Rekabet Kurumu - Karar Sayı 07-66/814-300

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-4-138 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 07-66/814-300
Karar Tarihi : 22.8.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Metin HASSU, Hale SAĞLAM,
Fatma ÇELİK

C. ŞİKAYETÇİ : - Zülabidin ALTINKAYA
(İhbar)
20
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR

- Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği Vekili Av. Şükran TEZEL
Dikilitaş Mah. Aşık Kerem Sok. No:55 Beşiktaş/İstanbul

- TÜRSAB Kuşadası Bölgesel Yürütme Kurulu
Türkmen Mah. Leylak Sok. Zeki Aydınlı Apt. No: 3/1 Kuşadası / Aydın

- Kuşadası Ticaret Odası
Kahramanlar Cad. Akdoğan Pasajı Kat:2 No:227 Kuşadası / Aydın 30

- Aphrodi Turizm
Lütfü Soyulcu İş Merkezi B Blok No: 27 Kuşadası/ Aydın

- Castle Travel
Adnan Menderes Bulvarı No :28 Kuşadası / Aydın

- Discovery Turizm
Türkmen Mah. İnönü Bulv. No: 36/A Kuşadası / Aydın
40
- Galileo Turizm
Yıldırım Cad. No:13/A Kuşadası Aydın

- Görele Turizm
Cumhuriyet Mah. Toplum Sok. No: 41 Kuşadası / Aydın

07-66/814-300
2
- Kuşadası Turizm
Türkmen Mah. İstiklal Cad. Gürhan Apt. No: 4/B1 Kuşadası / Aydın

- Siba Tours 50
Süleyman Demirel Bulv. Tunay İş Merk. No: 18 Kat:3D 16 Kuşadası / Aydın

- Sisan Turizm
Ege Vista İş Merkezi No:3 G Kuşadası / Aydın

- Madalyon Travel and Shipping Agency
Candan Tarhan Bulvarı Şelale Evleri 2F Blok 1 Kuşadası / Aydın
- Regal Travel
Türkmen Mah. Gökhan Arın Bulv. No: 66/E Kuşadası / Aydın
60
- SunWind Turizm
Celal Atık Sok. No: 10 Kadınlar Denizi Kuşadası / Aydın

- Tayf Turizm
Adnan Menderes Bulv. No:46/A Kuşadası / Aydın

E. DOSYA KONUSU: TÜRSAB, TÜRSAB Kuşadası Bölgesel Yürütme
Kurulu (BYK), Kuşadası, Denizli, Aydın ve Didim’deki bağlı acenteler ile
Kuşadası Ticaret Odası Seyahat Acenteleri Meslek Komitesi’nin zorunlu
mesleki kararlar alarak, ortak bir fiyat politikası belirlemek ve bu kararlara 70
uymayanlara yönelik olarak cezai yaptırımlar getirmek suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: TÜRSAB Kuşadası BYK, Kuşadası, Denizli, Aydın ve
Didim’deki bağlı acenteler ile Kuşadası Ticaret Odası’nın seyahat acenteleri
meslek komitesinin de hazır bulunduğu bir toplantıda zorunlu mesleki kararlar
alındığı, ortak bir fiyat politikası belirlendiği ve bu kararlara uymayanlara yönelik
olarak cezai yaptırımlar getirildiği iddia edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: 80

Kurum kayıtlarına 25.7.2006 tarih ve 5093 sayı ile giren Zülabidin Altınkaya
imzalı başvuru üzerine hazırlanan 18.8.2006 tarih ve 2006–4–138/İİ-06-KT
sayılı ilk inceleme raporu doğrultusunda alınan 24.8.2006 tarih ve 06–59/808-M
sayılı Rekabet Kurulu Kararı üzerine önaraştırma başlatılmıştır.

- Last Minute Turizm
Belediye Santral Garajı No:11 Kuşadası / Aydın

- Lykos Turizm
Kadınlar Denizi Yolu Belediye Çarşısı No:9/10 Kuşadası / Aydın
07-66/814-300
3
Yürütülen ön araştırma kapsamında hazırlanan 21.9.2006 tarih, 2006–4–
138/ÖA–06-MA sayılı Önaraştırma Raporu 28.9.2006 tarihli Rekabet Kurulu
toplantısında görüşülmüş ve 06–67/906-M sayılı Kurul kararı uyarınca
TÜRSAB, TÜRSAB Kuşadası Bölgesel Yürütme Kurulu, Kuşadası Ticaret 90
Odası ve Kuşadası’nda faaliyet gösteren 14 adet seyahat acentesinin ortak bir
fiyat politikası belirlemek ve bu kararlara uymayanlara yönelik olarak cezai
yaptırımlar getirmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin
araştırılması amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

10.10.2006 tarihli Rekabet Kurumu yazısı ile haklarında soruşturma başlatıldığı
ve 30 gün içinde ilk yazılı savunmalarını sunmaları gerektiği hususu soruşturma
taraflarına bildirilmiş, bu bildirimin ardından tarafların süresi içinde hazırladıkları
İlk Yazılı Savunmaları 9-16.11.2006 tarihleri arasında Rekabet Kurumu’na
intikal etmiştir. 100

Soruşturma Heyeti’nce, haklarında soruşturma açılan taraflar hakkında 4054
sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğine ilişkin olarak hazırlanan 26.3.2007 tarih,
SR/07-05 sayılı Soruşturma Raporu, Kanun’un 45. maddesi uyarınca Rekabet
Kurulu’nun tüm üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş; soruşturma tarafı
teşebbüslerden 30 gün içerisinde ikinci yazılı savunmalarını göndermeleri talep
edilmiştir.
Süresi içinde gönderilen ikinci yazılı savunmalara ilişkin Soruşturma Heyetinin
değerlendirmelerini içeren Ek Görüş Raporu 31.1.2007 tarihinde hazırlanmış,
Kanun’un 45. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu’nun tüm üyeleri ile ilgili 110
taraflara 21.3.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir. Aphrodi Turizm, Discovery Turizm,
Galileo Turizm, Kuşadası Ticaret Odası ve TÜRSAB tarafından sunulan Ek
Görüşe Cevaplar Rekabet Kurumu kayıtlarına 1-21.6.2007 tarihleri arasında
intikal etmiş ve bu savunmalarda yer verilen hususlar ile bunlara dair
Soruşturma Heyeti görüşü Rekabet Kurulu’nun bilgisine sunulmuştur.
Taraf vekillerinin katılımları ile 22.8.2007 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmıştır.
Rekabet Kurulu 22.8.2007 tarihinde nihai kararını vermiştir.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: 120

Raportörler tarafından,

- TÜRSAB’ın Soruşturma açılmasına mesnet toplantıya katılmadığı, bunun
ötesinde, fiyat anlaşması, pazar paylaşımı ve sair Rekabet Kanununu ihlal
eder nitelikteki unsurlar içeren anlaşma ve kararların alınmasını
engellemeye yönelik “önleyici tedbirler” aldığının belgeleriyle sabit olduğu
ancak TÜRSAB’ın tüzel kişiliği haiz olmayan Bölgesel Yürütme Kurulunun
karar ve eylemlerinden sorumlu bulunduğu;
130
07-66/814-300
4
-Kuşadası Ticaret Odasının TÜRSAB Kuşadası BYK tarafından sunulan
belgeyi gündemine aldığı ancak görüşmediği; Oda’ya bağlı avukatların
belgenin 4054 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olabileceği doğrultusundaki
görüşlerinin konu ihbar eden tarafından Rekabet Kurumu’na bildirilmeden
evvel Oda’ya intikal ettiği ve konunun gündem dışına alındığı;

-Kuşadası’nda mukim seyahat acenteleri tarafından ilgili hizmet pazarında
uygulana gelen fiyatların, bu fiyatların zaman zarfındaki seyrinin dahi, bir
fiyat anlaşması yahut birlikteliği varmış izlenimi vermekten uzak, oldukça
farklı seviyelerde oluştuğu; anlaşmanın imzalandığı tarih ve yakın 140
çevresinde hiçbir teşebbüsün fiyatlarında kayda değer bir değişiklik
meydana gelmediği dolayısıyla bir ihlal gerçekleşmediği ve para cezasına da
yer olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I. 1. İLGİLİ PAZAR

I.1.1. İlgili Hizmet Pazarı:
150
Soruşturma tarafı teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanlar tekne gezileri,
Pamukkale ve Efes gezileri, cip safari ve at safarileri içeren günlük turistik
gezilerdir. Bu çerçevede, ilgili hizmet pazarı “günlük turistik tur hizmetleri” olarak
belirlenmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar:

Yapılan yerinde incelemeler esnasında edinilen bilgiler, Soruşturmaya konu
ticari faaliyetin alıcısının yabancı ülkelerden Ülkemize gelen turistler olduğunu
ve Türkiye’de mukim olup ilgili hizmeti satın alanların –var ise-160
önemsenmeyecek kadar az olduğunu doğrulamaktadır. Buna karşın, ilgili
pazarda oluşması muhtemel bir rekabeti bozucu, engelleyici ya da kısıtlayıcı
eylemin Türkiye Cumhuriyetinin belirli bir coğrafi bölgesinde etkilerini
hissettireceği öngörülmektedir. Bu coğrafi pazar Aydın il sınırları olarak
belirlenmiştir.

I.2. HAKLARINDA SORUŞTURMA YAPILAN TEŞEBBÜSLER

I.2.1. Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği
TÜRSAB, 14.9.1972 tarih ve 1618 sayılı Seyahat Acenteleri ve Seyahat 170
Acenteleri Birliği Kanunu’nun 32. maddesi ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe
konulan Seyahat Acenteleri Birliği Yönetmeliği’nin1 1. maddesinde hukuki

1 Resmi Gazete No: 22747; Resmi Gazete Tarihi: 4.9.1996.

07-66/814-300
5
statüsü düzenlenmiş olan kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşudur.
Anılan yönetmeliğin “Amaç ve Kuruluş” başlıklı 1. maddesine göre: “Seyahat
acenteleri, seyahat acenteliği mesleğinin yurt ekonomisi ve turizmine uygun
surette gelişmesini sağlayıcı tedbirleri almak, mesleki ahlak ve tesanütü
korumak, 1618 sayılı Kanununda ve bu yönetmelikte belirtilen görevleri yapmak
ve yetkileri kullanmak üzere kamu kurumu niteliğinde tüzel kişiliği haiz “Türkiye
Seyahat Acenteleri Birliği”ni kurarlar.”
Seyahat Acentelerinin Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği’ne üye olmaları 180
zorunludur. 1618 sayılı Seyahat Acenteleri ve Seyahat Acenteleri Birliği
Kanununa uygun olarak seyahat acenteliği belgesi almak üzere Turizm
Bakanlığına müracaat edenlerden talebi uygun görülenlere, dosyasının
tamamlanmasından sonra, Turizm Bakanlığınca, Türkiye Seyahat Acenteleri
Birliğine üye olmaları bildirilir. Birliğe üye olan seyahat acentelerine Turizm
Bakanlığı’nca seyahat acentesi belgesi verilir.
TÜRSAB’ın Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu ve Disiplin Kurulu
olmak üzere dört organı bulunmaktadır.
I.2.2. TÜRSAB Kuşadası Bölgesel Yürütme Kurulu
TÜRSAB Bölgesel Yürütme Kurulları (BYK) Hukuki Statüleri 190
Bir bölgede BYK açılmasına karar vermek ve açılmış BYKları denetlemek
TÜRSAB Yönetim Kurulunun sorumluluğuna bırakılmıştır. İç Tüzüğün 77.
maddesinde “TÜRSAB Yönetim Kurulu, bölgesel sorunların tespiti ve
çözümünde bölge ile Yönetim Kurulu arasında köprü görevi görmek, bölgesel
sorunlar hakkında bölgesindeki acenteleri temsilen Yönetim Kurulu ile ve
bölgedeki mülki amirlerle görüşmeleri yürütmek, Yönetim Kurulunun verdiği
yetki ile Yönetim Kurulunu bölgede temsil etmek amacıyla yeni Bölgesel
Yürütme Kurulları kurar ve yetki alanları ve sınırlarını belirler” denilmektedir.
Bölgesel Yürütme Kurulları bölge yetki alanındaki acente ve şubelerin
temsilcilerinden oluşan Bölgesel Kurul tarafından seçilir. BYK’lar, seçimi 200
müteakip 15 gün içinde faaliyet programı ile bütçe tasarılarını hazırlayıp,
TÜRSAB bütçe tasarısında yer almak üzere yönetim kuruluna gönderirler.
Yönetim Kurulu kendisine iletilen bütçeleri aynen veya değiştirerek genel bütçe
tasarısına dahil eder. Genel Bütçe Tasarısında bütün BYK’ların faaliyetlerine
ayrılan toplam miktar, Birlik faaliyet giderlerinin %20’sinden az olamaz. BYK
faaliyetleri faslı olarak 1. fıkra esasına göre belirlenen miktarın, acente ve şube
toplam sayısına bölünmesi ile bulunacak birim payın her bölgedeki acente ve
şube sayısı ile çarpılması sonucu her bölge bütçe payı belirlenir. TÜRSAB
Genel Kurulu tarafından onaylanan bütçe, faaliyet programına bağlı olarak ve
üçer aylık dönemler halinde TÜRSAB Yönetim Kurulu tarafından BYK’ya 210
kullandırılır. Sonuç itibariyle Bölgesel Yürütme Kurulları’nın kendi bünyelerinde
gelir getirici bir faaliyetleri bulunmamaktadır. Personel ve faaliyet giderleri
TÜRSAB tarafından karşılanmaktadır.
07-66/814-300
6
Bölgesel Yürütme Kurulları’nın görevleri arasında:
 Bölgesel sorunların tespitini yapmak
 Bölgede yeni kuruluş ve faaliyet denetimleri yapmak veya yaptırmak
 Bölgesel sorunlara ilişkin olarak bölgelerindeki mülki amirlerle ve yerel
yöneticilerle görüşmek ve gerekli yazışmaları yapmak; bu görüşmelere ilişkin
raporları ve yazışmalara ilişkin suretleri Birliğe bildirmek
 Bölgede sahte ve kaçak seyahat acenteliği faaliyetlerini tespit etmek 220
amacıyla denetimler yapmak, yasaya aykırı çalışmaları savcılık, mülki amirlik ve
Birliğe bildirmek,
 Bölgede seyahat acentelerinin tur ve benzeri ürünleri ile ilgili olarak
meslek ilkelerine yönelik ve esas teşkil edecek nitelikte araştırmalar yapmak ve
maliyet belirlemek üzere komisyon kurmak ve bu komisyonun çalışmasının
sonucunda belirlenen maliyet örneklerini her yıl en geç şubat ayı sonuna kadar
bölgedeki tüm üyelere duyurmak
bulunmaktadır.
Yukarıdaki maddede sayılan görevleri yerine getirmede Birlik Yönetim Kurulu
tarafından yazılı olarak yetkisizlik belirtilmediği durumlarda BYK, bölgesel konu 230
ve sınırlarda TÜRSAB adına yetkilidir.
Soruşturma kapsamındaki Kuşadası BYK şu kişilerden oluşmaktadır:


I.2.3. Kuşadası Ticaret Odası
5174 sayılı Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 4.
maddesine göre odalar; üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî
faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak
gelişmesini sağlamak, mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde
dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslekî disiplin, ahlâk ve dayanışmayı 240
korumak ve bu Kanunda yazılı hizmetler ile mevzuatla odalara verilen görevleri
yerine getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde
meslek kuruluşlarıdır.
5174 sayılı Kanun’a göre Odaların görevleri arasında Meslek ahlâkını, disiplini
ve dayanışmayı korumak ve geliştirmek, ticaret ve sanayinin kamu yararına
uygun olarak gelişmesine çalışmak ile Üyeleri tarafından uyulması zorunlu
meslekî karar almak da sayılmıştır. Odanın organları meslek komiteleri, oda
meclisi yönetim kurulu, disiplin kurulundan oluşmaktadır.
Kuşadası Ticaret Odası 1992 yılında Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan izin
alınıp kurularak faaliyetine başlamıştır. Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı Serdar 250
Akdoğan, Meclis Başkanlığını ise Mehmet Oğuz Kabaçam yürütmektedir.

I.2.4. Seyahat Acenteleri (Genel tanım)
07-66/814-300
7
1618 sayılı Kanun’un 1. maddesine göre seyahat acenteleri kar amacıyla
turistlere ulaştırma, konaklama, gezi, spor ve eğlence imkanları sağlayan,
onlara turizmle ilgili bilgiler veren, bu konuya ilişkin tüm hizmetleri gören ve
turizm ekonomisine ve genellikle ödemeler dengesine katkıda bulunan ticari
kuruluşlardır. Seyahat acenteleri, Turizm ve Tanıtma Bakanlığının vereceği
işletme belgesi ile kurulurlar.
Seyahat acenteliği belgesi almak isteyenler Bakanlıkça hazırlanan soru fişlerini 260
doldurmak ve müesseselerinin bu kanundaki şartlara uygunluğunu
belgelendirmek suretiyle Bakanlığa bir dilekçe ile başvururlar. Bakanlık bu
konuda birliğin (TÜRSAB) görüşünü de alır. Birlik gerekçeli görüşünü en geç 15
gün içinde Bakanlığa bildirir.
I.2.4.1. Regal Travel Turizm ve Seyahat Acentesi
Regal Travel Turizm ve Seyahat Acentesi ticaret unvanı ile faaliyette bulunan ve
kısaca “Regal” olarak anılacak olan teşebbüs, Efem Turizm Seyahat Gemicilik,
İnşaat, Tekstil Tic. ve San. Ltd. Şti. (Efem Turizm)’ne ait bir işletmedir. Şirket
Müdürü Mustafa Tatar; şirketlerinin 24.12.1994 tarihinde kurulduğunu,
7.10.1998 tarihinde de Regal Tours Seyahat Acentesi olarak faaliyet 270
göstermeye başladıklarını, 28.9.2000 tarihinden itibaren ise A grubu Seyahat
Acentesi belgesi alarak incoming, outgoing, ingoing, turist gemiciliği, günlük tur
bilet satıcılığı, tur düzenleme, kongre organizasyonu, transfer ve rehberlik
hizmetleri, handling hizmetleri gibi konulardaki faaliyetlerini bugüne kadar
sürdürdüklerini belirtmiştir. Efem Turizm’in ortakları Mustafa Tatar ve Samiye
Serap Tatar’dır.

I.2.4.2. Görele Turizm ve Seyahat Acentesi

Görele Turizm Sey. ve Tic. Pet. San. A.Ş. ticaret unvanı ile “Incoming” tur 280
acenteliği ve otel işletmeciliği alanlarında faaliyette bulunan Görele Turizm’in
3.9.2005 tarihli Genel Kurul Toplantısına ait Hazirun Cetveline göre, şirketin
%99.51 oranındaki hissesi Hüseyin Kahveci’ye; geriye kalan bölüm ise eşit
hisselerle Salih Koyun, Nursel Aksevim, Ali Kahveci ve Nuran Günay’a aittir.

I.2.4.3. Last Minute Tours Turizm ve Seyahat Acentesi

Çotul Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin Last Minute Tours Seyahat Acentesi (Last Minute)
unvanı ile işlettiği A Grubu Seyahat Acentesi 1991’de faaliyete geçmiştir. Çotul
Turizm Hatice Çotul ve Mustafa Çotul arasında %50’lik oranlarla sahip olunan 290
bir şirkettir. Şirketin temel faaliyetleri yurt içinde ve yurt dışında turizm ve
seyahat acenteleri kurmak, işletmek, kurulmuş olanlarla işbirliği yapmak, kara,
deniz ve hava yolu ile turist taşımak, yurt içinde ve yurt dışında geziler tertip
etmek veya bu tür gezi organizasyonlarına aracılık etmek olarak bildirilmiştir.
Last Minute günlük tur düzenlemenin yanında “Incoming” yapan bir seyahat
acentesidir. Last Minute’nin ağırlıklı faaliyeti İran’dan turist getirilmesidir. Şirketin
07-66/814-300
8
İran ile koordinasyonu İran’da bulunan büroları vasıtasıyla sağlanmaktadır. Last
Minute’nin turist profili yörede faaliyet gösteren diğer acentelerden farklı olduğu
için onlardan bağımsız bir hizmet ve fiyat politikasının takip edildiği ifade
edilmiştir. 300

I.2.4.4. Madalyon Travel Turizm ve Seyahat Acentesi

Madalyon Travel, Arkadaş Turizm ve Ticaret Gayrimenkul Pazarlama İth. ve İhr.
Ltd. Şti. (Arkadaş Turizm)’nin işlettiği bir seyahat acentesidir. Arkadaş Turizm’in
ortakları 27.12.2004 tarih 6206 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre
Mehmet Pekgüleç, Ayşin Pekgüleç ve Yalçın Kocabay’dır. Arkadaş Turizm
gayrimenkul, gıda, turizm vs. gibi birçok alanda faaliyette bulunan bir teşebbüs
olduğundan turizm alanındaki faaliyetlerini Madalyon Turizm Acentesi unvanı ile
yürütmektedir. Madalyon 1997 yılından beri faaliyet gösteren bir tur 310
operatörüdür. Madalyon “Incoming” yapmamaktadır, ana faaliyet alanı günlük
tur düzenlemektir. Madalyon aktif satış yapmamakta; günlük tur satışlarını
Kuşadası’nda anlaşmalı olduğu başka seyahat acenteleri vasıtasıyla
yapmaktadır. En sık çalıştığı acenteler: (……….), (……….), (……….) ve
(……….) Turizm’dir.

I.2.4.5. Sisan Tours Turizm ve Seyahat Acentesi

Sisan Turizm San. ve Tic. A.Ş.’nin 21.08.2004 tarihli genel Kurul Toplantısı
Hazirun Cetveli’ne göre şirketin %67’lik hissesi Nurten Coşgun’a, %1’lik 320
hisseleri Mustafa ve Ali Mert Coşgun ve Sevim İnal’a, %20’lik hisse Nurettin
Balaban’a, % 10’luk hisse ise Mehmet Yiğit Balaban’a aittir. Şirketin Yönetim
Kurulu Başkanı Sisan Tours’un 1994 yılından itibaren faaliyette olan bir
incoming acentesi olduğunu, acentenin düzenlediği özel turları internet
üzerinden satmakta olduğunu, düzenli tur seferlerinin bulunmadığını ifade
etmiştir. Sisan diğer tur operatörlerinin aksine turistle yüz yüze gelmeden satış
yaptığı için farklı bir faaliyet alanında bulunmaktadır. Dolayısıyla tur fiyatlarını,
Kuşadası’ndaki acentelere göre değil, Internet ortamında diğer ülkelerdeki
çeşitli güzergahlar için verilen tur fiyatlarına göre belirlemektedir.
330

I.2.4.6. Siba Tours Turizm ve Seyahat Acentesi

Siba Turizm Seyahat Organizatörlük ve Tic. Ltd. Şti. %50 lik hisse oranları ile
Bülent İlbahar ve Hüseyin Uçar’a aittir. Şirket müdürü ise Bülent İlbahar’dır.
Siba Tours yetkilisi olan Bülent İlbahar aynı zamanda Kuşadası BYK
Başkanı’dır.

Siba incoming yapan bir turizm acentesidir ve faaliyeti ağırlıklı olarak Hollandalı
turistlere otel odası satılmasıdır. Bunun dışında getirdiği turistlerin bir kısmına 340
günlük turlar da satmaktadır. Pas alma ya da pas etme ise Siba için istisnai
hallerde gerçekleşmektedir. Bülent İlbahar’ın ifadesine göre Kuşadası’nda
07-66/814-300
9
satılan günlük tur hizmetlerinin yarıdan fazlası “Incoming” acentelerince
yürütülmektedir.

I.2.4.7. Discovery Turizm ve Seyahat Acentesi:

Ulu Turizm Tic. İth. İhr. ve San. Ltd Şti. (Discovery Turizm) 1995 yılında
faaliyete başladığını, faaliyet konusunun seyahat acenteliğinin kapsamında
bulunan işler olduğunu ifade etmiştir. Şirketin %95 oranındaki hissesi Hüseyin 350
Erenuluğ’a, %5 oranındaki hissesi M. Ali Erenuluğ’a aittir. Discovery’nin
sağladığı turizm hizmetlerini ağırlıklı olarak Efes turları ve safari turları
oluşturmaktadır.

I.2.4.8. Tayf Turizm ve Seyahat Acentesi

Tayf Turizm ve Seyahat acentesi ortağı Volkan Yırtımcı acentesinin
Kuşadası’nda günü birlik turlar ve internet üzerinden satılan Anadolu ve Yunan
Adaları turları alanlarında 2000 yılından beri faaliyet gösterdiğini beyan etmiştir.
Tayf küçük ölçekli bir turizm acentesi olup yurt içinde herhangi bir tur 360
düzenlememekte ya da incoming yapmamaktadır. Şirket tamamen internet
ortamında satış yapmakta, müşterileri ABD, Avustralya, Yeni Zelanda gibi
İngilizce konuşan ülkelerden kişiler olup Tayf Turizm’in Internet sitesinden
yaptıkları rezervasyonlarla Yunanistan’dan hizmet almaktadırlar. Şirket gelen
turistlerin Yunanistan’da bulunan otellere yerleşmesine aracılık yapmaktadır.

I.2.4.9. Aphrodi Turizm ve Seyahat Acentesi

Aphrodi Kuşadası merkezde çalışan ve sokak acentesi tabir edilen bir
acentedir. Şirket faaliyetlerinin büyük çoğunluğunu Efes günlük turları, Türk 370
Gecesi, Aquapark, cip veya at safarileri oluşturmaktadır. Şirket aile şirketi olarak
yapılandığı için turlar sırasında rehberlik eden kişiler şirkete ek maliyet
yüklememektedir. Bu nedenle diğer firmalardan daha düşük fiyatta hizmet
sunma olanakları vardır. Şirket 2006 yılında turizmdeki durgunluk nedeniyle tur
düzenlemek yerine kendilerinden hizmet talebinde bulunan müşterileri
Discovery Turizm’ e yönlendirmişlerdir.

I.2.4.10. Kuşadası Turizm ve Seyahat Acentesi

2006’dan itibaren Asta Turizm Ltd. Şti. bünyesinde faaliyet göstermeye 380
başlayan Kuşadası Turizm Seyahat Acentesi 1982 yılından bu yana Rusya
Federasyonu, Romanya, Ukrayna ve Makedonya başta olmak üzere çeşitli
ülkelerden tur operatörleri ile işbirliği içerisinde, Türkiye’de yerel turistik
hizmetler (konaklama, hava alanı transferi) sunmaktadır. Asta Seyahat
Acenteliği Turizm Danışmanlık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. 9.2.2006 tarih ve 6489
sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre eşit hisselerle Emre Ateş, Tuğrul
Sökmen ve Tetyana Gazeyeva’ya aittir. Kuşadası Turizm ve Seyahat Acentesi,
07-66/814-300
10
acente politikası gereği Kuşadası’nda günlük tur satışı yapmamaktadır. Bu
nedenle teşebbüsün ilgili pazarda cirosu yoktur.
390
I.2.4.11. Lykos Turizm ve Seyahat Acentesi

10.4.2003 tarih ve 5775 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre Fahri
Öztürk, Lykos Turizm Seyahat Acentesi ticaret unvanı ile 3.4.2003 tarihinden
beri faaliyet göstermektedir. Lykos Travel’in ticari ikametgahı Kadınlar Denizi
Cad. No: 55/6 Kuşadası/ Aydın olarak ilan edilmiştir, yerinde inceleme sırasında
yukarıdaki adrese gidilmiş ancak işletmenin kapandığı görülmüştür.

I.2.4.12. Sun Wind Turizm ve Seyahat Acentesi
400
4.10.2006 tarih, 6656 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre Doğuş
Turizm Seyahat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ortakları Ömer Bektaş ve Necla
Bektaş’tır. Ticaret sicili kayıtlarına göre Şirket Kadınlar Denizi Cad. 2. Sok.
No:1/A Kuşadası Aydın adresinde faaliyet göstermektedir ancak yerinde
inceleme sırasında yukarıdaki adrese gidildiğinde işletmenin kapandığı
görülmüştür.

I.2.4.13. Galileo Travel Turizm ve Seyahat Acentesi:

Ro-ca Tur. Sey. Ve Tic. Ltd. Şti. (Galileo Travel) 1997 tarihinden bu yana 4686 410
No’lu işletme belgesiyle esas olarak araç kiralama ve bunun yanı sıra günübirlik
tur biletleri satışı, aqua park bileti satışı, otel rezervasyonu vs. alanlarında
faaliyetlerini sürdürmektedir.

I.2.4.14. Castle Travel Turizm ve Seyahat Acentesi:

Kültürel Turizm Tic. ve Seyahat Ltd. Şti. bünyesinde A Grubu Seyahat Acentesi
İşletme Belgesine Sahip olan Castle Turizm Adnan Menderes Bul. No:28
Kuşadası Aydın adresinde faaliyette bulunmaktadır. Yerinde inceleme
esnasında bir Castle Travel çalışanı, sokak acentesi olarak tabir edilen gruba 420
dahil olduklarını, günlük tur sattığı müşterilerini turu düzenleyen daha büyük
çaptaki, organize olmuş seyahat acentelerine pas ettiklerini beyan etmiştir.

I.3. YAPILAN TESPİTLER

I.3.1. İlgili Hizmetin Piyasada Sunumu

İlgili hizmet pazarı olarak belirlenen “Günlük Tur Hizmetleri” turizm hizmetleri
arasındadır ve başkaca hizmet pazarları ile karşılıklı etkileşim halindedir.
Türkiye’ye özellikle Kuşadası ve yöresi coğrafi pazarına gelen turistlerin 430
tamamına yakını seyahat organizasyonlarını kendi ülkelerindeki (başlangıç
ülkesi) bir tur operatörü aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Başlangıç ülkesindeki
tur operatörü de nihai tüketiciye sattığı tatil paketini varış ülkesindeki (Türkiye)
07-66/814-300
11
seyahat acentesinden satın almaktadır. Yabancı ülkelerdeki tur operatörleri
aracılığıyla yahut doğrudan tatil paketi satan Türkiye’de mukim seyahat
acenteleri “Incoming” acente olarak anılmaktadır. Bunun yanında bazı seyahat
acenteleri ise turist getirilmesinde aktif rol almamakla, turistlere yakın yerlerde
ofis/stand açarak ya da aktif pazarlama yaparak müşteri kazanmaktadır.
Incoming yapan acentelerin sundukları günlük turistik gezi hizmetleri
rakiplerininkinden bir miktar yüksek fiyatlandırılsa da bu durum “kurumsal 440
sorumluluk“ taşımalarından kaynaklanmaktadır. Ancak, talep esnekliğinin
yüksek olması ve tüketicinin ekonomik özgürlüğünü tam olarak kullanabilmesi
sonucu her iki grup seyahat acentesi tarafından sunulan hizmetler aynı ilgili
pazardadır.

I.3.3. Savunmalar ve Bunların Değerlendirilmesi

I.3.3.1. Kuşadası Ticaret Odası’nın Savunması

Kuşadası Ticaret Odası’nda (KTO) yapılan toplantıda Kuşadası Ticaret Odası 450
İkinci Meslek Komitesi olarak oda üyelerinden gelen şikayetler üzerine
Kuşadası turizminin daha işlevsel ve kaliteli bir seviyeye taşımanın yasal
yollarının görüşüldüğü ve “mesleki ilke ve kararlar” adı altında bir taslak
hazırlanarak Kuşadası Ticaret Odası Meclisi gündeminde görüşülmesinin talep
edildiği belirtilmiştir. Savunmada yer alan ifadelere göre, KTO Hukuk
Müşavirliğinden alınan görüş çerçevesinde taslağın 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un ilgili maddelerine, 1618 sayılı Acenteler
Yasası’na ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Odalar ve Odalar
ve Borsalar Kanunu’na aykırılık teşkil etmesi nedeniyle uygulanabilirliğinin
bulunmadığını öğrenilmesinin ardından taslak iptal edilmiştir. Ayrıca, hukuksal 460
plarformda yapılan inceleme ve araştırma sürecinde kesinlikle hiçbir acente
veya firmaya bu hususta sirküle edilen bir bildirimin bulunmadığı da
vurgulanmıştır.

1.3.3.2. Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği’nin Savunması:

TÜRSAB vekili Av. Şükran Tezel’in savunmasında aşağıdaki hususlar yer
almıştır:
- Türkiye Sayahat Acenteleri Birliği’nin 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve
Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ile kurulmuş kamu tüzel kişiliğini haiz, 470
kamu kurumu niteliğinde bir meslek birliği olduğu, hak ve fiil ehliyetinin
TÜRSAB’da olduğu, dolayısıyla soruşturma açılması hakkındaki kararın
da isabetli olarak TÜRSAB’a tebliğ edildiği ifade edilmiştir. TÜRSAB’ın
inceleme konusu soruşturma hakkında ilk olarak 11.10.2006 tarihindeki
Rekabet Kurumu tebligatı ile ve akabinde Kuşadası Bölgesel Yürütme
Kurulu (BYK) ile yapılan görüşme sonucunda bilgi edindiği belirtilmiştir.
Kuşadası Ticaret Odası’nda yapılan ve 4054 sayılı Kanun’a aykırılıklar
içeren toplantıya Kuşadası Ticaret Odası bünyesindeki 2. Meslek
Komitesi üyesi olan seyahat acentelerinin katıldığı; Kuşadası BYK’nun bu
07-66/814-300
12
meslek komitesinin üyesi bulunmadığı ve toplantıya da katılmadığı 480
vurgulanmıştır. Bu anlamda TÜRSAB’ın bu meslek komitesinde yer
almasının mümkün olmadığı Ticaret Odası’nda Kuşadası BYK’nun
TÜRSAB olarak temsiline ilişkin herhangi bir kararın olmadığı, böyle bir
kararla ilgili TÜRSAB tarafından yapılmış bir görevlendirmenin
bulunmadığı, bu nedenle TÜRSAB’ın sorumlu tutulmasının mümkün
olmadığı beyan edilmiştir.
- TÜRSAB’ın 4054 sayılı Kanun’un uygulanması konusunda gösterdiği
hassasiyeti ortaya koymak üzere “daha önce Kapadokya bölgesinde
faaliyet gösteren seyahat acentelerinin tur taban fiyatlarını belirlemek
suretiyle ortak bir pazarlama faaliyetiyle turların bağımsız bir bürodan ve 490
oluşturulacak organizasyon tarafından yürütüleceğine ilişkin protokolün
4054 sayılı Kanun’a aykırı düzenlemeler içerdiğinin anlaşılması üzerine
ilgili acentelere bilgilendirme yazısı yazıldığı” belirtilerek bu yazı da
savunma ekinde sunulmuştur. Konunun önemi doğrultusunda diğer
bölgesel yürütme kurullarına ve Kuşadası BYK’na da bu yazı
kapsamında birlik tarafından bilgi verildiği ifade edilmiştir.
- Ayrıca Kuşadası çarşı esnafı ve çalışanlarının şikayeti neticesinde Kültür
ve Turizm Bakanlığı’nın 5.6.2006 tarih ve 88617 sayılı yazısı ile bazı
seyahat acentelerinin CENTER diye tabir edilen birkaç büyük alışveriş
merkezinden komisyon alarak karşılığında kurvaziyer gemileriyle 500
Kuşadası’na gelen turistleri bu alışveriş merkezlerine yönlendirdiklerini
öğrenmiş olan TÜRSAB’ın bunun üzerine Kuşadası BYK’na gönderdikleri
7.7.2006 tarih ve 92272 sayılı yazıları ile acenteleri rekabeti bozucu etki
yaratan bu tarz uygulamalardan kaçınmaları konusunda uyarmıştır.
- Son olarak gerek TÜRSAB’ın 26.5.2006 tarih ve 91774 sayılı yazısında
ve gerekse Kuşadası BYK’na Av. Birgül Öner tarafından 7.8.2006
tarihinde gönderilen hukuki görüşte turizm sektörü açısından
sağlayıcıların hizmet satış fiyatlarını aralarında yapacakları bir anlaşma
ile belirlemelerinin her zaman 4054 sayılı Kanun’a aykırılık
oluşturacağının vurgulandığı belirtilmektedir. Bu görüşler doğrultusunda 510
hareket eden Kuşadası Ticaret Odası da 31.10.2006 tarih ve 2005–
2008/024 sayılı Meclis Kararı ile 2. meslek komitesinin hazırladığı meslek
ilkelerine ilişkin taslağın iptaline karar vermiştir. Böylece 2. Meslek
Komitesinin hazırladığı meslek ilkeleri taslağı bir tekliften ibaret kaldığı ve
hiçbir zaman hayata geçirilmediği vurgulanmıştır.

1.3.3.3. Seyahat Acentesi Olan Tarafların Savunmaları

Soruşturma tarafı seyahat acentelerinin savunmaları üç ayrı başlık altında
toplanmıştır: 520

1. Fiyat tespitinin ve mesleki ilke kararlarının alındığı toplantıya hiç
katılınmadığı savunması
07-66/814-300
13
Lykos Travel, Castle Travel ve Sun Wind Travel ünvanlı seyahat acenteleri
savunmalarında KTO ve Kuşadası BYK bünyesinde yapılan toplantıya
şirketlerini temsil eden yetkili kişilerin katılmadığı savunmasında bulunmuşlardır.

2. Günlük tur hizmetleri pazarında faaliyet gösterilmediği veya faaliyetinin
farklı nitelik arz ettiği iddiası
Kuşadası Turizm, Sisan Turizm, Last Minute Turizm ünvanlı seyahat acentleri 530
ise kendi faaliyetlerinin soruşturma konusu ile örtüşmediği, bir diğer ifade ile
günlük düzenli turistik tur hizmetleri pazarında bir faaliyetlerinin olmadığı, anılan
toplantıya turizmdeki sorunları tartışmak ve çözüm önerileri getirmek amacıyla
katıldıkları savunmasında bulunmuşlardır.

3. Yapılan toplantının Kuşadası turizminin sorunlarını tartışmak ve
çözüm önerileri getirmek amaçlı olduğu, aksi kabul edilse bile bu
anlaşmanın hiç uygulanmamış olduğu iddiası
Tayf Turizm, Görele Turizm, Galileo Travel, Regal Turizm, Madalyon
Turizm,Discovery Turizm ve Siba Turizm savunmalarında Kuşadası Ticaret 540
Odası İkinci Meslek Komitesi’nin oda üyelerinden gelen şikayetler üzerine
Kuşadası turizminin daha işlevsel ve kaliteli bir seviyeye taşımanın yasal
yollarının görüşüldüğünü ve “mesleki ilke ve kararlar” adı altında bir taslak
hazırlanarak Kuşadası Ticaret Odası Meclisi gündeminde görüşülmesinin talep
edildiğini belirtmişlerdir. Konunun meclis gündemine gelmesinin akabinde
Ticaret Odası Hukuk Müşavirlerinden alınan hukuki görüş doğrultusunda
taslağın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırılık teşkil
etmesi nedeniyle uygulanabilirliğinin bulunmadığının kendilerine şifahen
bildirildiğini, daha sonra ise Meclis kararı ile taslağın ayrıca iptaline karar
verildiği de savunma metni içeriğinde beyan edilmektedir. Hukuk 550
Müşavirliğinden alınan görüş çerçevesinde İkinci Meslek Komitesinin hazırladığı
taslağın yeniden görüşüldüğü ve taslağın 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un ilgili maddelerine, 1618 sayılı Acenteler Yasası’na ve 5174
sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Odalar ve Odalar ve Borsalar
Kanunu’na aykırılık teşkil etmesi nedeniyle uygulanabilirliğinin bulunmadığını
öğrendiklerini belirtmektedir. Ayrıca yukarıda anılan seyahat acenteleri
soruşturmaya konu taslağın iptal edilmesinden önce veya sonra bu hususa dair
bir uygulamalarının bulunmadığını, fiyatlarını bağımsızca, arz ve talep
koşullarına göre belirlediklerini ifade etmişlerdir.
560
Savunmaların değerlendirilmesi:

Castle Travel ve Sun Wind Seyahat Acentesi tarafından dile getirilen toplantıya
şirket yetkilisinin katılmamasından dolayı sorumlu tutulamayacakları yönündeki
savunmalara katılmak mümkün görülmemektedir. Rekabet Hukukunun genel
kabul gören ilkeleri çerçevesinde çok sayıda emsal kararda da olduğu gibi bir
teşebbüsün fiyat anlaşmasına dahil olduğunun hukuken tespiti için anlaşmanın
yetkili bir şahıs tarafından imzalanması gerekli bir unsur değildir; hatta, anlaşma
metninin yazılı olması dahi gerekli görülmemektedir. Somut vakada elde edilen
07-66/814-300
14
anlaşmada on dört imza bulunmaktadır ve diğer teşebbüslerin söz konusu 570
“yetkisiz” şahısları denk kabul ederek anlaşmayı onlarla birlikte imza altına
almaları söz konusu teşebbüslerin Rekabet Kurumu tarafından sorumlu kabul
edilmesi için yeterlidir.

Kuşadası Turizm, Sisan Turizm, Last Minute Turizm unvanlı seyahat acentleri
tarafından dile getirilen soruşturma konusu ilgili pazarda faaliyet
göstermedikleri; toplantıya genel olarak turizmdeki sorunları tartışmak ve çözüm
önerileri sunmak maksadıyla katıldıkları savunması bu teşebbüslerin faaliyet
alanları araştırılarak değerlendirilmiştir. Last Minute Turizm’in İran’daki şubesi
aracılığıyla yalnız bu ülkeden gelen turistlere günlük turları da içeren bir tatil 580
paketi şeklinde satış yaptığı, bunun dışında günlük tur satışının bulunmadığı
tespit edilmiştir. Sisan Turizm ise kruvaziyer gemileri ile Kuşadası’na gelen
turistlere internet üzerinden birkaç kişilik özel tur satışı yapmakta ve fiyatlarını
geminin uğradığı diğer ülkelerdeki tur fiyatlarına göre belirlemektedir. Kuşadası
Turizm unvanlı seyahat acentesi ise günlük tur düzenlememekte; faaliyet
konuları konaklama ve hava alanı taransferinden oluşmaktadır. Bu üç seyahat
acentesinin savunmaları muhasebe kayıtları ve yerinde incelemede yapılan
gözlemlerle de desteklendiğinden ve ilgili pazardaki fiyat değişimlerinden
etkilenmeleri mümkün olmadığından kabul edilmiştir.
590
Amacı ne olursa olsun anlaşmanın hiçbir zaman uygulanmadığı yönünde
Aphrodi, Discovery, Galileo, Görele, Lykos, Madalyon, Regal, Siba ve Tayf
Turizm tarafından getirilen savunmalar ise elde edilen somut deliller ile
desteklenmektedir. Nitekim anlaşma tarihinde hiçbir teşebbüsün fiyat tarifesinde
değişiklik olmadığı gibi anlaşmanın öncesinde ya da sonrasında da ilgili
pazarda faal teşebbüsler arasında dikkat çeken bir fiyat birliğine
rastlanmamaktadır. Ayrıca, piyasaya giriş çıkışın zor olmadığı günlük tur
hizmetleri pazarında fiyat artırarak kar marjını artırmak piyasanın cazibesini
artırmakta bu yeni girişlere imkan tanımakta ve artan arz fiyatlarda aşağı yönde
bir baskı oluşturmaktadır. Bu durumda anlaşmayı bozarak müşteri çekmeye 600
çalışan acentelerin ortaya çıkması kaçınılmaz olmaktadır.

18.7.2006 tarihinde yapılan toplantıda kararlaştırılan ve teşebbüslerce
düzenlenen turlarda asgari fiyat belirlenmesinin ve uymayanlara yaptırım
uygulanmasını öngören kararın uygulanıp uygulanmadığının tespitine ilişkin
olarak 26.10.2006–3.11.2006 tarihleri arasında Kuşadası’nda Raportörlerce
yapılan yerinde inceleme esnasında taraflardan alınan fatura örnekleri
incelenmiş, kararın uygulandığına dair herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır.

I.4. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK 610

TÜRSAB Kuşadası Bölgesel Yürütme Kurulu, Kuşadası Ticaret Odası ve
Kuşadası’nda mukim on dört seyahat acentesinin 18.7.2006 tarihinde
toplanarak zorunlu mesleki kararlar ve tur taban fiyatları belirlemek amacıyla bir
mutabakata vardıkları ve bu uzlaşmayı tutanak ile kayda geçirdikleri sabittir.
07-66/814-300
15
Bununla birlikte Kuşadası Ticaret Odası ve BYK’nun hukuk danışmanından
alınan görüş üzerine taraflar yaptıkları anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’a aykırı
olduğunu öğrenmişler ve Kuşadası Ticaret Odası Meclisi’nin kararı olmasını
planladıkları meslek ilkeleri taslağının gündemden çıkarılarak iptal edilmesini
sağlamışlardır. 620

Soruşturma tarafı teşebbüsler anılan meslek ilkelerinin ve tur taban fiyatlarının
KTO Meclisi bünyesinde bir karara dönüşmeden iptal edilmiş olması nedeniyle
hiçbir zaman bir anlaşmanın doğmadığını öne sürmektedirler. Buna karşılık
Rekabet Hukuku’nda “anlaşma” kavramı diğer hukuk dallarına nazaran daha
geniş bir anlam ifade etmektedir.

Rekabet hukuku anlamında bir anlaşmadan bahsedebilmek için taraflar
arasındaki danışıklı ilişkinin hukuki niteliğine veya şekline bakılmamakta,
tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma anlaşma olarak kabul 630
edilmektedir. Buna göre anlaşma yazılı veya şifahi olarak yapılabileceği gibi;
açık veya zımnen de yapılabilir. Önemli olan piyasada belirli bir şekilde
davranmaya yönelik olarak ortak ve karşılıklı iradenin herhangi bir şekilde
beyan edilmesidir. Bir diğer ifadeyle Medeni Hukukun geçerlilik koşullarına
uyulmasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da
uyuşma yazılı olsun ya da olmasın anlaşmadır. Dolayısıyla tarafların, meslek
ilkeleri ve tur taban fiyatları konusunda hazırladıkları metni resmi bir karara
dönüştürmemiş olmaları bu tutanağın anlaşma olmadığı anlamına
gelmemektedir. Aksine, hazırlanan tutanak tarafların ilgili hususlara dair fikir
birliğine ulaştıklarını gösterdiğinden Rekabet Hukuku anlamında “anlaşma” 640
niteliğindedir.

Taraflar arasındaki uzlaşının Rekabet Hukuku anlamında anlaşma olduğu sabit
olmakla birlikte bu anlaşmanın Kanun’a aykırılık teşkil etmesi için ilgili pazardaki
rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıması ve/veya bu amacı
taşımasa bile ilgili pazardaki rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama
yönünde etki doğurması gerekmektedir. Bir başka ifade ile anlaşmanın Kanun’a
uygunluğu tartışılırken göz önünde bulundurulan en önemli hususlar
anlaşmanın “amacı” ve “etkisi” dir. Zira amaç ve etki doktrini Kanun’da da yer
almaktadır. 650

4054 sayılı Kanun’un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar
başlığını taşıyan 4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür
karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” denilmektedir.

4. maddeye göre yasaklanan eylemlerin başında fiyat tespiti anlaşmaları
gelmektedir. 4. maddenin ikinci fıkranın (a) bendi uyarınca “Mal veya 660
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar
07-66/814-300
16
ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” hukuka aykırı ve
yasaktır.

Tarafların yukarda da açıklandığı şeklilde anlaşma olarak kabul edilen bu
eylemlerinin Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası (a) bendinde açıklandığı
üzere bir rekabet ihlali olarak kabulünden önce anlaşmanın amacına ve etkisine
bakılması gerekmektedir.

Toplantıya katılan teşebbüslerin faaliyet alanlarının farklılık göstermesi, 670
birkaçının ilgili pazarda faaliyetinin dahi bulunmaması amacın fiyat tespiti
sonucunda kartel karı elde etmek olmadığını doğrulamaktadır. Ayrıca meslek
ilkeleri başlığı altında fiyat tespitine bir maddede yer verilirken diğer bütün
maddelerde verilen hizmetin kalitesini artırmaya ve meslek kurallarına uygun
davranılmasını sağlamaya yönelik hususlara yer verilmesi de amacın rekabeti
kısıtlamak olmadığı savını desteklemektedir. Dolayısıyla tarafların Kuşadası
turizminin sorunlarını tartışmak ve kötü gidişatı önlemek amacıyla
toplandıklarına ilişkin savunmaları kabul edilmiştir.

Bununla birlikte, tarafların amacının Rekabeti kısıtlamak olmadığı durumlarda 680
da anlaşmanın uygulanıp uygulanmadığı, piyasdaki rekabet üzerinde bir
etkisinin olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira, amacı
rekabeti kısıtlamak veya bozmak olmayan anlaşmalar dahi bu etkiyi
doğurabilmektedir. Mevcut olayda bu değerlendirme yapılmış söz konusu
anlaşma sonucunda piyasa fiyatları gözlemlenmiş ve anlaşmanın herhangi bir
etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, soruşturma tarafı teşebbüslerce yapılan anlaşmanın rekabeti
engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı bir amacının ve/veya etkisinin bulunmaması
sebebiyle Kuşadası’nda verilen “günlük turistik tur hizmetleri” pazarında 4054 690
sayılı Kanun’un ihlal edilmediği sabittir.



I- SONUÇ

28.9.2006 tarih ve 06–67/906-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapora, toplanan delillere ve incelenen
dosya kapsamına göre; Soruşturma konusu eylemin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal etmediğine bu nedenle söz konusu teşebbüsler hakkında idari 700
para cezası verilmesine gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy