
olacak Münhasırlık %1
Yeniden değerleme yıllık oranını kullanmayı
makul görüyorlar.

Sonuç – Müşterek Karar 1510

Teminat GMİ %1
BTM %2
Risk limiti BTM %40
ortalama %40’ın altına düşmemeli.
GMİ %60
Performans (2) – Münhasırlık (3) – Yıl sonu Primler Toplamı = 0-5 arası”

Yapılan incelemeler neticesinde, Kale Grubu’nun 1998 yılında %2 oranında
verdiği ipotek senedi teminat primini, 1999’da %1,5’a; 1998’de %3 oranında verdiği 1520
teminat mektubu teminat primini ise, 1999’da %2’ye düşürdüğü tespit edilmiştir.
Keza, 1998 yılında bayilerin satış miktarlarına göre verilen yıl sonu primi minimum
%2-maksimum %4’ken; 1999’da %0,5; 1; 1,5 ve 2 olmuştur. Benzer şekilde, Toprak
Grubu 1998 yılında %2 oranında verdiği ipotek senedi teminat primini, 1999’da,
%1’e; 1998’de %3 oranında verdiği teminat mektubu teminat primini ise, 1999’da
%2’ye düşürmüştür. Keza, 1998 yılında bayilerin satış miktarlarına göre verilen yıl
sonu primi maksimum %5’ken; 1999’da %4 olmuştur. Eczacıbaşı Grubu da, 1999’da,
yukarıdaki belgede yer alan prim sistemini uygulamıştır. Bu toplantının ardından
Kaleseramik’in 27.11.1998’de, Eczacıbaşı Karo’nun 30.11.1998’de, Ege Seramik’in
ise 01.12.1998’de fiyatlarını artırdığı da tespit edilmiştir. 1530

Bu noktada, Uşak Seramik Pazarlama Müdürü Haluk Kalaycı’nın, Genel
Müdür Nevzat Çetin’e sunduğu 11.12.1998 tarihli yazıya yer verilmelidir:

“Sektörümüzde erken ödeme primleri 23.11.1998 tarihinden itibaren geçerli
olmak üzere 30 günlük %7,50 oranına göre yeniden düzenlenmiş bulunmaktadır.
Finansman ihtiyacımızın karşılanması ve bayii risklerinin düşürülmesi amacıyla
bugünden geçerli olmak üzere erken ödeme primimizin bu orana göre uygulamaya
alınmasını tensiplerinize arz ederim”
1540
Söz konusu yazının ekinde, Eczacıbaşı ve Kale gruplarının erken ödeme
primlerini %7,5 oranına göre belirlediklerine ilişkin “Erken Ödeme Prim Çizelgeleri”
de sunulmuştur.

07-64/794-291
35
24. Sersa Yönetim Kurulu’nun 8.12.1998 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Rekabetin Korunması Kanunu ve Rekabet Kurulu ile ilgili olarak Birlik
tarafından düzenlenen Panel hakkında bilgi verildi.”
1550
Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.1.1999 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile ilgili 4 Aralık 1998 tarihinde The
Marmara Oteli’nde düzenlenen panel konusunda Genel Sekreter Sn. Basri Sezer
tarafından bilgi verildi.”

25. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.1.1999 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:
1560
“1998 yılı itibariyle üretim ve satış değerleri konusunda Sn. Ender Erel
tarafından, 14.1.1999 tarihinde yapılacak sektör toplantısında, büyük ölçekli firmalar
haricindeki firmalara ait bilgilerin toplanması, büyük ölçekli firmalarının bilgilerinin de
derlenip konsolide edilerek üyelere dağıtılması uygun bulundu.”

Serkap Yönetim Kurulu kararında bahsi geçen sektör toplantısının gündemi
Altın Çini ve Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunmuştur:

“Ülkemizde kendisini hissettiren ekonomik krizden, sektörümüzün fazlası ile
etkilenmemesi adına alınması gereken tedbirlerin görüşülmesi ve karşılıklı fikir 1570
alışverişinde bulunulması için 14 Ocak 1999 Perşembe günü saat 12:00’de Ceylan
Intercontinental Otelinde toplantıya teşriflerinizi, bu vesile ile toplantının devamındaki
iftar yemeğimize iştiraklerinizinizi rica ederiz.
Sayın Misafirimiz,
Toplantımızın net ve sağlıklı olması adına, tarafımızca öneri gündem
maddeleri hazırlanmış olup aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. Görüşülmesinde fayda
gördüğünüz başka konular var ise, toplantıya başlamadan önce belirterek gündeme
alınması için katkılarınızı rica ederiz.

GÜNDEM 1580

1) Sektörün genel sorunlarının görüşülmesi,
a) Enerjinin maliyetlerimizdeki payı ve alınması gereken önlemler,
b) Etibank’dan yapılan alımlardaki satın alma şartlarının görüşülmesi,
c) Sektörde yeni yapılacak yatırımların görüşülmesi,
2) Piyasanın genel durumunun görüşülmesi,
3) Arz talep dengesinin görüşülmesi,
4) Talebin artırılması için yapılması gereken çalışmaların görüşülmesi.

Bu toplantıya olan katılım ve katkılarınızdan dolayı sektör adına teşekkür 1590
ederiz.
İbrahim Hızal – Hitit Seramik A.Ş. – Murahhas Aza”

Yüksel Seramik’de yapılan yerinde incelemede bulunan söz konusu toplantıya
ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:
07-64/794-291
36

“... ARZ- TALEP DENGESİ
Ç. Kale + Kalebodur 50 40
Vitra(Eks) 10 6
Toprak 23 22 1600
Ege 22 18
105 86
Üretim 75
161 milyon/m2

Tamer Sağır: Müşterek bir pazarlama yapılmasını teklif etti.
Abdullah Bey: Arz – talep dengesini kuralım.
Ercan Seramik – Nurullah Ercan: Üretim kısıtlaması yapalım.
İbrahim Hızal: Belli bir ayda tatil yapalım. Böylece bir üretim kısıtlaması
doğmuş olacaktır. 1610
...
Termal Seramik – Mehmet Oğuzman: Bu toplantılar çok oldu. Ama netice
alamadık. Neticeyi piyasa koşulları belirler. Senenin belli bir zamanında fabrikaları
tatil yapalım. Ancak bu kafi değil. ... ithali kontrol etmek lazımdır. Enerji fiyatlarını
kontrol etmek lazımdır. Bunun için dernek çatısı altında aktif olmak lazımdır.
Sektörün ihracat potansiyelinin artırılması lazımdır. İhracatı artırmak lazımdır.
Hasan Tatarlı: Şirketinin zor durumda olduğunu söyledi
...
İbrahim Bey’in İstekleri
1) İskontoların 20’ye indirilmesi, 1620
2) Vadelerin ort. 90 günü geçmemesi,
3) Peşin ödeme iskontosunun 90 gün dikkate alınarak geriye dönüş oranı
dikkate alınacak,
4) Enflasyon oranında zam yapılacağının ve 3 ayda bir yeni listelerin deklare
edileceğinin piyasalara duyurulması,
5) Bayi alış fiyatının nakliye hariç olarak tesbiti,
6) Yeni fiyatların ... fiyat listesi olacağının ... gerekiyor.
Beyaz fiyatlarının yükseltilmesi
7) 1.600.000 TL/m2 lik liste ... kaldırılması gerekiyor.
8) Peşin iskontosunun 1-2 puan daha düşük olması ve ort. vade iskontosunun 1630
%15 olmasının diğer büyüklere iletilmesine, çünkü Ç.kale, Ege, Toprak, EKS’ye
bildirilmesi.
9) Mehmet Bey (Sert)
İbrahim Hızal
Ender Erel
Erkan Güral
Bir komite oluşması için yukarıdaki kişilerin seçilmesi ile bayram sonrası ilk
hafta içinde bu şirketlerle görüşülecek ve ilk fırsatta toplantıya (...) çağırılacak.
10) Yıl sonu prim sisteminin standart olması esastır.
11) Yıl sonu prime hak kazanabilmek için şartlar tespit edilecek. 1640
12) Fiyatlar Ç.Kale ve diğerleri ile görüşülüp bize fax ile bildirilecek.”

Altın Çini’de de benzer notlar bulunmuştur.

07-64/794-291
37
14.1.1999 tarihindeki toplantıda alınan kararlar ve katılımcılar, Yüksel Seramik
Genel Müdürü Halil Yakın’ın, Yönetim Kurulu üyesi Yılmaz Sazak’a gönderdiği
yazıda yer almaktadır:

“Sayın Yılmaz Sazak Bey’in dikkatine!
Sektörün içinde bulunduğu durumu değerlendirmek ve alınması gereken 1650
önlemler hakkında görüşmelerde bulunmak üzere 14.01.1999 tarihinde ekli listede
görülen üretici temsilcileri ile Ceylan International Otelde yapılan görüşmeler
sonunda alınan kararlar ekte olup, bu kararları Çanakkale Seramikten Sayın İbrahim
Bodur, Toprak Seramikten Sayın Halis Toprak, Ege Seramikten Sayın Adnan Polat
ve Eczacıbaşından üst düzeydeki yetkililerle görüşmek üzere Sayın Mehmet Sert
Bey’in başkanlığında oluşturulan komite bu hafta veya önümüzdeki hafta bu
görüşmeleri yapmak üzere mutabık kalmışlardır. Ancak toplantıya katılan firma
temsilcileri, büyük olarak adlandırılan bu firmaların anlaşması olsa dahi bu
anlaşmalara uyacaklarından emin olmadıklarını ifade ettiler. Fakat Sayın Mehmet
Sert Bey’in görüşmeleri sırasında bu firmaların ikna edileceğini ve görüşmekte fayda 1660
olduğunu ve netice alacaklarından ümitli olduğunu ifade etmişlerdir. Bilgilerinize arz
ederim. Saygılarımla,
Halil Yakın – Genel Müdür

14 Ocak 1999 Tarihli Toplantıya Katılanlar
Altın Çini 3 kişi Sn. Hüseyin Taşpolat
Sn. Mustafa Kıratlı
Sn. Sabit Acar
Anatolia Seramik 1 kişi Sn. Abdullah Kocdur
Efes Seramik 1 kişi Sn. Hasan Tatarlı 1670
Ercan Seramik 1 kişi Sn. Nurullah Ercan
Hitit Seramik 2 kişi Sn. İbrahim Hızal
Sn. Ender Erel
Kütahya Porselen 1 kişi Sn. Erkan Güral
Söğüt Seramik 1 kişi Sn. Osman Gürel
Tamsa Seramik 3 kişi Sn. Tamer Sağır
Sn. Hüseyin Aksoy
Sn. İsmail Adalı
Termal Seramik 3 kişi Sn. Mehmet Oğuzman
Sn. Ünal Çetinkaya 1680
Sn. Yılmaz Aykac
Yurtbay Seramik 3 kişi Sn. Zeki Yurtbay
Sn. Köksal Çınar
Sn. Mustafa Girgin
Yüksel Seramik 2 kişi Sn. Mehmet Sert
Sn. Halil Yakın

TOPLANTI NOTU

Aşağıda isimleri yazılı fayans ve seramik üreticilerinin katılımı ile 14.01.1999 1690
tarihinde yapılan, sektörümüzün ülkemizde yaşanan ekonomik krizden fazlası ile
etkilenmemesi adına alınması gereken tedbirler aşağıdaki şekilde müştereken kabul
edilmiştir.

Bu konuların takibi ve müzakeresi için:
07-64/794-291
38

Sayın Mehmet Sert Yüksel Seramik
Sayın İbrahim Hızal Hitit Seramik
Sayın Erkan Güral Kütahya Seramik
Sayın Ender Erel Hitit Seramik 1700

yetkili kılınmışlardır.
1- Seramik Kaplama Üreticileri Derneğinin (Serkap) daha verimli çalışması ve
tüm üreticileri Dernek’e üye yapmak ve birlikteliğin şartlarını görüşmek üzere Serkap
Yönetim Kurulu’ndan en kısa süre içinde toplantı talebinde bulunulmasına,

2- Sektörümüzün ürünlerine olan talebin arttırılması ve tüketicilerin
bilinçlendirilmesi için reklam ve bu gibi çalışmalarla organizasyonların müştereken
yapılmasına,
1710
3- Sektörümüzde yapılan yatırımların ayakta durabilmesi için ihtiyaç duyulan
stratejilerin tesbitine,

4- Sektörümüzdeki üretimin daha verimli ve çalışanlarımızın sosyal
standartlarının yükseltilebilmesi, fabrikalarımızdaki makina ve ekipmanlarımızın uzun
süreli çalışabilmesini temin için standart bir tarih ve süre belirlenerek makina bakım
ve toplu izin yapılmasına,

5- Seçilen kişiler ayrıca:
- İskonto oranlarının düşürülmesi, 1720
- Ortalama vadelerin 90 gün civarında tutulması,
- Senede 3 veya 4 sefer enflasyon oranlarında yeni listeler çıkarılması,
- Bayii alış fiyatlarının Nakliye hariç olacak şekilde tespit edilip
edilemeyeceğinin,
- Yıl sonu prim sisteminin standart olabilirliğinin görüşülmesi
- Yıl sonu prime hak kazanabilmek için şartların neler olduğu gibi konularında
görüşmelerde gündeme getirilmesine

karar verilmiştir.”
1730
Söz konusu toplantıya katılan teşebbüs yetkililerinin imzalarının da yer aldığı
benzer içerikli belgeler Yüksel Seramik’in yanısıra Altın Çini ve Tamsa’da da
bulunmuştur.

Yapılan incelemeler neticesinde, Hitit ile Kütahya Seramik’in 01.02.1999 tarihli
fiyat listelerinin bulunduğu; Termal’in 09.02.1999’da fiyatlarını artırdığı; Tamsa ile
Termal’in 1999 yılından itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerinin
alıcılara ödetildiği tespit edilmiştir.

26. Serkap Yönetim Kurulu’nun 11.05.1999 tarihli toplantısına32 ilişkin olarak 1740
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“11.5.1999
SERKAP

32 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Hitit, Kale Grubu, Toprak Grubu, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik
yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
07-64/794-291
39
...
18 Salı 14’te Çanakkale’de toplantı (Şükran Hn.
Metin Bey vardı)
(Ecz – Ege – Topr. – Kale – Yüksel)
...
Yüksel sınai maliyet 2,2 1750
Toprak 2
2,2 sınai
x1,3 Ticari
2,86 + Amortisman
3,8 $ peşin satılmalı ki zarar edilmesin.
...
Kalenin 80 mil. $ alacağı var piyasadan
Ortalama vade 105 gün 3,5 ay ortalama vade.
Kale listeyi 1.800 den 2.300’e çıkarıyor.
... 1760
GRANİT
Türkiye 98 kapasitesi 8,6 mil. m2

96 97 98 99
Kap. 8,600
(7.000)
Üretim 5.250
KKO %75
İç satış 2.500
İhr. 2.500 1770
...
99 GRANİT
Kap. Ür. İç Dış
Kale 2000 1300 480 860
EKS 1300 570 802
Ege 2000 1000 1000
Seranit 1500 1000 500
Granist 600 500 100
6700 3550 3262”
1780
27. Altın Çini’de bulunan 24.05.1999 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“24.05.99
Sektör Toplantısı – Hitit Binası

1) SERKAP’da yeni oluşturulan yönetim kurulunda büyük üreticilerin dışındaki
daha iyi duruma gelindi.
2) Fiyatlar:
1.600.000’lik listeden 2.300.000’lik listeye geçildi. 01.05.99 dan itibaren
Çanakkale katı şekilde uygulamaya aldı. 1790
3) Nakliye fiyatlarının şirketlerin fiyatlarının dışına alınması.
4) Kapasitelerin arz talep dengesine göre ayarlanması.
5) Listelerin ortak uygulanması.
6) Peşin fiyat listesi $ olarak oluşturulması
3,5 $ peşin.
07-64/794-291
40

- Troy serisinde iskontolardan sonra 1.260.000 TL gibi bir rakama geliyor.
Maliyetlerde aşağı yukarı (Şu anda Çanakkalenin uygulaması)
- Haziran ayında Troy serisi 1.580.000 TL olacak. Çanakkale gurubu buna söz
verdi. 1800
(Çanakkale Seramiğin bizim dışımızdakiler olarak ortak karara varın. Biz de 91 güne
vadeyi çekeriz şeklinde sözü var – M. Sert)
3 Mayıs fiyat listesi genelde 15 + 6 iskonto.
15 Eylül tarihine kadar vade.
İskontoların alt limiti %2. Üst limiti %12 olacak. Bunun yanında %3 prim
öngörüyorlar. Münhasırlık indirimi? Erken ödemeye aylık %6,5 geri dönüş.

Toplantıda bulunmayanlar: Termal Seramik +, Seramiksan -, Söğüt Seramik
+, Tamsa +, Graniser.
Yer seramiği üretmeyen 2 firma: Altın Çini ve Pera Seramik. Bizden söz 1810
istenirken bunun dikkate alınması.”

İlgili belgenin ekinde söz konusu toplantıya katılan teşebbüs yetkililerinin
isimleri de bulunmaktadır:

“1- İbrahim Hızal Hitit Seramik
Ender Erel Hitit Seramik
2- Nevzat Çetin Uşak Seramik
Hüseyin Dernek Uşak Seramik
3- Mustafa Girgin Yurtbay Seramik 1820
Süleyman Toker Yurtbay Seramik
4- Erkan Güral Kütahya
5- Hasan Tatarlı Efes Seramik
6- Abdullah Koçdur Anatolia Seramik
7- Ertan Özker Ercan Seramik
8- İsmail Nezir Pera Seramik
9- Mehmet Sert Yüksel Seramik
Halil Yakın Yüksel Seramik
10- Sabit Acar Altın Çini ve Seramik
Hüseyin Taşpolat Altın Çini ve Seramik” 1830

Altın Çini’de bulunan 24.05.1999 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır:

“24/05/1999
Sektör Toplantısı – Hitit Binası

1- Serkap yönetiminde çoğunluk sağlandı.
2- Ocaktan beri 2300 lük listeye gelindi.
3- Nakliyenin ayrılması – Çanakkaleden dolayı çok zor. 1840
4- Kapasitenin ayarlanması – olumsuz.
5- Beyaz (15/20) nin düşük tutulması (Biz yüksek tuttuk ...)
6- Peşin( $) listesi (3,5 $ taban, peşin satış)

1- Çanakkale Troy serisini listeden 1.260.- TL/m2’ye satıyor. Mayıs’ta 1400,
Haziran’da 1580 TL/m2 Troy.
07-64/794-291
41
2- LPG’ye 4 ayda dolar bazında %40-50 (0,17-0,25 $) zam geldi.
3- Piyasada genel rahatsızlığım Toprak’tan. Çanakkale den değil.
4- Yer seramiğimizin olmayışı dezavantajı var.
1850
Serkap üyesi olmayanlar + Toplantıya katılmayanlar
1- Katılmayanlar: Termal, Seramiksan, Söğüt, Tamsa, Graniser.
2- Eski bağlantım 120.000 m2’dir. 21/05/99 da bağlantıyı kestim. Fiyatın
yakışanı 1.600 min.dur.

Rahatsızlık veren konular: LPG+Nakliye+KDV’nin mutlaka tahsili, satış
rakamı.

1 aylık bir sabırla bayi saltanatına son verebiliriz.
1860
Peşin satış fiyatı Haziran sonuna kadar min 1.450 +KDV net. (1. Kalite) 1
Aylık vade %6,5.

- Yeni fiyatın peşin 1.450.000 + KDV olması gerekiyor. Şu anda Çanakkale
1.260.000 + KDV olarak Çanakkale uyguluyor.
- Toprak 20+10 iskonto uygulayacak.
- $ bazında fiyat tesbiti.
- LPG ve doğalgaz fiyatları.
- Ucuz malın tanımı.
- Serkap’ın haksız rekabetin önlenmesi sonucunda neler yapacağı. 1870
- 1 Temmuz’a kadar tüm bağlantıların tamamlanması.
- Teşviklerin durdurulması en kısa sürede.
- Avrupa Birliği Antidampink konusunda tedbirler alıyor. Sonuçları Türkiyeye
yansıyabilir.
- Mayıs ayı sonuna kadar 1.450.- 1.Kalite

Peşinat yaşanılan ayın içine alınan ödemedir.

21 Haziran 1999 günü saat 14:00 Hitit Seramik’de toplantı.”
1880
Altın Çini’den alınan 28.05.1999 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“Muhterem Bayimiz,
Bilindiği gibi, sektörümüzün içinde bulunduğu ekonomik durgunluk, bizleri ve
sizleri olumsuz yönde etkilemekte idi. Bu durgunluğun aşılması amacı ile uzun süren
bir çalışma neticesinde, Haziran 1999 ayı başı itibari ile aylık peşin fiyat listesine
geçmiş bulunuyoruz. Taban fiyat her ay günün şartlarına göre belirlenecek ve her
ayın sonunda, gelecek ayın sirküleri tarafınıza bildirilecektir. Ekte, Haziran 1999 ayı
boyunca uygulanacak, bütün iskontoları düşülmüş peşin fiyat listesi bilgilerinize
sunulmuştur. Bu listeden verilecek peşin siparişin ödemesinin, mutlaka aynı ay 1890
içerisinde yapılması gerekmektedir. Vadeli sipariş verecek müşterilerimize her ay
%6,5 vade farkı uygulanacaktır. Bilgilerinize sunar, çalışmalarınızda başarılar dileriz.
Hüseyin Taşpolat – Pazarlama Müdürü”

Söz konusu yazının ekinde yer alan listedeki en düşük fiyat 1.450.000 TL +
KDV’dir. Dolayısıyla, 24.05.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlarda yer alan, “Peşin
satış fiyatı Haziran sonuna kadar min 1.450 +KDV net. (1. Kalite) 1 Aylık vade %6,5”
07-64/794-291
42
ifadesi, kararlaştırıldığı gibi uygulanmıştır. Benzer şekilde, bu toplantının ardından,
Anatolia, Pera ve Efes Seramik 01.06.1999’da, Ercan-Bozüyük Seramik ise
14.6.1999’da fiyatlarını artırmıştır. “21.06.1999 saat 14:00’te Hitit Seramik’te yapılan 1900
toplantı”nın ardından da, Yurtbay Seramik’in 22.6.1999’da, Kütahya Seramik’in ise
28.6.1999’da 2.300.000 TL’lik listeleri yürürlüğe koyarak fiyatlarını artırdığı tespit
edilmiştir. Keza, Efes Seramik, 25.6.1999 tarihli duyuru ile 1.7.1999’dan itibaren
fiyatlarını yeniden artırmıştır.

Bu noktada, Uşak Seramik Pazarlama Müdürü Haluk Kalaycı’nın, Genel
Müdür Nevzat Çetin’e sunduğu 15.07.1999 tarihli yazıdaki şu ifadelere yer
verilmelidir:

“Sektörümüzde uygulamaya yeni alınmaya başlanan 2.300.000 TL/m2’lik fiyat 1910
listelerinden rakip firmaların bazılarının satış koşulları hakkındaki bilgiler aşağıda
sunulmuştur:
...Henüz 2.300.000 TL’lik fiyat listelerinden rakip firmaların satış koşuları yeni
sirküle edilmeye başlandığından yukarıda belirtilen iskonto ve vadelerde esnemeler
olması beklenmektedir. Ayrıca sektörümüzdeki 14 küçük-orta ölçekli firmanın
Haziran ayı başından beri devam eden ortak alt taban fiyatı uygulama düşüncesi ile
yapılan toplantılar bir sonuca ulaşamamış ve bozulmuştur...”

Bu ifadelere rağmen Uşak Seramik’in söz konusu tarihte 2.300.000 TL’lik
listeleri yürürlüğe koyarak fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir. Keza, Efes Seramik ile 1920
Yüksel Seramik de, 15.7.1999’da fiyatlarını artırmıştır.

28. Serkap Yönetim Kurulu’nun 14.9.1999 tarihli toplantısına33 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan notta şu ifadeler yer almaktadır:

“14.9.99
Serkap Y.K.
...
%10,7 gerileme fiyatlarda
Troy 3.1 $ peşin üretimin %20’si 1930
4 $ diğer
Maliyet 3 $ altında
...
Seramik fiyatı 90 100
96 100 ortalama fiyat
95 57 iskontolardan
99 49 sonra
96 48
97 42
98 ... 1940
... 47...”

29. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.10.1999 tarihli toplantısına34 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan notta da şu ifadeler bulunmaktadır:

33 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Hitit, Kale Grubu, Toprak Grubu ve Uşak Seramik yetkililerinin katılımı
ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
34 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Kale Grubu ve Toprak Grubu yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
07-64/794-291
43

“11.10.99
SERKAP Y.K.
...
Kütahya 1.200.000TL/m2 KDV dahil
3.1 $ Çanakkale 1950
2.5 $ Tamsa
...
7 Aralık – Saat: Polat Renaissance Otel Y. Kurulu ve Genel Md.
- Hammadde
- Nakliye
- Enerji
- Satış fiyatları
- Kurulu kapasite
- Tüketim
- İhracat bilgileri...” 1960

30. Ege Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede, Kale Grubu’nun
03.11.1999 tarihinde, Eczacıbaşı Grubu’ndan Engin Bayraktar’a, Ege Grubu’ndan
Mehmet Taner’e, Serel’den Önder Kıratlılar’a ve Toprak Grubu’ndan Metin Savcı’ya;
15.11.1999 tarihinde ise Ege Grubu’ndan Mehmet Taner’e faks yoluyla yazı
gönderdiği tespit edilmiştir. Söz konusu yazının ekinde Kale Grubu’nun
15.11.1999’dan itibaren uygulayacağı erken ödeme primini, %6,5’dan 6’ya
düşüreceğine ilişkin olarak yetkili satıcılarına yaptığı duyuru yer almaktadır. Yapılan
incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Grubu’nun erken ödeme prim oranını
3.11.1999’da, %6’dan 5,5’e; Toprak Grubu’nun 11.11.1999’da, %6,5’dan 6’ya; Ege 1970
Grubu’nun ise 1.12.1999’da, %6,5’dan 6’ya düşürdüğü tespit edilmiştir. Keza,
Eczacıbaşı Karo 27.10.1999’da, Ege Seramik ile Kaleseramik 1.11.1999’da, Toprak
Grubu ise 3.11.1999’da fiyatlarını artırmıştır. Ege Seramik ile Kaleseramik’in
1.12.1999’da, Toprak Grubu’nun, Aralık ayı için geçerli olacak şekilde 3.12.1999’da,
Eczacıbaşı Karo’nun ise 15.12.1999’da fiyatlarını yeniden artırdığı da tespit
edilmiştir.

31. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.10.1999 tarihli toplantısında bahsi geçen
sektör toplantısının gündemi Altın Çini’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede
bulunmuştur: 1980

“Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri Birliği SERKAP’ın geleneksel olarak
her yıl düzenlemekte olduğu Sektör Toplantısı’nın bu yıl 7 Aralık 1999 Salı günü saat
14:30’da İstanbul Polat Renaissance Oteli’nde düzenlenmesi öngörülmüştür.
Yönetim Kurulu üyeleri ve Genel Müdür olarak en fazla 2 kişinin katılacağı bu
toplantıda sektörün durumu ve geleceği ile ilgili değerlendirmeler yapılacaktır.
SERKAP üyesi ve üye olmayan tüm üretici kuruluşların davet edileceği bu toplantıya
katılmanızı bekliyor, iyi günler diliyoruz.

SERKAP Seramik Kaplama Malzemeleri Sektör Toplantısı Gündemi 1990

1. 10 aylık fiili + 2 ay tahmini olmak üzere
* Üretim
* İç Satış
* Dış Satışların Görüşülmesi
07-64/794-291
44
2. Stoklar hakkında görüşme
3. Enerji fiyatları ve maliyetleri konusunun görüşülmesi
4. 8. Beş Yıllık Plan için gerekli bilgilerin tesbit ve temininin görüşülmesi
5. İç ve dış pazarlamada seramik kaplama malzemelerinin kullanım ve satışını
artıracak faaliyetlerin görüşülmesi. 2000
Süleyman Caner – Serkap Yönetim Kurulu Başkanı”

Söz konusu toplantıya katılanların listesi, Altın Çini, Toprak Grubu ve Yurtbay
Seramik’de bulunmuştur:

“1. Uşak Seramik Hüseyin Derek 
2. Toprak Seramik Ahmet Ulukuş – Tolun Vural 
Metin Savcı 
Şükran Yaprak 
3. Ercan Seramik Nurullah Ercan – Serdar Kızıltuğ  2010
Ertan Özker 
4. Yüksel Seramik Halil Yakın
Fevzi Gürarslan
5. Granist Seramik İhsan Coşkun
6. Ege Seramik Adnan Polat 
Suat Karaveli 
7. Söğüt Seramik Erdem Hamami
Cüneyt Filiz 
8. Yurtbay Seramik Zeki Yurtbay 
Köksal Çınar  2020
9. Altın Çini Sabit Acar 
Hüseyin Taşpolat 
10. Termal Seramik Mehmet Oğuzman 
Yılmaz Aykaç 
11. Eczacıbaşı Karo Seramik Ahmet Yamaner 
Hüsamettin Onanç 
12. Efes Seramik Erbul Karaman 
Muammer Reisoğlu 
13. Kale Grubu Süleyman Caner 
Tarık Özçelik (Kale Pazarlama)  2030
İlhami Tezcan (Kale Maden) 
14. Pera Seramik İsmail Tülek – İsmail Nezir 
Eyüp Soysal
15. Hitit Seramik İbrahim Hızal 
Erhan Kuşüzümü 
16. Kütahya Seramik Erkan Güral 
Erol Hacıoğlu 
17. Tamsa Seramik Katılmıyor
18. Seranit Seramik Katılmıyor
19. Seramiksan Seramik 2040
20. Anatolia Seramik
21. OAİB Mehmet Yücel 
Matel Selim Çiçek ”

07-64/794-291
45
Altın Çini’de bulunan 7.12.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
7.12.1999
... 2050
10 milyon m2 nin üzerinde üreten 5 üretici biraraya geldi. Döviz bazında fiyata
geçelim dedi. 2000 yılı başında dolar fiyatına geçecek. Mal teslimindeki dolar kuru
baz alınacak ve 90 gün sonra tahsil edilecek. Mal tesliminde fiyat sabitleniyor.
Troy 3 – 3,1 USD KS KB 3,5 – 3,55 USD
Aylık %6 dan geriye gidiyor.
+ Hüseyin Dernek
90+60+15= 175 – 15-20 milyon üretmeyelim.
+ Termal Seramik Satış Müd. (İlhan Bey)
+ Tolun Bey Toprak Seramik”
2060
Altın Çini’de bulunan 7.12.1999 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
07.12.99
...
1.400.000 TL/m2 fiyat belirlenmiş olmakla beraber uygulanamadı.
Kale grubu 2000 yılından itibaren döviz ($) bazlı fiyat tesbit edildi. Dolar kuru
seramik malzemenin faturasının kesildiği günkü (yani mal tesliminde) kur
uygulanacak Satış sirkülerinde. 2070
Sadece teminatlardan dolayı güvence primi verilecek diğerleri de .
Troy markasında 3,1 $ civarında bir fiyat düşünülüyor. Bunlarda tüm iskontolar
düşülmüştür.
3 ay vadeli satışlar da 3 ... $ dan işlem görecek
Çanakkale Seramik ve Kaleboduru kapatmayı ... kabul ediyor.
Seramik Kaplama Malzemeleri Derneğinin aktif hale getirilmesi dolayısıyla
ortak sesin çıkması sağlanmalıdır.”

Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede de benzer notlar
bulunmuştur. 2080

32. Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
21.12.1999 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Hükümetimiz tarafından son zamanlarda ekonomik yaşamı temelden
etkileyebilecek kararlar alınmaktadır. Sektörde yer alan firmaların üst düzey
yöneticileri ile yaptığımız şifahi görüşmelerde “2000 Yılında Seramik Sektörü” konulu
toplantı düzenlenerek değişen koşullara göre bir değerlendirme yapılması
benimsenmiştir. Büyük önem arz ettiğini düşündüğümüz toplantıya şirketinizin üst
düzey yöneticisi en fazla 2 kişi teşriflerini beklemekteyiz. Saygılarımla, 2090
Zeki Yurtbay – Yön. Kur. Bşk.
Toplantı Tarihi : 28.12.1999
Toplantı Yeri : Hilton İstanbul
Toplantı Salonu : Jupiter
Toplantı Saati : 13:00
07-64/794-291
46
İftar Yemeği : 16:30”

Ege Grubu’nda da Yurtbay Seramik Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Yurtbay
tarafından gönderilen benzer bir yazı bulunmuştur.
2100
Söz konusu toplantının gündemi Toprak Grubu’nda yapılan yerinde
incelemede bulunmuştur:

“GÜNDEM
1. Fiyatların düşüklüğü ve makul bir şekilde yukarıya çekilmesi için mutabakat
sağlanması.
2. İhracat fiyatlarının görüşülmesi.
3. Ramazan Bayramında 15 gün üretimin düşürülmesi veya ara verilmesi35.
4. Demiryolu taşımacılığının Mamul ve Hammadde Nakliyesi üzerinde
durulması. 2110
5. Toplu sözleşmelerde enflasyon hedeflerine uygun tedbirlerin görüşülmesi
(2000 yılında hükümetin enflasyon hedefi %25 olarak verildi. İkinci yıl zammı olarak
tüketici fiyat endeksi %65 civarı zam verilmesi kabul edilmişti.).
6. SERKAP Tanıtım.
7. Haksız Rekabet
8. Nakliye fiyatlarının bayiye yansıtılması”

28.12.1999 tarihli toplantıya katılanların listesi, Toprak Grubu ve Yurtbay
Seramik’de bulunmuştur:
2120
“AD SOYADI FİRMA GÖREVİ
Fatih Kazancı Graniser Y.K. Bşk.
Kamil Tosun Graniser Paz. Satış Md.
Halil Yakın Yüksel Seramik Genel Müd.
İsmail Nezir Pera Seramik Yönetim Kurulu Bşk.
İsmail Tülek Pera Seramik Yönetim Kur. Üyesi
Hasan Tatarlı Efes Seramik Yön. Krl.
Bşk.
Muammer Reisoğlu Efes Seramik Gn. Md. Yrd.
Barbaros Peker Yurtbay Seramik İhr. Md. 2130
Faik Tanrıöver Yurtbay Seramik Sat. Md.
Mustafa Girgin Yurtbay Seramik Yön. Kur. Üy.
Zeki Yurtbay Yurtbay Seramik Yön. Kur. Başk.
Köksal Çınar Yurtbay Seramik Genel Md.
Nurullah Ercan Ercan Seramik
Ertan Özker Ercan Seramik
Ahmet Yamaner Eczacıbaşı
Engin Bayraktar Eczacıbaşı- İntema G. Md.
Yılmaz Aykaç Termal Seramik Paz ve Dış Tic. Gn. Md.
Yavuz Eğitimci Toprak Seramik Paz. A.Ş. Genel Md. Yrd. 2140
Metin Savcı Toprak Seramik Paz. A.Ş. Gn. Md.
Erhan Kuşüzümü Hitit Seramik Paz. A.Ş. Gn. Md.
M. Sönmez Ulutaş Anatolia Seramik Gn. Md.

35 Bu konuya ilişkin belgeler değerlendirilirken, Hitit Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Hızal’ın 14.1.1999 tarihli
toplantıdaki, “Belli bir ayda tatil yapalım. Böylece bir üretim kısıtlaması doğmuş olacaktır” ifadesi göz önünde
bulundurulmalıdır.
07-64/794-291
47
İbrahim Hızal Hitit Seramik Yönetim K.B.
Erkan Güral Kütahya Seramik Yön. Kur. Üy.
İlker Olgun Kütahya Seramik Yön. Kur. Üy.
Tarık Özçelik Kale Paz. Gn. Md.
Mehmet Taner Ege Paz. Gn. Md.”

Yurtbay Seramik’de bulunan 28.12.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu 2150
ifadeler yer almaktadır:

“Hilton İstanbul
Tarık Özçelik: Fiyatlar düşük ama nerede olmalı? 2,5 – 3 dolar civarında
satılan mal var. Akaryakıta gelen zam, gaza gelen zam. Hiç kimse kimseyi batırmaya
çalışmıyor. Minimum stokla çalışmak için gerektiği zaman fırınlarımızı kapatıyoruz -
(Pazar canlandıkça)
Ocak ayında tam kapasite çalışmanın bir anlamı yok.
Bayramda ve Kurban bayramında 3-4 günlük kapatmalar yapılacak.
Fiyat - 3,25’in altında olmamalıdır. Bu fiyattan da pazarlama giderleri tanıtım 2160
giderleri düşülecek.
İhr.fiyatlarımızı bilmiyorum bu sene fiyat düşüktü ama satışa çok destek oldu.
Nakliyelerdeki artış – çok fazla tren yolunu daha fazla nasıl kullanabiliriz.
Toplu sözleşmeye göre %50 zam yapacağız.
Çanakkale’nin fiyatları:
2100 30/4 Net fiyat
2120 90 gün
1803 peşin

Mehmet Taner: Ekonomik Seri toplam üretimde %7,5 oranı geçmiyor. Doğru 2170
yere doğru malı doğru fiyattan satmayı hedefliyoruz. Ucuz değil pahalı mal satma
taraftarıyız.

Hitit: 2000 + KDV en ucuz, 6,50 DM en düşük olmalı
İhracat fiyatı 7-7,5 mark

Toprak 1800+KDV
Anatolia 1800+KDV
Kütahya
Kale 1800+KDV 2180
E.K.S. 2500+KDV 8 gün
Ege S. 1800+KDV 3 gün
Efes 1800+KDV 3 gün
Pera 1620+KDV 3-11 arası
Yüksel 1800+KDV 5 gün
Graniser 1620+KDV
Yurtbay 1800+KDV
Ercan 15 gün”

Ege Seramik’in savunmasında, “28.12.1999 tarihinde yapılan bir sektör 2190
toplantısının notları hakkında olan bu belgede fiyatların yukarı çekilmesi ve üretimin
düşürülmesi şeklinde rekabeti engelleyici unsurlar bulunmaktadır...” ifadesi yer
almaktadır.

07-64/794-291
48
Eczacıbaşı Karo’nun savunmasında ise, “Aralık 1999’da 15 günlük ramazan
duruşu kararı alınmasına rağmen EKS bunu uygulamayıp yalnızca yılbaşı ve
ramazan bayramındaki rutin duruşları gerçekleştirmiştir. Çalışanlarının müslüman
olması ve fırınların teknik bakımı gerekçeleri ile EKS’nin yaptığı bu mutad duruşların
toplamı 8 gündür” ifadesi yer almaktadır.
2200
Yapılan incelemeler neticesinde, Kaleseramik’in 29.12.1999’da yaptığı duyuru
ile 3.000.000’luk fiyat listesini yürürlüğe koyduğu; Kütahya Seramik’in 30.12.1999’da,
Pera’nın 31.12.1999’da, Toprak Grubu’nun Ocak ayı için geçerli olacak şekilde
13.01.2000’de fiyatlarını artırdığı; Eczacıbaşı Karo ile Toprak Grubu’nun Aralık 1999
(sırasıyla 3.355.000 ve 3.000.000 TL), Hitit’in 30.12.1999 (3.250.0000 TL), Yurtbay
Seramik’in ise 01.01.2000 tarihli (3.100.000 TL) fiyat listelerinin bulunduğu tespit
edilmiştir. Ege Grubu’nun erken ödeme prim oranını 28.12.1999 tarihli duyuru ile
%6’dan 5’e; Kale Grubu’nun 29.12.1999 tarihli duyuru ile %6’dan 4’e, Toprak
Grubu’nun 19.01.2000 tarihli duyuru %6’dan 4’e düşürdüğü; Eczacıbaşı Grubu’nun
04.01.2000’den itibaren erken ödeme prim oranını %4 olarak belirlediği de 2210
saptamalar arasındadır.

33. Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan
19.01.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Hilton Otelinde yapılan bir önceki toplantıda alınan karar gereği, Ocak ayı
toplantısı 25 Ocak 2000 Salı günü saat 13:30 da İstanbul Hyatt Regency Oteli
Efes/Bizans Salonunda yapılması planlanmıştır. Toplantıya teşriflerinizi rica eder,
gündemde yer almasını arzu ettiğiniz konuları aşağıdaki fax ya da e-mail adresine 21
Ocak 2000 tarihine kadar bildirmenizi rica ederim. Saygılarımla 2220
Erkan Güral
Toplantı Yeri: Hyatt Recency Oteli – Efes/Bizans Salonu
Toplantı Tarihi: 25.01.2000 Salı
Toplantı Saati: 13:30 – 17:30”

Yurtbay Seramik’de bulunan 20.01.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer
almaktadır:

“Hilton Otelinde yapılan bir önceki toplantıda alınan karar gereği, 25 Ocak
2000 Salı günü yapılacak olan Ocak ayı toplantısı çoğunluk sağlanamadığı için 3 2230
Şubat 2000 tarihine ertelenmiştir. Toplantıya teşriflerinizi rica eder, gündemde yer
almasını arzu ettiğiniz konuları aşağıdaki fax ya da e-mail adresine 01 Şubat 2000
tarihine kadar bildirmenizi rica ederim. Saygılarımla
Erkan Güral
Toplantı Yeri: Divan Oteli /Taksim
Bodrum- Marmaris Salonu
Toplantı Tarihi: 03.02.2000 Perşembe
Toplantı Saati: 13:30 – 17:30

Altın Çini ve Anatolia’da raportörlerce yapılan yerinde incelemede de Kütahya 2240
Grubu Yönetim Kurulu üyesi Erkan Güral tarafından gönderilen benzer bir yazı
bulunmuştur.

Anatolia’da bulunan 21.01.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

07-64/794-291
49
“Sn. Erkan Güral Bey’in Dikkatine,
03 Şubat 2000 tarihinde yapılacak olan toplantıya Yönetim Kurulu Başkanımız
Sn. Abdullah Koçdur katılacaklardır. Genel Müdürümüz Sn. M.Sönmez Ulutaş
yurtdışı seyahatinde olacaklarından dolayı maalesef katılamayacaklar. Bilgilerinize
rica ederiz.” 2250

03.02.2000 tarihli toplantının gündemi Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan
yerinde incelemede bulunmuştur:

“İstanbul: 03/02/2000
GÜNDEM

1. Mamul nakliye bedellerinin alıcılar tarafından karşılanması,
2. Seramik kaplama malzemelerinin yurt çapında tanıtımı,
3. Haksız rekabet konularının belirlenerek asgari müşterekte birleştirilmesi, 2260
4. Fiyat listeleri ve satış esasları konularındaki görüşler,
5. Hükümetin uygulamaya koyduğu ekonomik paket çerçevesinde istihdam
konusunun tartışılması”

Altın Çini’de bulunan 3.2.2000 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“03.02.2000
Toplantı Sektör
2270
1) Nakliyelerin alıcılar tarafından karşılanması
300 km nakliye karşılanıyor. Geri kalanı müşteriden tahsil edilmesi (Kütahya
Seramik).
Çanakkalenin uygulamasında değişiklik yok. m2 başına 150.000 TL alınıyor.
01 Mart 2000 tarihinden itibaren nakliyeler bayiler tarafından karşılanacak.
Listelerde nakliyenin tamamının bayi tarafından ödemesinin yapılacağı belirlenmeli
(Listeler fabrika kamyon üstü şekilde olacak).
20 Şubat 2000 tarihine kadar nakliyelerin bayiler tarafından karşılanacağı
deklare edilecek.
... 2280
4) Çanakkale: 2,5 $ pazarda çok mal var.
Fiyat ve vadeler konusunda toplantılarda ortak noktada birleşme mümkün
olmadı.
Kütahya Seramik uygulamakta olduğu 1.450.- (30-60-90) vadeli listesi
sebebiyle alınan kararlara uymadığını göstermiştir. Bu sebeple uyum sağlamayan
diğer firmaların da olması toplantıdan bekleneni vermemiştir. Bu sebeble toplantıdan
net bir karar çıkmamıştır.
Dolayısıyla tüm şirketler ... hareket edecekler. Ancak toplantı sonuç bildirgesi
yayınlanacak.
Pazar Fiyat Analizi 2290
Maliyet Fiyat Analizi
Uzun vadeli satışlarda bayilerin üzerine risklerin artması
Ege Seramik 2.200.000 TL/m2 ortalama fiyat ile nakit satış yaptığını beyan
ediyor.
1.800.000 TL/m2 fiyatın oturtulması.
07-64/794-291
50
3.000.000 luk liste yayınlanacak. 2.100.000 %20 iskonto büyükler + %10 diğer
firmalar. Vade Haziran.
Çanakkale Troy ödeme 90 gün vade.
1800 en düşük. 30-60-90
2300
Karar
3.000.000 liste. %20 + 10 iskonto.
Ortalama vade Haziran.
Geriye dönüş %4.
1 Marttan itibaren nakliyeler müşteriye aittir.”

Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 3.2.2000
tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler yer almaktadır:

“3 Şubat 2000 2310

1) Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından karşılanması
Bölge dışına 150.000 TL/m2 alıyoruz.
Kütahya 300 km kadar ödüyor.
1 Marttan itibaren fabrika teslimi mal satalım.
Fabrika teslimi fiyat açıklayalım.
Nakliyeciler ile yeniden pazarlık yapalım.
Karo ve sağlık gereçleri...”

Umpaş’ta yapılan yerinde incelemede bulunan notlardaki şu ifadeler önemlidir: 2320

“14/02
Erol Hacıoğlu - Kütahya
3.000.000.-
20+10
%10-12 prim
30/6
%4-5 geri dönüş
2000
Nakliye 2330
1.4.den itibaren nakliye alıcıya aittir.

14/2/2000
Kütahya Seramik
Eski uygulaması:
Fayans 1.500.000 + KDV 2/3/4 sıra ödeme
Seramik 1.700.000 + KDV
Yeni uygulama: Sektör toplantısında alınan kararlar sonucu
E. düşük 3.100.000 TL/m2’lik liste
%20 +10 İSK+KDV 30/6/2000 ORT. 2340
Prim Ort. %10-12 Geri dönüş %4-5

SEKTÖR KARARLARI:
- Yeni listenin arkasında durulacak
07-64/794-291
51
- 1.4.200036’den itibaren nakliye alıcıya ait olacak (Erol Hacıoğlu)
KALE:
3.250.000 TL/m2 lik liste %20 isk. 30/6 Ort...”

Yapılan incelemeler neticesinde, Kütahya Seramik’in 4.2.2000’de, Uşak
Seramik’in ise 20.2.2000’de fiyatlarını artırdığı; Kütahya Seramik’in 4.2.2000’den 2350
itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerinin alıcılara ödetildiği tespit
edilmiştir.

34. Serkap’ta raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 9.2.2000 tarihli
belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Serkap Topl. 21 inde – Nakliye konusu konuşulsun.
Efes Kütahya Tamsa nakliye alıyor”

35. Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 2360
13.3.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“2000 yılı genel ekonomik öngörüleri ve sektörün mevcut gelişmelerden
etkileşimi konusunda görüş alışverişi yapmak üzere yapılacak değerlendirmeler için
sayın şahsınız ve beraberinizde uygun göreceğiniz bir üst düzey yöneticinizle
teşriflerinizi rica ederiz. Saygılarımla,
Adnan Polat
Toplantı Tarihi: 23 Mart 2000
Toplantı Yeri: Polat Renaissance Otel
Toplantı Saati: 13:00” 2370

23.3.2000 tarihli toplantının gündemi Toprak Grubu’nda ve Yüksel Seramik’de
bulunmuştur:

“23 Mart 2000
GÜNDEM
1) Mamul nakliye bedellerinin alıcılar (Yetkili Satıcılar) tarafından ödenmesi
hususundaki kararın uygulama prensipleri ve uygulamanın başlangıç tarihi için ortak
kararın teyidi.
2) Haksız rekabet konularının tekraren görüşülmesi. 2380
3) Serkap’ın sektöre vermesi gereken destekler ve yapılanma anlamında
görüş ve önerilerin belirlenmesi.
4) Satış esasları ve önümüzdeki günlerle ilgili ticari beklenti ve görüşler
hakkında bilgi alışverişi.
5) Genel anlamda görüşülmesi gereken konularda serbest gündem.”

Söz konusu toplantıya katılanların listesi, Altın Çini, Toprak Grubu ve Yüksel
Seramik’de bulunmuştur:

“23.03.2000 Tarihli Sektör Toplantısına Katılanlar 2390
Firma İsim
Ege Seramik Adnan Polat, Mehmet Taner, Oğuz Erbaş

36 Önce 1.3.2000 yazılmış; daha sonra üstü çizilip 1.4.2000 olarak düzeltilmiştir.
07-64/794-291
52
Efes Seramik Hasan Tatarlı, Muammer Reisoğlu, Ceyhun
Dermanlı
Uşak Seramik Nevzat Çetin
Anatolia Seramik M. Sönmez Ulutaş
Hitit Seramik Erhan Kuşüzümü
Altın Çini-Seramik Mustafa Kıratlı, Sabit Acar
Seramiksan Bilgehan Demirdöver
Pera Seramik İsmail Tülek 2400
İntema Eczacıbaşı Atalay Gümrah
Seranit Seramik Hasan Büyükdede, Abdurrahman Baş
İstanbul Seramik A.Ş. İhsan Coşkun, Mehmet Coşkun
Graniser Seramik A.Ş. Fatih Kazancı
Kütahya Seramik Erol Hacıoğlu
Toprak Seramik Metin Savcı
Ercan Seramik Ertan Özker
Kale Seramik Altuğ Akbaş, Ender Erel
Yüksel Seramik Oğuz Berkol
Yurtbay Seramik Zeki Yurtbay, Köksal Çınar 2410
Termal Seramik Mehmet Oğuzman, Yılmaz Aykaç
Eczacıbaşı Seramik Ahmet Yamaner”

Altın Çini’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 23.3.2000
tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
23.03.2000
...
Nakliye bedelleri konusunda bedelin bayiler tarafından karşılanması 2420
konusunda sirkü yayınlayan kurumlar.
- Termal
- Kütahya
- Seranit
Satışlarda başlangıçta %25 peşinat alınması konusunda bayilerin zorlanması
Nakliyenin bayiler tarafından karşılanması konusunda kabul etmeyen şirketler:
a) Çanakkale gurubu
b) Eczacıbaşı
c) Toprak ( Çanakkale katılmadığından katılmıyor.)
Nakliyenin faturada ayrı olarak gösterilmesi aşamalı olarak nakliyelerin bayiler 2430
tarafından karşılaması ... getirilmesi.
Eczacıbaşının teklifi:
Alternatif 1: Nakliyenin tamamen bayiler tarafından ödenmesi
Alternatif 2: Nakliyenin faturada gösterilmesi
Alternatif 3: Firmaların serbest bırakılması
Toprak ve Eczacıbaşı bu konuda uygulamaya katılmıyorlar.
1 Nisan’dan itibaren Termal, 1 Mayıs’dan itibaren Kütahya nakliye fiyatlarını
bayilere ödetiyor.
Nisan ayı içinde nakliye bedellerinin bayiler tarafından ödenmesi sağlanacak.
... 2440
Fiyat:
%20 civarında arttırılmış yeni fiyat listesi yayınlansın.
Ege Seramik peşin 1.800.000 +KDV ay sonu ödeme.
07-64/794-291
53
Normal satış vadesi 75 gün
2.400.000 TL/m2
Dönem uygulamaları kalktı.
Büyüklerin takip edilmesi.
2.200.000.- 30.07 ortalama vadeyle Toprak tarafından satılıyor.
1.300 - 1.400 KDV dahil 1 ay önce mal satılıyordu.
Stok temizlemek için 2,1 dolara Çanakkale mal sattı. 2450
Hitit son zamanlarda şikayetler duyuluyor.
EKS her ay belirli zam uyguluyor. Bu ay için %3 artırdığını ifade ediyor.
Yurtbay birbirimize güvenimiz yok.
Ege 1.500 +KDV 90.000 m2 Antep’de mal sattı.

SONUÇ:

Mart uygulama 2.750.000 listeden %15 +5+12 iskonto.
+15
1.954.000 +KDV 2460
1700 KDV dahil Troy satılıyor
2000+KDV (Nakliye bu fiyatın içinde) peşin. Vadelide %4 ileri geri hareket
edecek.
2.000.000 TL+ KDV net satış fiyatı olsun.
22 $/m2 maliyetle pazara çıkan firmalar

ÖZET:

1) Dernek
2) Nakliye 2470
3) Toprak, Çanakkale ve Eczacıbaşı dışındakiler eski uygulama
4) Fiyatlar 2.000.000 +KDV
Vade %4 ay.”

Toprak Grubu’nda yapılan yerinde incelemede bulunan 23.3.2000 tarihli
toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
23 Mart 2000
... 2480
Termal, Kütahya, Graniser
%25 Nakit 1 aylık bakiyesi Norm satış şartları
1 Mayısta uygulayalım, Nakliye fiyatı fatura altında gösterilebilir mi?
2750 15+2+12
2000 Nakit Nakliye dahil + KDV 4; aylık vade farkı”

Yapılan incelemeler neticesinde, Kale Seramik’in 31.3.2000’de, Ege Seramik
ile Pera’nın 1.4.2000’de, Efes Seramik’in 4.4.2000’de, Kütahya Seramik’in ise Nisan
2000’de fiyatlarını artırdığı; Termal’in Mart 2000 tarihli fiyat listesinin bulunduğu;
Uşak Seramik’in 28.3.2000’den itibaren 300 km’nin üstüne çıkan nakliye bedellerini 2490
alıcılara ödetmeye başladığı; Efes Seramik’in ise 4.4.2000’den itibaren nakliye
iskontolarını kaldırdığı tespit edilmiştir.

07-64/794-291
54
36. Toprak Grubu’nda bulunan 1.5.2000 tarihli belge, Eczacıbaşı Grubu’nun
“Mayıs Ayı Satış Koşulları Çizelgesi”ni Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Karo’nun 26.4.2000’de; Toprak
Grubu’nun ise 3.5.2000’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

37. Altın Çini, Ege Grubu ve Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde
incelemede bulunan 20.4.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır: 2500

“Yaklaşık altı ayda bir SERKAP tarafından seramik kaplama malzemesi
üreticileri ile birlikte yapılan sektör toplantısının aşağıda belirtilen tarih ve yerde
yenisi yapılacaktır.
Toplantıda;
- Sektörün genel durumu,
- Sektörün geleceği,
- SERKAP Birliği ile üye olmayan üretici ilişkileri ve Birliğe üye olma
konusu,
- Fiyatlandırma hariç şikayet ve öneriler, 2510
- İhracatı arttırmak için genel çalışmalar,
- İç Pazar talebini arttırıcı genel çalışmalar,
gibi konulara değinilecektir. Firma sahibi, Yönetim Kurulu Üyesi ve Üst Düzey
Yöneticilerinden olmak üzere, 2 kişi ile birlikte toplantıya teşrifinizi bekler, işlerinizde
başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Süleyman Caner – Yön. Kur. Bşk.
Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2000 Çarşamba
Toplantı Saati: 14:00
Toplantı Yeri: Polat Renaissance Oteli, Yeşilyurt - İstanbul”
2520
24.5.2000 tarihli toplantıya katılanların listesi, Altın Çini ve Ege Grubu’nda
bulunmuştur:

“Serkap Sektör Toplantısı
24 Mayıs 2000 Çarşamba

Firma Adı Katılan
Çanakkale Seramik Süleyman Caner
Tarık Özçelik
Toprak Seramik Ahmet Ulukuş 2530
Eczacıbaşı Karo Seramik Ahmet Özpınar
Hüsamettin Onanç
Hitit Seramik Erhan Kuşüzümü
Uşak Seramik Nevzat Çetin
Termal Seramik Özcan Ünaydın
Yılmaz Aykaç
Yüksel Seramik Mustafa Arat
Söğüt Seramik Cüneyt Filiz
Yurtbay Seramik Zeki Yurtbay
Faik Tanrıöver 2540
Kütahya Seramik Erkan Güral
Erol Hacıoğlu
Ege Seramik Adnan Polat
Mehmet Taner
07-64/794-291
55
Efes Seramik Hasan Tatarlı
Ceyhun Dermanlı
Granist İstanbul Seramik Mehmet Coşkun
İhsan Coşkun
Anatolia Seramik Sönmez Ulutaş
Altın Çini ve Seramik Sabit Acar 2550
Mustafa Kıratlı
Ercan-Bozüyük Seramik Ertan Özker
SERKAP Yüksel Güner
Öngün Sanlı
Tamsa Katılmıyorlar
Seranit Katılmıyorlar
Seramiksan Katılmıyorlar
Umpaş
Graniser
Pera Seramik 2560
Uşak Seramik Hüseyin Dernek
İmola Granit Seramik Necmi Anadol”

Altın Çini’de bulunan notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“21.4. %12
12.5. iskonto
Troyda sipariş almıyoruz 2025000
2425000
Çanakkale-Kalebodur 2570
20/7/00- e kadar %3”

Bu noktada, Sersa Yönetim Kurulu’nun 9.6.2000 tarihli toplantısına ilişkin
olarak Karar Defteri’nde yer alan şu ifadelere yer verilmelidir:

“Serkap Sektör Toplantısı hakkında bilgi verildi. Üye olmayan üreticiler
üzerinde Sn.Adnan Polat’ın yaptığı gibi manevi etkileme politikasının Sersa’da da
uygulanmasına karar verildi.”

Yapılan incelemeler neticesinde, Yüksel Seramik’in 30.5.2000’de, Anatolia, 2580
Efes Seramik ve Yurtbay Seramik’in 1.6.2000’de, Ercan-Bozüyük Seramik ile Toprak
Grubu’nun 5.6.2000’de, Kaleseramik’in 8.6.2000’de, Termal’in 12.6.2000’de
fiyatlarını artırdığı; Granist’in Mayıs 2000, Kütahya Seramik’in 1.6.2000, Hitit’in ise
Haziran 2000 tarihli fiyat listelerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Keza, Altın Çini’de
bulunan belgede yer aldığı üzere, Kaleseramik’in 8.6.2000 tarihli duyurusunda,
peşinat iskontosunun %12; erken ödeme priminin de %3 olduğu belirtilmiştir.

38. Termal’de bulunan 9.8.2000 tarihli belge, Termal’in “çeşitli bölgelere yapılan
nakliye bedelleri”ne ilişkin bilgiyi Söğütsen’e gönderdiğini göstermektedir.
2590
39. Ege Grubu’nda bulunan 3.10.2000 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Kale – Sn. Tarık Özçelik:
Troy %20-22 miktarsal satış gerçekleşti. Tüm kapasite ile çalışıyorlar üretim.
Mal teslimatı ile 80-110 gün arası ödemeli. 3.600.000 list. 15+1+12 max.
07-64/794-291
56

Toprak:
... %16 max. 2001 yılı için umutlu. İhracat 10 mio. m2. 2001’de 11-12 mio. m2
hedefleniyor.
2600
Yüksel Seramik – Oğuz Berkol:
1999 2 trilyon zararla kapatmışlar. 2000 yıl sonu zararsız çıkacak. 3,5 mio m2.
üretim var. 3 $ altına inmiyoruz. Karsız mal satmayacağız.

Ercan Seramik – Serdar Kızıltuğ:
Fiili 2000 satışı 4 mio m2. 3,20 USD.

Granist – İhsan Coşkun:
Granit 1,5 mio m2 üretim mevcut. 2001 haziran 3 mio olacak. 2000 yılı 1.400
üretim 1.200 satış. İhr. %10 İç pazar %90. 54 çeşit ürünleri var. 2610

Pera –İsmail Tülek:
2000’de %45 İhr. %55 İç Pazar. İhracat ort 3,4 USD.

Anatolia – Sönmez Ulutaş:
3.500.000 m2 İhr %30 İç %70.

Kütahya – Erkan Güral:
Üretim 15 milyon m2. Yatırım yok tevsii var. 15x20 üretimi tamamen
durduruldu. 2620

Termal – Erol Hacıoğlu:
Umpaş – Nejat Uygun:

Seranit – Abdurrahman Baş:
16 USD ortalama fiyatı muhafaza ediyorlar

Uşak Seramik:
Altın Seramik:
2630
Kale fiyat önerisi 3 USD olmalı temennisi!”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 1.10.2000’de, Toprak
Grubu’nun ise 4.10.2000’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

40. Ege Grubu’nda bulunan 2.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“02.11.2000
SEKTÖR
Tarık Özçelik, Ender Erel, Engin Bayraktaroğlu, Metin Savcı, Mehmet Taner. 2640

Fuar için genel istek. Birinci planda Yapı Fuarı. Bu konu için YEM ve SERKAP
ile görüşülecek. Takip T. Özçelik, Engin B.oğlu.

Nakliye: Kale olumlu yaklaşıyor. Amaç fiyatı arttırmak değil. Finansman
yükünü atmak ve nakit akış planını iyileştirmek. Her fabrikanın iller bazındaki
07-64/794-291
57
km fiyatı belirlenerek, belli %’de tesbit edilerek çalışılmalı prensibi esas
alınmıştır.

Enf 20 Kale – Toprak 2650
185Ecz. 3,5 Erken öd 5,5 +KDV vf

Eczacıbaşı:
Münhasırlık/ Teşhire katkı payı 15 milyon/m2
Palet 3 ay sonu teşhire yatırmışsa
Yılsonu isk. 3-5 mio ek prim veriliyor.
Tem primi.

Toprak:
Tem. Primi %1, GMİ %2 BTM. 2660
Dengeli alım primi Karo/Vit. max. %3.
Aynı prim dengeli olmasa bile 500 mia üstü bayiye veriliyor.

Kale:
Tem. teşvik primi dışında vermiyorlar.
%2-%3.
Münhasırlık %3 (münhasırlık sadece karoda var)”

41. Ege Grubu’nda bulunan 13.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:
2670
“13.11.2000
Sektör Toplantısı (Vitrifiye)
Sn. T. Özçelik / Sn. E. Erel / Sn. Önder Kıratlılar / E. Kefli / Şadi Burat / Engin
Bayraktar / Metin Savcı / M. Taner.
...
Nakliye Komitesi (İnceleme) kurulacak.
Kaplama  T. Özçelik
Vitrifiye  E. Bayraktar
Çalışma grubu oluşturulacak...”
2680
42. Ege Grubu’nda bulunan 28.11.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“28/11/2000
Y.K. TOPLANTISI
…
Nakliye’nin bayiye yüklenmesi. Sektör toplantısı aciliyeti
…
Sn Adnan Polat ile görüşülecek konular:
Nakliye son gelişme Yeni sektör topl…”
2690
43. Ege Grubu’nda bulunan 28.11-13.12.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler
önemlidir:

“Sektör Toplantısı
T. Özçelik - E. Bayraktar - Önder Kıratlılar - M. Savcı - M. Taner
...

07-64/794-291
58
Nakliye:
100 km mesafe full kamyon yüküyle TL/1 ton/km maliyeti konusunda
mutabakat sağlanmalı. 2700
Mal hesabına satılan malın valörünüde eşit fiyat grubundan alınacak.
100 TL/nakliye ödenmez ise ödenmeyen rakama vf. kesilecek.
Herkes kendi nakliye fiyatını kendisi belirleyecek.
Nakliye bedeli kamyoncuya bayi ve/veya teslim alan alıcı tarafından teslim
anında ödenecek.
Mal valörü ile C/H alacak kaydedilecek.
Ödemez ise nakliye bedeli fatura edilecektir.
Nakliyeci malı indirip indirmemekte serbesttir.
Yapılmayan ödemeye aylık vade farkı çıkarılacak.
Uygulama 01 Ocak 2000’de başlayacak. 2710
…
Kale:
Ocak ayında Kale yeni fiyat listesini uygulayacak.
%3-4 fiyat geçişi yapılacak.
Ort. vade büyük bayi – küçük bayi 80 – 110 gün.

Toprak:
Vade 150 gün.

Ecz.: 2720
Ort tahs süresi 109-110 gün.

Elmor:
Ort vade 120 gün.
2001’de vade açılmayacak.”

44. Serkap Yönetim Kurulu’nun 5.12.2000 tarihli toplantısına37 ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“İç satışlarda, nakliye ücretlerinin bayilere yansıtılması konusunda Yönetim 2730
Kurulu üyeleri görüş alışverişinde bulundular.”

45. Ege Grubu’nda bulunan 14-15.12.2000 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“14.12.2000
Sektör Toplantısı
...
18.12.2000 SERKAP’ta görüşülecek
...
T. Özçelik / Ö. Kıratlılar / M. Savcı / M. Taner 2740
...
Armatür 0 zam.
Akrilik %4 zam.
...
Vitrifiye %3
Kampanya Ocak – Şubat Satışı 60-65.000 Adet

37 Bu toplantının Ercan-Bozüyük Seramik, Eczacıbaşı Grubu, Kale Grubu, Toprak Grubu ve Uşak Seramik
yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
07-64/794-291
59
%40 Tek parça
%60 Takım
5.000.000.000 Sipariş
Ocak %3 Şubat %3 fiyat geçişi 2750
Seranitte 1.000.000.000 Bordür dekor...”

46. Ege Grubu’ndan alınan 14-15.12.2000 tarihli notlarda bahsi geçen sektör
toplantısına ilişkin olarak Granist ve Yüksel Seramik’de bulunan belgelerde şu
ifadeler yer almaktadır:

“Sektöre ilişkin sorunlar ve çözüm yolları konularının görüşüleceği, 2000
yılının ikinci Seramik Kaplama Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı 18 Aralık 2000
Pazartesi günü, saat 14:00’te Dedeman Oteli’nde yapılacaktır. Toplantı sonrasında,
saat 17:00’de birlikte iftar yemeği yenilecektir. Firma sahibi ile birlikte, üst düzey bir 2760
yöneticinizin de katılması arzu edilmektedir. Toplantı ve iftar yemeğine teşrifinizi
bekler, işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Süleyman Caner – Yön. Kur. Bşk.”

18.12.2000 tarihli toplantının gündemi ise Umpaş’ta raportörlerce yapılan
yerinde incelemede bulunmuştur:

“Serkap Sektör Toplantısı ve T.O.B.B. Seramik Sektör Kurulu Gündemi
18 Aralık 2000 Pazartesi, Dedeman Oteli, İstanbul
2770
1. Sektörün genel durumu ile ilgili sunum.
2. A.B. bünyesinde sektörümüze karşı oluşmakta olan olumsuz tepkilerin ve
alınacak önlemlerin görüşülmesi.
3. Alt sektörler bazında, hedef pazarlara, DTM tarafından organize edilecek
ticari heyet gezileri kapsamında öncelikli ülkeler konusundaki görüşlerin belirlenmesi.
4. Ortak tanıtım çalışmalarımız hakkında bilgi verilmesi.
5. İç ve dış piyasa fiyatlarının gelişimi konusunun görüşülmesi.
6. Demiryolu - denizyolu ulaşım projeleri ile ilgili görüşmeler.
7. Enerji maliyetleri ve alınacak önlemler konusunun görüşülmesi.
8. Dilek ve temenniler” 2780

Yapılan incelemeler neticesinde, Efes Seramik’in 1.1.2001’de, Eczacıbaşı
Karo’nun 5.1.2001’de, Kaleseramik’in 17.1.2001’de, Kütahya Seramik’in Ocak
2001’de fiyatlarını artırdığı; Hitit’in Aralık 2000 tarihli fiyat listesinin bulunduğu tespit
edilmiştir.

47. Ege Grubu’nda bulunan 27. 2.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“27.02.2001
2790
Kale:
Teslimde %10 bakiye 6 eşit ödeme.
Şubat teslimi 15+10 isk.
Mart teslimi 15+8 isk.
Teslim taahhüdü + 90 gün.
E.Öd. 3,5 KDV dahil

07-64/794-291
60
Toprak:
Siparişle 120-150 gün arası vade
45 isk 2000/1 liste 2800
E.Öd. 3,5 KDV dahil
120 güne E.Öd. alıyorlar. %4 ay. 120 gün %16 KDV dahil.

Eczacıbaşı:
Zam %9 yapıyorlar.
Liste Ocak %3 Şubat %3 Mart %9 = %15
Liste isk. bitiyor.
12 Mart 2001 itibariyle uygulanacak. 01 Nisan 2001/2 listesi basılmış olup,
uygulamaya konulacak. 100 gün olan vade 90 güne iniyor. (Fatura+90 gün)
2810
Toprak:
Nisan başına kadar net artış planı %15 zam. Hedef %25. Mayıs başı.

Eski- yeni liste mix’i ile sipariş alınmayacak.

Devalüasyon %25 ise etki %17.
Reel artış %27 peşin iskontosu %15 olursa!
...
Nakliye bayi ödemesi.
... 2820
16 MART Nisan toplantısı akşam yemekli
...
Vade Farkı % 12 uygulaması devam.”

Yapılan incelemeler neticesinde, Toprak Grubu’nun 27.2.2001’de, Eczacıbaşı
Karo’nun 28.2.2001’de, Ege Seramik ile Kaleseramik’in ise 1.3.2001’de fiyatlarını
artırdığı tespit edilmiştir.

48. Ege Grubu’nda bulunan 20.3.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:
2830
“Nakliye Konusu (Bayiye)
20.03.2001
TOPLANTI
T. Özçelik, E. Bayraktar, M. Savcı, E. Erel, Ö. Kıratlılar - M.Taner

Net’te Şubat – Mart – Nisan
Net Nakit %30
%13 61,6 70,8 80,2

%30 peşinden peşine 2840
%35 vadeliden vadeliye

Seramik + Vitrifiye + Armatür + Küvet
Erken Ödeme %5 (KDV dahil)
Vade Farkları: Eczacıbaşı 10 KDV dahil
Kale %10+KDV
Toprak %12+KDV
Elmor %12+KDV”
07-64/794-291
61

Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 1.4.2001’de, Eczacıbaşı 2850
Karo’nun 2.4.2001’de, Kaleseramik’in 3.4.2001’de; Toprak Grubu’nun ise Nisan ayı
için geçerli olacak şekilde 12.04.2001’de fiyatlarını artırdığı; Toprak Grubu’nun Nisan
2001’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerinin alıcılara
ödetildiği tespit edilmiştir. Keza, Eczacıbaşı Grubu’nun %3,5 olan erken ödeme
primini, 22.3.2001’de %7’ye; Ege Grubu’nun %3,5 olan erken ödeme primini,
29.3.2001’de %7’ye; Toprak Grubu’nun %3 olan erken ödeme primini, 22.3.2001’de
%5’e; Kale Grubu’nun %4 olan erken ödeme primini, 3.4.2001’de %5’e; 12.4.2001’de
ise %7,5’a yükselttiği saptanmıştır.

49. Serkap’ın 11.4.2001 tarihli 3. Olağan Genel Kurul Tutanağı’nda yer alan şu 2860
ifadeler önemlidir:

“63 kayıtlı üyesi bulunan Serkap Seramik Kaplama Malzemeleri Üreticileri
Derneği Genel Kuruluna 50 üyenin katılmış olduğu tespit olunduktan sonra
çoğunluğun varolduğunun anlaşılmasıyla Gündem’in 1. maddesi gereği Dernek
Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Süleyman Caner’in açılış konuşmasıyla
başlandı...Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Adnan Polat söz alarak, Yönetim Kurulu
üyeleri adına seçilmeleri nedeniyle teşekkür etti...”

Graniser’de bulunan 11.4.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir: 2870

“Serkap başkanlığına Adnan Polat: 3.200.000 +KDV  3.790.000 + KDV
Nakliye 1 Mayıs uygulayalım.
İhracat fiyat kırmayalım.
Erken ödeme %5.
Vade farkı %12.
Çanakkale %10.
Sevkiyat + 90 gün
Haydar bey – Kamil Tosun
Seyfettin bey. Yurtiçi kavga” 2880

Serkap Yönetim Kurulu’nun 14.4.2001 tarihli toplantısına38 ilişkin olarak
Umpaş’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
14.04.01
Serkap Toplantısı
Her ayın 2. Salı’sı 09-12 toplantı…”

Umpaş’ta bulunan bir başka belgede ise şu ifadeler yer almaktadır: 2890

“Ege %15 peşin (nakliye iç)
Çanakkale %10 sip’te
%20 fab’dan çıkışta
%70 15+15+15+10


38 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Hitit, Kaleseramik, Kütahya Seramik, Termal, Umpaş ve Yüksel
Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
07-64/794-291
62
17.04.01 Salı günü EGE – ÇANAKKALE – ECZACIBAŞI fiyat toplantısı var.
Yeni fiyat ayarlaması düşünüyorlar. Fiatlara dikkat!!”

Yapılan incelemeler neticesinde, Uşak Seramik ile Seranit’in 15.4.2001’de, 2900
Yurtbay Seramik’in 16.4.2001’de, Umpaş’ın 20.4.2001’de, Ercan-Bozüyük Seramik’in
24.4.2001’de, Hitit’in 25.4.2001’de, Kütahya Seramik’in Nisan 2001’de, Eczacıbaşı
Karo, Ege Seramik ve Yüksel Seramik’in 1.5.2001’de, Kaleseramik’in ise 3.5.2001’de
fiyatlarını artırdığı; Ercan-Bozüyük Seramik’in 24.4.2001, Eczacıbaşı Karo ile
Yurtbay Seramik’in ise 1.5.2001’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye
bedellerinin alıcılara ödetildiği tespit edilmiştir.

50. Serkap Yönetim Kurulu’nun 8.5.2001 tarihli toplantısına39 ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:
2910
“2. Yönetim Kurulu Başkanı Sn.Adnan Polat, 30 Nisan 2001 Pazartesi günü
Polat Renaissance Oteli’nde yapılan Sektör Toplantısı’na Seramik Sektörünün geniş
bir şekilde katıldığını, problemlerimizin bir çoğunun bürokrasideki yetkililer tarafından
zaten bilindiğini, ancak bu toplantıda da bir kez daha dile getirilmesinin yararlı
olduğunu belirtti.
3. Üyelerin üretim ve KKO hakkında bilgi alındı. Bir tesis dışında tüm tesislerin
çalıştığı, sektördeki firmalardan birinin üretim yapmadığı, 4 tanesinin KKO’nın
%50’ler civarında, kalanının tam kapasiteye yakın çalıştığı belirtildi.
...
11. Sektör Toplantısının 30 Mayıs 2001 Çarşamba günü, saat 14:00’te Polat 2920
Renaissance Oteli’nde yapılması kararlaştırıldı.”

Serkap Yönetim Kurulu’nun 8.5.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Umpaş’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“08.05.01
Toplantı
Çanakkale – Ege – Toprak – Eczacıbaşı fiat belirliyorlar.
...
Yurtbay, Toprak, Eczacıbaşı: Nakliyenin bir kısmını müşteriye yıkmışlar. 2930
Ege; mal bedeli %15’i müşteriden alıyor.
Nakliye kadar fiat indirimi verilerek bu sistem oturtulabilir. Toprak böyle
yapıyor. Bayi kamyonu kabul etmiyor. Bayi nakliyeyi peşin ödüyor.
6.620.000 - %20 - %8 - %4 navlun - %20 peşin isk.= 3554000 + KDV fab
teslimi peşin (aylık %8 vade farkı uyguluyor bunun üzerine).
Dekorlu, granit dahil ort. 4.200.000 TL/m2 EGE. Ege aylık fark %7,5 vade.
1 Haziran’dan itibaren min. 4.000.000 TL/m2 ort. olmalı. Mayıs sonu fiat
konusu ile ilgili bir toplantı yapılacak. 1 Mayıs’ta Çanakkale %19; Eczacıbaşı %15
zam yaptı. 1 Hazirandan itibaren yukarıdaki fiatlara oturacak.
30 Mayıs Çarşamba 14:00 Sektör Toplantısı Polat Renaissance” 2940

Serkap Yönetim Kurulu’nun 8.5.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“...Zeki Yurtbay: Fiyat kırma konusunda önlem alınsın.

39 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Hitit, Kütahya Seramik, Termal, Toprak Grubu, Umpaş ve
Yüksel Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
07-64/794-291
63

A. Polat: 8 mil m2 üzerinde ihr. mal verilmedi.
Sınai maliyet 5 DM = 2,5 USD (altında değildir).

Yurtbay: 7,5, 18’e çıkacak. 2 ayrı fabrika. 2950

Nakliye Nihai hedef bayiye ödetmek idi. Bazı firmalar yapıyor. 2-3 ay içinde
oturacak bu uygulama.

E. Güral: 6.620.000 TL liste. %20 Bayi isk., %8 iskonto, %4 navlun isk., % 20
peşinat iskontosu. 3.554 + KDV- peşin fab. teslim fiyatı. 4 aydır piyasaya mal
vermedik.

A. Polat
Çanakkale – Çok sağlam bir şekilde duruyorlar.” 2960

Yapılan incelemeler neticesinde, Toprak Grubu’nun 8.5.2001’de, Yurtbay
Seramik’in 14.5.2001’de, Kütahya Seramik’in ise Mayıs 2001’de fiyatlarını artırdığı
tespit edilmiştir.

51. Ege Grubu’nda bulunan 21.5.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“21.05.2001

1) Fiyat listelerinin belirlenmesi (Zam oranı) 2970
Nakliye yavaşladı.
40-50

ÜRÜN Toprak Kale Eczacıbaşı Elmor Ege
Yer Ser %5 %10
Duvar S. %5 %10
Granit M. %5 %10
Granit P. %5 %10
Vitrifiye %5 %10
Akrilik %10
Armatür %10
Kesme

30 Mayıs 2001 Çarş. Saat 14:00/14:30 Serkap Toplantısı P. Renaissance...

Eczacıbaşı:
Erken ödeme %6,5 KDV dahil (Azalan bakiye).

Kale: 2980
Mayıs’ta Deklerasyon.
Liste 6.600 %15 – 10 – 8 – 5 – 5 = 4.412.000 (Troy)
72 gün ödeme
Mayısta uygulama: 5.590.000 %15+10+8+5 = 3.737.529
Haziran Deklerasyon: 6.600.000 %15+15+8+5 = 4.167.669
Nakit %17 isk. 3.459.652
... ...
07-64/794-291
64
Ege 4.370.000 60 gün 129
Toprak 4.270.000 90 gün 86
Vitra 3.821.000 80 gün 88 67 2990
Kale 4.167.000 72 gün 100”

Yapılan incelemeler neticesinde, yukarıdaki belgede yer aldığı üzere,
Eczacıbaşı Grubu’nun 22.5.2001’de yaptığı duyuru ile 28.5.2001 itibarıyla erken
ödeme primini %6,5’a indirdiği; Eczacıbaşı Karo’nun 31.5.2001’de, Ege Seramik’in
1.6.2001’de, Toprak Seramik’in ise 08.06.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

52. Serkap Yönetim Kurulu’nun 8.5.2001 tarihli kararı ile Umpaş ve Ege
Grubu’nda bulunan notlarda bahsi geçen sektör toplantısına ilişkin olarak Tamsa’dan
alınan 11.5.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır: 3000

“Sektöre ilişkin sorunlar ve çözüm yollarının görüşüleceği Seramik Kaplama
Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı, 30 Mayıs 2001 Çarşamba günü, saat
14:00’te Polat Renaissance Oteli’nde yapılacaktır. Firma sahibi ile birlikte üst düzey
bir yöneticinizin de toplantıya katılması arzu edilmektedir. Toplantıya teşrifinizi
bekler, işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı”

30.5.2001 tarihli toplantının gündemi ise Altın Çini, Umpaş ve Yüksel
Seramik’de yapılan yerinde incelemede bulunmuştur: 3010

“Serkap Sektör Toplantısı
30 Mayıs 2001 Çarşamba, saat 16:00 Polat Renaissance Oteli

GÜNDEM:
1. Sektörümüzün 2001 yılı ilk 3 aylık performansının değerlendirilmesi.
2. Enerji fiyatları ve enerji sorunlarımız konusundaki gelişmelerin görüşülmesi.
3. Tüyap Seramik Fuarı konusunun görüşülmesi.
4. New Orleans Fuarı ve 5. Dünya Seramik Üreticileri Forumu hakkında bilgi
verilmesi. 3020
5. Seramik Üreticileri Birliği kurulması konusunun görüşülmesi.
6. Yurt içi fiyatların gelişimi konusunun görüşülmesi.
7. Derneğin daha uygun bir büroya olan ihtiyacı konusunun görüşülmesi
8. 2001 yılı için yıllık katılım paylarının tamamının ödenmesi konusunun
görüşülmesi.
9. Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri bünyesinde toplanan fon konusunun
görüşülmesi.
10. Dilekler ve temenniler”

Altın Çini’de yapılan yerinde incelemede bulunan 30.5.2001 tarihli toplantıya 3030
ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
30.05.01
...
6) Haziran başı bir zam yapılması düşünülüyor. 5. ay listesini yayınladık.
5.590 lık listeden aldık. Haziran ayında yeni listeye geçeceğiz...Devalüasyon
07-64/794-291
65
bazında fiyat arttırdık. %10 %15 peşin 72 gün vade. Nakliye bayiye aittir. Bütün
ürünlerde nakliye bayiye aittir.
3040
15+10+8+4 = 4.400 72 gün vadeli fiyat (2,5 ay vade).
%7 düşüreceğiz = 3.730 Mayıs + %10 + Nakliye

Ege: 3.900 Net nakit + KDV %15 peşin + %28
4.460 60 günlük 6-8 / Dolara göre artış
...
Eczacıbaşı: %32 + %30= Net %10
80 gün vade. 9.100 brüt. 4.000.-(en düşük) + Nakliye

2,25 + 2,30 USD 1.150.- Duvar ... 3050
...
5 büyükler gibi tabirler.
Büyüklerin küçülmemesi, küçüklerin büyümesi...”

Umpaş’ta yapılan yerinde incelemede bulunan söz konusu toplantıya ilişkin
notlarda ise şu ifadeler önemlidir:

“SERKAP Polat Oteli
...
KKO %59. Talep artacak fiyatları düşürmeyelim. 3060
Haziran zammı var.
% 64 devalüasyona göre fark.
Çanakkale: net: 3737 vadeli fiyat
75 gün
Nakliye uygulaması var.
Ege 30 gün 3.900 + KDV
Siparişle birlikte %15.
ABD’de 4$ lık seramik 40$ a satılıyor...”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ercan-Bozüyük Seramik ile Yüksel 3070
Seramik’in 1.6.2001’de, Graniser’in 5.6.2001’de, Umpaş’ın 11.6.2001’de fiyatlarını
artırdığı; Hitit ile Termal’in Haziran 2001 tarihli fiyat listelerinin bulunduğu; Yüksel
Seramik’in Haziran 2001’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye
bedellerinin alıcılara ödetildiği tespit edilmiştir.

53. Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 20.6.2001 tarihli
belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Sayın İbrahim Hızal,
Bölgelerle, bayilerle ve rakip firmaların yetkilileri ile yapılan görüşmeler 3080
neticesi piyasada yine bir fiyat ve uygulama anarşisi yaşandığı tespit edilmiştir.
...
Rakiplerle İlgili Tespitlerim:
...
Toprak Uygulaması (Sn. Metin Savcı İle Görüşüldü)
Fiyat: Haziran 2001 Listesi
İskonto: 20+10+10
Ödeme: 31/10/2001 ortalamalı ödemeler
07-64/794-291
66
Nakliye alıcıya ait ancak eski bekleyenleri karşılıyorlar.
Peşin ödemeye ayrıca %20 iskonto yapılmakta. 3090

Örnekler:
Liste Vadeli fiyat Peşin fiyat
Pamukkale 20X25 6.980.000 4.523.000 3.618.000
Lorima 20X25 7.650.000 4.957.000 3.965.000
Keten 25X33 9.225.000 5.977.000 4.782.000
Saten 33X33 7.210.000 4.672.000 3.737.000
Petalik 33X33 7.785.000 4.850.000 3.880.000
Nevada 33X33 9.440.000 6.117.000 4.893.000
Not: Yukarıdaki fiyatlar KDV hariç fiyatlardır. 3100
...
Tespitlerimi bilgilerinize, görüşlerinize ve emirlerinize sunarım. Saygılarımla,
Erhan Kuşüzümü”

54. Seramiksan ve Yüksel Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede
bulunan bir belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Ülkemizdeki ekonomik durumun sektörümüze yansımalarını görüşmek,
pazarın genel bir değerlendirmesini yapmak ve satıcı-üretici birlikteliğindeki diyaloğu
geliştirmek amacıyla üreticilerimiz ile birlikte bir dizi toplantı düzenlenecektir. 3110
Toplantılarımız; üretilen ürün gruplarına göre “seramik-vitrifiye”, “küvet-duşakabin”,
“banyo aksesuarları-armatür”, “ısıtma-soğutma-klima”, “banyo-mutfak mobilyaları ve
eviye” ve “plastik boru” olmak üzere altı kategoride gerçekleştirilecektir. “Seramik-
Vitrifiye” konulu toplantımıza katılımınızı önemle rica ederiz. Saygılarımızla,
Can Şakarer – Timder Başkanı
Tarih : 4 Temmuz 2001 Çarşamba
Saat : Toplantı 16.00-19.00; Yemek: 19.30
Yer : Hotel İstanbul Conti (Ortaklar Cad. No:30 – Mecidiyeköy-İst)”

Ercan-Bozüyük Seramik’de bulunan 4.7.2001 tarihli toplantıya ilişkin 3120
notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Timder – 04.07.2001
Can Şakarer/Bşk.
Çanakçılar/çok sıkıntılı, umutsuz
Ç.Kale Granitaş
Toprak Çelebi/ Çeltaş
Ege Ercan
Kütahya Akarsu
Vitra İki el Yapı 3130
Termal İklim
Söğüt Simge
Anatolia Efes Seramik (Ağustosta açıyor/Hasan Tatarlı)
Yüksel Granist
Tamsa Seramiksan
Pera Umpaş
Altın Seramik Hitit
Uşak
...
07-64/794-291
67
Üreticiler biraraya gelmeli, sektörle ilgili kararlar almalı 3140
...
Granit Seramik pazar payı %5 (Türkiye)
Granit Seramik pazar payı %20-25 (Avrupa’da)
...
- Fiyat - kalite?
- Sektörün liderleri fiyatı belirler.
...
* Talebe uygun miktarda üretim
* Fiyatların belirli bir birlik kurularak standartlara çekilmesi
* Gerçek ihracat rakamlarının (miktarlarının) belirlenmesi ve tespit edilmesi 3150
* İhracat artığı malların satışının belli bir disiplinde yapılması
* Kalitede pek fazla yapılacak birşey yok...”

55. Ege Grubu’nda bulunan 24.7-10.8.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Toplantı Sekt.
6.600.000 liste 15+8+12 – + 10 Troy ve diğerleri (Anjelik + Pinokyo)
Ağustos ...
72 gün ort. ödeme...”
3160
Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 27.7.2001’de, Toprak
Grubu’nun 6.8.2001’de, Kütahya Seramik’in ise Ağustos 2001’de fiyatlarını artırdığı
tespit edilmiştir.

56. Ege Grubu’nda bulunan 24.8-25.9.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“Eczacıbaşı 2 tip palet yapıyor:
a) Europalet
b) Std. Bedelsiz palet
- Palet ve Nakliye konuları görüşülmeli 3170
- Palet toplama merkezleri kurulması
- Nakliye hususunda tüm büyük üreticilerin ortak ve kesin tutum içinde olması
gereklidir!
Fuar Gündemi
2002 Serkap %50 – Timder %50
2001 Serkap Fuar Payı %25 – Timder payı %75
Engin Bayraktar, Önder Kıratlılar, Tarık Özçelik, Metin Savcı, Ahmet
Yamaner, Bekir ..., Melih Altay, Orhan Önalan, Ferhan Özkalp, Aydın Erer, Can
Şakarer, Öngün Sanlı.
- Timder yetkilerle donatılmış temsilciler istiyor 3180
...
Eczacıbaşı
%20 Stok İsk. + 10 sipariş büyüklüğü + 25 palet iskontosu
110 mia ve yeni
3 ... isk. + 12 ... isk. + 4 Münhasırlık
Sevk+80 gün. Toplu işl. max 1 ay ilave vade.
+ Nakliye (Temmuz fiyatlarından)

07-64/794-291
68
9.121.000 – Tüm İskontolar = 4.036.00040
90 gün 4.120.000 3190
Peşin 3.296.000

Toprak:
... 6.600.000 %35 isk. 4.043.000
Sip. 120 gün ödeme+ Nakl. + KDV

3.850.000.- vadeli operas. satış 15x15/15x20
İhraç fazlaları %50 diğer %50 pörtföyde ki 5 kalem malz. Hedef 1 mil.
gerçekleşen 800.000 m2 satılmış.
3200
Kale:
Troy 3.106.000 Nakliye dahil peşin fiyat
Kale 3.671.000 Nakliye dahil peşin fiyat

Ekim ayında zam

1.400.000 TL x 2,75 = 3.850.000.-

Ekim 3.640.000 (2,60 USD) + Nakliye
3210
Kale 222 bayi

1.370.000 adet:
373.000 Ecz.
352.000 Serel
52.000 Toprak
38.000 Ege
64.000 Kütahya
64.000 Çanakkale
260.000 Diğer 3220

İst. 40 bayi
350.000 Adet/yıl
54.000 Vitra
120.000 Elmor
20.000 Toprak
11.000 Ege
4 Kütahya
43.000 Çanakçılar
3230
Ank. 280.000:
Vitra 110.000,
Elmor 50.000,
Toprak 10.000.

İzmir 218.000:
Vitra 50,

40 Üstü çizilmiştir.
07-64/794-291
69
Serel 48,
Toprak 8,
Ege 23, 3240
Küt. 23,
Diğer 31.

Samsun 158.000:
40 Vit.,
17 Serel,
3 Toprak,
17 Çanakçılar,
78 Diğer.
3250
Bursa:
42 Vitra,
38 Elmor,
6 Toprak,
24 Diğer.

Ant. 110.000:
40 Vit,
46 Elmor,
14 Diğerleri. 3260

Adana 75:
25 Vitra,
10 Elm.,
5 Topr,
3 Ege,
10 Diğer.

D.Bakır 55
3270
2000 yılı 165.000 Kale
900.000 Ecz.
600.000 Topr.
...
Nakliyenin bayi tarafından ödenmesi esasları ve uygulama şeklinin
belirlenmesi”

Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Karo’nun 28.8.2001’de, Toprak
Grubu’nun, Eylül ayı için geçerli olacak şekilde 7.9.2001’de, Kale Grubu’nun ise
10.9.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir. 3280

57. Sersa Yönetim Kurulu’nun 7.9.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir:

“5. Nakliye maliyetlerinin bayiler tarafından üstlenilmesi konusu görüşülerek,
piyasaların kötü olduğu bu dönemde, bu konu ile ilgili karar alınsa da uygulama
şansının bulunmadığı dile getirilerek, konunun daha sonra gündeme getirilmesine
karar verildi.”
07-64/794-291
70

Sersa Yönetim Kurulu’nun 7.9.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak 3290
Çanakçılar’da bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“...Nakliye: Yer kaplamasında var. Çanakkale Seramik (bozmuş)...”

Sersa Yönetim Kurulu’nun 7.9.2001 tarihli toplantısına ilişkin olarak Serel’de
bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“07.09.2001
Sersa Yönetim Kurulu Toplantısı
... 3300
Toprak Karo: 300 km’den sonra nakliye masrafı bayiye aittir.”

58. Kale Grubu 10.9.2001 tarihinden itibaren geçerli olacak fiyat artışına ilişkin
duyuruyu, yetkili satıcıları yanında, Toprak Grubu’na da göndermiştir.

59. Kale Grubu’nda bulunan 26.9.2001 tarihli belge, Eczacıbaşı ile Kale
gruplarının birbirlerine, “Eylül Ayı Satış Koşulları Çizelgesi”ni gönderdiğini
göstermektedir.

60. Ege Grubu’nda bulunan 26.9.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır: 3310

“26.09.2001
Fiyat liste Önerisi (Ekim):
- Seramik üst üste %2
- ... – Yer – Duvar aynı olacak – ... duvar 4,5
- Granit % ... 4
- Vitrifiye üst üste %3
Tek parça, lavabo (... +lisa) + helataşı + duş teknesi
%5
Akrilik 3320
Armatür”

Yapılan incelemeler neticesinde, Ege Seramik’in 1.10.2001’de, Toprak
Grubu’nun ise 5.10.2001’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

61. Toprak Grubu’nda bulunan 1.10.2001 tarihli belge, Kale Grubu’nun “çeşitli
bölgelere yapılan nakliye bedellerine ilişkin taslak çalışma”yı Toprak Grubu’na
gönderdiğini göstermektedir. Toprak Pazarlama Genel Müdürü Metin Savcı’nın söz
konusu çalışmanın üstüne “Sn. ONAY: Bizim fiyatlarımız ile mukayese yaptırılmasını
rica ederim” şeklinde not aldığı da tespit edilmiştir. 3330

62. Kale ve Toprak gruplarında bulunan 10.10.2001 tarihli belge, Kale Grubu’nun
“15.10.2001 tarihinden itibaren Kaleseramik ürünlerine nakliye katılım bedelleri
uygulayacağı ve nakliye katılım bedellerinin tahsilatının mal bedelleriyle birlikte
yapılacağı”na dair yazıyı, yetkili satıcıları yanında Eczacıbaşı ve Toprak gruplarına
da gönderdiğini göstermektedir.

63. Ege Grubu’nda bulunan 3.10.2001 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

07-64/794-291
71
“03.10.2001 3340
...
18 Perşembe Saat 14:00 Sektör toplantı Polat Renaissance
...
Sektör hk bilgi – Kapasite kullanımları...”

Ege Grubu’nda bulunan 3.10.2001 tarihli notta bahsi geçen sektör toplantısına
ilişkin olarak Altın Çini, Granist, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’den alınan
8.10.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektöre ilişkin sorunlar ve çözüm yollarının görüşüleceği Seramik Kaplama 3350
Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı, 18 Ekim 2001 Perşembe günü, saat 14:00’te
Polat Renaissance Oteli’nde yapılacaktır. Firma sahibi ile birlikte üst düzey bir
yöneticinizin de toplantıya katılması arzu edilmektedir. Toplantıya teşrifinizi bekler,
işlerinizde başarılar dileriz. Saygılarımızla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı”

18.10.2001 tarihli toplantının gündemi ise Altın Çini, Graniser, Granist, Tamsa,
Termal, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde
incelemede bulunmuştur:
3360
“18 Ekim 2001 Perşembe, saat 14:00
Polat Renaissance Oteli
Sektör Toplantısı Gündemi
1. Son ekonomik durumun görüşülmesi.
2. Sektör ile ilgili derlenen verilerin sunumu.
3. Yurtiçi ve yurtdışı fiyatlarının gelişiminin görüşülmesi.
4. Sektörün sorunları ve çözüm önerilerine ilişkin görüşlerin dile getirilmesi.”

Tamsa’da bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir: 3370

“...Ercan – Nurullah Bey: Yaptırım olsun. Üretim kısıtlansın.

A. Polat: 8 milyon m2 %40 ihraç ediyor.

Eczacıbaşı, Toprak üretim kısıtlamasını kabul etmedi; Çanakkale ve Ege
kabul etmişti. Kriterler ne olacaktır!

Termal: %60 ihracat. 3.40 $/m2 tam kapasite. Mehmet Oğuz... İç piyasadan
çekilecekmiş. Etik kurallar; müdebbir tüccarlar. 3380

S. Caner: Bülten yayınlanabilir. Maliyet + Fiyat + İzin. %60 ihracat. Üretimle
oynanılabilir...

Efes – Hasan Tatarlı: 3.80 $ KDV dahil. 2.80 KDV dahil + ... 3200 KDV dahil,
nakliye hariç. Kapasite azaltımı. Fon oluşturalım / fiyat oluşturalım. Ortalama fiyatta
büyükler küçükleri yer; asgari fiyat tesbit edelim. Büyük satıcıları devre dışı
bırakalım. İhracat artığını ucuz veriyorlar. Sadece patronların olması gerekiyor.
...
07-64/794-291
72
Avni Çelik – Seranit: Yoku paylaşmak yerine varı paylaşalım. Yapıcı ne 3390
yapılabilir.
...
A. Polat: Kartelleşmeler yasadışı...Dernek öncü olsun. Ramazan’da tatil.
Iskarta satılmasın. Herkes işin zoruna kaçmıyor, kolayına gidiyor. Ortalama fiyat ne
olacak. Herkes kendisini düzeltmez ise hiçbir şey düzelmez.

Avni Çelik: Ya bilmeyenler konuşuyor ya da konuşanlar yalan konuşuyor.
Somut: 1) Üretim 2) Bedel!
Yaptırım Önerileri?
3400
KDV nakliye hariç 2.50 $/m2 90 gün vadeli. %2 nin altında üstünde iskonto
verelim. 3.200 peşin 2$/m2 KDV nakliye hariç. 2.250.000 ... ye mal satılıyormuş.
3.200.000/1.600.000 = 2$
4.000.000 – 4.500.000

Taban Fiyat: 2.30 $/m2 KDV nakliye hariç. Peşin 3.800.000 + KDV+ Nakliye
peşin. 2.50 $/FOB ihracat.
...
- Ramazan; Aralık+Ocak+Şubat
... 3410
Ramazan ve Bayram iç piyasa için kapatım!
15 Kasım - 3 Ocak 28 gün var!

PRENSİP KARARI:
1) 19’dan geçerli ASGARİ 2.35 $/m2 3.800.000 + KDV + Nakliye (MB satım
kuruna endeksli)
2) 19’dan geçerli ASGARİ 2.50 $/m2 ihracat FOB (MB satım kuruna endeksli)
3) İhracat kadar üretim olabilir; iç pazar için sınırlama olacaktır! Her yıl
Ramazan ayı veya 1-31 Aralık / Çarşambaya kadar bilgi verilecektir!...”
3420
Tamsa’da bulunan 18.10.2001 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır:

“...Adnan Polat (Ege):
Mamül satalım, fabrika satmayalım.
İhracatın önemi kavranmalı,yatırımdır,organizasyondur,sürekliliktir.
Hepimizin hatası var, yaptırım gücümüz yok, tavsiye var.
Büyük - küçük yok, fabrikalar kapanacak, yabancılar herkesi ezecektir.

Avni Çelik (Seranit): 3430
Yoku paylaşmak yerine varı paylaşalım, yapıcı ne yapılabilir?
Fuarlara toplu katılım
Yurtdışı satışı nasıl artırabiliriz, ileri karakol oluşturalım.

Nurullah Ercan (Ercan):
Yaptırım olsun, üretim kesinlikle kısıtlansın.

Mehmet Oğuzman (Termal)
% 60 ihracat. 3.40 $/m2. Tam kapasite. Etik kurallar getirilsin.
3440
07-64/794-291
73
Hasan Tatarlı (Efes):
Ucuz satıyoruz, genel olarak herkes.
Kapasite azaltımı, fon oluşturalım, fiyat oluşturulsun.
Büyük satıcıları devre dışı bırakalım.

S. Caner (Çanakkale):
Bülten yayınlanabilir.
$ eşik fiyat hesaplanabilir/SAM hesaplayabilir.
Bankalarda para yok.
... 3450
PRENSİP:
İç piyasa fiyatı 2.35 $/m2 = 3.800.000 + KDV + Nakliye. Taban fiyat. 2.30 $/m2
peşin. İhracat FOB 2.50 $/m2
Her yıl 1-31 Aralık ihracat kadar üretim; iç pazar için üretim sınırlaması
olacaktır.
…
SONUÇ:
- Aralık üretim yapılmaması ve asgari fiyat belirlenmesi
- Herkes her konuda karşıdakini salak zannederek kandırıyor; güvensizlik
var.” 3460

Altın Çini’de yapılan yerinde incelemede bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya
ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
18.10.2001
Toplantı
...
Nurullah Ercan: Radikal kararlar alınmalı. Arz - talep dengesi kurulmalı.
Üretim azaltılmalı. 3470

Termal Seramik: 3,4 $/m2. Yurtiçi pazardan tamamen yıl sonunda çıkacağız.

Türk firmalar birbirleriyle rekabet ediyorlar. Kar edilmiyorsa üretilmemeli.
H. Tatarlı: 3.200.000 TL KDV dahil.

Avni Çelik – Seranit’in Sahibi: Kapasite 2.000.000 m2/yıl. Ortalama satış fiyatı
16 $/m2...

Asgari Fiyat Tesbiti: 3480
Yaptırımla ilgili öneriler derneğe gönderilebilir.
Asgari fiyat 2,5 $/m2 nin altında satış yapılmamalı. Vade olarak 90 gün
alınmalı.
(3.200.000 TL + KDV peşinde olmalı)
Öneri 1: 90 gün vadede 4.500 + KDV nin altında olmamalı.
2,3 $/m2 Çanakkale önerisi.
3.800.000 TL/m2 peşin fiyat. Iskarta satışı yapılmamalı.

KARAR:
İç pazar 3.800.000 TL/m2. 2.35 $/m2 + KDV nakliye hariç. 3490
İhracat 2,5 $/m2 FOB.
07-64/794-291
74
Tek baskılı bir ürün.
Minimum fiyatlar olmalı.

Graniser Kamil Tosun
Kapatma konusunda Graniser ve Uşak Seramik Çarşamba gününe kadar
cevap verecekler”

Ege Grubu’nda bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu
ifadeler önemlidir: 3500

“Sektör Toplantısı
...3200 nakit 4000000
2.25 3712500
2.30 3795000
2.35 3877000
2.35 * 1650000  3800000 Temenni+KDV+Nakliye
2.5 USD min. ihracat

Ramazan’da kapatma kararı (Uşak-Granist) 3510
12. ayda kapatma kararı

3850000 33*25
3900000
En ucuz net nakit 3599000 = 2.2 USD
Kasım için EKS teklifi
Kale Ekim gerçekleşmesi: 3493000 2.14. USD...”

Graniser’de bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir: 3520

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
...
Erkan Güral:
%7 aylık geri dönüş.
2 $ + KDV + Nakliye
3200 +KDV+Nakliye
3800000 +KDV+Nakliye
2,35 $ olacak + KDV + Nakliye.
İhracat FOB 2,5 $ 3530
2,5 $ En düşük mal.”

Termal’de bulunan 18.10.2001 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“Polat Renaissance İstanbul Hotel
18.10.2001
Serkap
Arz talep dengesinin kurulması
... 3540
3600+KDV+Nakliye
3800+KDV+Nakliye
07-64/794-291
75
2,5 FOB”

20.11.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “18.10.2001 tarihinde
Polat Renaissance Hotel’de yapılan Serkap toplantısına şirketiniz adına siz mi
katıldınız ve gündem maddesinde yer alan ‘fiyatlar’ konusunda görüşülen hususlar
nedir?” sorusuna, Termal Pazarlama Genel Müdürü Erol Hacıoğlu, “Söz konusu
toplantıya Termal Seramik Pazarlama Genel Müdürü sıfatıyla katıldım. Görüşülen
konular, iç piyasada firmaların hangi fıyatlardan sattığı ya da ihracat fiyatlarının hangi 3550
seviyelerden gerçekleştiği şeklindedir” cevabını vermiştir.

Altın Çini, Granist, Serkap, Tamsa ve Yüksel Seramik’de raportörlerce yapılan
yerinde incelemede bulunan 23.10.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“18 Ekim 2001 tarihinde İstanbul’da yapılan Sektör Toplantımıza, 21 firmadan
toplam 33 kişi katılmış ve sektörün sorunlarına acil çözüm getirmek amacı ile, çeşitli
görüşler dile getirilmiştir. Firmaların kapasite kullanım oranlarının halen %60’lar
düzeyinde olduğu, iç talebin ramazan ve kış aylarında daha da azalacağı
gerçeğinden hareketle, 1 ay süre ile fırınların kapatılarak, üretimin durdurulması 3560
önerilmiş, ancak bazı firmalar üretimi kısmalarının münkün olmadığını belirtmişler, bu
nedenle ortak bir karar alınamamıştır. Bilgilerinize sunarız.
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı

Dağıtım Listesi:
1. Adnan Polat - Ege
2. Süleyman Caner - Kaleseramik
3. Ahmet Ulukuş - Toprak
4. Ahmet Yamaner - EKS
5. Erkan Güral - Kütahya 3570
6. İbrahim Hızal - Hitit
7. Zeki Yurtbay - Yurtbay
8. Mehmet Oğuzman - Termal
9. Oğuz Berkol - Yüksel
10. Nejat Uygun - Umpaş
11. Zeynep Bodur Okyay - Kaleseramik
12. Tamer Sağır - Tamsa
13. Nurullah Ercan - Ercan
14. Hasan Tatarlı - Efes
15. Mehmet Uluçay - Umpaş 3580
16. Avni Çelik - Seranit
17. Mustafa Kıratlı - Altın Çini
18. Mehmet Coşkun - Granist
19. Fatih Kazancı - Graniser
20. İsmail Nezir - Pera
21. Sebahattin Yıldız - Söğütsen
22. Bilgehan Demirdöver - Seramiksan”

Yapılan incelemeler neticesinde, Hitit’in 22.10.2001’de, Ercan-Bozüyük
Seramik’in 23.10.2001’de, Eczacıbaşı Karo’nun 30.10.2001’de, Ege Seramik’in 3590
1.11.2001’de fiyatlarını artırdığı; Altın Çini ile Ege Seramik’in 2002 yılından itibaren
fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye bedellerini alıcılara ödettiği tespit edilmiştir.

07-64/794-291
76
64. Kütahya Seramik İstanbul Temsilciliği’nden, Satış ve Pazarlama Müdürü Edip
Kefli’ye gönderilen 1.12.2001 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“...Serkap – Sersa – Timder ve üretici firma sahiplerinin, hiç olmazsa 2002 yılı
için ciddi önlemler alması, sektörde tam bir birliktelik sağlanması, birliktelik
sağlamayan firmalara, Serkap tarafından ciddi cezai müeyyideler getirilerek
dayanışma içerisine girilmesi hususu bölge düşüncesidir.” 3600

65. Toprak Grubu’nda bulunan 14.1.2002 tarihli belge, Eczacıbaşı Grubu’nun
“Nakliye Fiyat Listesi”ni Toprak Grubu’na gönderdiğini göstermektedir.

66. Serkap Yönetim Kurulu’nun 15.1.2002 tarihli toplantısına41 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“15 OCAK 2002
SERKAP Y.K. 15:00
... 3610
M. Oğuzman
İç piyasa 
Dünya fiyatları  3,20 den 2,5’e düştü.
...
Kota koyalım. 2 $’a mal verelim iç piyasaya...”

67. Soruşturma kapsamındaki bir teşebbüste yapılan yerinde incelemede bulunan
17.1.2002 tarihli Yönetim Komitesi Toplantı Tutanağı’ndaki şu ifadeler önemlidir:

“...Yeni fiyat listesi Aralık 2001 olarak çıkarılacaktır. Listede tüm mamullerin 3620
rakiplerin fiyatlarının dikkate alınmıştır. Şirket ticari maliyetlerinin üzerine %30 ila
%100 oranında kar konularak belirlenmiş nakit fiyatlar olarak tespit edilecektir. Aylık
%6 ile 90 günlük net fiyat bulunacak ve üzerine %60 iskonto uygulanarak liste
fiyatları tespit edilecektir...”

68. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.2.2002 tarihli toplantısına42 ilişkin olarak
Serkap’ta bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“12 Şubat 2002
Yurtbay – fab. durmaya almadı. 3630
Yüksel – yurt dışına çalışıyor.
Küt. – ... %40 K.K.O.
Umpaş – 2/4 hat çalışıyor.
Hit. – Kapalı idi. Bugün açıldı. Yurtdışı ağırlıklı çalışıyor.
EKS – Boz. 2 fırın, Kart. 1 fırın duruyor. 1/1.3 üretim.
...
Çanakkale satış fiyatı – liste 3$
...
4 mil. üretim maliyeti - 3 mil. TL satış fiyatı”
3640

41 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Kaleseramik, Termal, Yurtbay ve Yüksel Seramik yetkililerinin
katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
42 Bu toplantının Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Hitit, Kütahya Seramik, Termal, Umpaş, Yurtbay ve Yüksel
Seramik yetkililerinin katılımı ile gerçekleştiği tespit edilmiştir.
07-64/794-291
77
69. Sersa Yönetim Kurulu’nun 15.2.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak Ege
Grubu’nda bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“15/02/2002 Manisa
Sersa Yönetim Kurulu
Kütahya,Toprak, Çanakkale, Serel, Çanakçılar, Ege.

Çanakkale:
Karo 1 ay kapalı. Ocaktan itibaren %50 karo. Bayramdan sonra %70...”
3650
Sersa Yönetim Kurulu’nun 15.02.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak
Serel’de bulunan nottaki şu ifadeler önemlidir:

“...H.Sazcı: Kalebodur % 50 / 1.5 ay durmuş...”

70. Ege Grubu, yeniden satıcılardan topladığı Toprak Grubu’na ilişkin fiyat
bilgilerini, 1.3.2002 tarihinde, bu gruba göndermiştir.

71. Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.2.2002 tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar
Defteri’nde yer alan şu ifadeler önemlidir: 3660

“11. Sektör toplantısının 06 Mart 2002 tarihinde yapılmasına karar verildi”

Serkap Yönetim Kurulu kararında bahsi geçen sektör toplantısına ilişkin olarak
Altın Çini, Anatolia, Graniser, Granist, Tamsa ve Yüksel Seramik’den alınan
20.2.2002 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektörümüzdeki 2001 yılı gelişmelerinin ve 2002 yılına ait beklentilerin
görüşülmesi amacı ile, 06 Mart 2002 tarihinde bir Sektör Toplantısı yapılacaktır.
Katılımınız rica olunur. Saygılarımla, 3670
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı
Toplantı Yeri: Swiss Otel İstanbul
Toplantı Saati: 14:00”

6.3.2002 tarihindeki toplantıda alınan kararlar ve katılımcılar, Kaleseramik
Pazarlama ve Satış Müdürü Mehmet Anadol’un, Kale Grubu Şirketleri Pazarlama
Başkanı Tarık Özçelik’e gönderdiği yazıda yer almaktadır:

“06.03.2002 Tarihinde Swissotel’de Yapılan Sektör Toplantısının Notları:
3680
Toplantının gündemini oluşturan ana konuları şu şekilde toparlayabiliriz:

1- Satış fiyatlarının düşüklüğü;
2- Nakliye uygulamaları;
3- Faturasız satış;
4- İhracatta Türk üretici firmaların girdikleri kıyasıya fiyat rekabet.

Toplantıya 24 adet üretici firmadan 17 adedinin temsilci veya sahipleri
katılmışlardır. Katılmayanlar: Söğüt, Seramiksan, Granist, Anatolia, Ercan,
Tamsa, Akgün Seramik firmaları. 3690

07-64/794-291
78
Toplantıda söz alan üretici temsilcileri;
- Karlı satış yapabilmek adına 2,5 US$ altında ürün satılmaması gerektiği;
- KDV’siz (faturasız) veya yarı KDV’li ürün satılmaması;
- Serkap toplantılarında alınan prensip kararlarının eksiksiz biçimde tüm
üreticiler tarafından uygulanması gerekliliği vurgulanmıştır.

Türkiye’de talep fazlası arzın olduğu, bu nedenle arz talep dengesinin
sağlanması gerekliliği vurgulanmıştır. Toplantı esnasında oluşturulan komitenin
Sn.Adnan Polat’ın başkanlığında toplanarak firmaların kurulu kapasiteleriyle 2002 3700
yılında iç piyasanın talebi olacağı tahmin edilen 90 Milyon m2 içinden alacağı payın
belirlenmesi çalışması yapılacaktır. Belirlenecek miktar firmaların yurt içinde
satacakları miktar olup, bu miktarlardan daha fazlasını satmamaları talep edilecektir.
Bu çalışma komitesinin içinde Sn.Süleyman Caner Bey’in tavsiyesi ile Sn.Tarık
Özçelik Bey de görevlendirilmiştir.

Örnek:

A firmasının kurulu kapasitesi: 10.000.000 m2
Türkiye’nin kurulu kapasitesi: 240.000.000 m2 3710
2002 yılındaki iç piyasanın tahmini talebi: 90.000.000 m2

90/240 = 0,375
10.000.000 X 0,375 = 3.750.000 m2 = İç piyasaya A firmasının vereceği ürün
miktarı (Bu miktara dış piyasaya verilen 1. kalite dışında üretimden gelen ve iç
piyasaya sunulan ihraç fazlası ürünler de dahil edilmiştir).

Çeşitli firmaların 3.000.000, 3.250.000, 3.600.000 TL/m2 KDV + nakliye dahil
ürün sattıkları sınai maliyetler dikkate alındığında bu fiyatlar karlılığın imkansız
olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca Sn.Adnan Polat, eğer fiyat düzenlemesine gidilmemesi 3720
halinde, finansal açıdan güçlü firmaların bu gidişe dur demek adına kendilerine
kaynak yaratarak dampinge girmek suretiyle küçük firmaları zor duruma
düşürebileceklerini ifade etmiştir.

Üretim fazlası kapasitenin sınırlandırılması sonucunda ekonomik ürün
fiyatında da düzenleme yapılması gerekliliği belirtilerek, en düşük fiyatın 1. kalite
üründe 5.000.000 TL (90 gün vadeli) olması gerekliliği ifade edilmiştir (KDV – Nakliye
hariç). Tüm firmaların aylık geri dönüş hesaplarında, şu anki mevcut durum gereği
%5 ile hesaplama yapmaları gerektiği belirtilmiştir.
3730
Granit Seramik içinde yine aynı bazda olmak üzere;

Mat için 7.000.000.- TL;
Parlak için 12.000.000.- TL;
Sırlı granit için 6.500.000.- TL fiyat belirlenmiştir.

Toplantıda dile getirilen talep üzerine, Seramik Kaplama Malzemeleri
konusunda da Haksız Rekabet Komitesinin kurulmasına karar verilmiştir. Komitenin
takip edeceği işlerin;
3740
- Faturasız satışları takip,
- TSE standartlarında ürün üretmeyen firmaları takip,
07-64/794-291
79
- Sigortasız işçi çalıştıranları takip,
- Taklit, kopya ürün yapanların takibi,
şeklinde tanımlanmıştır.

Toplantıya katılan firma sahiplerinden bir kısmı, alınan kararların
uygulanabilirliği açısından diğer firma sahiplerinin de toplantılara katılması talebinde
bulunmuşlardır.
3750
Nakliyenin mutlaka bayilere ödetilmesi gerekliliği ifade edilmiştir. Bayilere
nakliyeyi ödetmenin çeşitli yolları olduğu vurgulanmıştır. Toprak Seramikten Sn.
Metin Savcı, Kale’nin nakliyeyi tam uygulamadığını, nakliyenin %30’unu aldıkları
konusunda duyumları olduğunu ifade etmiştir. Buna karşılık Kale’de nakliye
uygulamasının tam olarak uygulandığı ve nakliyenin bayiye ödetildiği ifade edilerek,
kara taşımacılığı haricinde alternatif nakliye araçlarının, tren ve deniz taşımacılığının
kullanıldığı ifade edilmiştir.

Yıl sonunda ve yıl içinde çeşitli isimlerle bayilere verilen primler de toplantının
sorgulanan bir başka konusu olmuştur. Eczacıbaşı ve Kale’nin prim uygulamasına 3760
devam ettikleri toplantıya katılanlar tarafından değinilerek, prim uygulamalarının
kaldırılması gerekliliği ifade edilmiştir. Sn. Süleyman Caner Bey de toplantıda
belirtilen net/net fiyatın uygulanması durumunda, isteyen firmanın politikaları
doğrultusunda prim uygulayıp uygulamamakta serbest olması gerektiğini vurgulamış,
önemli olanın belirlenen net/net fiyat çerçevesinde hareket edilecek ise bu fiyatların
içinde her firmanın çeşitli manipülasyonlar yapmakta serbest olması gerektiğini
söylemiştir.

Yukarıda belirtilen konular çerçevesinde yapılacak çalışmaların
değerlendirileceği bir toplantının 16.03.2002 Cumartesi günü saat 10.00’da 3770
yapılmasına karar verilmiştir.

İhracat konusunda da Sn. Süleyman Caner Bey 2001 yılına ait değerler ile
ilgili bilgi vermiştir. Bu pazarda da dikkate alınması gerekli hususlar toplantıya katılan
firmalara şu şekilde önerilmiştir:

- Üreticilerin birbirlerinin müşterilerine gitmekten vazgeçmelerin gerektiği,
- İyi hizmet anlayışının oluşmasına önem verilmesi,
- Pazarlama desteğinin verilmesi,
- İç piyasada uygulanan fiyat konusundaki paniğin (satamayacağım 3780
korkusunun) dış piyasaya yansıtılmaması gerekliliği özellikle vurgulanmıştır.

NOTLAR:
Toplantıda Sn. Süleyman Caner Bey, Kalenin en düşük fiyat ile sattığı
ürününün fiyatının 2,85 US$ olduğunu, üretim kapasitesinin ise Mart ayı için
planlanan 3.750.000 m2 olduğunu ifade etmişlerdir.”

Kale Grubu’nda bulunan 6.3.2002 tarihli bir başka belgede ise şu ifadeler yer
almaktadır:
3790
“Swissotel İstanbul
06.03.2002

07-64/794-291
80
- Satış fiyatları
- Nakliye
- Tek fiyat
- Granit Fiyat 4.000.000 mat
7.000.000 parlak
- Faturasız satış
- İhracat? 3800
- Alınan kararların uygulanmaması durumu;
- Fiyatların düşüklüğü
- Rakip firmaların bayilerine yönelme
- Talep fazlası ... Kapasite fazlalığı
Net/Nakit karşılığı 5.000.000 TL/m2
Uşak Seramik arkasında Sinai Kalkınma Bankası var! 800.000 TL/m2
maliyetle mal satıyor.
2,5 $ peşin fiyatın altına satmamak gerekiyor.
KDV’siz satışlar teşhir edilsin; Maliye’ye şikayet edilsin (Erkan - Kütahya
Seramik) 3810
Arz-talep dengesinin sağlanması.
Adnan Polat: Fiyat konusunda çözüm bulalım yoksa, aksi halde kuvvetli
firmalar fiyatla küçükleri ezecektir (Büyük balık, küçük balığı yer...).
Arz-talep konusunda Hitit Seramik başkanlığında Komite kuruldu.
Faturasız satışlar konusunda Maliye’ye şikayet edelim. Dernek şikayet
etsin...Haksız rekabet komitesi çalışır, tespit eder, Serkap’a konuyu aktarır
(Faturasız satış, sendikalı işçi, mamul taklidi, TSE standartlarına uymayan mal
satışı).
Granit fiyatları 7.000.000 mat (90 gün)
Parlak 12.000.000 3820
Sırlı granit 6.500.000 (90 gün)
Tarık Bey kapasitelerle ilgili çalışmalarda Adnan Polat’a yardımcı olacaktır.
Nakliye uygulanmaya başlasın...Nakliyeyi bayi ödesin...
Ege gerçek ve tam kamyon fiyat listesi var.
Toprak bizim nakliyelerin ifade edilenin %30 olduğunu sorar. Bunun yanlış
olduğu belirtildi. Ayrıca bilgi verilecek.
Primler konusunda sorular mevcut?!!
Sadece teminatlar ile ilgili prim verilsin...
İhracat
TR 2,5 US$ tedarikçi görünümünde... 3830
Birbirimizin müşterilerine gitmekten vazgeçelim.
Ürün kalitesi, iyi hizmet, depolama desteği.
İçerideki panik dışarıda da yapılıyor. Satamayacağım korkusuyla fiyat
düşürülüyor.

Üretim 90 milyon m2’de belirlensin – İç pazar talebi.
5.000.000 TL KDV + Nakliye 90 gün vade! 1. Kalite
- Üretim kısıtı (kapasite)
- Faturasız satış
- En ucuz fiyat 5.000.000 TL uygulanacak, 1. Kalite (KDV+ Nakliye hariç) 3840
- % 5 aylık geri dönüş
Söğüt
Seramiksan
Granist
07-64/794-291
81
Anatolia
Ercan
Tamsa
Akgün
Patronların mutlaka toplantıya gelmesi gerekiyor!
Cumartesi Sabah 10:00 Tarık Özçelik 16/3” 3850

Hitit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 06.03.2002 tarihli
toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Swissotel İstanbul
6/3/2002
Serkap Toplantı

Duvar 1.6 Dolar Sınai Maliyet
Yer 1.7 Dolar Sınai Maliyet 3860

1. Arz Talep dengesi-
2. Faturasız mal.-
3. Patronlar toplansın.-
4. Profesyoneller ...-
5. 90 Milyon m2 toplam talep.
3 kişilik komite-
6. Arz talep konusunda: İbrahim – Erkan – Hasan Kapasite kısma yöntemi

Faik Bey, Erol Bey, Edip Bey, Metin Savcı, Atalay Bey, Mehmet Taner, Erhan 3870
Kuşüzümü.
Faturasız mal.
Sigortasız işçi.
Sendika ...
Taklit mal.

5.000.000 90 gün KDV + Nakliye

1- Kapasite kısılıyor.
2- 5.000.000 + KDV + Nakliye 3880
3- Faturasız mal ihbar ediliyor.
4- Cumartesi Saat 10:00’da.
5- 15 Marttan itibaren 5.000.000 TL uygulanacak.
6- Sırlı Gran. 6500 90 gün

Nakliye:
Ege: sevkiyattan sonraki ayın 15 ine çek alıp nakliyeciye çeki veriyorlar.

Primler kalkacak...”
3890
Kütahya Grubu’nda bulunan 06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu
ifadeler önemlidir:

“Komite:
İ. Hızal
07-64/794-291
82
E. Güral
H. Tatarlıoğlu

Haksız Rekabet Komitesi:
Metin Savcı - Toprak 3900
Edip Kefli - Kütahya
Faik Bey - Yurtbay
Mehmet Taner - Ege
EKS - Eczacıbaşı
Erol Hacıoğlu - Termal

KDV’siz satış
Mamul Taklidi
SSK’sız işçi
Sendikasız işçi 3910
KDV’siz satış

Üretimin kısılması
15 Mart’tan itibaren 5.000.000 KDV + nakliye hariç
90 gün vade
%5 geri dönüş
Prim yok.

Prim
Kapasite 3920
Nakliye
16 Mart C.Tesi Toplantı...”

Seranit’te bulunan 06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler yer
almaktadır:

“Seramik 5.000.000 TL 90 Gün
Granit 6.500.000 TL.
...
1- Faturasız mal satılmaz, 3930
2- Asgari fiyatlar altında mal satılamaz,
3- Üyeler arasında dostluk artsın”

Serkap’ta bulunan 06.03.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir:

“6 Mart 2002
Sektör Toplantısı

Nakliye – Nakliye katkı payı 3940
Granit fiyatları  4 milyon KDV dahil
6 milyon KDV dahil
Faturasız satış
2,5 $ teklifler vardı.

Hitit: 0,7 - 1 $ fiyat gerilemesi.
07-64/794-291
83
2001 yılı Hazirandan sonra fiyatlarda artış oldu. 2002 başında herkes umudu
kesti. 11 ay 1 ay. Stok satışı yapıldı. Ancak sürekli oldu. Yeni üretimlerde dampingli
fiyat. 3 milyon (2,450 neti) ihraç- KDV- nakliye dahil.
Kışın () fiyat kabul edilebilir. 3950
Herkes üretimini ()
Fiyatlar niye.
Erkan Bey: Bayi sisteminde etik kalmadı.

A.P.: ... %30 ucuzlamış (S. Caner tablosu)

Yurtbay: Ayda 20 gün çalışıyor. İç piyasa ort. 3,5 milyon TL şimdi 3 milyona
düştü. Sınai maliyet; 1,5 1,6 1,7 $ maliyet (finansman yükü yok). ... kullanıyor. 1,7
yer karosu.
3960
A. Ulukuş: Şu andaki ortalama satış fiyatı 1.6. 150 mil m2. 90 mil m2’yi piyasa
... etmiyor.

M. Taner: Yapılan her iskonto sanayicinin cebinden çıkıyor. Fiyat kırmak talebi
arttırmıyor.

Latif Karaman-Uşak Seramik-Kalkınma Bank. Gen. Md. Yrd.: Maliyetin
800.000 TL altına mal satıyoruz.

A.P.: B.D.D.K.’nın yeni kuralları ile kredi almamız mümkün olmayacak. 3970

S. Caner: En ucuz 4 milyon - afişe fiyat. Bugün fiyatlar ile 14 milyon’a
satıyorduk. DTM refah transferi olarak görüyor. 6. aya vadeli 3.200.- KDV nakliye
dahil fiyat örnekleri var. Geçen ay % 6 ihracatta  Geçen ay % 15 turizmde küçülme.
Kale: Münhasır bayiliğe gittik. 600 den 170 bayiye indik
Mart ayı- 3.200.000 m2
En düşük fiyat 3,2 $
2,8 $ Troy KDV nakliye
İpotek- teminat mektubu istiyoruz.
3980
E. Güral: 3 firma piyasayı bozuyor. Sektör toplantısı değil, patronlar toplantısı
haline gelmesi lazım. KDV’siz satışları maliyeye şikayet edelim.

A. Polat: 1 Fab. tem.
1- Arz – talep dengesini sağlayalım. 90 mil m2 iç pazara. Bir komite kuralım,
çalışsın. Haftaya öneri getirsin.

M. Savcı: Ufak kapasiteli şirketler olsun; 1 Küçük  H. Tatarlı
1 Orta  İbrahim Hızal
3990
Faturasız mal satışını şikayet. Derneğe yetki.

Seranit: Çalışma grubu oluşturalım. Derneğin profesyonelleri takib etsin.
Derneğe yeni eleman alalım. Tüm seramikçiler takibe alınır.

Zeki Yurtbay: Faturasız satış.

07-64/794-291
84
Tatarlı: Polisiye tedbirler yapılsın. Komite kurulsun 5 kişi. Dernek olarak.
Haksız rekabet.
4000
Metin Savcı- Başkan
Edip Bey- Kütahya
Eczacıbaşı- Atilla
Faik Bey- Yurtbay
Erol Hacıoğlu- Termal
Mehmet Taner – Ege
Erhan Bey- Maliyeci
Bu ayın sonuna kadar rapor.
1- Faturasız
2- Sigortasız 4010
3- Sendikalı- sendikasız
4- Mamul kopyalama
5- Fiyat denetimi

H. Tatarlı: Bordür üreticileri var  fayans satmayalım. Kendi bordür
tesislerimizi çalıştıramıyoruz, bayiden alırlar. Düz beyaz fayans  bayilere de
vermeyelim.
Küçük üreticilerin fiyatları – bizlerden ...

Erol Hacıoğlu (Termal?): Vade; herkes aynı vadeyi uygulasın. %4 - %6 geri 4020
dönüşler de aynı olsun.

A. Polat: 90 gün vadeli 5.000 TL Nak. + KDV hariç.
%15
4.250
3$ net nakit

A. Ulukuş: Esnek değil talep. İhtiyacın yoksa 1 mil TL’ye de almazsın.

A.P.: Talebi kontrol edemiyoruz. Arzı kontrol edebiliriz. Her fab.ya iç piyasa 4030
payı veririz. Dışardan gelecek mal üstüne çıkmayacak.

İ. Hızal: Karton kutu, gaz, elektrik - ... çıkış beyannamesi.

- Söğütsen  Erol Hacıoğlu
- Tamsa  A. Polat
- Seramiksan  A. Polat
- Anatolia  İ. Hızal
- Akgün  Veli Bey.
4040
İ.Hızal: İhracattan %15-20 fazla mal gelir. Bunu gözden kaçırmayalım. 90 mil
m2 yerine 80 alınması gerekir.

Altın Çini: Topl. katılmayanlar; 40 mil. m2

Tatarlı:

İ.Hızal: 15 Mart
07-64/794-291
85

A.Polat: 1- Kapasite kısılıyor. 4050
2- 1. Kalite 5 milyon KDV+Nak hariç. İskonto %5
3- Faturasız ihbar edilecek
4- 16 Cumartesi Sabah Saat 10:00.

Granit: Mat 7 milyon (net - 90 gün)
Parlak 12 milyon
Sırlı granit 6,5 milyon

A.Polat: Nakliye.
Ödemeyenler - Yurtbay 4060

A. Ulukuş: Bayii % 100’ünü ödüyor. Çok iyi işliyor.

M. Taner: 1 Aralıktan nakliye ödemiyoruz. Takibeden ayın 15’inde alıyoruz.
A.Polat:

M.Savcı: Kale 1/3 ünü fatura ediyor nakliyenin.

S. Caner: Hepsini bayiden alıyoruz.
4070
AP: %90 naylon fatura palette. Palet fabrikası kuralım. Kutu kağıdı ithalatı.
Primler - teminat teşvik primi. Eskiden %9 peşin iskontosu. %1 teminatı teşvik primi
verelim. Diğer bütün primler kalksın.

1) Kapasite kısıntısı.
2) Prim.
3) Nakliye...”

Termal’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 6.3.2002 tarihli
toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir: 4080

“Swissotel İstanbul
6.03.2002

Adnan Polat:
2001 yılı performansları
2002 yılında iç piyasada satış şekilleri
3.000.000 TL KDV+Nakliye dahil mal veriliyor.
Nakliye konusu x Nakliye katkı payı
Tek fiyat uygulaması çıktı. 4090
Granit KDV dahil 4.000.000
Parlak Granit KDV dahil 7.000.000
Türkiye’den herkes 2.0 – 2.5 Dolar seviyesinde mal satılıyor.

İbrahim Hızal:
İhracatta 1 Dolara yakın düşüş var
İç piyasada 2001 yılında fiyat 3.000.000 TL KDV ve Nakliye dahil mal satıldı.
6.000.000 TL’ye getirilmesi gerekir.
Stoklardan kaynaklandığını düşünüyoruz.
07-64/794-291
86
Erhan Kuşüzümü: 4100
Hiç kimse kimsenin bayisini rahatsız etmiyordu. Herkes birbirini rahatsız
ediyor.

Yurtbay: Ortalama fiyatımız 3.000.000 TL’ye düştü.

Adnan Polat: Arz + Talep dengesinin sağlanması gerekir.
Duvar 1,5$
Yer 1,7$

Ahmet Ulukuş: Kapasiteyi %40 düşürdük 4110

Süleyman Caner: ...

Erkan Güral:
Patron toplantısı haline getirelim.
KDV siz satışları şikayet edelim.
Toplantıya gelenler alınan kararların arkasında dursun.

Adnan Polat:
Arz talep dengesinin sağlanması gerekir. Komite oluşturulsun: 4120
İbrahim Hızal (İbrahim Bey)
Hasan Bey
Erkan Güral

Faturasız mal satanları derneğe yetki verelim.
SERSA Haksız Rekabet Kurulu Komitesi:
Haksız Rekabet Kurulu:
Metin Savcı Faturasız mal
Edip Kefli Sigortasız işçi
Faik Bey Mamul Taklidi 4130
Mehmet Bey Sendikalı- sendikasız
Erol Hacıoğlu Standartlara uymayan mal satışı
Atalay Bey
Erkan Bey

5.000.000 m2 + KDV + Nakliye 90 gün vade Aylık iskonto %5
%15 750.000
4.250.000+ KDV
(15 Mart 2002)
4140
Söğüt – Erol Hacıoğlu
Seramiksan
Anatolia

7.000.000 + KDV
6.500.000 + KDV
12.000.000 + KDV

- Primler kalksın + Nakliye
- Toplu işler kalksın. 4150
07-64/794-291
87
...
16.03.2002 Cumartesi Saat 10:00 Toplantı”

Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 6.3.2002
tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“Swissotel İstanbul
6 Mart 2002
Serkap Toplantısı
4160
Fiyatlar
Nakliye
Tek fiyat uygulaması
Granit Fiyatları: Mat; 4.000.000 KDV dahil
7.000.000 KDV dahil
Faturasız satış

Hızal:
2,5 $/net nakit olmalı.
4170
Arz – Talep dengesi sağlanmalı. Kapasite kısıtlaması için bir komite kuruldu. 1
hafta içinde kapasite kısılma yöntemini belirleyecek.

H. Rekabet Kurulu
Metin Savcı Fat.mal.
Edip Sendikasız iş.
Ecz. Atalay Sigortasız.
Faik Taklit mal.
Erol Hacıoğlu Term. Stan.uym.mal
M. Taner Ege 4180
Erhan Kuşüzümü

Bşk: Mart sonu rapor

Bordür satan firmalara fyn. satmayalım.

90 gün vade 5.000.000 TL/m2
20x25 / 33x33 fiyatında.
15 Marttan itibaren fiyatlar yükseliyor.
4190
1) Kapasite kısılıyor.
2) 1. Kalite 5.000.000 TL/m2 +KDV+Nak. Aylık %5.

Söğüt, Tamsa, Seramiksan, Ercan. Bilgi verilecek.
Cumartesi Sabah 10:00 16 Mart

Mat 7.000.000 90 gün vade % 5 ay. Valör.
Parlak granit 12.000.000 90 gün vade
Sırlı granit 6.500.000 90 gün vade
4200
Kapasite
07-64/794-291
88
Nakliye
Yıl sonu primi...”

Yurtbay Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede de benzer notlar
bulunmuştur.

Yurtbay Seramik’den alınan 7.3.2002 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“Bayilerimize uygulamakta olduğumuz, ciro, münhasırlık gibi primler 2002 4210
yılından itibaren kaldırılmıştır. Sadece Teminat mektubu (%2) ve İpotek olmak üzere
prim taahhuk edecektir. Bilgilerinizi rica ederim. Saygılarımla,
Faik Tanrıöver – Satış Müdürü”

72. 6.3.2002 tarihli toplantıda kararlaştırılan sektör toplantısına ilişkin olarak Altın
Çini, Anatolia, Graniser, Granist, Pera ve Uşak Seramik’den alınan 12.3.2002 tarihli
belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“6 Mart 2002 tarihinde yapılan toplantıda kararlaştırıldığı üzere, 16 Mart 2002
Cumartesi günü Sektörümüzle ilgili önemli konuların görüşüleceği ve kararların 4220
alınacağı bir toplantı yapılacaktır. Firmanızın en üst düzeyde temsili rica olunur.
Saygılarımla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı
Toplantı Tarihi: 16 Mart 2002
Toplantı Yeri: Swiss Oteli İstanbul
Toplantı Saati: 10:00”

Söz konusu toplantıda alınan kararlar, Altın Çini Pazarlama Müdürü Hüseyin
Taşpolat’ın, 18.3.2002’de, Ercan-Bozüyük Seramik Genel Müdürü Mustafa İça’ya
gönderdiği ve Ercan-Bozüyük Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede 4230
bulunan yazıda yer almaktadır:

“Sayın Mustafa Bey,
Geçtiğimiz haftasonu yapılan sektör toplantısında alınan kararlar aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.

- Her firma için 2002 yılı yurtiçi satış kotası belirlenmiştir (Ekte sunulmuştur).
Bu kotalar denetleme kurulu tarafından gaz ve elektrik tüketimleri gözönüne
alınarak denetlenecektir.
- Satış fiyatı; 91 gün vadeli 5.000.000 TL/m2 4240
Peşin 4.250.000 TL/m2 nin altında olamayacaktır.
Geri dönüş aylık %5 ile yapılacak, geciken ödemelerde %7 vade farkı
uygulanacaktır.
- Fiyatlarda nakliye ve KDV hariçtir.
- İhracat miktarı, fiyatı 2,5 USD/m2 altında olmamak şartı ile serbesttir.
- Bu uygulama 01 Nisan 2002 tarihinden itibaren geçerli olacaktır.

Sektörümüz için hayırlı olmasını ümid eder, hayırlı çalışmalar dilerim.
Saygılarımla,
Hüseyin Taşpolat – Pazarlama Müdürü 4250

07-64/794-291
89
2002 Yılı İçin Öngörülen SKM Sektörü Yurtiçi Satış Miktarının Firma Bazında
Dağılımı

FİRMALAR Yurtiçi Satış
1. KALE SERAMİK 17.250.000
2. TOPRAK 11.000.000
3. EGE SERAMİK 8.000.000
4. ECZACIBAŞI 5.000.000
5. KÜTAHYA 4.500.000
6. TAMSA 4.500.000
7. SÖĞÜT 4.500.000
8. YURTBAY 4.000.000
9. HİTİT 3.000.000
10. UMPAŞ 3.000.000
11. TERMAL 3.000.000
12. SERAMİKSAN 2.500.000
13. ERCAN 2.000.000
14. GRANİSER 2.500.000
15. EFES 1.800.000
16. YÜKSEL 1.500.000
17. ANATOLIA 1.600.000
18. UŞAK 1.600.000
19. ALTIN ÇİNİ 800.000
20. PERA 750.000
21. BOZÖYÜK 600.000
TOPLAM 83.400.000

Toplam Kapasite  237,7 / Toplam Üretim (Yurtiçi)  83,4 = %35”

“2002 Yılı İçin Öngörülen SKM Sektörü Yurtiçi Satış Miktarının Firma Bazında
Dağılımı” başlıklı tablo Toprak Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede
de bulunmuştur. 4260

Yüksel Seramik’de bulunan “Seramik Kaplama Malzemeleri Arz Düzenleme
ve Denetleme Prosedürü” başlıklı belgede ise şu ifadeler yer almaktadır:

“SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ ARZ DÜZENLEME VE DENETLEME
PROSEDÜRÜ

Seramik kaplama malzemeleri sektöründe, iç piyasanın son yıllarda önemli
ölçüde daralmasına rağmen, kapasiteler artmaya devam etmiştir. Yapılan ihracat
yeterli olamamış, ve büyük bir kapasite ve arz fazlası ortaya çıkmıştır. 4270
Kapasite fazlası, 2001 yılında 82 milyon m2 düzeyinde gerçekleşmiştir. 2002
yılı için öngörülen iç satış miktarı, granit seramik hariç, 80 milyon m2, ihracat 70
milyon m2, kapasite fazlası ise, 90 milyon m2dir.
Kapasite ve arz fazlası, sektörümüzde bir arz-talep dengesizliğine ve fiyatların
reel olarak giderek düşmesine neden olmaktadır. Bu durum, sektördeki tüm firmaları
ağır bir finansman yükü ve zarar altına sokmaktadır.
Bu nedenle, arz talep dengesini tesis etmek için, pazar beklentilerine göre
üretim planlaması yapılması bir zorunluluk haline gelmiştir.
Bu planlamanın hangi kriterlere göre yapılacağı konusunda, kapsamlı
çalışmalar yapılmıştır. Amaç, hataları minimuma indirebilecek, en hakkaniyetli ve 4280
genel kabul görecek alternatifleri üretmek olmuştur.
07-64/794-291
90
Sektörümüzdeki firmaların tamamına yakınının en üst düzeyde katılımı ile
gerçekleşen toplantıda, aşağıdaki konular üzerinde mutabakat sağlanmıştır.

1. YURTİÇİ SATIŞLAR
Ekteki (EK-1) tabloda verilen iç satış miktarları, 1.1.2002 - 31.12.2002 dönemi
için belirlenen miktarlardır. İhracat fazlası tanımıyla, iç piyasaya verilen ürünler de
belirlenen bu metrajlara dahildir.
Firmaların 1.1.2002 tarihinden bugüne kadar yaptıkları yurtiçi satışları, yıllık
olarak belirlenen bu miktarlardan düşülecek ve yılın geri kalan döneminde 4290
yapacakları iç satışlar bu rakamlar dahilinde gerçekleştirilecektir. Diğer bir deyişle
ekli tabloda fabrikalar bazında belirlenen satış metrajlarına ilk 3 ayda yapılan satışlar
dahildir.

2. ÜRETİM
- Firmalar, ihracata dönük olarak, istedikleri miktarda üretim yapabileceklerdir.
- Firmalar, üretim programlarını yaparken, ihracat taahhütlerini, mevsimsel
farklılıkları dikkate alacak, büyük ve küçük kapasiteli firmalar, farklı
uygulamalara gidebilecektir.
- Kapasitesi düşük olan firmaların üretimi kısması rantabl görülmez ise, yılın 4300
belirli dönemlerinde fırınlarını tamamen kapatacaklardır.
- Büyük kapasiteli üreticiler, fırınlarının bazılarını kapatma yolu ile üretimde
kısıntıya gidecektir.

3. YURTİÇİ FİYATLAR VE SATIŞ ESASLARI
05 Nisan 2002 tarihinden geçerli olmak üzere aşağıda belirtilen satış fiyatları
ve esasları uygulanacak olup, firmalar 01 Nisan 2002 tarihi itibariyle yetkili
satıcılarına yazılı olarak deklere ettikleri satış sirkülerlerini BAĞIMSIZ DENETİM
BİRİMİN’e ulaştıracaklardır.
Pazarın reel fiyatlarında kısa zaman periyodunda aşırı dalgalanmalara 4310
sebebiyet vermemek, yetkili satıcıların sezonun açılmaya başladığı ve stoka ihtiyaç
duyacakları bu günlerde yüksek miktarda ilave sermaye ihtiyacına neden
yaratmamak, ithalat riskinin oluşmasına sebebiyet vermemek ve sezon içine
homojen yayılacak nizami fiyat artışını gerçekleştirmek amacıyla daha önce oluşmuş
olan fiyat mutabakatının bir miktar altında ve henüz aşılmaya başlanan ekonomik
krizin yarattığı düşük alım gücünü de gözardı etmeksizin yumuşak bir geçişle
aşağıda belirtilen fiyatlar hususunda mutabakata varılmıştır.

İç Pazar Karo seramik ürünlerde tespit edilen minimum fiyatlar;
1. Kalite Ürünler İçin; 4320
4.200.000 TL/m2 olarak saptanmıştır.
(Net nakit 3.570.000 TL/m2)

2. Kalite Ürünler İçin;
Birinci kalite ürün fiyatından en fazla %10 daha ucuz
olabilecektir.

İç Pazar granit ürünlerde tespit edilen minimum fiyatlar;

1. Kalite Ürünler İçin; 4330
Sırlı ve Mat Ürünler 7.500.000 TL/m2 olarak saptanmıştır.
(Net nakit 6.400.000 TL/m2)
07-64/794-291
91
Parlak Ürünler 15.000.000 TL/m2 olarak saptanmıştır.
(Net nakit 12.750.000 TL/m2 )dır.

2. Kalite Ürünler İçin;
Birinci kalite ürün fiyatından en fazla %20 daha ucuz
olabilecektir.

- KDV bu fiyata ilave edilecektir. 4340
- Nakliye bu fiyata ilave edilecektir (Nakliye dahil fiyat deklere edilmeyecektir).
- Vade, sipariş tarihi esas alınarak minimum 75 gün maksimum 90 gün olarak
belirlenmiştir.
- Peşin satışlarda geri dönüş oranı %5 üzerinden hesaplanacaktır.
- Vadesinde ödenmeyen faturalar ve karşılıksız ödeme evrakları için
uygulanacak vade farkı oranı minimum %7 olup, vade farkı oranının üst limiti
firmaların kendi tasarruflarına bırakılmıştır.
- Tüm primler uygulamadan kaldırılacak, sadece minimum %1,5, maksimum
%2 seviyelerinde teminatı teşvik primi uygulanabilecektir.
- 2002 yılı için prim yönetmeliğini sirküle etmiş olan firmalar uygulamayı ikinci 4350
bir sirküler ile iptal edecek veya tespit edilen baz fiyatları ödeyeceği prim tutarı
kadar fiyat listesinde arttıracaktır.

4. NAKLİYE
Seramik nakliye bedelleri kesinlikle ürün fiyatı içinde telaffuz edilmeyecek,
nakliye bedellerinde il bazında, bölgesel veya yurt genelinde sübvansiyon
uygulanmayacaktır.
Alıcı tarafından üreticiler bazında muhtelif yöntemlerle uygulanan nakliye
bedeli tahsilatı 01.06.2002 tarihi itibariyle teslim esnasında ilgili nakliye hizmetini
veren kişi veya kuruluşa yetkili satıcı tarafından nakden ödenmesi hususunda 4360
mutabakat sağlanmıştır.
Firmalar alıcılarına deklere ettikleri iller bazındaki aylık nakliye fiyat listelerini
ilgili denetim birimine de bildireceklerdir.

5. YURTDIŞI SATIŞ FİYATLARI
Yurtdışı satış fiyat istikrarı yurtiçi fiyatlardan daha fazla önem arz etmektedir.
Döviz cinsinden düşen fiyatların, tekrar yukarı çekilmesi uzun vadede dahi mümkün
olamamaktadır.
Türk seramik ürünlerinin imajını zedeleyen ve ileride bazı pazarların ülkemiz
üreticilerine tamamen kapanmasını önlemek amacı ile, ucuz fiyatlı ihracat ile ilgili 4370
önlemler için, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve ihracatçı birlikleri nezdinde görüşmeler
sürdürülmektedir.
Ucuz fiyatlı ihracat yapan firmalar (FOB 2,5 USD/m2 nin altında) izlemeye
alınacaktır.

6. ÖZEL HAL
Mutabık kalınan uygulama esaslarındaki gerekli kısıtları, fiyat, vade ve diğer
tüm ticari ilkeleri uygulamasına karşın iç pazarda satış sıkıntısı yaşayarak atıl stok
oluşturan firmaların pazarın tutarlılığını bozmamak adına, üst kurula müracaatları
halinde bahse konu atıl stokun ihracat ağırlıklı çalışan firmaların ortak çaba ve 4380
gayreti ile dış satışa kanalize edilmesi için her türlü destek verilecektir.


07-64/794-291
92
7. DENETİM
Sektörün geleceği adına, bu kararların uygulamada başarı sağlaması
kaçınılmaz zorunluluktur. Dolayısıyla tüm firmaların konuyu benimsemesi ve titizlikle
uygulaması ve diğer uygulamaları takip ederek destek vermesi ortak sorumluluktur.
Denetim işlemi bir bağımsız denetim birimi tarafından gerçekleştirilecektir.
Ancak;
Bu kararların uygulanmasında firmaların beyanı ve güven esastır. Ancak, her 4390
ay veya her üç ayda bir, örnekleme yöntemi ile seçilen firmalarda denetim
yapılacaktır.
Bağımsız denetim biriminin gerek duyması halinde tüm firmalar nezdinde ve
herhangi bir periyoda bağlı olmaksızın denetim yapılabilecektir.

Bağımsız Denetim Birimine Verilmesi Gereken Bilgi ve Belgeler;
- 01.01.2002 – 31.03.2002 arasında gerçekleştirdikleri üretim metrajı,
- 01.04.2002 tarihinden itibaren gerçekleştirecekleri aylık üretim metrajı,
- Toplam dış satış metrajı,
- Toplam iç satış metrajı, 4400
- En düşük fiyatlı ürünün tespiti,
- Aylık veya dönemsel satış uygulama sirkülerleri,
- İller bazında aylık nakliye fiyat listesi,
Bağımsız denetim biriminin gerek duyduğu hallerde Doğalgaz, LPG, Elektrik,
Karton Kutu (ambalaj malzemesi) tüketim belgeleri üretici tarafından bağımsız
denetim birimine verilecektir.

8. HAKSIZ REKABET
Sektörümüzdeki haksız rekabet konusunu incelemek üzere bir komite
kurulmuştur. Bu komite faturasız satışlar, sigortasız işçi çalıştırma, tasarım 4410
kopyalama, standartlara uygunluk gibi çeşitli konularda çalışmalar yapacaktır.
Ancak, komite acil olarak, faturasız satışlara ilişkin piyasadaki durum
konusunda bir rapor hazırlayacaktır. 01 Nisan 2002 tarihinden itibaren faturasız satış
yapan firmanın tespit edilmesi halinde, komite üst birimine durumu rapor edecek üst
birim ise gerekli yaptırımları uygun gördüğü resmi makamlar nezdinde sağlayacaktır.

EKLER
1. 2002 yılı karo seramik iç pazar metraj çizelgesi
2. Firma bilgi formu
4420
EK – 1:

2002 YILI KARO SERAMİK İÇ PAZAR ARZ METRAJ ÇİZELGESİ
Seramik
Kurulu
Kapasite
Kullanılan
Kapasite
Ortalama
Kapasite
Yurtiçi Satış
2002
1.Kale
Seramik
57.000.000 40.170.536 48.585.268 17.250.000
2. Toprak 27.000.000 26.370.000 26.685.000 11.000.000
3. Ege
Seramik
20.000.000 17.867.000 19.083.500 8.000.000
4. Eczacıbaşı 13.300.000 10.800.000 12.050.000 5.000.000
5. Kütahya 14.500.000 8.000.000 11.250.000 4.500.000
6. Tamsa 14.500.000 7.650.000 11.075.000 4.500.000
7. Söğüt 12.500.000 9.280.000 10.890.000 4.500.000
07-64/794-291
93
8. Yurtbay 12.500.000 6.950.000 9.725.000 4.000.000
9. Hitit 9.000.000 7.600.000 8.300.000 3.000.000
10. Umpaş 8.000.000 5.500.000 6.750.000 3.000.000
11. Termal 7.800.000 7.425.000 7.612.500 3.000.000
12.
Seramiksan
5.500.000 5.500.000 5.500.000 2.500.000
13. Ercan 5.300.000 4.600.000 4.950.000 2.000.000
14. Graniser 5.500.000 4.800.000 5.150.000 2.500.000
15. Efes 4.000.000 3.420.000 3.710.000 1.800.000
16. Yüksel 3.250.000 3.400.000 3.325.000 1.500.000
17. Anatolia 3.500.000 3.400.000 3.450.000 1.600.000
18. Uşak 3.400.000 3.200.000 3.300.000 1.600.000
19. Altın Çini 1.500.000 1.500.000 1.500.000 800.000
20. Pera 1.500.000 1.427.000 1.463.500 750.000
21. Bozöyük 1.200.000 1.150.000 1.175.000 600.000
TOPLAM 231.050.000 180.009.536 205.529.768 83.400.000

EK – 2

.../.../2002
FİRMA BİLGİ FORMU
Firma Adı
Toplam Üretim Metrajı
Toplam Yurtiçi Satış Metrajı
Toplam İhracat Metrajı
Stok
Elektrik Tüketimi
Doğalgaz Tüketimi
LPG Tüketimi
Karton Kutu Tüketimi

Alınan kararlar doğrultusunda yapılacak denetim için görevlendirilecek kişi
veya firmaya, talep eden bilgileri vereceğimizi kabul ve taahhüt ederiz
İsim: 4430
İmza:”

Kale Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 16.3.2002
tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler önemlidir:

“16/3/2002
Serkap Toplantısı

2,5 FOB US$ altında TR’den mal çıkışı zorlaştırılacak
Kurulu kapasitenin 1/3 içerde tüketmek 4440
Kurulu kapasite %50
Son üç yılda ... edilen kullanılan kapasite %50
Fiyatın 3$ min fiyat olması gerektiği net/net fiyat
(KDV+Nakliye hariç) 90 gün vade
Eczacıbaşı 5 ay önce %50 kapasite ile çalıştı ancak bahar aylarına full
kapasite ile giriyor.
2001- 6.850.000 m2.
2002- Geçen yılın %20 altında mal verecek 6.000.000 m2
Geçen yıl sattığı miktarın %10 altında satmak,
07-64/794-291
94
Kale 50 16,2 = %27 ? 4450
Toprak 27 11,7 = %43 ?
Ege 22,450 8,5 %37 ?
Ecz. 15,750 4,7 %29 ?
2000 2001
Kale 22 15
Toprak 19 12,3
Ege 11,8 10,7
Ecz. 5,4 5,4
Kütahya 8 2
Tamsa 6,3 5,142 4460
Söğüt 1,4 6,1
Yurtbay 4,6 4,3
Hitit 4,7 2
Umpaş 2,3 5,1
Termal 5 4,3
Ercan 3,2 1,6
Graniser 2,7 3,6
Efes 2,9 1,9
Yüksel 1,6 1,6
Anatolia 2,7 3 4470
Uşak 1,9 2,1
Altınçini 1,2 1,2
Pera 0,8 0,635
Bözüyük 1 0,696
109,719 89,081

I. çeyrek 17,5
II. çeyrek 22,5
III. çeyrek
IV. çeyrek 4480

Her ay miktar için bir değerlendirme yapılır. Miktar adına her firma beyan
usulüyle bilgi verecektir.
2002 Yılı Satış Miktarları:
17500 Kale
11000 Toprak
8000 Ege
5000 Eczacıbaşı
4500 Kütahya
4500 Tamsa 4490
4500 Söğüt
4000 Yurtbay
3000 Hitit
3000 Umpaş
3000 Termal
2500 Seramiksan
2000 Ercan
2500 Graniser
1800 Efes
1500 Yüksel 4500
07-64/794-291
95
1600 Anatolia
1600 Uşak
800 Altınçini
750 Pera
600 Bözüyük
83400

İhracat 2,5 $ FOB

GRANİT: 4510
9.700.000 net/net
... fiyat
Mat 5 $ net/nakit 7.000.000/8.250.000
4 $ parlatma maliyeti
Parlak 10 $ net/nakit 14.000.000/16.500.000
Uygulama tarihi: 01.04.2002
... Seramik  Seranit ten 7.350.000 TL’den parlak mat karışık mal aldı.
Toplantıda Granist yok.
2. kalite parlakta Vitra %40 altında satıyor.
En düşük fiyat belirlenen fiyatların %20 altında olmalıdır. 4520
Mat 6.500.000
Parlak 13.000.000 Nakliye+ KDV
Net/Net primler düştükten sonraki fiyat.
Toplu iştede düşülecek en son fiyattır!...”

Kütahya Grubu’nda bulunan 16.3.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu
ifadeler yer almaktadır:

“16 Mart 2002 C.Tesi
Serkap 4530
Swiss Otel

2001
Kapasite 242 milyon m2 Granit dahil
İç Pazar 90 milyon m2
İhracat 60 milyon m2
Kapanan 90 milyon m2

Fiat net net 5.000.000 TL 90 gün.
En ucuz malın fiatı + KDV+ nakliye. 4540
Geri dönüş aylık %5”

Uşak Seramik’te bulunan 16.3.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler
yer almaktadır:

“Swissotel İstanbul
16/3/02
80 Milyon m2 iç pazar.
- Kurulu kapasite % oranı
- Kurulu kapasite %50 ... 4550
Yurtiçi: 3 $ + (90 vade) KDV+Nakliye
07-64/794-291
96
Kapasite kullanımı 1.531.015 m2
5.000.000  75-90 vade (Aylık %5 inilebilir) II. Kalite %10.
3 er aylık Üretim ve Satış Programları.
Vade  75-90 gün. Aylık %5 dönüş (5.000.000  Baz)
(5.000.000  peşin’e dönüş %5 Vade farkı %7 Aylık)
1 Nisan Başlangıç  Primler hariç olacak
İhracat 2,5 $ FOB
66.518  1.232.464 m2 ... satılacak mal”
4560
Seranit’te raportörlerce yapılan yerinde incelemede de benzer notlar
bulunmuştur.

Eczacıbaşı Karo, Umpaş ve Yurtbay Seramik’in savunmasında, “Soruşturma
Raporu içerisinde bir an için ihlale konu olduğu öne sürülebilecek tek karar
16.03.2002 tarihli toplantıdır. Serkap Başkanı Adnan Polat tarafından düzenlenen bu
toplantı sonunda kota belirlemek (arz miktarının kontrolü), uymayanları
cezalandırmak (yaptırım), fiyat ve vade belirlemek (satış koşullarının tespiti) ve bu
amaçlara ulaşmak üzere sürekli bilgi değişimini sağlayacak çizelgeler düzenlemek
(bilgi değişimi) ve denetim amaçlı gruplar kurmak (rekabetin şeffaflaşması) 4570
şeklindeki teşebbüs birliği kararının hasıl olduğu görülmektedir. Hatta süreç
içerisinde uymayan teşebbüslere Adnan Polat’ın tehditler gönderdiği Soruşturma
Heyeti tarafından tespit edilmiştir” ifadesi yer almaktadır. Umpaş ile Yurtbay
Seramik’in savunmasında, yukardaki açıklamanın devamında, “Umpaş/Yurtbay
Seramik bu teşebbüs birliği toplantısında bulunmuştur. Sektör için toplanmak üzere
hazırlanan çizelgeyi doldurmayı taahhüt etmiştir” ifadesi de yer almaktadır.

Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasında, “Üreticiler birliği tarafından alınmış
olduğu iddia edilen karar metni, üretici firmaların yurtiçinde satacakları miktarların
tespit edilmesi yönüyle ‘arzın kontrolü’ görünümü vermektedir. Ancak, ülke dışına 4580
yapılacak satışlar (ihracaat) gözönüne alındığında, yalnızca Ülke düzeyindeki
satışlar hususunda mutabakata varılması ve üretim üzerine herhangi bir kısıtlama
getirilmemesi, fiyatları yükseltici bir arz kontrolüne yol açmayacağı gibi, ilgili ürün
pazarının serbest rekabetçi ortamını da bozmayacaktır” ifadesi bulunmaktadır.

Ercan-Bozüyük Seramik’den alınan 19.3.2002 tarihli yazıda şu ifadeler yer
almaktadır:

“Sayın Yetkili Satıcımız,
Sektörde yaşanan gelişmelere paralel olarak, 01.04.2002 tarihinden geçerli 4590
olmak üzere;

a-) En ucuz ürünün satış fiyatı peşin 4.250.000.-TL/m2+KDV+Nakliye
90 gün ödemeli vadeli fiyatı ise 5.000.000.-TL/m2+KDV+Nakliye’den aşağı
olmayacağı,
b-) Erken ödeme primi aylık KDV dahil %5 olarak uygulanacağı,
c-) Geciken ödemelere uygulanacak vade farkı oranı %7 olacağı,
öngörülmektedir.

Şirketimiz, minimum stok seviyenizi koruyabilmeniz amacı ile tamamı 4600
(STOKLARDAN) karşılanmak şartı ile, Mart 2002 satış şartları ile ay sonuna kadar
sizlere sipariş imkanı sağlanacaktır. Tüm siparişlerin 31 Mart 2002 itibari ile ödemesi
07-64/794-291
97
alınmış olacaktır. Ödemesi alınmayan hiçbir siparişin taahhüdü verilmeyecektir.
Alınan kararın sektörümüze ve sizlere hayırlı olmasını dilerim. Saygılarımla
Mustafa İça – Genel Müdür”

Yapılan incelemeler neticesinde, Anatolia, Graniser, Eczacıbaşı Karo, Ege
Seramik, Seramiksan, Seranit, Söğütsen, Toprak Grubu, Uşak Seramik, Yurtbay
Seramik ve Yüksel Seramik’in 1.4.2002’de, Termal’in 5.4.2002’de, Tamsa’nın
8.4.2002’de, Efes Seramik’in 15.4.2002’de, Granist ve Pera’nın Nisan 2002’de 4610
fiyatlarını artırdığı; Hitit, Granist, Pera ve Uşak Seramik’in Nisan 2002’den, Anatolia
ve Umpaş’ın ise Mayıs 2002’den itibaren fabrika teslimi satış yaptığı ve nakliye
bedellerini alıcılara ödettiği tespit edilmiştir.

73. Kale Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 18.3.2002
tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“İstanbul Bayileri ile Yapılan Toplantı
...
Sn.Ender Erel: 4620
...Genel olarak seramik piyasasında ürün fiyatı 2,5 $ altında olmamalıdır. 2,5
$ dan daha düşük fiyata ürün satan rakipler, o an için durumu kurtararak zarardan
kar ettiğini düşünerek günden güne kötüye gitmektedir. Bu işletmelerin sonunda
piyasadan çekilmek veya el değiştirmek durumunda kaldıklarını görmekteyiz.
Türkiye pazarında 2002 yılında üretilecek toplam kaplama malzemesi miktarı
83 Milyon m2 mertebesindedir. Dolayısıyla Türkiye’de arz-talep dengesi sağlanacak
ve dengelenmiş pazarda ise fiyat istikrarı olacaktır.”

74. Seranit Genel Müdür Yardımcısı Yıldıray Sevinçoğlu’nun, Genel Müdür Hamdi
Altunalan’a sunduğu 25.3.2002 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir: 4630

“25/03/2002
Sayın Hamdi Bey,
Piyasa ile ilgili almış olduğum duyumları aşağıda bilgilerinize arz ederim.
Saygılarımla
Yıldıray Sevinçoğlu
...
- Ege Seramik firmasının SERKAP toplantısından önce piyasaya malzeme
verdiği ve halen vermeye devam ettiği söyleniyor.
- Toprak seramik yapılan anlaşma gereği iskontolarını %10 geri çekmesine 4640
karşılık bayilerine eski fiyattan kota açmıştır...”

75. Serel Fabrika Müdürü Fatih Kekeç’in, Şirket Müdürü A.Yücel Unan’a sunduğu
4.4.2002 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“Serkap toplantısında kaplama satış fiyatlarının düşürülmemesi için
uzlaşmaya gidilmesi kararı alınmış. Çalışmaları devam ediyormuş. Serkap Yönetim
Kurulu Başkanı Adnan Polat Bey ‘neticeye uymayanları vururuz, piyasada
mahvederiz’ gibi konuşmalar yapmış.”
4650
Ege Seramik’in, Adnan Polat’ın yukarıdaki belgede yer alan konuşmasına
ilişkin savunmasında şu değerlendirmeler yer almaktadır:

07-64/794-291
98
“Bu gibi ifadelerin Ceza Hukuku’nda suç delili olarak görüşülmesi
gerekmektedir. Bilindiği üzere, sektörde alınmış olunan prensip kararları, kararı alan
firmalar tarafından rekabet koşulları çerçevesinde harfiyen uyulmamaktadır. Kaldı ki
sektörde mağdur olan kimse bulunmadığı gibi bu ifadeyi teyit eden başkaca bir kanıt
ta yoktur.”

76. Kale Grubu’nda raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 4.4.2002 4660
tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“3/4/2002
KVR Yönetim Kurulu Toplantısı
Sersa üreticilerinin görüşleri;
...
4/4/2002
KK %15+8+7+5 15/8 250 TON
KVR 6 ay sonu itibariyle kotaların tutması gerekiyor.
KS: 4670
3 $ %15 peşinat iskontolu vadeli fiyat
Nakliyenin gerçekçi uygulanması
1.6’dan itibaren nakliye bayiden ayrıca alınacaktır. Diğer üreticilerle birlikte
alınan mutabakat
3 $ = 4.200.000 %15 peşinat isk. 3.570.000.-
Geciken siparişlerin ve ödeme durumlarının bölgelerden zamanında
bildirilmesi durumu.
Küvet: % 25 % 10 %22,5 peşin şartı.
Toplu işler ayrıca değerlendirilecektir. ... farklı kullanılır...”
4680
77. Yurtbay Seramik’de yapılan yerinde incelemede bulunan 8.4.2002 tarihli
belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“08.04.2002
Firma Bilgi Formu
Firma Adı Yurtbay Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Toplam Üretim Metrajı 1.441.718 m2
Toplam Yurt İçi Satış Metrajı 731.687 m2
Toplam İhracat Metrajı 723.235 m2
Stok 1.486.071 m2
Elektrik Tüketimi 4.198.290 kw
Doğalgaz Tüketimi 3.966.044 m3
LPG Tüketimi -
Karton Kutu Tüketimi 1.378.000 Ad

Firmamızdan talep edilecek bilgileri vereceğimizi kabul ve taahhüt ederiz.
İsim: Zeki Yurtbay
İmza: ...”
4690
78. Serkap’ta raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 10.4.2002 tarihli
belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“Serkap Yönetim Kurulu Başkanlığı’na,
Yönetim Kurulumuzca kurulan Haksız Rekabet Komitesi çalışmalarına
başlanmış, ilk toplantısı yapılmış olup, toplantı tutanağı ekte bilgilerinize
07-64/794-291
99
sunulmuştur. Komitenin etkin olarak faaliyet gösterebilmesini teminen, komite
üyelerinin adları ve telefon numaralarının Serkap üyelerine ve TİMDER yönetimine
Serkap’ça bildirilmesinin yararlı olacağı görüşünde birleşilmiştir.
Metin Savcı – Haksız Rekabet Komitesi Başkanı 4700

Ek: Toplantı Tutanağı
Serkap Haksız Rekabet Komitesi Toplantı Tutanağı
Toplantı Yeri: Toprak Seramik – Beşiktaş
Toplantı Tarihi: 10/04/2002
Katılanlar:
Sn. Metin Savcı Toprak Seramik
Sn Mehmet Taner Ege Seramik
Sn. Serhat Sabaz Eczacıbaşı (Atalay Gümrah yerine)
Sn. Erhan Kuşüzümü Hitit Seramik 4710
Sn. Faik Tanrıöver Yurtbay Seramik
Sn. Erol Hacıoğlu Termal Seramik
Katılmayanlar:
Sn. Edip Kefli Kütahya Seramik (Mazereti nedeniyle
katılamadı)

Gündem:
1- Haksız Rekabet Komite’sinin aşağıda belirtilen haksız rekabet faaliyetlerinin
önlenmesi konusunda yoğunlaşması konusunda mutabık kalındı.
a- Belgesiz ve/veya kısmi belgesiz satış. 4720
b- Sigortasız işçi çalıştırma.
c- Taklit ürün.
d- Kalite standartlarına uymayan ürün.
2- Haksız Rekabet Komitesi’nin kurulduğu ve yukarıda belirtilen haksız
rekabet konularında Komitenin Başkan ve üyelerinde bilgi ve belgenin toplanması
amacı ile Serkap’ça Serkap üyelerine ve TİMDER Yönetimine komite üyelerinin isim
ve telefonlarının bildirilmesi ile görevin daha etkin yapılacağı hususunda görüş
birliğine varılarak, Serkap Yönetim Kurulu Başkanlığı’na bu talebin iletilmesi hususu
kararlaştırıldı.
3- Haksız Rekabet Komite toplantısının prensip olarak Serkap toplantılarının 4730
olduğu gün ve yerde öncesinde veya sonrasında, her ay asgari bir kere yapılmasına
karar verildi.
4- Serkap yönetimi ve üyelerince seçilen Haksız Rekabet Komite Başkanlığı
için Sn. Metin SAVCI görevlendirilmiş olup, Başkan Yardımcılığı için Sn. Mehmet
Taner’in görevlendirilmesine komite üyelerince oybirliği ile karar verildi.
5- İhbar bildirimi niteliğindeki her türlü bilgi ve belge direkt olarak komite
başkanına ulaştırılacak, komite başkanı tarafından özenle ve kendi sorumluluğunda
muhafaza edilecektir.
6- İhraç fiyatlarının antidamping risklerinden uzak tutulmasının sağlanması
hakkında çalışma yapılacaktır. 4740
7- Sadece bordür üreten, Serkap üyesi olmayan ve haksız rekabete sebebiyet
veren firmalara dekor alt fonu olan opak, transparan fon satışının yapılmaması ilgili
üreticilere önerilecektir.
8- Özgün tasarımlar için tescil dairesinin uygulama prosedürü incelenip,
gelişimine ve sistemin yürümesine katkı sağlanmasının çalışmaları yapılacaktır
(öncelikle bordür, dekor).

07-64/794-291
100
Ek: Komite üyelerinin İsim, Telefon, Faks ve e-mail bilgileri.
Haksız Rekabet Komitesi Üye Listesi
Ad-Soyad Firma Adı 4750
Metin Savcı Toprak Seramik
Mehmet Taner Ege Seramik
Atalay Gümrah Eczacıbaşı
Erhan Kuşüzümü Hitit Seramik
Faik Tanrıöver Yurtbay Seramik
Erol Hacıoğlu Termal Seramik
Edip Kefli Kütahya Seramik”

Graniser, Seramiksan, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’de
raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde de benzer belgeler bulunmuştur. 4760

79. Altın Çini, Anatolia, Granist, Söğütsen, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel
Seramik’den alınan 24.4.2002 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“2 Mayıs 2002 Perşembe günü saat 15:00’de Sektör Toplantısı yapılacaktır.
Firmanızın en üst düzeyde temsili rica olunur. Saygılarımla,
Adnan Polat – Yönetim Kurulu Başkanı
Toplantı Tarihi: 2 Mayıs 2002
Toplantı Yeri: Swiss Oteli İstanbul
Toplantı Saati: 15:00” 4770

Uşak Seramik’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 2.5.2002
tarihli toplantıya ilişkin notlarda şu ifadeler yer almaktadır:

“Swissotel
2/5/2002
15 Mayıs  4.500.000  Net
Ege  5.300.000  En düşük.
II. Kalite  %15
Akgün- Granit 4780
Seramiksan-Umpaş-Graniser Uymuyor.
Efes, Sektör Kararının 500.000 TL altında satış.
Ercan - 400.000  Kütahya - 270.000 
Seramiksan-Tamsa-Kütahya nakliye dahil satıyor.
Mustf. yükse  Ercan 3.547.000.- satış.
Umpaş  Sipariş almıyor.
Kütahya  Deneme adı altında faturasız mal çıkışı...
Toplantı  11 Haziran 2002”

Yapılan incelemeler neticesinde, Eczacıbaşı Karo’nun 3.5.2002’de, Umpaş’ın 4790
10.5.2002’de, Altın Çini, Ercan-Bozüyük Seramik, Kaleseramik ve Termal’in
15.5.2002’de, Efes Seramik’in ise 21.5.2002’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

80. 2.5.2002 tarihli toplantıda kararlaştırılan sektör toplantısına ilişkin olarak
Anatolia, Granist, Tamsa, Uşak Seramik ve Yüksel Seramik’den alınan 6.6.2002
tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

07-64/794-291
101
“11 Haziran 2002 Salı günü, saat 15:00’de Sektör Toplantısı yapılacaktır.
Firmanızın en üst düzeyde temsili rica olunur. Saygılarımla,
Öngün Sanlı – Serkap Genel Sekreteri 4800
Toplantı Tarihi: 11 Haziran 2002
Toplantı Yeri: The Marmara Oteli Taksim/İstanbul
Toplantı Saati: 15:00”

Altın Çini, Granist, Söğütsen, Termal ve Uşak Seramik’de raportörlerce
yapılan yerinde incelemelerde, Serkap Genel Sekreteri Öngün Sanlı’nın 11.6.2002
tarihinde yapılacak sektör toplantısında görüşülmek üzere talep ettiği, 1.1-31.5.2002
dönemi “Üretim, Yurtiçi Satış, İhracat, Stok, Elektrik Tüketimi (kwh), Doğalgaz
Tüketimi (m3), LPG Tüketimi (kg) ve Karton Kutu Tüketimi” bilgilerinin gönderildiği
tespit edilmiştir. 4810

11.6.2002’deki toplantıda alınan kararlar, 14.06.2002 tarihli “Kaleseramik
Bölge Müdürleri Toplantısı Tutanağı”nda yer almaktadır:

“...2002-6 KP Fiyatlarının Tesbiti: Son sektör toplantısında temmuz ayına
kadar en ucuz malın 4.500.000 TL/m2, Temmuzdan sonra 5.000.000 TL/m2 (KDV ve
nakliye hariç) den satılması prensibine varılmıştır. Yine aynı toplantıda granit ile ilgili
toplu işlerin kapasitelere göre paylaşılması getirilmiş; bunu çimento sektörünün
uyguladığı ifade edilmiştir...”
4820
Kale Grubu’nda bulunan 11.6.2002 tarihli toplantıya ilişkin bir başka belgede
ise şu ifadeler yer almaktadır:

“Sektör Toplantısı
3.900 – 4.100 arası KDV nak.dahil mal satılıyor.
3.600 – 4.000
Rekabet komitesi adı geçen firmaları denetlesin.
KARARLAR
1-) Fiyatlar
1. Kalite  4.500 + KDV + Nakliye 4830
Vade  90 gün
Export fazlası  4.500 + KDV + Nakliye 90 gün
15 x 15 ve 15 x 20  3,5 Milyon + KDV + Nakliye (1. kalite ) 90 gün
Defolu 2.750 + KDV peşin
2-) Faturasız satış ve sigortasız işçi çalıştırma engellenmeli
3-) İhracat ile ilgili bir toplantı (ihraç fazlası ürünler)
4-) İhracat ürünleri farklı”

Serkap’ta bulunan 11.6.2002 tarihli toplantıya ilişkin notlardaki şu ifadeler
önemlidir: 4840

“11 Haziran 2002
The Marmara
...
Metin Savcı:
Büyük - küçük fiyat farkı %30’lara vardı. % 5
Seramiksan, Söğüt, Efes, Ercan, Tamsa, Graniser, Anatolia.
3.900-4.100
07-64/794-291
102

Seramiksan: Bozmadı, devam ediyor. A. Polat’a yemin etti. 4850

Abdullah Koçtur:
1- Ceza çeki

Ender Erel: 3,600 20x20 II kalite.

M. Taner: 15x15 15x20 fiyat belirlensin.
Haksız Rekabet Komitesi

E. Kuşüzümü: Seramiksan, Ercan, Tamsa. Bir kere daha uyarılmalı 4860

Edip Kefli: Artıklar var. İhracat bölümleri eğitilsin. Her siparişi kabul etmesin.
Belirli kriterler getirilsin. İhracat fazlası kontrol edilmeli. ... ülkeler iyi seçilmeli. ... daha
bir hareket bekliyor. Defolu mal çok. Defolu fiyatlar belirlensin.

E. Erel: Faturasız mal satan var mı?

A. Polat:
1- Fat. Satış
2- İhracat md. toplanacak. 4870
Paçal maliyet -.
3,5 milyon

F. Kazancı: İç-dış piyasa ürünleri neden farklı?

1 Temmuz 5.000
4,5 uygulamasının bir daha yapılması
1 Temmuz 5 milyon TL.

H. Tatarlı: Nakliye’de tek fiyat...” 4880

Eczacıbaşı Grubu, Hitit ve Granist’te raportörlerce yapılan yerinde
incelemelerde de benzer notlar bulunmuştur.

Yapılan incelemeler neticesinde, Ercan-Bozüyük Seramik’in 13.6.2002’de,
Toprak’ın 14.6.2002’de, Kütahya Seramik’in Haziran 2002’de, Anatolia, Ege
Seramik, Seramiksan, Tamsa, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik’in 1.7.2002’de,
Eczacıbaşı Karo’nun ise Temmuz 2002’de fiyatlarını artırdığı tespit edilmiştir.

81. Hitit Genel Müdürü Erhan Kuşüzümü’nün, bölge müdürlüklerine gönderdiği 4890
11.6.2002 tarihli yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“Sektör tarafından kesin olarak uygulamasına geçilen ve işletilen nakliye
ödemelerinin bayiler tarafından karşılanması sistemi, bilindiği üzere firmamız
tarafından m2 olarak uygulanmakta idi...”

82. Altın Çini’de raportörlerce yapılan yerinde incelemede bulunan 29.8.2002
tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

07-64/794-291
103
“Rekabet Kurulu’nun Seramik Kaplama ve Seramik Sağlık Gereçleri 4900
sektöründe sürdürdüğü soruşturmada hem ekonomik argümanların ortaya konması,
hem de Avrupa Topluluğu’nun içtihat kararlarını da içerecek savunmaların rekabet
hukuku tekniğine göre güçlü biçimde hazırlanması için şirketlerin koordinasyon
içinde çalışmaları gerektiği düşünülmektedir. Soruşturma safhasındaki her bir
savunma öncesinde yapılacak olan ve ağırlıklı olarak firma hukukçularının katılacağı
bu toplantılarda savunmaların derli toplu yapılması için hukuk tekniğinde bilgiler
tartışılacaktır. Bu itibarla firmanızı temsil edecek kişiler belirlenmişse, temasa
geçmek üzere erişim numaralarının Derneğimize bildirilmesini arz ederiz.
Saygılarımızla,
Öngün SANLI – Genel Sekreter” 4910

Serkap Yönetim Kurulu’nun 17.10.2002 tarihli toplantısının “Gündem”inde yer
alan şu ifadeler önemlidir:

“2- Rekabet Kurumu tarafından başlatılan soruşturma ile ilgili son durum
hakkında bilgi verilmesi.”

83. 9.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Serkap’ın düzenlemiş
olduğu sektörel toplantılarda yukarıda ifade ettiğiniz sektörel sorunlar haricinde ne
gibi hususlar görüşülmektedir ve bu konuda eklemek istediğiniz başkaca hususlar 4920
mevcut mudur?” sorusuna, Ege Grubu Yönetim Kurulu Üyesi ve Serkap Yönetim
Kurulu Başkanı Adnan Polat, “Serkap toplantılarında bahsetmiş olduğum hususlar
dışında sizin inceleme alanınıza girebilecek seramik üreticileri arasında fıyat
birlikteliği ve kapasitenin kontrol edilmesi gibi konular görüşülmemektedir. Serkap’ın
sektörel toplantılarında ihracata yönelik sorunlar görüşülebilmektedir” cevabını
vermiştir.

Ege Seramik’in savunmasında, Adnan Polat’ın yukarıdaki cevabına ilişkin
olarak şu değerlendirmeler yapılmıştır:
4930
“Soruşturma dosyasındaki tesbitlerde, Sn.Adnan Polat’ın sektörün fiyat,
kapasite kullanımı vs.hususlarında ifadeleri bulunsa da bunların sektör hakkındaki
genel konuşmalar olduğu belirtilmelidir.”

84. 10.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorulara, Toprak
Pazarlama Genel Müdürü Metin Savcı şu cevapları vermiştir:

“Soru: SERSA ve SERKAP’ın sektör toplantılarında ne gibi hususların
görüşüldüğü hakkında bilgi verir misiniz?
Cevap: Bu toplantılarda rakip teşebbüsler ile bilgi alış verişinde bulunuyoruz. 4940
Örneğin herkes hangi fıyatlardan sattığını ya da hangi iskontoları uyguladığını
söylemektedir. Diğer üreticilerle olan genel konu pazarın mevcut şartlarıdır. Bunun
dışında diğer bazı firmaların faturasız mal satışı ve seramik fuarlarına katılım gibi
konular görüşülmektedir.
Soru: Teşebbüsünüzde tespit edilen belgelerden Kale Pazarlama ve
Eczacıbaşı gibi rakipleriniz olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin seramik ürünlerinin
satış fiyatları ile ilgili iletişim içerisinde olduğunuz görülmektedir. Bu konuda neler
söyleyebilirsiniz?
Cevap: Bu teşebbüslerde ve diğer rakip firmalarda çalışan üst düzey
yöneticilerin çoğu arkadaşımızdır. Bu çerçevede onların hangi fiyatlardan sattıklarına 4950
07-64/794-291
104
ilişkin zaman zaman bilgi alışverişinde bulunuyoruz. Fiyatlarımızı belirlerken
rakiplerimizin satış fiyatlarını göz önüne almak zorundayız.
Soru: İfade ettiğiniz bilgi alışverişine halen devam ediyor musunuz?
Cevap: Zaman zaman telefon ile rakiplerimiz ile bilgi alış verişinde
bulunuyorum.”

85. 17.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Aldığınız ürünlerde
nakliye size mi ait ?” sorusuna, Yurtbay Seramik yetkili satıcısı, “Nakliye bizim
tarafımızdan ödenmektedir. Yaklaşık olarak Nisan 2001 tarihinden itibaren nakliyeyi
biz ödüyoruz. Tüm seramik kaplama firmaları yaklaşık aynı anda nakliyeyi alıcılardan 4960
almaya başladılar” cevabını vermiştir.

86. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne
ilişkin soruya, Ege Grubu yetkili satıcısı, “...Nakliyenin tarafımızca ödenmesi
maliyetlere %2-5 oranında yansımaktadır” cevabını vermiştir.

87. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Nakliyeyi sizin
ödemenizin maliyetlere yansıması ne şekilde oldu?” sorusuna, Yüksel Seramik
bayisi, “Yaklaşık %6-7 arasında nakliyenin bizim tarafımızdan ödenmesi
maliyetlerimize de yansımıştır...” cevabını vermiştir. 4970

88. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama
ürünlerinde nakliye hangi tarihten bu yana sizin tarafınızdan ödeniyor ? Nakliyenin
söz konusu ürünlerde alıcılar tarafından ödenmesi uygulamasına tüm üreticiler aynı
anda mı başladılar?” sorusuna, Ege Grubu yetkili satıcısı, “Yaklaşık 1 yıldan beri
nakliye tarafımızca ödenmektedir. Diğer üreticilerde peşpeşe bu uygulamaya
başladılar. Bizlere nakliye ve kutulamanın peşin ödenen bir maliyet yükü yarattığını
ve bu nedenle bu yükün bayilerle paylaşılacağını ifade ettiler” cevabını vermiştir.

89. 19.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seranit’ten yapmış 4980
olduğunuz alımlarda hangi tarihten bu yana nakliye bedellerini siz ödüyorsunuz?
Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından ödenmesi hususunda seramik kaplama
üreticileri arasında bir anlaşma yapıldığını düşünüyor musunuz? Söz konusu
üreticiler arasında fiyat anlaşmalarının var olduğunu düşünüyor musunuz?”
sorusuna, Seranit yetkili satıcısı, “Seranit 2001 yılının Kasım ayından beri nakliye
bedellerini bizden tahsil etmektedir. Diğer üreticilerde aynı zamanlarda bu
uygulamaya başladılar, bir iki ay fark eder sadece. Örneğin Ege Seramik 2002 Ocak
ayında bu ugulamaya başladı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi konusunda üreticilerin
anlaştığı konusunda duyumum vardır. Nakliye birim maliyetlerimize %3,5-%4 ek yük
getirdi. Nakliye konusunda tepkiliyiz. Ancak tüm üreticiler aynı uygulama içerisinde 4990
olduğu için yapacağımız bir şey yoktur. 2002 yılının Haziran ayında üreticilerin bir
fiyat tespiti anlaşması yaptığı şeklinde duyumum vardır” cevabını vermiştir.

90. 19.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seranit’ten yapmış
olduğunuz alımlarda hangi tarihten bu yana nakliye bedellerini siz ödüyorsunuz?
Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından ödenmesi hususunda seramik kaplama
üreticileri arasında bir anlaşma yapıldığını düşünüyor musunuz?” sorusuna, Seranit
yetkili satıcısı, “Seranit’ten yapmış olduğumuz alımlarda 2002 yılının Nisan ayından
bu yana nakliye bize aittir. Nakliye bedelinin alıcılara ödetilmesi hususunda seramik
kaplama üreticilerinin arasında bir işbirliği anlaşması yapıldığına ilişkin bir duyumum 5000
mevcuttur” cevabını vermiştir.
07-64/794-291
105

91. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorulara, Toprak Grubu
yetkili satıcısı şu cevapları vermiştir:

“Soru: Seramik kaplama üreticileri arasında nakliyenin alıcılara ödetilmesi
konusunda bir anlaşma yapıldığına ilişkin duyumunuz mevcut mudur?
Cevap: 1 Nisan 2001’de Eczacıbaşı, Toprak Seramik ve Kale Seramik
arasında nakliye konusunda bir anlaşma yapıldığını duydum. Toprak Seramik’in
satış elemanları bize bunu kendileri ifade ettiler. Biz daha sonra Eczacıbaşı ve Kale 5010
Seramik’e sorarak böyle bir olayı teyid ettirdik. Nakliyeden dolayı maliyetlerimiz %4
arttı. Nakliyeden dolayı özellikle küçük bayilerin zorlandığı olmuştur. Nakliyenin
alıcılara ödetilmesine önce Eczacıbaşı Seramik geçmiştir.
Soru: Seramik kaplama ve vitrifiye üreticileri arasında seramik kaplama ve
vitrifiye ürünlerinde fiyat tespiti anlaşması yapıldığına yönelik duyumunuz mevcut
mu?
Cevap: Bu üreticiler arasında söz konusu ürünler için fiyat anlaşmaları olduğu
gerçektir. Mal alımı yaptığımız üreticilerin müdürleri bize rakipleriyle anlaştıklarını
ifade etmişlerdir. Seramik kaplama ve vitrifiye üreticileri aynı zamanda iskonto
oranlarını ve vade sürelerini de beraberce tespit etmektedirler. Bu üreticilerin liste 5020
fiyatlarındaki fiyatlar birbiriyle aynıdır.”

92. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen sorulara, Granist bayisi
şu cevapları vermiştir:

“Soru : Aldığınız ürünlerde nakliye size mi ait?
Cevap: Granist’in ürünlerinde nakliye alıcıya aittir. Granist 2002 yılının 4.
ayından itibaren nakliyeyi alıcıya yüklemiştir. Nakliye %3 oranında maliyetlerimizi
artırdı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi küçük bayileri zor duruma düşürmüştür.
Soru : Seramik kaplama üreticileri arasında bir fiyat anlaşması yapıldığına 5030
ilişkin duyumunuz var mı?
Cevap: Seramik kaplama üreticilerinin 2002 yılının 4 ya da 5. ayında bir fiyat
anlaşması yaptıklarını duydum. Hatta Söğüt Seramik ve Tamsa Seramik’i almamışlar
diye de duydum.”

93. 2.1.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Bozüyük Seramik ve
Ercan Seramik teşebbüslerinin satışını yaptıkları seramik kaplama ürünlerinin nakliye
bedelleri hangi tarafça karşılanmaktadır?” sorusuna, Ercan-Bozüyük Seramik Genel
Müdürü Mustafa İça, “2001 Yılı Haziran ayından itibaren bu şirketlerin sattıkları
seramik kaplama ürünlerinin nakliye bedeli alıcılar tarafından karşılanmaktadır. 5040
Nakliye bedelinin alıcılar tarafından ödenmesi maliyetlerimizde %1-3 arasında
azaltma yaratmıştır” cevabını vermiştir.

94. 17.1.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “10-15 yıldan beri Uşak
Seramik’in bayiliğini yapmakta olduğunuzu ifade ettiniz. Bu şirketin satışını yaptığı
seramik kaplama ürünlerinde nakliye bedeli hangi tarafça karşılanmaktadır?”
sorusuna, Uşak Seramik bayisi, “2002 yılının Mart-Nisan aylarından itibaren bu
ürünler için nakliye bedeli tarafımızca (alıcılar) karşılanmaktadır. Seramik kaplama
üreticilerinin nakliye bedelini alıcılara ödetmek hususunda anlaşma yaptıklarına
ilişkin duyumumuz vardır” cevabını vermiştir. 5050

07-64/794-291
106
95. 3.7.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Kaplama ve vitrifiyede
nakliye bedelleri hangi tarafa aittir?” sorusuna, Kale Grubu yetkili satıcısı,
“Kaplamada 2 seneden beri nakliye bedelini biz ödüyoruz. Bu uygulama sıkıntı
yaratmaktadır. Vitrifiyede fabrika ödemektedir” cevabını vermiştir.

96. 3.7.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Ercan-Bozüyük
Seramik’ten almış olduğunuz kaplama malzemelerinin nakliyesi hangi tarafça
karşılanmaktadır?” sorusuna, Ercan-Bozüyük Seramik bayisi, “Nakliye bedeli 1,5
yıldan beri tarafımızca ödenmektedir. Nakliye uygulaması sıkıntı yaratmaktadır” 5060
cevabını vermiştir.

97. 3.7.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama ve
vitrifiyede nakliye bedelleri kim tarafından ödenmektedir?” sorusuna, Toprak Grubu
yetkili satıcısı, “Kaplamada biz ödüyoruz. Vitrifiyede önce ödüyor sonra Toprak’tan
tahsil ediyoruz. Nakliye bedellerinin tarafımızca ödenmesinden şikayetçiyiz. Tüm
seramik üreticilerinin nakliye bedeli konusunda Serkap’ta toplandıkları konusunda
duyumumuz vardır” cevabını vermiştir.

98. 4.7.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne ilişkin 5070
soruya, Ege Grubu, “...Nakliye nihai ürün fiyatını %3 oranında etkilemektedir...”
cevabını vermiştir.

I.2.2. Değerlendirme

Yukarıda yer verilen delil ve tespitler seramik kaplama malzemeleri pazarında
14.12.1994’den başlayıp devam eden tek bir anlaşma ve uyumlu eylemin (a single
continuing agreement) varlığını göstermektedir. Unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının
tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi
değişimi” olan bu anlaşma ve uyumlu eyleme, soruşturma kapsamındaki 5080
teşebbüslerin tamamı, farklı dönemlerle de olsa iştirak etmiş; hard core kartel
oluşturmuştur. “Satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi” ile “arz miktarının kontrolü-
pazar paylaşımı”, açık-per se rekabet ihlalidir. “Rekabete duyarlı bilgi değişimi”
konusunun ise kısaca açıklanması yerinde olacaktır.

Rekabet Kurumu’ndan, 15.5.1998 tarih ve 1054 sayı ile Türkiye Çimento
Müstahsilleri Birliği’ne gönderilen ve menfi tespit verilmesinin hangi koşulların yerine
getirilmesi halinde mümkün olacağını gösteren yazıdaki şu ifadeler önemlidir:

“...Teşebbüs bazında miktar verilerinin mübadelesini içeren bilgi değişim 5090
sistemleri, çimento pazarının yukarıda değinilen özellikleri ile biraraya geldiğinde,
Rekabet Hukuku uygulamaları ile önlenmek istenen yapılanma ve davranış türlerinin
oluşumunu kolaylaştırma potansiyeli ihtiva etmektedir. Böyle bir pazarda sık ve
ayrıntılı bilgi değişiminin, ekonomik birimlerin davranışlarındaki esnekliğin
giderilmesine ve rekabetin doğasında bulunan risklerin bertaraf edilmesine yönelik
olarak anormal saydam ve istikrarlı bir mal akışını içeren yapay piyasa koşullarının
yaratılmasına araç olabileceği açıktır. Bunun için, benzer bilgi değişim sistemlerinin
teşebbüs bazında ayrıntılı ticari bilgi içermesinden kaynaklanan; teşebbüslerin ticari
davranışlarının serbest rekabet şartları altında oluşan bireysel tercihler haricindeki
etkenlere dayanılarak belirlenmesini, piyasa davranışlarının koordinasyonunu ve 5100
Rekabet Hukukuna aykırı yapılanmaların işleyişlerinin denetlenmesini sağlama
ihtimali mevcuttur.
07-64/794-291
107

Yukarıda belirtilen sakıncalar Birliğiniz tarafından halen sürdürülmekte olan
uygulamaya Menfi Tespit verilmesine engel olmaktadır.

Söz konusu sakıncaların ortadan kaldırılması ve dolayısıyla Rekabet Hukuku
esaslarının ihlal edilmesine engel olunması amacıyla verilerin toplanması ve
dağıtılması aşamalarında aşağıdaki prensiplere uyulması gerekmektedir:
5110
1. Miktara ilişkin verilerin (üretim, satış, stok, ihracat vb.) gösterildiği tablolar,
bu tür verilerin teşebbüs veya ekonomik birlik teşkil eden teşebbüs grupları bazında
bilinmesine imkan vermeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Bu nedenle tablolarda
yalnızca her coğrafi bölge için toplam üretim, satış, ithalat, ihracat ve stok bilgilerine
yer verilmeli; bir bölgedeki teşebbüs ya da ekonomik birlik teşkil eden teşebbüs
grubunun sayısı üçten az ise, söz konusu bölgeye ilişkin veriler, bireysel bazda
hesaplanmalarına imkan vermeyecek şekilde çevre bölgelerden birinin verileriyle
birleştirilerek (toplanarak) tablolaştırılmalıdır.
2. Herhangi bir veri grubuna dayanılarak teşebbüslerin birbirleriyle
karşılaştırıldığı tablolar hazırlanmamalıdır. 5120
3. Tablolarda yer alan istatistiki veriler teşebbüs temsilcilerinin biraraya geldiği
toplantılarda hiçbir görüşmeye ve tartışmaya konu edilmemelidir.
4. Dağıtılan istatistiklere ek olarak teşebbüslerin karşılıklı rekabetçi
davranışlarını etkileyebilecek herhangi bir yorum, analiz veya tavsiyeye yer
verilmemelidir.
5. Her bir ürün türünden belirli bir dönemde üretilen miktarların gösterildiği
tablolar bu listedeki bireysel bilgilerin açıklanmamasına yönelik prensiplere aynen
uyularak hazırlanmalıdır. Bunun için, ürün türleri en fazla üç gruba ayrılarak bölgesel
toplamlar halinde yayınlanmalıdır.
6. Fiyatların, üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki 5130
durumlarına dair tahminler yapılmamalıdır.
7. Teşebbüs Birlikleri, verilerin toplanması ve tablolaştırılması ile görevli olan
kişilerin, rekabete hassas bilgileri (özellikle teşebbüslerden toplanmış bireysel miktar
verilerin) Birlik üyelerinden ve üçüncü kişilerden gizli tutmalarını sağlamalıdır.
8. Belirli bir teşebbüse ilişkin rekabete hassas bilgilerin anlaşılması ihtimali
varsa özetler ve toplamlar dahi yayımlanmamalıdır.
9. Aylık verileri gösteren tablolar, ilgili ayın bitiminden itibaren iki ay geçmeden
dağıtılmamalıdır.
10. İstatistiki bilgi talep eden kamu kuruluşları (DİE, DPT vb.) ile ilişkilerin
aynen sürdürülmesinde sakınca yoktur. 5140

Başvuruya konu olan uygulamanızın Menfi Tespit kapsamında
değerlendirilebilmesi için yukarıda sayılan prensipler doğrultusunda yeniden
düzenlenmesi ve uygulamanın düzeltilmiş halini gösteren taslak tabloların ivedilikle
Kurumumuza intikal ettirilmesi gerekmektedir.”

Kurul’un 8.8.2002 tarih ve 02-47/586-M sayılı Gübre Üreticileri Derneği
kararında ise şu ifadeler yer almaktadır:

“Gübre sektöründeki potansiyel rekabet ihlallerinin gerçekleşmesine engel 5150
olunması ve rekabetçi pazar yapısının oluşturulması için bilgilerin toplanması ve
dağıtılması aşamalarında;

07-64/794-291
108
1- Miktara ilişkin verilerin (kapasite, üretim, satış, ihracat, ithalat) ve kapasite
kullanım oranlarının gösterildiği tablolar, bu tür verilerin teşebbüs veya ekonomik
birlik teşkil eden teşebbüs grupları bazında bilinmesine imkan vermeyecek şekilde
hazırlanmalıdır. Ayrıca gübre üreticisi teşebbüsler, Gübre Üreticileri Derneği [GÜD]’e
bu verileri detaylı bilgiler (il bazında bayilerine gübre sevk icmalleri gibi) şeklinde
göndermek yerine, toplamlar şeklinde göndermelidir,
2- Dağıtılan istatistiklere ek olarak teşebbüslerin karşılıklı rekabetçi 5160
davranışlarını etkileyebilecek herhangi bir yorum, analiz veya tavsiyeye yer
verilmemelidir,
3- Her bir ürün türünden belirli bir dönemde üretilen miktarların gösterildiği
tablolar bu listedeki bireysel bilgilerin açıklanmamasına yönelik prensiplere aynen
uyularak hazırlanmalıdır,
4- Fiyatların, üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki
durumlarına dair bilgiler yayınlanmamalıdır,
5- GÜD, verilerin toplanması ve tablolaştırılması ile görevli olan kişilerin,
rekabete duyarlı bilgileri (özellikle teşebbüslerden toplanmış bireysel miktar verilerini)
GÜD üyelerinden ve üçüncü kişilerden gizli tutmalarını sağlamalıdır, 5170
6- Verileri gösteren tablolar, verileri ait olduğu dönemden itibaren iki ay
geçmeden yayınlanmamalıdır,

şeklindeki prensiplere uyulması gerektiğinin GÜD’e bildirilmesine karar verilmiştir.”

Bununla birlikte, I.2.1. numaralı bölümde yer verilmekte olan bilgi ve belgeler
incelendiğinde, soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin, Rekabet Kurumu’ndan
15.5.1998 tarih ve 1054 sayı ile Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği’ne gönderilen
yazı ile Kurul’un 8.8.2002 tarih ve 02-47/586-M sayılı Gübre Üreticileri Derneği
kararında verilerin toplanması ve dağıtılmasına ilişkin olarak ortaya konulmakta olan 5180
prensiplere aykırı bir şekilde rekabete duyarlı bilgi değişimi gerçekleştirdikleri
görülmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, Toprak Seniteri’ye soruşturma kapsamında yer
alan diğer teşebbüslerle birlikte, seramik kaplama malzemeleri pazarında yatay
anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği;
dolayısıyla aynı Yasa’nın 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası
uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

I.3. DİKEY KISITLAMALAR YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ 5190
MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

I.3.1. Delil ve Tespitler

Seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık gereçleri pazarlarında
faaliyet gösteren teşebbüslerden bazılarının, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisini engellediği saptanmıştır. Konuya ilişkin delil ve tespitler aşağıda
sunulmuştur.

I.3.1.1. Toprak Seniteri ve Toprak Seramik’in, Alıcıların Kendi Satış Fiyatını 5200
Belirleme Serbestisini Engellediği İddiası

Toprak Seniteri ve Toprak Seramik ile ilgili delil ve tespitlere geçmeden önce,
Toprak Grubu ile Rekabet Kurumu arasındaki yazışmalar ve bu yazışmalar
07-64/794-291
109
neticesinde, Toprak Seniteri ve Toprak Seramik’in ürünlerini pazarlayan ve yine
Toprak Grubu bünyesinde bulunan Toprak Pazarlama’nın yaptığı muafiyet bildirimi
hakkında bilgi verilmelidir:

Rekabet Kurumu’ndan Toprak Grubu’na gönderilen 9.12.1998 tarihli yazıya
yukarıda yer verilmişti. Toprak Grubu’ndan Rekabet Kurumu’na gönderilen 5210
28.12.1998 tarihli üst yazıda, cevaben, “İlgide kayıtlı yazı ile şirketimizden talep
etmiş olduğunuz bayilik sözleşme örneği ekte bilgilerinize sunulmuştur” ifadeleri yer
almaktadır:

Bu yazıya Rekabet Kurumu’ndan 29.1.1999’da, “Kurumumuz kayıtlarına
28.12.1998 tarih ve 4157 sayıyla giren muafiyet ve menfi tespit bildiriminizin
değerlendirme kapsamına alınabilmesi için 1997/2 No’lu Tebliğ hükümleri uyarınca
istenilen belgelerden bildiriminizde eksikliği tespit edilen (Form-1)’in doldurularak
ivedilikle aşağıda yazılı Kurumumuz adresine gönderilmesi gerekmektedir” şeklinde
özetlenebilecek bir taleple cevap verilmiştir. 5220

Bu talebe cevap gelmemesi üzerine Rekabet Kurumu’ndan gönderilen
25.5.1999 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:

“İLGİ: a) 29.01.1999 tarih ve 70 sayılı yazımız.
b) 28.12.1998 tarih ve 1616 sayılı yazınız.

İlgi “a”’da kayıtlı yazımızda, 28.12.1998 tarih ve 4157 sayılı başvurunuzda
1997/2 sayılı Tebliğ’e göre gerekli olan belgelerden (Form-1)’in eksik olduğu ve
gönderilmesi gerektiği belirtilmiş, ancak henüz yanıt alınamamıştır. 5230
Ayrıca, İlgi “b”’de kayıtlı yazınızın ekinde göndermiş olduğunuz “Toprak
Seramik Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 3. maddesinde
sözü edilen “satış yönetmeliği”’nin de Kurumumuzca incelenmesi uygun görülmüştür.
Sözkonusu belgelerin en geç 7 iş günü içinde aşağıda yazılı Kurumumuz
adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesi ve gereği rica olunur.”

Bu iki talebe Toprak Pazarlama, 10.6.1999’da, “Kurumunuzca istenilen
belgeler gönderilmiş olup, başvurumuzun değerlendirilerek Menfi Tespit Belgesi
verilmesini arz ve talep ederiz” şeklindeki üst yazı ile cevap vermiştir.
5240
Bu yazışmalar da göz önünde bulundurularak, Toprak Seniteri ve Toprak
Seramik’in, “alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği” iddiası ile
ilgili delil ve tespitler şunlardır:

1. Toprak Grubu’ndan alınan 1998, 1999 ve 2000 yıllarına ilişkin bayilere yönelik
prim sirkülerlerinde şu ifadeler yer almaktadır:

“Yetkili Satıcılar, T. Seramik Pazarlama ve Tic. A.Ş.’nin fiyat ve iskontoları ile
rekabet edebilecek fiyat listesi ve iskonto tablosu yayınlayamazlar.”
5250
2. Raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama ve vitrifiye ürünleri
satışınızda perakende fiyatlarınız ne şekilde gerçekleşmektedir?” sorusuna, Toprak
Seniteri ve Toprak Seramik bayisi yetkilisi, “Bayi olarak üretici fabrikanın koymuş
olduğu şartlara uymak zorundayız. Bayilik sözleşmelerinde herhangi bir söz
hakkımız bulunmamaktadır. Toprak’ın münhasır bayisiyiz. Ancak başka seramik
07-64/794-291
110
firmalarının ürünlerini de satabiliyoruz. Toprak Seramik bize liste fiyatlarını
göndermektedir. Toprak Seramik bize bu liste fiyatları üzerinden uygulamış olduğu
iskontolarla bize satış yapmaktadır. Toprak’ın bize vermiş olduğu iskonto oranı kar
marjımızı belirlemektedir. Piyasa koşulları çerçevesinde liste fiyatları üzerinden
iskonto oranları ile satış yapmaktayız. Toprak’ın liste fiyatları dışında seramik 5260
kaplama ve vitrifiye ürünlerini satmıyoruz. Son iki yılda kar marjımız düşmüştür…”
cevabını vermiştir.

I.3.2. Değerlendirme

4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde getirilen düzenleme şu şekildedir:

“Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde ilgililerin talebi
üzerine, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının
4 üncü madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: 5270
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması.
…
Kurul, birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde, belirli
konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve
bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir.” 5280

Nitekim, bu madde ile verilen yetkiye dayanılarak 2002/2 sayılı “Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” çıkarılmıştır43. Tebliğ’in “Anlaşmaları Grup
Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” başlıklı 4. maddesinde, “aşağıda
sayılan, rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamaları
içeren dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamaz” denildikten
sonra, “alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi. Şu kadar ki;
taraflardan herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış
fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür” düzenlemesine yer verilmiştir. 5290

Bu düzenlemeye ilişkin olarak, “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’ne Yönelik Kılavuz”da şu açıklamalar yapılmıştır:

“2. ANLAŞMALARI GRUP MUAFİYETİ KAPSAMI DIŞINA ÇIKARAN
SINIRLAMALAR
Tebliğ’in 4 üncü maddesinde yer alan sınırlamalardan herhangi birini içeren
dikey anlaşmalar grup muafiyetinden yararlanamamakta ve dolayısıyla Kanun’un 4
üncü maddesindeki yasaklama kapsamına girmektedir.
2.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi 5300

43 2002/2 sayılı Tebliğ’in 10 uncu maddesinde, “bu Tebliğin yürürlüğe girmesi ile birlikte 1997/3 sayılı Tek Elden
Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği, 1997/4 sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği ve 1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği yürürlükten kalkar”
düzenlemesi yer almaktadır. Yürürlükten kaldırılan bu Tebliğler de “alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesi”ne cevaz vermediğinden, bunlar çerçevesinde bir değerlendirme yapılmamıştır.
07-64/794-291
111
Tebliğ’in 4(a) maddesi, alıcı teşebbüsün kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesine ilişkindir. Buna göre, alıcının sabit veya asgari satış
fiyatının belirlenmesi kesinlikle yasaktır. Ancak, sabit veya asgari satış fiyatına
dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye
nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu
fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da
ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Sağlayıcı teşebbüsler akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm
koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanısıra, aynı ihlali 5310
değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler.
Alıcının kar marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat
seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin
belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler
uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi,
askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya
da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan
belirlenmesine örnek olarak verilebilir. Bu tür yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan
belirlenmesi uygulamaları da Tebliğ’in 4(a) maddesi kapsamındadır.
Yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik doğrudan veya dolaylı 5320
yöntemler, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol
edebildiği durumlarda daha etkili olacaktır. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı
fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir
yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde
kolaylaştıracaktır.”

Bu açıklamalar çerçevesinde, Toprak Seniteri’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinde yasaklanan alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini
engellediği kanaatine varılmıştır.
5330
I.4. SAVUNMALAR VE BU SAVUNMALARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

1. İlgili teşebbüslerin, yukarıda yer verilen delil ve tespitlere ilişkin olarak yaptığı
savunmalardan ilki, “4054 sayılı Kanun’a usul bakımından aykırılıklar bulunduğu”
yönündedir.

Bu savunmaya ilişkin olarak yapılabilecek temel değerlendirme, 4054 sayılı
Kanun’un 14 ve 15. maddelerindeki yetkilerle elde edilen bilgi ve belgeler
çerçevesinde, anılan Kanun’daki düzenlemelere uygun olarak hazırlanan raporların,
44. maddedeki, “Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği 5340
konuları kararlarına dayanak yapamaz” düzenlemesi uyarınca taraflara tebliğ
edildiğidir.

2. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, ilgili ürün pazarı tanımına itirazlar yer
almaktadır. Bu çerçevede, ilk olarak, alt ürün gruplarının mevcudiyeti iddia edilmiştir.
Granist ve Seranit ise, sözlü savunmada, granit seramik üreten yalnızca üç
teşebbüsün bulunduğunu; dolayısıyla bu ürünün soruşturma kapsamında
değerlendirilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Konuya ilişkin olarak öncelikle belirtilmesi gereken husus, Eczacıbaşı Karo, 5350
Ege Vitrifiye, Umpaş, Yurtbay Seramik gibi teşebbüslerin savunmalarında, karardaki
07-64/794-291
112
pazar tanımına katıldıklarıdır. Keza, karardaki ilgili ürün pazarına ilişkin açıklamaların
sadece bizzat sektör temsilcileri tarafından hazırlanan ÖİK Raporu’na değil aynı
zamanda yukarıdaki iddiayı ileri süren teşebbüslerden edinilen bilgilere de dayandığı
belirtilmelidir. Örneğin iddia sahiplerinden biri olan Granist’in savunmasında,
“Toplantılarda 28 adet üretici bulunabilmektedir. Bu üreticilerin 3 adedi sadece granit
seramik (Seranit, Granist, Akgün44) üretmekte, 4 adedi hem granit seramik hem de
karo seramik (Çanakkale, Eczacıbaşı, Toprak, Ege) üretmekte, geri kalanlar ise
sadece karo seramik üretmektedir” ifadesi yer almaktadır45. En önemlisi ise, bazı
teşebbüslerce ileri sürülen bu iddia kabul edilse bile sonucun değişmeyeceğidir. 5360
Çünkü mevcut delil ve tespitler, unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi”,
“arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı46” ve “rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan
anlaşma ve uyumlu eylemin, hipotetik alt grupları da kapsadığını ortaya koymaktadır.

3. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, soruşturma kapsamına alınacak tüzel
kişilerin üretici şirketler değil de pazarlama şirketleri olması gerektiği belirtilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde, “teşebbüs” tanımının, “piyasada mal
veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar
verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimleri ifade edeceği” 5370
düzenlenmiştir. Nitekim Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasında, “teşebbüs”
kavramına ilişkin olarak, “Avrupa Topluluğu Rekabet Hukuku doktrin ve içtihatlarında
tek ekonomik bütünlük terimi; ekonomik olarak birbirlerine ya da ortak bir gerçek ve
tüzel kişiye bağlı ekonomik unsurların ekonomik bütünlük oluşturduğunu ifade eder.
Burada bahsedilen, esasen birden fazla hukuki bağımsızlığı olan tüzel kişinin,
şirketler grubu, şirketler topluluğu ve benzeri oluşumlar içerisinde bulunmaları
halinde bunların tümünün tek bir teşebbüsü oluşturması hadisesidir” açıklaması yer
almaktadır. Bu çerçevede “teşebbüs” tanımı esasen üretim, pazarlama vb. şirketleri
kapsayan grupları ifade etmektedir. 4054 sayılı Kanun’daki tebligat, yıllık gayri safi
gelirin saptanması gibi düzenlemelerin gereğini yerine getirmek için muhatap olarak 5380
ise üretici şirketler esas alınmıştır. Bunun birbirini tamamlayan öncelikli nedenlerine,
öneme göre bir sıralama yapılmaksızın aşağıda yer verilmiştir:

1) Dosyada, ceza oranı uygulanırken, teşebbüslerin pazar içindeki gücü vb.
kriterler bakımından en doğru sonucu verecek gayri safi gelir üretim şirketlerinindir.
2) Üretici şirketler muhatap kabul edilerek, pazarlama şirketi olanlar ile
olmayanlar arasında farklılık oluşması engellenmiştir.
3) Pazarlama şirketleri muhatap kabul edilmeyerek Tamsa’nın durumunda
olabileceği gibi önemli sorunların doğması önlenmiştir.
4) Serkap ve Sersa üyeleri temel olarak üretici şirketleri temsil eden gerçek 5390
kişilerdir.

Konu hakkında son olarak vurgulanması gereken husus, Eczacıbaşı Karo,
Eczacıbaşı Yapı, Umpaş, Yurtbay Seramik gibi teşebbüslerin savunmalarında,
karardaki teşebbüs kavramına ilişkin yaklaşıma katıldıklarıdır47.

44 Soruşturma kapsamında değildir.
45 Dolayısıyla daha önceki savunmalarda yer verilmeyip, ilk olarak sözlü savunmada ifade edilen bir iddia ile
Kurul yanıltılmak istenmiştir.
46 Bu iddia yalnızca seramik kaplama malzemeleri piyasası ile ilgilidir.
47 Bu açıklamalar çerçevesinde Ercan Seramik’in durumu açıklanmalıdır. Raportörlerin şifahi talebi üzerine,
Rekabet Kurumu kayıtlarına 31.07.2003’de intikal eden Ercan Seramik vekili Av.Yusuf Kör imzalı yazıdaki şu
ifadeler önemlidir:
07-64/794-291
113

4. Bazı savunmalarda, “Serkap/Sersa üyeliğinin suç olmadığı” ifade edilmiş; kimi
teşebbüsler ise, “Serkap’a üye olmadıklarını ya da çok kısa süre ile üye olduklarını,
dolayısıyla soruşturma kapsamında yer almamaları gerektiğini” belirtmiştir.
5400
Bu dosyanın konusu; seramik kaplama malzemeleri ve/veya seramik sağlık
gereçleri pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, Serkap/Sersa bünyesinde
veya dışında, “satım fiyatı ve şartlarını saptamak”, “arz miktarını kontrol etmek-pazar
paylaşmak” ve “rekabete duyarlı bilgi değişiminde bulunmak” suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitidir48. Dolayısıyla;

1) “Serkap/Sersa üyeliği suçtur” şeklinde bir iddiada hiçbir zaman
bulunulmamıştır.
2) Serkap’a üye olmamak ya da çok kısa süre ile üye olmak, Serkap bünyesi
dışındaki Kanun’u ihlal eden faaliyetlere katılındığı saptandığından geçerli bir 5410
savunma teşkil etmeyecektir. Kaldı ki bu savunmayı yapan teşebbüslerden
bazılarının Kurul’u yanıltmak istediği de, bizzat Serkap’tan temin edilen üyelik
bilgilerinden anlaşılmıştır.

5. Kimi teşebbüsler kendileri ile ilgili iddiaya dayanak teşkil eden belgelerin
faaliyette bulunmadıkları pazara ait olduğunu iddia etmiştir.

Eczacıbaşı, Ege, Kütahya, Kale, Elginkan49 ve Toprak grupları hem seramik
kaplama malzemeleri hem de seramik sağlık gereçleri üretmekte; bu ürünlerin
pazarlamasını ise yine grup bünyesinde bulunan pazarlama şirketleri yapmaktadır. 5420
Pazarlama şirketlerinin aynı olması ise, erken ödeme iskontosu, vade farkı, prim
sistemi gibi satım şartlarına ilişkin bir uzlaşmanın her iki pazarda da sonuç
doğurmasına yol açmaktadır. Başta teşebbüs yetkililerinin tutanağa geçen ifadeleri
olmak üzere ilgili teşebbüslerden edinilen bu bilgi, “Seramik Kaplama Malzemeleri
Pazarında Yatay Anlaşma ve Uyumlu Eylemler Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4.
Maddesinin İhlal Edildiği İddiası” ve “Seramik Sağlık Gereçleri Pazarında Yatay

“...Kurumunuz ile yaptığımız şifahi görüşmelerde, Kurumunuzca yapılan soruşturmaların üretici firmalara ilişkin
olduğu ve sadece seramik sektöründeki üretici firmaları bağladığı hususları dile getirilmiş ve konu bu vesile ile
tarafımızdan yeni öğrenilmiş bulunmaktadır. Ancak, sonradan öğrendiğimiz ve yürürlükteki soruşturmayı
etkileyecek olan bu gelişme hakkında şifahi talep üzerine aşağıdaki açıklamaları yapmayı uygun görüyoruz;
a. Müvekkil firma olan ve soruşturmaya konu edilen Ercan Seramik San. ve Tic. A.Ş., Serkap üyesi ve ortağı
olmadığı gibi, Üretici firma da değildir. Müvekkil firma, pazarlama, dağıtım ve doğrudan satış yapan bir ticaret
şirketidir. Müvekkil firma, soruşturmaya konu edilmeyen, soruşturmanın tarafı ve muhatabı olmayan ve üretici
firma olan Ercan Seramik San. Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’nin, üretimini yapmış olduğu seramik mamüllerinin
pazarlama, dağıtım ve satışını yapmaktadır.
b. Şifahen sorulan Ercan Seramik San. Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’nin iştigal konusu ise, yukarıda da arzettiğimiz
üzere, sadece seramik ve mamüllerinin üretimini yapan bir firmadır. Üretmiş olduğu ürünleri doğrudan piyasaya
arz etmemektedir. Bu ürünlerin satış ve pazarlanması müvekkil firma olan Ercan Seramik San. ve Tic. A.Ş.
tarafından yapılmaktadır...Kurumunuzca yapılan şifahi talep üzerine yukarıdaki hususları vekaleten bilgilerinize
arz ederiz.”
Bu yazıda ismi geçen Ercan Seramik Sanayi Turizm ve Ticaret Ltd. Şti., yine Ercan Grubu bünyesinde
bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen ifadeler ve Kurul’un soruşturma kararında benimsenen “üretici şirketlerin
esas alınması” yaklaşımı çerçevesinde, Ercan Seramik’e para cezası verilirken, Ercan Seramik Sanayi Turizm ve
Ticaret Ltd.Şti.’nin yıllık gayri safi geliri esas alınmıştır.
48 Bu çerçevede, Anatolia ve Toprak Grubu’nun savunmasında yer alan, “bilindiği gibi, 4054 sayılı Yasanın 3.
maddesinde ‘teşebbüs birliğinin’ tanımlaması yapıldıktan sonra aynı yasanın 4.maddesinde, teşebbüs birliklerinin
rekabeti sınırlayıcı anlaşmalarının, uyumlu eylemlerinin ve kararlarının hukuka aykırı ve yasak olduğu yazılıdır.
Yüksek Kurum bu madde kapsamında değerlendirilebilecek pek çok kanıtın varlığına rağmen, teşebbüs birliği
niteliğindeki ‘Serkap ve Sersa’ hakkında soruşturma açmamıştır” ifadesinin, ihlalin ikrarı anlamına geldiği de
belirtilmelidir.
49 Fabrikasını 1997’de Ercan Grubu’na satan Elginkan Grubu, 2002 Temmuz’unda Hitit’e fason olarak ürettirdiği
ürünleri satmaya başlayarak seramik kaplama malzemeleri pazarına yeniden girmiştir.
07-64/794-291
114
Anlaşma ve Uyumlu Eylemler Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4. maddesinin İhlal
Edildiği İddiası” başlıkları altında kullanılan bazı belgelerin aynı olmasına yol
açmıştır.
5430
6. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “anlaşma ve uyumlu eylem kavramlarının
birlikte kullanılamayacağı” ve “4054 sayılı Kanun’un fiilen uygulamada bulunmadığı
dönem ve zamanaşımı süresi dikkate alınarak, eski tarihli belgelere delil olarak yer
verilemeyeceği” ifade edilmiştir.

Bu iki savunma, Amerika Birleşik Devletleri [ABD] ve Avrupa Birliği [AB]
uygulamalarından da yararlanarak birlikte değerlendirilecektir.

Sherman Yasası m.1’de, “sözleşme, kombinasyon, gizli plan (contract,
combination, conspiracy)” üçlemesi yer alsa da, uygulamada bunlar birbirinin yerine 5440
kullanılmaktadır50. Bunun gerekçesi daha ayrıntılı incelenecek AB uygulamasında
ortaya konulacaktır.

Avrupa Komisyonu’nun [Komisyon] kararlarında, 1979’dan itibaren, Roma
Antlaşması ve Avrupa Toplulukları Adalet Divanı [ATAD] içtihatları ile şekillenen
kuralları esnetmek şeklinde bir yaklaşım gözlemlenmektedir. Bunun bir örneği,
üreticiler arasında fiyat ve satış hedeflerinin belirlendiğine ilişkin toplantı notları,
fiyatlara, karlılık oranlarına, satış miktarlarına ve müşterilerin kimliğine dair bilgi
değişimi gibi delillere dayanılarak m.81(1)’in ihlal edildiğine karar verilen
Polypropylene51 kararında görülebilir. Bu kararda kartel ilk defa “gizli plan tipi 5450
anlaşma (conspiracy-type agreement)” olarak incelenmiştir. Bu çerçevede, Sherman
Yasası m.1 uygulamalarına benzer şekilde, anlaşma ve uyumlu eylem birlikte
kullanılmış; keza, uzlaşmaya ulaşılan anı tanımlayan statik bir yaklaşım yerine,
rekabetin ihlal edildiği bütün süreci kapsayan “devam eden tek bir anlaşma (a single
continuing agreement) – kompleks düzenlemeler (complex arrangements)” kavramı
geliştirilmiştir52. Bunların yanında, kartelin ortaya konulmasında bilgi değişimine delil
olarak yapılan vurgu da dikkat çekicidir53. Aynı yaklaşım, PVC54, LdPE55,
Cartonboard56 ve Cement57 kararlarında da bulunmaktadır.

Eskiden anlaşma ve uyumlu eylemi ayrı ayrı kullanan Komisyonun bu 5460
konudaki değişikliği, en başta, daha karmaşık ihlallerle karşılaşmasına bağlanabilir.
Gerçekten de, bu iki kavramı, uzun süreli ve fazla teşebbüslü kartellerde ayırmak çok
zordur58. Ayrıca bu değişiklik, avukatların, ilk önce, “noter onaylı bir anlaşma
bulunamadığından ‘anlaşma yok’” deyip; ardından da, “madem ki herkes önceden
anlaştığı şekilde davranmadı, o halde ‘uyumlu eylem de yok’” şeklindeki şeytani
savunmalarına da cevap niteliğindedir59.

50 AREEDA, P.E. (1986), Antitrust Law An Analysis of Antitrust Principles and Their Application, Volume VI, Little,
Brown and Company, USA, s.7
51 Polypropylene (1986) OJ L230/1.
52 JOSHUA, J. (1999a), “Cartels and Conspiracies: The Turning of The Tide?”, IBC Advanced EC Competition
Law Conference, Brussels.
53 KUHN, K.U. ve X. VIVES (UA), Information exchanges among Firms and their Impact on Competition,
European Union-European Commission, Luxembourg, s. 102-105.
54 PVC I (1989) OJ L74/1.
55 LdPE (1989) OJ L74/21.
56 Cartonboard (1994) OJ L243/1.
57 Cement (1994) OJ L343/1.
58 ANTUNES, L. (1991), “Agreements and Concerted Practices under EEC Competition Law: Is The Distinction
Relevant?”, Yearbook of European Law, 11, s.57-58.
59 JOSHUA, 1999a, s.7.
07-64/794-291
115

“Devam eden tek bir anlaşma” tanımlaması ise, uzun dönemli kartellerde, ilgili
teşebbüslerin uzlaşmalarını tek tek göstermenin imkansızlığı nedeniyle geliştirilmiştir.
Bu yaklaşım sayesinde, deliller bütün olarak değerlendirilerek kartelin varlığı ve 5470
belirgin özellikleri ortaya konulmakta, aksini gösteren bir kanıt olmadıkça, ilgili
teşebbüslerin bu sürecin tamamına katıldığı varsayılmaktadır60.

Cartonboard61 ve PVC62’de, CFI’in; Polypropylene63 davasında ise, ATAD’ın
verdiği kararların ortak özelliği, Komisyonun geliştirdiği kavramların büyük ölçüde
kabul görmesidir64:

ATAD, Polypropylene davasında uyumlu eylem kavramına açıklık getirmiştir.
Mahkeme’ye göre uyumlu eylemin üç unsuru vardır; “uzlaşma”, “davranış” ve “bu
ikisi arasındaki nedensellik bağı”. Ancak, Sugar65 kararında yapılan tanım 5480
çerçevesinde66, aksi ilgili teşebbüslerce kanıtlanmadıkça, rakiplerin birbirleri ile
değiştirdikleri bilgileri dikkate alarak davranışlarını belirledikleri karinesinin bulunduğu
da eklenmiştir.

ATAD, ikinci olarak, m.81’in yazılışından hareketle uyumlu eylemin
antirekabetçi etki olmasa bile ihlal teşkil ettiğini belirtmiştir. Bu çerçevede,
teşebbüslerin antirekabetçi amaçlar içeren toplantılara katıldığının gösterilmesinin,
aksi teşebbüslerce ispatlanmadıkça, ihlal için yeterli olacağını söylemiştir.

Bu karar, anlaşma ve uyumlu eylem kavramları arasındaki farkın büyük 5490
ölçüde kalktığını göstermektedir. Her ne kadar uyumlu eylem için uzlaşma ve
davranışın birarada bulunması gerektiği söylense de, getirilen karinelerle yalnızca
uzlaşmanın gösterilmesi yeterli kılınmıştır. Çünkü, teşebbüslerin rakiplerinden
aldıkları bilgiden etkilenmeden davranışta bulunduklarını ispatlamaları güçtür.
Dolayısıyla, Komisyonun kararlarında belirtilen “önemli olan anlaşma ve uyumlu
eylem arasındaki ayrım değil; m.81 kapsamındaki uzlaşmalar ile salt paralel
davranışlar arasındaki ayrımdır” şeklindeki görüş kabul edilmiştir. Bu çerçevede,
anlaşma ile uyumlu eylem arasındaki yegane fark, uyumlu eylemdeki delil yükünün
biraz daha düşük olmasıdır67. Komisyon elindeki delillerin anlaşma sonucuna
ulaşmak için yeterli olmadığı durumlarda, başta bilgi değişimi olmak üzere 5500

60 JOSHUA, 1999a, s.7; VAN GERVEN, G. ve E.N. VARONA (1994), “The Wood Pulp Case and the Future of
Concerted Practices”, Common Market Law Review, No:31, s.606.
61 Cases T-334/94 etc., Sarrio SA v. Commission (Cartonboard) [1998] ECR II-1439.
62 Cases T-305/94 etc., Limburgse Vinyl Maatschappij NV and Others v. Commission (PVC II) [1999] ECR I-931.
63 Case C-51/92P etc., Hercules Chemicals NV v. Commission (Polypropylene) [1999] CMLR 976.
64 Ayrıntılı bilgi için bkz. ART, J.Y. (1999), “Developments in EC Competition Law in 1998: An Overview”,
Common Market Law Review, No:36; JONES, A. ve B. SUFRIN (2001), EC Competition Law Text, Cases, and
Materials, Oxford University Press, New York; JOSHUA, 1999a; McQUAIL, T. (2000), “Price Collusion Between
Competitiors”, IBC Pricing in Europe Conference, London; SPINKS, S. (2000), “Review of Major Events and
Policy Issues”, IBC Advanced EC Competition Law Conference, Brussels; WHISH, R. (2000b), “Recent
Developments in Community competition Law 1998/1999”, E.L. REV., No:25.
65 Cases 40/73 etc., Suiker Unie v. Commission (Sugar) [1975] ECR 1663.
66 Bu davada ATAD, “teşebbüslerin pazardaki politikalarını bağımsız olarak belirlemesi gerektiğini, bu bağımsızlık
şartının rakiplerin davranışlarına akıllıca ayak uydurulmasına engel olmadığını, ama rakiplerle pazardaki
davranışları etkileyecek şekilde doğrudan veya dolaylı ilişki kurulmasını da yasakladığını” belirtmiştir. Bkz.
GUERRIN, M. ve G. KYRIAZIS (1992), “Cartels: Proof and Procedural Issues”, B.E. Hawk (der.), Annual
Proceedings of the Fordham Corporate Law Institute International Antitrust Law and Policy içinde, s.808;
SOAMES, T. (1996), “An Analysis of the Principles of Concerted Practice and Collective Dominance: A
Distinction without a Difference?”, E.C.L.R., No:1/1996, s.26.
67 NEVEN, D., P. PAPANDROPOULOS ve P. SEABRIGHT (1998), Trawling for Minnows European Competition
Policy and Agreements Between Firms, Centre for Economic Policy Research, Great Britain, s.61.
07-64/794-291
116
teşebbüsler arasındaki rekabetçi davranışları etkileyebilecek ilişkilere dayanarak
uyumlu eylemden hareket edebilecektir.

Bu davalarda önemli olan diğer bir husus ise, “devam eden tek bir anlaşma (a
single continuing agreement) – kompleks düzenlemeler (complex arrangements)”
kavramının onaylanmasıdır. Bu çerçevede, teşebbüslerin kartelin tüm eylemlerinden
sorumlu tutulabilmesini ifade eden “birlikte sorumluluk (shared responsibility)” ilkesi
de kabul edilmiştir.

Whish’in de söylediği gibi, mahkemelerin biçimsel bir yaklaşımdan kaçındığı 5510
bu kararlar, Komisyonun kartel politikasına yardımcı niteliktedir68.

ABD ve AB uygulamaları da göz önünde bulundurularak, Türk rekabet
hukukunda konuya en doğru yaklaşım, uyumlu eylemin apayrı bir rekabet hukuku
kavramı olarak değil de, 4054 sayılı Kanun ve gerekçesinde belirtildiği üzere,
“anlaşmanın varlığının ispatlanmasında bir araç” olarak kabul edilmesidir. Bu
yaklaşımdan hareketle, ABD ve AB’deki tecrübelere de dayanarak, anlaşma-uyumlu
eylemi bir bütünün parçaları olarak kabul edip yakınlaştıran ve yegane fark olarak,
uyumlu eylemde delil yükünü düşüren bir karine yaklaşımının benimsenmesi
şeklinde sonuç geliştirilebilir. Buna göre, ilgili teşebbüsler arasında mutabakatı 5520
gösteren deliller bulunduysa, smoking gun niteliğindeki bu belgelerin gerçekliğini
ortaya koyan bir analizle anlaşma sonucuna ulaşılabilir. Uyumlu eyleme ise, gizli
bilgilerin, fiyat listelerinin rakiplere gönderilmesi gibi net olarak mutabakatı değil ama
ilişkiyi gösteren delillerin, rekabetin bozulduğunu gösteren pazar analizleri ile
desteklenmesi halinde karar verilebilir. Dikkat edileceği üzere, ilişkinin ardından
paralel davranış şartı aranmamakta, pazardaki iktisadi sonuçlara bütün olarak
bakılmaktadır. İşte bu noktada uyumlu eylem karinesi devreye girecek; bilgi
değişiminin, antirekabetçi amaçlı toplantılara katılımın genel pazar davranışlarını
etkilemediğinin ispatı, ilgili teşebbüslere bırakılacaktır.
5530
Bu yaklaşımın benimsenmesinin üç faydası vardır. Birincisi, teşebbüsler
özellikle de oligopolistler, karşılıklı bağımlılıktan kaynaklanan paralel davranışlarının
uyumlu eylem olarak kabul edilmeyeceğinden emin olacaktır. İkincisi, Kurul, uyumlu
eylem karinesine işlerlik kazandıracak; konuya ilişkin tartışmalara son
verebilecektir69. Üçüncüsü, uzlaşmaya ulaşılan anı tanımlayan statik bir yaklaşım
yerine, rekabetin ihlal edildiği bütün süreci kapsayacak biçimde anlaşma ve uyumlu
eylem kavramları birarada kullanılabilecektir.

Kısacası, AB rekabet hukukunda yıllarca süren tartışmaların ardından
Sherman Yasası m.1 uygulamalarına öykünerek ulaşılan sonucu, Türk rekabet 5540
hukukunda da kullanmak mümkündür; “önemli olan anlaşma ve uyumlu eylem

68 WHISH, 2000b, s.226.
69 “Rekabeti sınırlayıcı paralel davranışların gösterilmesi” şeklinde bir uyumlu eylem karinesi önerisi ise (bkz.
ASLAN, İ.Y. (2001), Rekabet Hukuku, Genişletilmiş 2. Basım, Ekin Kitabevi, Bursa), bir yandan işletmelerin,
rakiplerinin davranışlarına akıllıca ayak uydurmalarının uyumlu eylem suçlamasına konu olabileceğine dair haklı
bir endişe duymalarına yol açabilecek, öte yandan da karşıt görüşler ileri sürülebilmesinin kolaylığı nedeniyle
tercih sebebi olabilecek niteliktedir. Başka bir deyişle, işletmelere yükümlülük getireceği gerekçesi ile istisna
olarak tanımlanan karine, yine Aslan’ın anlaşmaların ayrıntılı pazar analizi yapmadan, “amaç”tan hareketle
yasaklanabileceği düşüncesi göz önünde bulundurulduğunda, ironik biçimde kurtuluş yolu haline gelebilir. Nitekim
Kurul, uyumlu eylemin varlığına hükmettiği iki kararda da (27.06.2000 tarih ve 00-24/255-138 sayılı Maya ve
17.07.2000 tarih ve 00-26/291-161 sayılı Gazete kararları), bu şekilde bir karineye başvurmamıştır.
07-64/794-291
117
arasındaki ayrım değil; m.4 kapsamındaki uzlaşmalar ile salt paralel davranışlar-
bilinçli paralellikler70 arasındaki ayrımdır”.

Yukarıdaki değerlendirmelerin, örneğin Ege Seramik ve Ege Vitrifiye’nin
savunmasında yer alan, “anlaşma ve uyumlu eylemler ayrı ayrı kavramlar
olabilmekle birlikte birbirlerinin devamı niteliğinde de olabilirler. Bir uyumlu eylem,
rekabeti bozma amacını güden bir anlaşmanın devamı olabilir. Ancak, söz konusu
kavramlar, tek başlarına da bir vakaya konu olabilirler” ifadesinden hareketle bazı
teşebbüslerce de kabul edildiği söylenebilir. Yine, bazı teşebbüslerin 5550
savunmalarında, “1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın 39. maddesinin 2-a
paragrafı çerçevesinde, Türkiye’nin, Avrupa Topluluğu makamlarınca geliştirilen
içtihatlara uyması zorunluluğunun olduğu” belirtilmiştir. Bu yaklaşımın kabulü de,
yukarıda değinilen AB uygulamaları çerçevesinde, kararda ulaşılan sonucun
doğruluğunu göstermektedir.

4054 sayılı Kanun’un “Para Cezaları ve Süreli Para Cezalarında Zaman
Aşımı” başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki, “Süre, ihlalin vuku bulduğu
gün işlemeye başlar. Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise süre, ihlalin
sona erdiği ya da en son tekrarlandığı günden itibaren başlar” düzenlemesi de 5560
kararda ulaşılan sonucun doğruluğunu destekleyicidir.

7. Bu aşamada soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin, “rekabete duyarlı bilgi
değişimi” konusunda yaptıkları savunmalar değerlendirilmelidir.

Bu çerçevede öncelikle belirtilmesi gereken, bir teşebbüste yapılan yerinde
incelemede bulunan rakiplere ait bilgilerin, piyasadaki araştırmalarla elde
edilebileceği (örneğin, alıcılara duyurulmuş fiyatlar, mevzuat gereğince yayımlanmış
veriler) tespit edilmişse, bunların zaten delil olarak kullanılmadığıdır. Buna karşılık,
yapılan yerinde incelemelerde, “...’nın verdiği-...’dan alınan bilgiler” gibi ifadelerin yer 5570
aldığı belgeler bulunmuştur. Nitekim soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin
çoğunluğu, savunmalarında, “rekabete duyarlı bilgi değişimi” yapıldığını ikrar etmiştir.
Örnek olarak aşağıdaki savunmalara yer verilebilir:

Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasında, “şirketler arasındaki görüşme ve
yazışmalar, seramik piyasasının homojen, şeffaf, uzun dönemli bir pazar ve
oligopolistik yapısından kaynaklanmaktadır. Rakip firmalarla, piyasadaki faaliyetler
ve genel işleyiş hakkında iletişimde ve bilgi alış verişinde bulunulması, satış
koşullarında ve satış fiyatlarında firmaların uyumlu eylemde bulunduklarına dair bir
delil ve gerekçe olarak gösterilemez” ifadesi yer almaktadır. 5580

Graniser’in savunmasında, “yapılan sektör toplantıları, şirketler arası görüşme
ve yazışmalar, seramik sektörünün homojen, şeffaf ve oligopol bir piyasa
olmasından kaynaklanmaktadır. Sektördeki firmaların birbirleri ile iletişimde
bulunması, bilgi alışverişinde bulunması ve toplantılar düzenlenmesi bir uyumlu
eylem göstergesi olarak nitelendirilemez” ifadesi yer almaktadır.


70 Oligopolistik bağımlılık, bilinçli bir paralelliktir (conscious paralellism); hatta iktisat yazınında “gizli anlaşma-tacit
collusion” olarak adlandırılmaktadır. “Oligopolistik bağımlılık” açıklamasının kabul edilmesi gerektiği
düşünüldüğünde, yasaklanan davranışlar, “bilinçli paralellikler” değil, “anlaşma-uyumlu eylem neticesinde ortaya
çıkan paralellikler”dir.
07-64/794-291
118
Kaleseramik ve Kalevit Roca’nın savunmasında, “sektör mensubu elbette,
maliyet, fiyat, kalite, pazar konularını konuşacaklardır” ifadesi yer almaktadır.
5590
Toprak Seniteri ve Toprak Seramik’in savunmasında, “sektörde bilgi alışverişi
bulunduğu iddiası gerçekse de soruşturma belgelerinde görüleceği üzere bu bilgi
akışı diğer firmaların tarafımızın herhangi bir talebi olmaksızın fiat ve diğer bilgileri
müvekkil şirketlere göndermesi şeklinde gerçekleşmiştir. 32 adet üreticinin
bulunduğu seramik sektöründe yaşanan yoğun rekabet beraberinde ister istemez
rakip üretici ve satıcıların satış fiyatlarının ve satış koşullarının bilinmesi
zorunluluğunu getirmektedir. Tüm üretici şirketlerin piyasa rekabetini korumak
amacıyla, rakip firmaların fiyat ve diğer bilgilerini öğrenmeye çalıştığı doğrudur.
Fakat müvekkil şirketlerin bu amacı gerçekleştirmek yönünde hukuk kuralları dışında
herhangi bir davranışı bulunmamıştır. Tam aksine sektörde bulunan diğer firmalar 5600
müvekkil firmaların hiçbir istemi bulunmamasına rağmen kendi fiyat listelerini
müvekkil şirkete göndermişlerdir” ifadesi yer almaktadır.

Umpaş ve Yurtbay Seramik’in savunmasında, “Soruşturma Heyeti’nin tespit
ettiği üzere fiyat, arz miktarı, navlun, vb konular konuşulmasına rağmen bunların
hiçbiri Umpaş/Yurtbay tarafından uygulanmamıştır” ifadesi yer almaktadır.

Yüksel Seramik’in savunmasında ise, “Toprak Pazarlama Genel Müdürünün
raportörlere vermiş olduğu cevaplar son derece doğrudur. Bilgi alışverişi yapılması
normal” ifadesi yer almaktadır. 5610

Konu hakkında söylenmesi gereken diğer bir husus ise, teşebbüslerin varlığını
ikrar ettiği, buna karşılık önemsizleştirmeye çalıştığı rekabete duyarlı bilgi değişimini
AB uygulamasında yasaklayan birçok karar bulunduğu; ABD’de ise, bilgi değişiminin,
per se ihlal teşkil eden eylemler bakımından önemli bir delil teşkil ettiğidir. Her iki
hukukda da, anlaşmaların uygulanabilmesinin bundan sapanların tespitine bağlı
olduğu görüşünden hareketle, teşebbüsler arasındaki ticari sır niteliğindeki bilgilerin
değişimi, üst bir anlaşmanın delili olarak kabul edilmektedir. Çoğu davada anlaşmayı
ortaya koyan açık deliller bulmanın imkansızlığı düşünüldüğünde, bu yaklaşımın
ispat yükünü azaltıcı olduğu açıktır71. Nitekim soruşturmada elde edilen bulgular da 5620
bu yaklaşımın haklılığını ortaya koymaktadır. Örneğin 6.11.1995 ve 16.3.2002 tarihli
toplantılara ilişkin belgeler, uzlaşmaya varılması ile uzlaşmadan sapanların tespiti ve
cezalandırılması sürecinde bilgi değişiminin rolünü; dolayısıyla da üst bir anlaşmanın
delili olarak kabul edilme gerekçesini açıkça ortaya koymaktadır72.

Son olarak Ercan-Bozüyük Seramik’in savunmasındaki, “tarafımıza gönderilen
delillerin incelenmesinde, rakip üreticiler arasında pazarın özellikle fiyatlar
bakımından belirsizliklerini yok etmeye yönelik uyumlu eylem olarak kabul
edilebilecek doğrudan ya da dolaylı bir iletişime rastlanılmamıştır” ifadesinde
karşılığını bulan ATAD’ın Sugar kararından hareketle anlaşma ve uyumlu eylem 5630
konusunda yapılan değerlendirmelerin de, rekabete duyarlı bilgi değişimine ilişkin
savunmaları kabul edilemez kıldığı belirtilmelidir.

71 KUHN ve VIVES, s.104-105; STEVENS, D. (1995), “Covert Collusion and Conscious Parallelism in
Oligopolistic Markets: A Comparison of E.C. and U.S. Competition Law”, Yearbook of European Law, 15, s.70-71
72 Bu noktada, Eczacıbaşı Grubu’nun savunmasında yer alan, “bilgi alışverişi şeklinde cereyan eden bu
toplantıların bir kartel kararı imiş gibi değerlendirilebilmesi için bu kartelin bir denetim organının olması, kararların
uygulanmasının bir kontrol ve müeyyideye bağlanması ve bilfiil bunların hayata geçmesi şarttır. Oligopolistik
pazarlarda, aktörlerin davranışlarının kartel ile karıştırılması Rekabet Hukukunda çok bilinen bir yanlıştır”
ifadesinin, kararda yer verilen bu tür belgeler ışığında, ihlalin ikrarı niteliği taşıdığı da belirtilmelidir.
07-64/794-291
119

8. Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin, “oligopolistik bağımlılık” konusunda
yaptıkları savunmalar da değerlendirilmelidir.

Kurul, “oligopolistik bağımlılık” savunmasını kabul etmektedir. Buna karşılık,
yukardaki gibi koordinasyonu gösteren açık belgelerin varlığında, “oligopolistik
bağımlılık” savunması kabul edilemez; aksine, teşebbüslerin “oligopolistik bağımlılık”
esaslı savunmalarında yer alan, “aynı hammadde ve girdiler kullanılarak üretilen 5640
benzer ürünlerin benzer fiyatlar taşıması kadar doğal bir netice yoktur”, “sektördeki
ürünlerin tamamen homojen olması, üretim girdilerinin benzerliği, üretim
masraflarının büyük özellikle aynılığı dikkate alınarak benzer fiyatların olmasının
doğal olması”, “firmaların aynı ürün tarzını imal etmeleri nedeniyle ürünlerinin maliyet
yapılarında benzerlikler vardır. Bu nedenle yaşanan enflasyonun ürün maliyetlerine
getirdiği yükler firmalar tarafından benzer oranlarda hissedilmekte, ekonomik kurallar
ve piyasa şartları gereği de firmalar bu yükleri karşılayabilmek için birbirlerine yakın
zamanlarda, yakın oranlarda zamlar yapmaktadırlar. Zam oranlarının paralelliği dahi
son derece rasyoneldir zira, ülkede yaşanan enflasyon oranının, coğrafi pazar olarak
tüm Türkiye’nin kabul edildiği bir sektörde faaliyet gösteren tüm firmaların maliyet 5650
unsurlarına aynı oranda etki etmesi son derece doğaldır” şeklindeki ifadeler, pazarın
uzlaşmaya müsait olduğunu ve paralel hareketlerin gerçekleştiğini ikrar niteliği ile,
anlaşma-uyumlu eylem kavramı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi hakkındaki
açıklamalar da göz önünde bulundurularak, diğer savunmaların çürütülmesinde
kullanılabilecek bir delil haline gelir. Bu noktada belirtilmesi gereken bir husus,
“oligopolistik bağımlılık savunması yapabilmek için, bir teşebbüsün fiyat artırmasının
ardından diğerlerinin takibi konusunda anlaşılması73” uygulamasının bu soruşturma
bakımından da geçerli olduğudur. Örneğin 6.11.1995 tarihli toplantıya ilişkin belgeler,
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un yürürlükte olduğu ama Rekabet Kurumu
teşkilatının oluşmadığı bir dönemde bu nitelikte bir anlaşmanın yapıldığını ortaya 5660
koymaktadır. Bu belgeler çerçevesinde, Kaleseramik ve Kalevit Roca’nın
savunmasında yer alan, “zamların birbirine yakın tarihlerde olması hayatın mutad
akışının doğal sonucudur. Bilakis, aksi olsaydı, sinsi bir mutabakatın varlığına
inanılabilirdi: Müşterek hareket izlenimini önlemek için kasıtlı tarih farklılıkları
yaratıldığı asıl o takdirde düşünülebilir, değil midir?” ifadesi özel bir anlam
kazanmaktadır.

9. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “soruşturma konusu iddiaların piyasadaki
etkilerinin incelenmediği; incelenseydi, Türkiye gibi iç tüketim miktarından fazlasını
üreten ve üretim maliyeti daima yükselen bir memlekette toplantılardaki 5670
konuşmaların dertleşmeden ibaret kaldığının, istense bile, üreticilerin fiyatı
yükseltmek, üretimi kısmak vb. eylemleri gerçekleştirmelerinin olanaksız olduğunun
görülebileceği; dolayısıyla, seramik kaplama ve vitrifiye ürünlerinde reel bir fiyat
artışının gerçekleşmediği, iç piyasa fiyatlarının İtalya, İspanya gibi ülkelerdeki
seramik üreticilerinin fiyatlarına yaklaşamadığı, şirket karlarının sürekli düştüğü,
bunun sonucunda da pek çok fabrikanın kapanma veya iflas aşamasına geldiği”
belirtilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını 5680
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası

73 SOAMES, 1996, s.24.
07-64/794-291
120
anlaşma ve uyumlu eylemlerin hukuka aykırı ve yasak olduğu” düzenlenmiştir. 4054
sayılı Kanun’un 14 ve 15. maddesindeki yetkilerle elde edilen bilgi ve belgeler,
rekabeti sınırlama amacını ve rekabetin kısıtlanması etkisi doğurabilecek niteliği
ispatlamaya yeterli olmasına rağmen, Karar’daki analizlerle rekabeti kısıtlayıcı etkiler
de ortaya konulmuştur. Hemen belirtmek gerekir ki, başta fiyat olmak üzere analizler,
bilgi isteme yazılarına cevaben Kurumumuza gönderilen fiyat listelerine, yerinde
incelemelerde bulunan belgelere (şirket içi yazışmalar, alıcılara gönderilen faks
mesajları gibi) ve teşebbüs yetkililerinin tutanağa geçen ifadelerine dayanmaktadır.
Ancak bu analizlerde, “genel müdürlük, satış müdürlüğü ve satış pazarlama 5690
birimlerinin değişmiş olması; geçmiş satış sirkülerlerinin saklanmaması vb”
nedenlerle eksik hatta bazı durumlarda yanlış-yanıltıcı bilgi verildiğinden eksiklikler
olabilmektedir. Keza fiyatlardan farklılaşmaların, teşebbüs yetkililerinin yine tutanağa
geçen ifadelerinde yer aldığı üzere, bağlantılı satış, fiyat değişikliğinin ardından
alıcılara belli bir dönem için eski fiyattan mal verilmesi gibi nedenleri olabilmektedir.
Bütün bunlar, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesindeki amaç ve potansiyel etkiye
ilişkin düzenlemeyi daha da önemli hale getirmektedir.

Son olarak, satım fiyatı ve şartları, arz miktarı ve benzeri pazar unsurlarının
yine pazar koşulları içinde oluşması gerektiği hatırlatılmalıdır. Varlığı ikrar edilen 5700
toplantı, görüşme, yazışmalar neticesinde oluşan sonuç, teşebbüslerin iddia ettiği
gibi olsa bile-ki kararda bunun aksi ortaya konulmuştur- 4054 sayılı Kanun
kapsamındadır. Kaldı ki teşebbüsler, herhangi bir etki doğurmayacağını iddia
etmelerine rağmen, neden Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden gelip de bazı dönemlerde
haftada bir olacak sıklıkda toplandıklarını ve bu toplantılarda, satım fiyatı ve şartları,
arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı gibi konuları görüştüklerini
açıklayamamaktadır. Açıklanamayan diğer bir husus ise, iddia edilen kötü pazar
koşullarına rağmen, piyasaya girişlerin ve kapasite artışlarının devam etmesidir.
Bütün bunlar da yapılan savunmaların inandırıcılığını ortadan kaldırmaktadır.
5710
10. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “sektördeki firmaların üretim süreçlerinde
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı-Liquified Petroleum Gas [LPG] ya da doğal gaz kullandığı;
LPG ile doğal gaz arasındaki fiyat farkının sektörde haksız rekabet yaratarak
anlaşma yapılmasını olanaksız kıldığı; bazı dönemlerde yoğunlaşan sektör
toplantılarının sebebinin ise doğal gazın fiyatından kaynaklanan haksız rekabete
çare bulmak olduğu” belirtilmiştir.

“Türk Seramik Sektöründe LPG Kullanan Fabrika Sahip ve Yöneticileri”nin,
“Sayın Başbakanımız R.Tayyip Erdoğan’a Açık Mektup” başlığı ile 15.12.2003 tarihli
Türkiye genelinde yayımlanan bir günlük gazeteye verdiği ilanda, “sektörün bir kısmı 5720
doğal gaz ile üretim yaparken bir kısmı LPG ile üretim yapmaktadır. Doğal gaz ile
üretim yapan seramik üreticileri 1000 CAL için 34.800 TL. öderken, LPG ile üretim
yapan bizler ise 1000 CAL için 124.500 TL. ödemekteyiz. Görüldüğü gibi, aynı amaç
için kullanılan bu iki ürün arasındaki fiyat farkı %365’dir. LPG ile üretim yapan
firmaların m2’deki maliyet farkı bugün için 2.311.000 TL’dir” ifadesi yer almaktadır.
Teşebbüsler, “1999’dan itibaren LPG fiyatlarının doğal gaza nazaran arttığını;
sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin bu artış neticesinde oluşan kayıplarını
gidermeye yönelik yasaların74 ise, zararları tamamen gidermekten ve sektördeki

74 13.06.2001’de kabul edilen 4680 sayılı Üretimini Likit Petrol Gazı ile Yapan Üreticilerin Zararlarının
Karşılanması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde, “1.5.2001 ile 31.12.2001 tarihleri arasında üretimlerini likit
petrol gazı ile yapan karo seramik, vitrifiye sağlık gereçleri ve porselen sofra eşyası üreticileri ile bu üretim
tesislerine likit petrol gazı kullanarak elektrik sağlamak amacıyla kurulan kojeneratör sistemli otoprodüktör
07-64/794-291
121
rekabeti, eskiye dönüş şeklinde karşılamaktan uzak kaldığını” belirtmektedir. Bu
bilgiler, esasen, rekabeti kısıtlayıcı etkilerin ortaya konulmasında çok önemli hatta 5730
tek başına yeterlidir. Şöyle ki, LPG kullanan firmalara 2001 yılı Mayıs ayından
itibaren verilen desteğin yetersiz olarak nitelendirildiği göz önünde
bulundurulduğunda; pazardaki satım fiyatı ve şartlarının, maliyet dezavantajına
sahip, etkin olmayan teşebbüslerin yaşamasına imkan veren rekabet üstü fiyat
olduğu söylenebilir.

Belirtilmesi gereken diğer bir husus ise, LPG – doğal gaz, ihracat ve sektörün
sorunlarına ilişkin toplantılara75, uyumlu eylem iddiası için kullanılabilecek
niteliklerine rağmen, Soruşturma Raporu’nda ve Karar’da yer verilmediğidir.
5740
11. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “Türkiye’deki krizlerin sektörü olumsuz
etkilediği, bu nedenle, yapılanların kartellerdeki gibi haksız çıkar sağlamaya değil
yaşam mücadelesine yönelik olduğu; kaldı ki, örneğin Alman mevzuatında ‘kriz
karteli’ şeklinde bir kavram bulunduğu, dolayısıyla teşebbüslerin bu olağanüstü
dönemlerdeki faaliyetlerinin yaşam mücadelesi şeklinde kabul edilip, hoşgörülmesi
gerektiği” belirtilmiştir.

Bu savunmaya ilişkin değerlendirme, ABD ve AB uygulamalarından da
yararlanarak yapılabilir. ABD’de “kriz karteli” savunması kabul edilmemektedir. AB’de
ise, bu savunmanın kabulü çok çok istisnaidir ve sıkı kurallara tabidir. Şöyleki; 5750
anlaşma, aşırı kapasitenin azaltılmasına yönelik olmalı; beraberinde, fiyat tespiti ve
kota anlaşması yapılmamalıdır. En önemlisi ise, teşebbüslerin kamu otoritelerinden
habersiz, bireysel tedbirlere başvurmasına kesinlikle izin verilmemektedir76. Somut
olayda önde gelenlerine yer verdiğimiz bu koşulların hiçbiri mevcut değildir.

Kaldı ki 4054 sayılı Yasa’nın 3. maddesinde, “Rekabet” tanımı, “mal ve hizmet
piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini
sağlayan yarış” şeklinde yapılmıştır. Kanun’un Genel Gerekçesi’nde ise, “Genel
olarak piyasa ekonomilerinde rekabet; kar, satış miktarı ve pazar payı gibi belirli
iktisadi hedeflere ulaşmak amacıyla ekonomik birimler arasında ortaya çıkan bir 5760
yarış veya karşıtlık şeklindeki ilişkiler süreci olarak tanımlanmaktadır. Rekabet,
firmaları verimli olmaya, kaliteli ve düşük bedelle daha fazla ürün ve hizmet sunmaya
yönelten çok önemli bir süreçtir. Rekabetin egemen olduğu bir piyasa ekonomisinde
fiyat ve kar göstergeleri müdahalelerden uzak olarak belirlenir. Firmaların bağımsız
karar verebilmeleri ile ülkenin kısıtlı kaynakları verimli bir şekilde kullanılmaya
başlanır ve böylece tüketicinin de refah düzeyi yükselir” denilmektedir. Bu
çerçevede, Ege Grubu’nun savunmasında yer alan, “hem sektördeki tüm
teşebbüsler, hem münferiden Ege Seramik/Ege Vitrifiye hakkında geçerli olan gerçek

tesislerin, yukarıda belirtilen sanayi üretimlerinden kendi üretimlerinde kullandıkları elektrik üretimi için
kullandıkları likit petrol gazının maliyeti ile aynı üretimin doğal gaz ile yapılmış olması halinde hesaplanacak
maliyet arasındaki farkın %70’i Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Bu
Kanun gereğince yapılacak ödemelerin toplam tutarı seksen triyon lirayı geçemez…1.5.2001 tarihinden sonra bu
Kanun kapsamında üretime başlayan firmalar bu hükümlerden yararlanamazlar” düzenlemesi yapılmıştır. 2002
Mali Yılı Bütçe Kanunu’nun 61/g fıkrası ile, 4680 sayılı Kanun’daki “31.12.2001” tarihi, “30.6.2002” şeklinde
değiştirilmiştir. “30.6.2002” tarihi ise, 26.12.2002’de kabul edilen 4776 sayılı Yasa’nın 6/g maddesi ile “31.3.2003”
olarak değiştirilmiş; “ancak yapılacak ödemelerin 31.12.2002 tarihine kadarki kullanımları kapsayacağı ve
tutarının 15 trilyon lirayı geçemeyeceği” de hükme bağlanmıştır.
75 Karardaki bazı belgelerde yer alan bu konulara ilişkin ifadelerin çıkarılmamasının sebebi ise, belgenin
bütünlüğünü bozmamak, bu sayede teşebbüslerin savunma hakkını zedelemeyerek sağlıklı bir sonuca
ulaşılabilmesini sağlamaktır.
76 Ayrıntılı bilgi için bkz. GREEN, N. ve A. ROBERTSON (1997), Commercial Agreements and Competition Law
Practice and Procedure in the UK and EC, Second Edition, Kluwer Law International, London, U.K.
07-64/794-291
122
şudur:...Sektörde birbirini piyasa dışında bırakmayı istemeyen ama doğru rekabet
etmeyi öğrenmeyi hedeflemiş firmalar sayesinde doğruluk ve dürüstlük yaygınlaşmış, 5770
başarılı olma mücadelesi sınır ötesi piyasalara taşınmış, başarısız olma riski ile her
firma kendi ilkeleriyle mücadele etmiştir. Başarısız olma riskinin önceden
belirlenemediği durumlarda, seramik piyasasına riski hesaplama yeteneğinden
yoksun kişiler girdiğinde ve beklentilerinin dışında şartlar ile karşılaşıldığında ise,
ticari hayatın içinde kalabilmek için rekabet hukuku ilkeleriyle bağdaşmayan yollara
başvurulduğu gözlemlenmiştir” ifadesi ile Efes Seramik’in savunmasında yer alan,
“yapılan toplantıların amacı ciddi zor durumda bulunan sektörde ne tür girişimlerde
bulunabilir ve bu zorluk sebebi ile tüketicilerin hakim duruma geçmeleri karşısında
hangi çözüm yolları bulunabilir konularında düşünce ve fikir alışverişinde
bulunmaktır” ifadesi, özel bir anlam kazanmaktadır. 5780

12. Bazı teşebbüslerin savunmalarında, “pazar paylarının düşük olduğu;
dolayısıyla güçlü kuruluşların yer aldığı piyasada 4054 sayılı Kanun’u ihlal
edebilecek güçlerinin bulunmadığı” iddia edilmiştir.

Bu savunmayı yapan teşebbüslerden bazılarının pazar paylarını hesaplarken,
kendi iç satışlarının sektördeki toplam kapasiteye oranını esas aldığı; piyasa
paylarını bu şekilde düşük göstererek Kurul’u yanıltmak istediği saptanmıştır. Kaldı ki
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
kısıtlama amacını taşıyan teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemlerin de 5790
yasaklandığı belirtilmelidir. En önemlisi ise, geniş katılımlı sektör toplantılarında
varılan uzlaşmanın yarattığı kümülatif etkidir. Son olarak, Ege Seramik’in 14.1.1999
tarihli toplantıya ilişkin savunmasında yer alan, “toplantıya katılan firma temsilcileri
büyük olarak adlandırılan firmaların (Toprak, Ege, Çanakkale, Eczacıbaşı) anlaşması
olsa dahi bu anlaşmalara uyacaklarından emin olmadıklarını ifade etmişlerdir.
Burada anlaşılan odur ki sektörde lider, hakim bir tek firma ya da büyükler grubu
yoktur, bu büyükler zaten kendi aralarında da anlaşma yapsalar uymamaktadırlar ve
küçükler kendi aralarında anlaşma yapma yoluna daha çok gitmekte ve anlaşmanın
şartlarına uyma fikrine daha sıcak bakmaktadırlar. Her şekilde anlaşma yapmak
yasak olmakla birlikte bu durumdan küçüklerin pazar dışına atılmaya çalışılmadığı, 5800
onların da en az büyükler kadar güçlü oldukları aşikardır” ifadesine yer verilmelidir.

13. Seramik kaplama malzemeleri pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler,
savunmalarında, “nakliye bedelinin alıcılara ödetilmesinin, ekonomik ve rasyonel
nedenlere dayandığını, bu uygulamanın başlaması için alıcıların da talebinin
bulunduğunu” ifade etmiş; keza, soruşturma raporundaki başlangıç zamanına ilişkin
tespitlere itiraz etmiştir.

Fiyat tespiti, pazar paylaşımı vb. anlaşmalar, kuşkusuz, ilgili teşebbüsler
bakımından ekonomik ve rasyoneldir. Ancak bunlar 4054 sayılı Yasa’nın 4 üncü 5810
maddesi çerçevesinde hukuka aykırı ve yasaktır. Aynı durum “satım fiyatı ve
şartlarının tespit edilmesi” başlığı altındaki hususlardan yalnızca biri olan “nakliye
bedelinin alıcılara ödetilmesi”ne ilişkin uzlaşma için de geçerlidir.

Uygulamanın başlaması konusunda alıcıların da talebinin bulunduğu
savunması, Türkiye’nin çeşitli illerinde faaliyet gösteren alıcılarla, farklı tarihlerde
yapılan ve yukarıda yer verilen görüşmeler çerçevesinde kabul edilemez.

07-64/794-291
123
Uygulamanın başlangıç zamanına ilişkin tespitler ise, bilgi isteme yazılarına
cevaben Kurumumuza gönderilenlere, yerinde incelemelerde bulunan belgelere 5820
(şirket içi yazışmalar, alıcılara gönderilen faks mesajları gibi) ve teşebbüs
yetkililerinin tutanağa geçen ifadelerine dayanmaktadır.

14. Yine seramik kaplama malzemeleri pazarında faaliyet gösteren bazı
teşebbüsler, savunmalarında, “belgelerde yer alan kotaların üzerinde üretim
yaptıklarını” ifade etmiştir.

Bu savunmaya ilişkin olarak öncelikle söylenmesi gereken, yapılan
anlaşmalarda esasen üretimin değil, yurt içi satış miktarlarının belirlendiğidir. Hemen
belirtmek gerekir ki, üretim ve satış miktarına ilişkin anlaşmaların etkilerinin 5830
gösterilmesi, bilgilerin kaynağı yine ilgili teşebbüsler olduğundan, çok zordur. Bu
çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemlerin de yasaklandığı hatırlatılmalıdır.

15. İlgili teşebbüsler, “Dikey Kısıtlamalar Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4.
Maddesinin İhlal Edildiği İddiası”na ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde de,
Kanun’a aykırılıklar bulunduğunu ileri sürmüştür.

Bu bölümde ihlalin bulunduğu sonucuna erişilirken, aşağıdaki üç unsurdan en 5840
az ikisinde delil niteliği taşıyan ifadelerin varlığı aranmıştır:
1) Sözleşme,
2) Teşebbüs yetkililerinin ifadesi,
3) Alıcıların ifadesi.
Dolayısıyla konuya ilişkin değerlendirmelerde mevzuata aykırılığın
bulunmadığı açıktır.

16. Son olarak, teşebbüslerin, “para cezası verilirken ilgili pazarın esas teşkil
etmesi; bu çerçevede özellikle yurt içi cironun baz alınması” yönündeki savunmaları
değerlendirilmelidir. 5850

Bu savunmaya ilişkin olarak öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde,
savunmalardaki istem yönünde bir düzenlemenin yer almadığı söylenmelidir. İkinci
olarak, ilgili mevzuat gereği düzenlenen gelir tablolarının söz konusu talebi
gerçekleştirmeye müsait olmadığı belirtilmelidir. Dolayısıyla, mezkur istemin kabulü,
özellikle alt ürün gruplarının ya da bölgesel nitelikli piyasa tanımlarının yapıldığı
dosyalarda, resmi makamlarca onaylanan bir gayri safi gelir rakamı üzerinden
hareket edilmesini engelleyecektir. Kaldı ki, mevzuat gereği düzenlenen gelir
tablolarının savunmalardaki talebi karşılamaya müsait olmayan yapısı, bu
soruşturmada olduğu üzere, teşebbüslerin gelir tablolarında esas alınmasını istediği 5860
“Yurt İçi Satışlar” kaleminin, Kurul’un baz aldığı “Net Satışlar” kaleminden daha
yüksek olması sonucunu da ortaya çıkarabilmektedir. Bütün bu açıklamalar
çerçevesinde, önceki kararlarda benimsenen yaklaşımdan farklılaşma yaratacak
yukardaki savunmanın kabulüne imkan görülmemiştir.




07-64/794-291
124
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
5870
J.1. SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ PAZARINDA YATAY ANLAŞMA VE
UYUMLU EYLEMLER YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4. MADDESİNİN
İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Delil ve tespitler seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den
başlayıp devam eden tek bir anlaşma ve uyumlu eylemin varlığını göstermektedir.
Unsurları, “satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar
paylaşımı ve rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan bu anlaşma ve uyumlu eyleme,
soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin tamamı, farklı dönemlerle de olsa iştirak
etmiştir. Bu çerçevede, Kaleseramik, Seramiksan, Tamsa ve Umpaş’ın, Altın Çini, 5880
Anatolia, Eczacıbaşı Karo, Ege Seramik, Ercan-Bozüyük Seramik, Graniser, Hitit,
Granist, Kütahya Seramik, Pera, Seranit, Söğütsen, Termal, Toprak Seniteri-Toprak
Seramik, Uşak Seramik, Efes Seramik, Yurtbay Seramik ve Yüksel Seramik ile
birlikte, seramik kaplama malzemeleri pazarında yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği; dolayısıyla aynı Yasa’nın 16.
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası uygulanması gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin dördüncü fıkrasında getirilen düzenleme
şu şekildedir: 5890

“Kurul, para cezasına karar verirken, kastın varlığı, kusurun ağırlığı, ceza
uygulanan teşebbüs veya teşebbüslerin pazar içindeki gücü ve muhtemel zararın
ağırlığı gibi unsurları dikkate alır.”

Seramik kaplama malzemeleri pazarında yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini ihlal ettiği düşünülen teşebbüslerin
kasıtlarının varlığını gösteren belgeler şunlardır:

1. Toprak Grubu’nda bulunan 26.12.1994 tarihli belgedeki “Rekabet Yasası” 5900
ifadesi.

2. Sersa Yönetim Kurulu’nun 6.8.1998 ve 13.10.1998 tarihli toplantılarına ilişkin
olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadeler.

3. Sersa Yönetim Kurulu’nun 8.12.1998, Serkap Yönetim Kurulu’nun 12.1.1999
tarihli toplantısına ilişkin olarak Karar Defteri’nde yer alan ifadeler.

4. Rekabet Kurumu’ndan, Ege, Kale, Kütahya ve Toprak grupları ile Söğüt
Seramik ve Uşak Seramik’e gönderilen 9.12.1998 tarihli yazıya ve bu talebe ilişkin 5910
olarak Ege, Kale, Kütahya ve Toprak gruplarının verdiği yanıtlara, “Dikey
Kısıtlamalar Yoluyla 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesinin İhlal Edildiği İddiası”
başlıklı bölümde değinilmiştir.

Söğüt Seramik ise söz konusu yazı üzerine 15.12.1998 tarihli yazı ile Söğüt
Pazarlama A.Ş., Onurcan İnşaat A.Ş., Lemeks Ltd. Şti., Ergören Madencilik Sanayi
ve Tic. Ltd. Şti., San Marco Ceramics Pty Ltd ve NW Audek OY ile yapılmış 6 adet
sözleşme göndermiştir. Bu yazıya Rekabet Kurumu’ndan 29.1.1999’da, “Kurumumuz
kayıtlarına 15.12.1998 tarih ve 3980 sayıyla giren muafiyet ve menfi tespit
07-64/794-291
125
bildiriminizin değerlendirme kapsamına alınabilmesi için 1997/2 No’lu Tebliğ 5920
hükümleri uyarınca istenilen belgelerden bildiriminizde eksikliği tespit edilen (Form-
1)’in doldurularak ivedilikle aşağıda yazılı Kurumumuz adresine gönderilmesi
gerekmektedir” şeklinde özetlenebilecek bir taleple cevap verilmiş; ancak herhangi
bir yanıt alınamamıştır.

Uşak Seramik’den Rekabet Kurumu’na gönderilen 16.12.1998 tarihli cevapta
ise şu ifadeler yer almaktadır:

“İlgi: a) 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun.
b) 11.11.1997 Tarih ve 1997/6 sayılı Rekabet Kurumu Teşkilatının 5930
Oluşturulmasından Sonra Teşebbüslerin ve Teşebbüs Birliklerinin 4054 Sayılı
Kanun’dan Doğan Hak ve Yükümlülüklerine İlişkin Tebliğ.
c) 09.12.1998/65-002516 sayılı yazınız.

Kurulunuz’un İlgi (a)’daki yasal düzenleme çerçevesinde ilan etmiş olduğu İlgi
(b)’deki tebliğ uyarınca ve İlgi (c)’deki yazınıza istinaden yapılan açıklamadır;
Şirketimizin gerek 05.11.1997 tarihinden önce ve gerekse de bu tarihten sonra
4054 sayılı yasanın 4. Maddesinde anılan yasaklar dahilinde ya da İlgideki Tebliğin
2. ve 3. maddesindeki bildirimi gerektirecek bir anlaşma ya da uyumlu eylemi mevcut
değildir. Bilgilerinize arz ederiz.” 5940

5. Tamsa’da yapılan yerinde incelemede bulunan 18.10.2001 tarihli Seramik
Kaplama Malzemesi Üreticileri Sektör Toplantısı’na ilişkin notlardaki “Kartelleşmeler
yasadışı...” ifadesi.

6. 9.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Serkap’ın düzenlemiş
olduğu sektörel toplantılarda yukarıda ifade ettiğiniz sektörel sorunlar haricinde ne
gibi hususlar görüşülmektedir ve bu konuda eklemek istediğiniz başkaca hususlar
mevcut mudur?” sorusuna, Ege Grubu Yönetim Kurulu Üyesi ve Serkap Yönetim
Kurulu Başkanı Adnan Polat’ın, “Serkap toplantılarında bahsetmiş olduğum hususlar 5950
dışında sizin inceleme alanınıza girebilecek seramik üreticileri arasında fiyat
birlikteliği ve kapasitenin kontrol edilmesi gibi konular görüşülmemektedir. Serkap’ın
sektörel toplantılarında ihracata yönelik sorunlar görüşülebilmektedir” cevabı.

Seramik kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam
eden anlaşma ve uyumlu eylemin temel unsurları arasında yer alan “satım fiyatı ve
şartlarının tespit edilmesi” ile “arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı”, açık-per se
rekabet ihlalidir. Bu durum kusurun ağırlığını göstermektedir.

Muhtemel zararın ağırlığına ilişkin olarak ise aşağıdaki belgelere yer 5960
verilmelidir:

7. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne
ilişkin soruya, Ege Grubu yetkili satıcısı, “...Nakliyenin tarafımızca ödenmesi
maliyetlere %2-5 oranında yansımaktadır” cevabını vermiştir.

8. 18.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Nakliyeyi sizin
ödemenizin maliyetlere yansıması ne şekilde oldu?” sorusuna, Yüksel Seramik
bayisi, “Yaklaşık %6-7 arasında nakliyenin bizim tarafımızdan ödenmesi
maliyetlerimize de yansımıştır...” cevabını vermiştir. 5970
07-64/794-291
126

9. 19.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seranit’ten yapmış
olduğunuz alımlarda hangi tarihten bu yana nakliye bedellerini siz ödüyorsunuz?
Nakliye bedellerinin alıcılar tarafından ödenmesi hususunda seramik kaplama
üreticileri arasında bir anlaşma yapıldığını düşünüyor musunuz? Söz konusu
üreticiler arasında fiyat anlaşmalarının var olduğunu düşünüyor musunuz?”
sorusuna, Seranit yetkili satıcısı, “Seranit 2001 yılının Kasım ayından beri nakliye
bedellerini bizden tahsil etmektedir. Diğer üreticilerde aynı zamanlarda bu
uygulamaya başladılar, bir iki ay fark eder sadece. Örneğin Ege Seramik 2002 Ocak
ayında bu ugulamaya başladı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi konusunda üreticilerin 5980
anlaştığı konusunda duyumum vardır. Nakliye birim maliyetlerimize %3,5-%4 ek yük
getirdi. Nakliye konusunda tepkiliyiz. Ancak tüm üreticiler aynı uygulama içerisinde
olduğu için yapacağımız bir şey yoktur. 2002 yılının Haziran ayında üreticilerin bir
fiyat tespiti anlaşması yaptığı şeklinde duyumum vardır” cevabını vermiştir.

10. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Seramik kaplama
üreticileri arasında nakliyenin alıcılara ödetilmesi konusunda bir anlaşma yapıldığına
ilişkin duyumunuz mevcut mudur?”sorusuna, Toprak Grubu yetkili satıcısı, “1 Nisan
2001’de Eczacıbaşı, Toprak Seramik ve Kale Seramik arasında nakliye konusunda
bir anlaşma yapıldığını duydum. Toprak Seramik’in satış elemanları bize bunu 5990
kendileri ifade ettiler. Biz daha sonra Eczacıbaşı ve Kale Seramik’e sorarak böyle bir
olayı teyid ettirdik. Nakliyeden dolayı maliyetlerimiz %4 arttı. Nakliyeden dolayı
özellikle küçük bayilerin zorlandığı olmuştur. Nakliyenin alıcılara ödetilmesine önce
Eczacıbaşı Seramik geçmiştir” cevabını vermiştir.

11. 20.12.2002 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Aldığınız ürünlerde
nakliye size mi ait?” sorusuna, Granist bayisi, “Granist’in ürünlerinde nakliye alıcıya
aittir. Granist 2002 yılının 4. ayından itibaren nakliyeyi alıcıya yüklemiştir. Nakliye %3
oranında maliyetlerimizi artırdı. Nakliyenin alıcılara ödetilmesi küçük bayileri zor
duruma düşürmüştür” cevabını vermiştir. 6000

12. 2.1.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “Bozüyük Seramik ve
Ercan Seramik teşebbüslerinin satışını yaptıkları seramik kaplama ürünlerinin nakliye
bedelleri hangi tarafça karşılanmaktadır?” sorusuna, Ercan-Bozüyük Seramik Genel
Müdürü Mustafa İça, “2001 Yılı Haziran ayından itibaren bu şirketlerin sattıkları
seramik kaplama ürünlerinin nakliye bedeli alıcılar tarafından karşılanmaktadır.
Nakliye bedelinin alıcılar tarafından ödenmesi maliyetlerimizde %1-3 arasında
azaltma yaratmıştır” cevabını vermiştir.

13. 4.7.2003 tarihinde raportörler tarafından yöneltilen “nakliye maliyeti”ne ilişkin 6010
soruya, Ege Grubu bayisi, “...Nakliye nihai ürün fiyatını %3 oranında
etkilemektedir...” cevabını vermiştir.

Yukarıdaki belgeler, yalnızca nakliyenin kimin tarafından ödeneceği
konusunda bir anlaşma yapılmış olsaydı bile, bunun tüketicilerin alım maliyetine %2-
7 arasında ek yük getireceğini göstermektedir. İlgili olayda ihlalin çok daha kapsamlı
olduğu ve uzun bir döneme yayıldığı göz önünde bulundurulduğunda, zararın ağırlığı
da ortaya çıkmaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde ve raportörlerin görüşü de göz önünde 6020
bulundurularak;
07-64/794-291
127

- Kaleseramik’e %2,
- Seramiksan, Tamsa ve Umpaş’a %1,

oranında para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

J.2. DİKEY KISITLAMALAR YOLUYLA 4054 SAYILI KANUN’UN 4.
MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI
6030
4054 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleri, 5. madde ile verilen yetkiye
dayanılarak çıkarılan 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”
ve bu Tebliğ’e ilişkin “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik
Kılavuz” çerçevesinde,Toprak Seniteri’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde
yasaklanan alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği sonucuna
ulaşılmıştır.

K. SONUÇ

Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma 6040
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar,
Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin
incelenmesi neticesinde; 26.7.2007 tarihinde yapılan ilk oylama, 2.8.2007 tarihinde
yapılan ikinci oylama ve 3.8.2007 tarihinde yapılan 2. maddeye ilişkin ikinci oylama
sonucunda;

1. Kurul Üyesi Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI’nın farklı gerekçesi ile Toprak
Seniteri ve Turizm İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş.’nin, Eczacıbaşı Karo Seramik San.
ve Tic. A.Ş., Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kaleseramik Çanakkale Kalebodur
Seramik San. A.Ş., Termal Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda 6050
San. ve Tic. A.Ş. ve Yurtbay Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile birlikte, seramik
kaplama malzemeleri pazarında 14.12.1994’den başlayıp devam eden ve unsurları,
“satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü-pazar paylaşımı ve
rekabete duyarlı bilgi değişimi” olan yatay anlaşma ve uyumlu eylemler yoluyla 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu çerçevede adıgeçen teşebbüse 2001 yılı net satışlarının taktiren % 2’si
oranında olmak üzere 1.558.859,90 YTL idari para cezası verilmesine,

3. Toprak Seniteri ve Turizm İşletmleri San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6060
4. maddesinde yasaklanan alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini
engellediğine,

4. Toprak Seniteri ve Turizm İşletmleri San. ve Tic. A.Ş.’ye, alıcıların kendi satış
fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi, yatay anlaşma ve uyumlu eylemler
yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmesi kapsamında
değerlendirildiğinden, ayrı bir para cezası verilmesi gerekmediğine,

5. 5388 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile 4054 sayılı Kanun kapsamında bulunan
anlaşmaların bildirilmesi yükümlülüğü kaldırıldığından, adı geçen teşebbüs ve bu 6070
teşebbüsün yönetim organlarında yer alan gerçek kişiler hakkında karar verilmesine
yer olmadığına,
07-64/794-291
128

6. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eden eylemlerinden dolayı, rekabetin
tesisi ve ihlalden önceki durumun korunmasını teminen yerine getirilmesi ya da
kaçınılması gereken davranışların ve ihlale son verilmesi gereğinin, aynı Kanun’un 9.
maddesi uyarınca, taraf teşebbüse bildirilmesine,

OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.









































07-64/794-291
129

KARŞI OY GEREKÇESİ
(03.08.2007 tarih ve 07-64/794-291 sayılı Kurul Kararı)

Rekabet Kurulunun 24.02.2004 tarih ve 04-16/123-26 sayılı kararının
iptal edilmesi talebiyle Toprak Seniteri tarafından açılan iptal davası
neticesinde Danıştay 13. Dairesi;

28.03.2006 tarih ve 2005/5677 E, 2006/1540 K

sayılı kararı ile yukarıda bahsi geçen Kurul kararının iptaline karar vermiştir.

Danıştay 13. Dairesinin iptal kararı Toprak Seniteri tarafından, “söz
konusu daire kararının eksik gerekçe nedeniyle hukuka aykırı olduğu”
iddiasıyla temyiz edilmiş ve buna karşılık olarak Rekabet Kurumu tarafından
da temyiz talebinde bulunulmuştur.

Dava halen devam etmekte olup henüz temyiz talepleri hakkında olumlu
veya olumsuz bir karar verilmemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere, Toprak Seniteri hakkında alınan Rekabet
Kurulu kararı iptal edilmiş olup, bu iptal kararına ilişkin olarak yapılan temyiz
taleplerinin sonucunun beklenmesinin usul kurallarına uygun olacağını
düşündüğümden, sonucun beklenmeden alınan karara katılmıyorum.





Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan
















07-64/794-291
130

(Rekabet Kurulu’nun 03.08.2007 tarih ve 07-64/794-291 Sayılı Kararı)


FARKLI GEREKÇE



Özellikle, seramik kaplama pazarındaki teşebbüs birliği kararları ve
uygulamalarının, ilk planda aksi düşünülebilse de, tipik bir ihlal olarak
nitelendirilemeyeceğine dair önemli ipuçları vardır.

Alınan Kurul kararı, çeşitli açılar itibariyle eleştirilebilir özellikler
taşımaktadır:

1.1994 tarihinde başladığı iddia edilen ve neredeyse ilgili pazardaki bütün
teşebbüslerin taraf olduğu bir anlaşma ve uyumlu eylemin en azından
soruşturma tarihine kadar devam ettiğinin düşünülmesi ve bu süre içinde
kesintisiz bir ihlalin var olduğu iddiası cevaplandırılması zor soruları gündeme
getirmektedir:

a) Gittikçe genişleyen, ülke içi ve dışı dinamikler ile yoğun bir rekabet
ortamına dönüşen pazarda, daha fazla büyümek, daha çok kar elde etmek
isteyen onlarca küçük, büyük firmanın uzun süreli bir anlaşma ve uyumlu
eylem içinde bulunması ne ölçüde mümkündür?
b) Bilinen anlaşma ve uyumlu eylem örnekleri, daha ziyade az sayıdaki
teşebbüsün bir araya gelmesi şeklindedir. Bir sektördeki veya çok önemli
bir pazardaki çok sayıda teşebbüsün, uzun yıllar boyunca aynı ortak
paydada buluşması ne derecede kabul edilebilir? Aynı pastanın
bölüşülmesi sözkonusu ise, iktisat teorisi ve reel ekonomi uygulamaları
çerçevesinde konuyu değerlendirdiğimizde, teşebbüslerden birinin veya
birkaçının bu “oyun”u bozması beklenemez mi?
c) Uzun süreli bir ihlalin varlığı iddia ediliyorsa, bu süre içinde, ilgili sektör
aktörlerinden, tüketicilerden, çeşitli organizasyonlardan veya medyadan bir
şikayetin, bir ihbarın gelmemesinin sebepleri açıklanmalı, daha da
önemlisi, böyle “ciddi, ağır ve uzun süreli bir ihlal-vukuat “ karşısında
Rekabet Kurulu’nun niçin re’sen soruşturma açmadığı sorusu
cevaplandırılmalıdır. Çünkü pazardaki teşebbüsler açısından
düşünüldüğünde, ilgili mevzuatın ve Rekabet Kurulu’nun varlığını bile bile,
bazı uygulamaları devam ettirmek, herhalde aşırı cesaret ve cür’etkârlık
olurdu.

2.4054 sayılı kanunla ihdas edilmek, korunmak ve sürdürülmek istenilen
“rekabet politikası”, ihlal niteliği taşıyan anlaşma ve/veya uyumlu eylem ile
diğer davranışların önlenmesini amaçlarken, kanunun ilgili maddelerine aykırı
olduğu düşünülen eylemlerin kamu yararına ters düştüğünü ispat etmek
sorumluluğunu da getirmektedir. Kanunun uygulanması, sadece formel
07-64/794-291
131
ifadelere bakılarak verilecek kararlar ile otomatik işleyen ve işletilen bir süreç
değildir. Kamu otoritesinin, kamu yararı gerekçesiyle, rekabeti sınırladığı
düşünülen bazı davranışları, muafiyet kapsamına alabildiği, yararlı etkiler,
zararlı sonuçlardan daha fazla ise, bazı durumlarda, ihlal denebilecek oluşum
ve davranışlara anlayışla yaklaştığı dikkate alınırsa, “görüntü”nün ötesinde
eyleme, işleme, sonuçlara bakılması gerektiği açık ve bilinen bir husustur. Bu
bağlamda, bazı konular dikkati çekmekte ve bu konularla ilgili sorular sormak
gerekmektedir:

a) Eğer uzun süreli bir anlaşma var idiyse ve teşebbüs temsilcileri tarafından
amacın rekabetin sınırlanması olmadığı iddia ediliyorsa, ihlalin varlığı, ilgili
pazarda meydana getirdiği etkiler gösterilerek ispat edilmelidir. Soruşturma
dosyasında hangi “iktisadi analiz” yapılarak, pazarda rekabetin ihlal edildiği
ispat edilmiştir?
b) Rekabet politikası ya da rekabet hukuku, kaynakların rasyonel kullanıldığı,
teşebbüslerin piyasaya girişinin engellenmediği , tüketici yararının
gözetildiği bir ekonomik düzen öngörüyor ise, mevcut soruşturma
dosyasında var olduğu iddia edilen, ve bu amaçlara ters düşen yoğun,
sürekli ve örgütlü ihlal, nasıl gerçekleşmiş, bu alanlarda hangi sonuçları
doğurmuştur? Piyasaya girişler engellenmiş, eşit şekilde satış politikaları
ve fiyatlar belirlenmiş, aynı oranda üretim kısıtlanıp, piyasa denetim altında
tutulmuş mudur?
c) 1994’ten beri, sabit fiyatlar baz alındığında, seramik sektöründeki tüketici
fiyatları, yıllar itibariyle düşmüş ise, piyasaya yeni teşebbüslerin girişinin
engellendiğine dair bir emare yoksa, aşırı kapasiteden kaynaklanan
problemleri hafifletmek için başarılı denebilecek ihracat rakamlarına
ulaşılmış, sektör yıllar itibariyle, kendini yenilemek ve rekabet gücünü
artırmak gibi bir özelliğe kavuşmuş ve ithalatın yasaklanması gibi bir
durum söz konusu değilse, uzun süreli tipik bir kartelin varlığı iddiası ispat
edilememekte ve havada kalmaktadır. Kartelvari bir örgütlenme olsaydı,
ihracat bu ölçüde artar, düşük kapasitenin olumsuzluklarından kurtulmak
için teşebbüsler olağanüstü bir çaba içine girer miydi?

3. Üretilen malların nispeten homojen olması, teşebbüslerin aynı şartlardan
aynı şekilde etkilenebilmesi; bu bağlamda hammadde, enerji ve işgücü
maliyetleri ile üretim, kapasite, dağıtım, satış politika ve fiyatları gibi
değişkenlerin eş zamanlı benzer davranışlara yol açması, daha önemlisi de
ortada bütün sektör mensuplarının üye olduğu bir teşebbüs birliğinin
faaliyetlerinin bulunması, pazardaki tablonun “ihlal” görüntüsü verecek şekilde
oluşmasına sebep olmuştur.

4. İhlal iddiasına hedef olan, anlaşma uyumlu eylem veya koordinasyon
görüntülü davranışların, amaç ve etkilerinin, içerisinde bulunulan pazar
şartlarından soyutlanarak değerlendirilmesi yanlış olacaktır. Ortada rekabet
mevzuatı ve Rekabet Kurulu var iken, bir pazardaki bütün aktörlerin kanunun,
yasak saydığı bir eğilim ve eylem içinde bulunması, üstelik bunu alenen ve
07-64/794-291
132
ısrarla yıllarca sürdürmesi, hiç bir surette “rasyonel” bir davranış olarak
savunulamayacaktır. Dolayısıyla, böyle bir davranışın, niçin bu şekilde var
olduğunun anlaşılır temelleri ve sebepleri üzerinde durulmalıdır. Bu
çerçevede, hala bir türlü çağdaş standartlarda kurumlaşmamış, yönetim ve
işletmecilik anlayış ve uygulamalarımızın özellikleri ile bu alanla ilgili kamu
kurumlarının yeterince etkin olamamaları gerçeğine işaret etmemek, gerçeğin
bir kısmına göz yummak demektir.

5. “Önleyici kontrol” veya “öngörülebilir politika” ile, düzeltici veya ceza
vermeyi esas alan kontrol anlayışının çok önemli ve farklı sonuçlar
doğurduğu bir gerçektir. Teşebbüs birliklerinin hangi tür kararları alıp
alamayacağına ilişkin bir rekabet düzenlemesi yapılabilse, mesela, bu konuda
bir muafiyet tebliği hazırlanabilse ve konuyla ilgili yaklaşım ilgili kamuoyuna
duyurulabilseydi, seramik üreticileri, ihlal denebilecek davranışlar içine
herhalde girmezler bu tür davranışlardan uzak kalırlardı.

6. İlgili kanun hükümleri çerçevesinde, teşebbüslerin sorumlulukları
mahfuzdur. Teşebbüs birliği muafiyet talebinde bulunabilir, gerekli
değerlendirmeler de buna göre yapılabilirdi. Fakat, Teşebbüslerin, herhangi bir
muafiyet almaksızın, ihlal görüntüsü verecek davranışlardan uzak kalmasını
teminen, “4054 sayılı kanun kapsamında uygun olmayan davranışlar içinde
bulundukları” tespiti yapılsa bile, cezai müeyyide asgari düzeyde tutulabilir ve
Kurul kararı bu şekilde alınabilirdi.

Bu mûlâhaza ve gerekçeler çerçevesinde, ilgili Kurul kararına
katılıyorum.






Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi













07-64/794-291
133

Rekabet Kurulu’nun 03.08.2007 tarih ve 07-64/794-291 sayılı Kararı’na

KARŞI OY GEREKÇESİ

Seramik kaplama malzemeleri ve seramik sağlık gereçleri pazarlarında
faaliyet gösteren Toprak Seniteri Turizm İşletmeleri Tic. ve San. A.Ş. ile 31
Teşebbüsün “Satım fiyatı ve şartlarını tespit etmek, piyasayı bölüşmek, arz
miktarını kontrol etmek” suretiyle 4054 sayılı R.K. nun 4. maddesini ihlal
ettiklerinden bahisle açılan soruşturma sonucunda verilen ihlalin sübutuna ve
cezalandırmaya ilişkin 03.08.2007 tarih 07-64/794-291 sayılı Rekabet Kurulu
Kararı’na aşağıda belirttiğim gerekçelerle katılmamaktayım. Şöyle ki;
A- Hakkında soruşturma açılan Toprak Seniteri ve Turizm İşletmeleri
San. ve Tic. A.Ş., Toprak Holding’in 42 şirketinden biri olup Seramik Kaplama
Malzemeleri ve Seramik Sağlık Gereçleri üretmektedir. Bu teşebbüsün
ürettiklerini ise ayrı bir hükmî şahsiyet olan Toprak Seramik ve İnşaat
Malzemeleri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi pazarlamaktadır.

Üretim Şirketi olan Toprak Seniteri ve Turizm İşletmeleri San. ve Tic.
A.Ş. adlı teşebbüs aleyhine açılan soruşturmada; kendisine isnat edilen Rekabet
Kanunu’na aykırı fiiller;
- Satım fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi,
- Arz miktarının kontrolü,
- Pazar paylaşımı,
- Rekabete duyarlı bilgi değişimidir.
Görüleceği üzere satım fiyatı ve şartları, pazar paylaşımı, rekabete duyarlı
bilgi değişimi, seramik ya da sağlık gereçleri üreten şirketin uğraşabileceği
faaliyet konuları olamazlar. Nitekim soruşturmada toplanan delillerden bu işlem
ve faaliyetlerin pazarlama şirketi bulunan gruplarda pazarlama şirketleri ve
onların yöneticileri tarafından yapıldığı görülüp anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamada görüleceği üzere üretim şirket ile bu şirketin
ürettiği malzemeleri pazarlayan pazarlama şirketi birbirinden tamamen ayrı
tüzel kişiliklere haiz anonim şirketlerdir.

Anonim Şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nun 269 ila 484. maddeleri
arasında düzenlenmiştir. 1982 Anayasası’nın 48. maddesi özel teşebbüsler
kurma özgürlüğünü tüm bireyler için kabul etmektedir. Medeni Kanun’un 47.
maddesine göre başlı başına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi
toplulukları ve belli bir amaca yönelmiş olan bağımsız mal toplulukları,
kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar. Tüzel kişi;
07-64/794-291
134
belirli, ortak ve sürekli bir amacı gerçekleştirmek ve başlı başına bağımsız bir
varlığa sahip olmak üzere örgütlenmiş; hukuk düzeni tarafından kendilerine
hukuk süjesi olma niteliği tanınan kişi veya mal topluluklarıdır. Tanımdan da
anlaşılacağı gibi; tüzel kişiliğin başlıca üç unsuru bulunmaktadır. Bunlar;

a-Amaç

b-Bağımsızlık

c-Örgütlenme ‘ dir.

Tüzel kişiliğe sahip kişi ve mal topluluklarının bağımsız bir varlığı
bulunmaktadır. Bu bağımsızlık içsel ve dışsal nitelikte olmak üzere iki
yönlüdür. İçsel açıdan bağımsızlık, tüzel kişiliğin kendisini oluşturan kişilerden
bağımsız bir varlığının olması anlamını taşır. Dışsal bağımsız kişilik ise, tüzel
kişinin 3. kişilerle bağımsız bir hukuk süjesi olarak hukuki ilişkiler
kurabilmesini ifade eder. Bağımsız kişilik, hukuk düzeni tarafından kişi veya
mal topluluklarına tanınan bir niteliktir. Tüzel kişiler tıpkı bireyler gibi
gerçektir. Kendisine özgü bir iradesi olmadığından haklarını gerçek kişiler
aracılığıyla kullanabilirler. Tüzel kişiler hak ve borç ehliyetine sahiptirler. Bu
ehliyet tıpkı gerçek kişilerdeki gibi tüzel kişiye hak ve borçlara sahip olabilme
iktidarı sağlar. Kişi, hak sahibi varlık anlamına geldiği için hak ehliyeti,
kişiliğin temelini teşkil eder. Tüzel kişiler hak ehliyetini, tüzel kişilik niteliğini
aldıkları anda elde eder. Medeni Kanunun 48. maddesinde vurgulandığı üzere
tüzel kişiler cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı
olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler. Bir kişinin iradî davranışı
ile hukuki sonuç meydana getirmesini ifade eden fiil ehliyetine tüzel kişiler de
sahiptirler. Diğer bir deyişle, tüzel kişiler de tıpkı gerçek kişiler gibi kendi
eylemleriyle hak sahibi olabilirler, keza borç altına girebilirler. Gerçek kişiler
iradelerini bizzat kendileri açıklarken, tüzel kişiler insan olmadıklarından
iradelerini organ adı verilen gerçek kişiler tarafından oluşturulmuş kurulların
kararları ile ve yine gerçek kişiler tarafından açıklarlar. Hukuk normlarından
anlaşılacağı üzere her bir anonim şirket birbirinden bağımsız ve ayrı tüzel
kişiliklere sahip olduklarından, birinin yasalara aykırı oluşan fiillerinden dolayı
bir başkasının sorumluluğunun söz konusu edilemeyeceği her türlü izahtan
vareste bulunmaktadır. Müşahhas olayda; Rekabet Kanunu’na aykırı fiilleri
seramik sektörünün pazarlama şirketi gerçekleştirmiş ise bu şirketlerin sorumlu
tutulması, haklarında soruşturma açılması ve ihlalin sabit görülmesi durumunda
cezalandırılması gerekir. Buna ceza sorumluluğunun kişiselliği ilkesi
denilmektedir.

Ceza Sorumluluğunun Kişiselliği İlkesi, bugün çağdaş hukuk
sistemlerinin vazgeçilmezleri arasında yer almaktadır. Ceza Sorumluluğunun
Kişiselliği İlkesi birbirini tamamlayan iki alt ilkeden oluşmaktadır. Bunlar;
07-64/794-291
135
kişinin kendi kusurlu eyleminden sorumlu olması ile üçüncü kişinin
eyleminden sorumlu tutulamayacağı alt ilkeleridir. Evrensel Hukuk’ta bir
kusurlu ya da suç oluşturan eylemin bir kişiye isnat edilebilmesi için, diğer
koşullara ek olarak iki koşulun yerine getirilmesi gerekir. Bunlardan birincisi
eylemin söz konusu kişinin eseri olması, başka bir ifade ile; kişinin hareketi ile
sonuç arasında bir nedensellik bağlantısının bulunması koşuludur. İkincisi ise,
bu eylemin gerçekleştirilmesinde kişinin kusurlu olmasıdır.

Yukarıda belirtilen üretim şirketi gerek sektörün gerekse içinde yer
aldığı grubun devasa şirketidir. Nitekim ürettiği ürünler için üretim
faaliyetinden ayrı ve ihtisas gerektiren pazarlama işlemleri için pazarlama
şirketine sahip bulunmaktadır. Ayrı tüzel kişiliklere haiz üretim ve pazarlama
anonim şirketlerinin her birinin ayrı şahıslar tarafından oluşturulan yönetim
kurulları, ayrı şahısların sorumluluk üstlendikleri genel müdürleri, denetim
organları vardır. Bu şirketlerin binaları, hatta bulundukları iller bile farklıdır. Bu
şirketleri bir grubun bir binasının iki farklı odasında ya da katında faaliyet
gösteren şirketler olarak düşünmek ve değerlendirmek mümkün değildir.
Örneğin, Toprak Seniteri ve Turizm İşletmeleri Sanayi ve Ticaret Anonim
Şirketi’nin (üretim şirketi) dahil olduğu Toprak Holding Topluluğu’nun yurtiçi
ve yurtdışı olmak üzere 42 ayrı kuruluşu bulunmaktadır. Bu kuruluşlarda
11000’i aşkın insan çalışmaktadır.

Görüleceği üzere Ahmet ile Mustafa, Ayşe ile Veli nasıl birbirinden ayrı
bağımsız ve müstakil kişiliklere sahip ise hakkında soruşturma açılan Seramik
Üretim Şirketi ile o grubun Pazarlama Şirketi birbirinden ayrı bağımsız ve
müstakil kişilikler (tüzel kişilikler) dir. Toprak Seniteri Turizm İşletmeleri Tic.
ve San. A.Ş. ile birlikte haklarında aynı isnatla soruşturma açılan Eczacıbaşı
Karo Seramik Sanayi ve Tic. A.Ş. adlı üretim şirketi ile gruba ait İntema İnşaat
ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama Anonim Şirketi, Ege Seramik
San.Tic. A.Ş. adlı üretim şirketi ile Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama Anonim
Şirketi, Kale Seramik Çanakkale Kalebodur Seramik San. A.Ş. adlı üretim
şirketi ile Kale Pazarlama Ticaret Anonim Şirketi, Serel Seramik Sanayi ve Tic.
A.Ş. adlı üretim şirketi ile Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret Anonim Şirketi ayrı
ayrı kişilikte olan, birinin fiilinden diğerinin sorumlu tutulması mümkün
bulunmayan bağımsız kişiliklerdir. Nitekim, bu hukuki gerçeğin sonucudur ki;
Eczacıbaşı’nın, Ege’nin, Kale’nin, Toprak’ın hem SERAMİK Anonim
Şirketine, hem de SAĞLIK GEREÇLERİ Anonim Şirketlerine ayrı ayrı
soruşturmalar açılmış ve ayrı ayrı cezalandırılmaları cihetine gidilmiştir.
Aynı grubun ekonomik bütünlük arz eden ve bu olgu içerisinde
değerlendirilen tek bir teşebbüsü olarak kabul edilmemişler, iki ayrı ve
farklı tüzel kişilik, iki farklı teşebbüs olarak değerlendirilip
cezalandırılmışlardır. Ahmet’i öldüren Mehmet ise, Ahmet’in ölümünden
nasıl ki bir başka kişi olan Veli sorumlu tutulamıyor ise ve Mehmet’in
yargılanması ve cezalandırılması gerekiyorsa “satım fiyatı ve şartlarını tespit,
07-64/794-291
136
arz miktarını kontrol, pazar paylaşımı, rekabete duyarlı bilgi değişimi” gibi
Rekabet Yasasına aykırı davranış ve eylemlerde bulunan pazarlama şirketleri
olabileceğinden, bu olgu ve eylemlerle hiç bir ilgisi bulunmayan, bu davranış ve
eylemlerin sahibi olmayan üretim şirketlerini sorumlu tutmak, haklarında
soruşturma açmak ve cezalandırmak Rekabet Kanunu’na, Türk Hukuku’na ve
Evrensel Hukuk’a aykırılık olacaktır.
Kurul tarafından üretim şirketleri aleyhine “satım fiyatı ve şartlarının
tespit edilmesi, arz miktarının kontrolü, pazar paylaşımı, rekabete dayalı bilgi
değişimi” suretiyle Rekabet Kanunu’na muhalefette bulundukları iddia olunarak
soruşturma açılmıştır. İhlal fiillerini ikâ edenler üretim şirketleri değil,
pazarlama şirketleridir. O nedenle üretim şirketleri yönünden ihlal,
suçlama sübuta ermemektedir. Pazarlama şirketleri için herhangi bir
soruşturma açılmadığı için bu teşebbüslerin de cezalandırılması olanaksızdır.
Açıkladığım nedenlerle Toprak Seniteri ve Turizm İşletmeleri Tic. Ve
San. A.Ş. üretim şirketinin, cezalandırılması 4054 Sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’a aykırıdır.

B- Rekabet Kurulu Yasa’nın 16. maddesi uyarınca para cezasına
hükmederken 16. maddenin 4. fıkrası uyarınca kastın varlığını, kusurun
ağırlığını, ceza uygulanan teşebbüs veya teşebbüslerin pazar içindeki gücü ve
ağırlığı gibi muhtemel unsurları dikkate almaktadır. Haklarında soruşturma
açılan teşebbüslerin sektördeki özellikleri, sektörün kendi özelliği, dünya
piyasalarında Türk Seramik Sektörünü ulaştırdıkları saygın konum ve
sağladıkları talep, gerçekleştirdikleri ihracatlar ve Türkiye’ye sağladıkları döviz
girdileri nazarı itibare alındığında para cezası oranlarının kabule göre %2 ,%1.5
ve %1 olarak saptanması ve tertibi doğru değildir, fazladır.

C- Rekabet Kurulu, aralarında Toprak Seniteri Turizm İşletmeleri Tic. ve
San. A.Ş.’nin de bulunduğu seramik sektöründeki 32 Teşebbüs hakkındaki ilk
ceza kararını 24.02.2004 tarihinde 123-26 sayıyla almıştır. Bu kararla,
“Seramik Kaplama malzemeleri” ve “Seramik Sağlık Gereçleri” pazarındaki
rekabet ihlalleri sebebiyle oy çokluğuyla verilen kararlarla cezalandırılırken,
Kurul Üyesi Sayın Nurettin Kaldırımcı :
-“Seramik kaplama pazarındaki teşebbüs birliği kararları ve
uygulamalarının, ilk planda aksi düşünülebilse de, tipik bir ihlal olarak
nitelendirilemeyeceğine ve öngörülen cezayı gerektirecek yeterli bilgi, belge ve
değerlendirmeye dayanmadığı”,
-“Sağlık Gereçleri Pazarındaki ihlale ilişkin tespite, böyle bir tespite esas
olacak belge ve bilgilerin bulunmadığı”,
gerekçeleriyle Toprak Seniteri ve Turizm İşletmeleri Tic. Ve San. A.Ş. ve
diğer teşebbüslerle ilgili cezalandırma kararına katılmamış, karşı oy
kullanmıştır.
32 teşebbüsle ilgili verilen kararlar Danıştay’a dava edilmiş, Danıştay 13.
Dairesi “soruşturmacı üyenin nihai karara katılmasını” hukuka aykırı
07-64/794-291
137
bularak bozmuştur. Teşebbüslerce ayrı tarihlerde Danıştay’a dava açıldığı için
13. Daire her dava için ayrı ayrı ancak yukarıda belirtilen aynı gerekçelerle
Rekabet Kurulumuz kararını bozmuş, Kurul her bozma kararını farklı
zamanlarda görüşerek, ilk karardakilerine benzer (aynı) ceza kararları vermiştir.
Bu kararlar;

I.Karar : 2.2.2006 tarih 06-08/121-30 sayılı Rekabet Kurulu Kararı
Bu kararla Altın Çini ve Seramik Sanayi A.Ş., Anatolia Seramik S
Tic. A.Ş., Bozüyük Seramik San. ve Tic. A.Ş., Ercan Seramik San. ve Tic. A.Ş.
Ercan Seramik San. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti., Eczacıbaşı Karo Seramik San. ve
Tic. A.Ş., Eczacıbaşı Yapı Gereçleri San ve Tic. A.Ş., Heriş Seramik ve Turizm
San. A.Ş., Hitit Seramik San. ve Tic. A.Ş., Pera Seramik San. ve Tic. A.Ş., Serel
Seramik San. ve Tic. A.Ş., Termal Seramik San. ve Tic. A.Ş., Uşak Seramik
San. A.Ş., Yurtbay Seramik Sanayi ve Tic. A.Ş., Yüksel Seramik San. ve Tic.
A.Ş. ilk karardaki gibi oyçokluğuyla cezalandırılmış, Sayın Nurettin
Kaldırımcı ilk karardaki gibi yukarıda belirtilen gerekçeleri ile ceza kararına
muhalif kalmıştır.

II.Karar : 24.4.2006 tarih 06-29/355-87 Sayılı Rekabet Kurulu Kararı
Bu kararla Ege Seramik San. Tic. A.Ş., Ege Vitrifiye Sağlık Gereçleri
San.Tic.A.Ş., Graniser Granit Seramik San. ve Tic. A.Ş., Kütahya Porselen San.
A.Ş., Seranit Granit Seramik San. ve Tic. A.Ş., Söğütsen Seramik San.İnş.
Madencilik İth. İhr. A.Ş., Toprak Seramik ve Gıda S Tic. A.Ş., Yıldız Yapı
Malz. Dep. Dağ. San. Tic. Ltd. Şti. Kurul’un ilk kararındaki gibi oyçokluğuyla
cezalandırılmış, Sayın Nurettin Kaldırımcı ilk karardaki gibi yukarıda
belirtilen gerekçeleri ile ceza kararına muhalif kalmıştır.
Kurul’un en son verdiği Karar, karşı oy gerekçesini yazdığım bu
(3.8.2007 tarih 07-64/794-291 sayılı) karardır. Bu karar; 2. Başkan Tuncay
Songör, Nurettin Kaldırımcı, Sıraç Aslan, Süreyya Çakın ve Mehmet Akif
Ersin’in yani 5 üyenin katılımı ile ve 3/2 oyla alınmıştır. Tuncay Songör ve
Sıraç Aslan teşebbüsün cezalandırılamayacağı yönünde oy kullanırken,
Nurettin Kaldırımcı, Süreyya Çakın ve Mehmet Akif Ersin ceza yönünde oy
kullanmışlar ve Teşebbüs toplam 1.558.859,90 YTL. para cezası ile
cezalandırılmışlardır. Nihai kararın 3/2 oyla alınması Sayın Nurettin
Kaldırımcı’nın ilk kararda, Danıştay bozması sonrası tüm kararlarda Seramik
Kaplama Malzemeleri ve Seramik Sağlık Gereçleri pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin ( bunlar arasında Toprak Seniteri Turizm İşletmeleri Tic. Ve San.
A.Ş. de bulunmaktadır) cezalandırılmaları kararına karşı oy kullanırken, ilk kez
bu kararda; 2004 ila 2007 yılları arasında; kararda uygulanan kanun
maddelerinde, delillerde, dosyada hiçbir farklılık bulunmamasına rağmen bu
kez ceza yönünde oy kullanması hukukî ve adil değildir. Çünkü ilk ve sonraki
kararlardaki gibi oy kullanması durumunda, nihai karar 3/2 ceza verilmemesi
şeklinde çıkacak idi. Şüphesiz kurul üyeleri önlerine gelen işlerde Kanuna,
delillere, özgür iradeleri ile vicdani kanaatlerine göre istedikleri şekilde oy
07-64/794-291
138
kullanabilirler. Aynı olayda, aynı konuda, aynı dosyada ilk görüş ve kullanılan
oydan farklı görüş ve oy kullanırken bunun hukuki dayanaklarını, gerekçelerini
göstermek zorundadır. Sayın Kurul Üyesi Nurettin Kaldırımcı nihai kararın,
tümüyle tersine sonuçlanmasına neden olan oyunu değiştirirken bunun mantıkî
ve hukukî nedenlerini ortaya koymamıştır. Nihaî karar hukuken sakatlanmış ve
tartışmalı hale gelmiştir.

Açıkladığım nedenlerle 07-64/794-291 sayılı Kurul Kararı’nın 1. 2. ve 3.
maddelerine katılmıyorum.




M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy