Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-136 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 07-68/838-309
Karar Tarihi : 23.8.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
İkinci Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Muhammed GÜNDOĞDU, Sinan
BOZKUŞ
C. ŞİKÂYET EDEN
Şikâyetçinin gizlilik talebi vardır. 20
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR
1- Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği
Serçeönü Mah. Pervane Cad. Eraslan İş Hanı No:10/2 Kocasinan/Kayseri
2- Özel Akfen MTSK
Eski Bedesten Mah. İnönü Bulvarı Yavuz İş Mer. No:1/3 Melikgazi/Kayseri
30
3- Özel Bilgin MTSK
Gülük Mah. Yiğit Sokak No:6 Melikgazi/Kayseri
4- Özel Bora MTSK
Cumhuriyet Mah. Alpaslan Türkeş Cad. No:18 Bünyan/Kayseri
5- Özel Büyükşehir MTSK
Gavremoğlu Mah. Talas Cad. Başeğmez Apt. No:2/3 Melikgazi/Kayseri
6- Özel Demirhan MTSK 40
Fevzi Fevzioğlu Cad. Dalaman Sokak Körfez Apt. No:3 Kocasinan/Kayseri
7- Özel Erciyes Pınar MTSK
Gevher Nesibe Mah. Düvenönü Meydanı Park Cad. No:8 Kocasinan/Kayseri
8- Özel Göçmen MTSK
İstasyon Cad. Camlı İş Merkezi No:25 Kocasinan/Kayseri
07-68/838-309
2
9- Özel Gül Atak MTSK
Serçeönü Mah. Saray Cad. Alev Apt. No:16 Kocasinan/Kayseri 50
10- Özel Hakan Güven MTSK
Develi Cad. Terminal İçi Eski Tek Binası Tomarza/Kayseri
11- Özel Has Usta MTSK
Camikebir Mah. Yayla Sokak Yarcı Apt. Kat:3 Melikgazi/Kayseri
12- Özel İlk Final MTSK
Serçeönü Mah. Helvacıdede Cad. Çiğdem Sokak No:9/1 Kocasinan/Kayseri
60
13- Özel İlke MTSK
Serçeönü Mah. Pervane Cad. Eraslan İş Hanı No:10/2 Kocasinan/Kayseri
14- Özel Kaan MTSK
Zekaibey Mah. Çankaya Cad. Çankaya İş Hanı Kat:2 Kocasinan/Kayseri
15- Özel Kocasinan MTSK
Düvenönü Meydanı Park Cad. Tahtasakal İş Hanı No:16 Kocasinan/Kayseri
16- Özel Mehmet Şafak MTSK 70
Serçeönü Mah. Mete Cad. No:20/2 Kocasinan/Kayseri
17- Özel Melikgazi Başarı MTSK
Camikebir Mah. İnönü Bulvarı Kızıklı İş Hanı No:23/4 Melikgazi/Kayseri
18- Özel Mesut Uçan MTSK
Eski Bedesten Mah. İnönü Bulvarı Gönül İş Merkezi No:22 Melikgazi/Kayseri
19- Özel Meydanlar MTSK
İstasyon Cad. Tapınç Ünlü İş Hanı No:15 Kocasinan/Kayseri 80
20- Özel Murat Ünal MTSK
Rejiler İş Hanı Kat:2 No:62 Develi/Kayseri
21- Özel Öz Güldane MTSK
Sivas Cad. Stat İş Hanı Kat:4 Kocasinan/Kayseri
22- Özel Sarız MTSK
Günesen Mah. Atatürk Cad. Belediye İş Merkezi No:1/15 Sarız/Kayseri
90
23- Özel Savaş MTSK
Harman Mah. Elbiz Cad. Bozkurt Sokak No:10 Develi/Kayseri
07-68/838-309
3
24- Özel Seyfettin Ünalan MTSK
Sahabiye Mah. Mete Cad. Boylar Sokak Asya Apt. No:11/3 Kocasinan/Kayseri
25- Özel Seyrani MTSK
Fenese Aşağı Mah. Çarşı İçi Kapı No:3 Develi/Kayseri
26- Özel Side MTSK 100
Gevher Nesibe Mah. Donanma Cad. Yapışlar Apt. No:3 Kocasinan/Kayseri
27- Özel Şahingöz MTSK
Serçeönü Mah. Sivas Cad. Yıldız Apt. No:17/8 Kocasinan/Kayseri
28- Özel Talas MTSK
Yenidoğan Mah. Fatih Cad. No:12 Talas/Kayseri
29- Özel Türkyar MTSK
Cumhuriyet Mah. Uğur Sokak No:6 Melikgazi/Kayseri 110
30- Özel Yahyalı MTSK
Seydilli Mah. Kayseri Cad. Kömürcüler İş Hanı Kat:1 Yahyalı/Kayseri
31- Özel Yeni Çağrı MTSK
Bozatlıpaşa Mah. Osman Kavuncu Cad. No:3/6 Melikgazi/Kayseri
32- Özel Yeni Güven MTSK
İstasyon Cad. Tapınç Ünlü İş Hanı No:5/301 Kocasinan/Kayseri
120
33- Özel Yeni Şelale MTSK
Düvenönü Meydanı Hastane Cad. Atatürk Bulvarı Yıldırım İş Hanı Kat:3
Kocasinan/Kayseri
34- Özel Zamantı MTSK
Camikebir Mah. Ulu Sokak Vakıf Gökdelen İş Hanı Kat:6 Melikgazi/Kayseri
E. DOSYA KONUSU: Kayseri ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının
kurmuş oldukları dernek vasıtasıyla sürücü kurs ücretlerini birlikte
belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunu 130
ihlal ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikâyet dilekçesinde, Kayseri ilinde faaliyet gösteren
sürücü kurslarının kurdukları dernek vasıtasıyla sürücü kurs ücretlerini birlikte
belirledikleri iddia edilmiş ve 4054 sayılı Kanun çerçevesinde gerekli işlemlerin
yapılması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 19.7.2006 tarih ve 4915 sayı
ile intikal eden ve isminin gizli kalmasını talep eden başvuru sahibi tarafından
07-68/838-309
4
yapılan başvuru üzerine hazırlanan 28.7.2006 tarih ve 2006–4–136/İİ–06-MY
sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurul’un 3.8.2006 tarih ve 06–57/755-M sayılı 140
toplantısında görüşülmüş; dosya konusu iddialara yönelik olarak, 4054 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ön araştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Daire Başkanlığı’nın 5.9.2006 tarih ve 288 sayılı yazıları uyarınca
yapılan önaraştırma sonucunda düzenlenen 4.10.2006 tarih ve 2006–4–136/ÖA–
06-K.T. sayılı Önaraştırma Raporu Kurul’a sunulmuştur. Rekabet Kurulu söz
konusu raporu değerlendirmesi sonucunda, 12.10.2006 tarih ve 06-74/957-M
sayılı kararı ile, sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri pazarında
Kayseri ilinde faaliyet gösteren sürücü kursları ve Kayseri Özel Sürücü Kursları
Dayanışma Derneği hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına karar vermiştir. 150
Soruşturma açılması ile ilgili tebligat taraflara, Kanun’un 43. maddesi hükmü
çerçevesinde 20.10.2006 tarihinde yapılmış ve haklarında soruşturma yürütülen
teşebbüslerden 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
Taraflardan Özel İlke MTSK, Özel Yeni Güven MTSK, Özel Demirhan MTSK,
Özel Öz Güldane MTSK, Özel Final MTSK, Özel Side MTSK, Özel Gül Atak
MTSK, Özel Kaan MTSK, Özel Kocasinan MTSK, Özel Erciyes Pınar MTSK, Özel
Şahingöz MTSK, Özel Türkyar MTSK, Özel Mesut Uçan MTSK, Özel Bilgin
MTSK, Özel Akfen MTSK, Özel Büyükşehir MTSK, Özel Melikgazi Başarı MTSK, 160
Özel Has Usta MTSK, Özel Yeni Çağrı MTSK, Özel Zamantı MTSK, Özel Bora
MTSK, Özel Savaş MTSK, Özel Talas MTSK, Özel Sarız MTSK, Özel Hakan
Güven MTSK, Özel Seyrani MTSK ve Özel Meydanlar MTSK, Özel Göçmen
MTSK, Özel Mehmet Şafak MTSK, Özel Seyfettin Ünalan MTSK, Özel Murat Ünal
MTSK ve Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği’nin ilk yazılı
savunmaları süresi içinde Kurumumuz kayıtlarına intikal etmiştir. Özel Yeni Şelale
ve Yahyalı Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları ilk yazılı savunmasını
göndermemişlerdir.
Yürütülen soruşturmanın sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyetinin görüşleri 170
ile yaptığı tespitleri içeren 10.4.2007 tarih ve SR/07-07 sayılı Soruşturma Raporu,
aynı Kanun’un 45. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara 12.4.2007
tarihinde tebliğ edilmiştir. Gönderilen bildirime cevaben; sürücü kursları tarafından
süresi içerisinde iletilen ikinci yazılı savunmalar 1.5.2007-14.05.2007 tarihleri
arasında Kurumumuz kayıtlarına girmiştir. Hakkında soruşturma yürütülenlerden
Özel Gül Atak, İlk Final, Kocasinan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları savunmaları,
savunma süresinin bitişinden sonraki bir tarihte (15.5.2007) Kurumumuza intikal
etmiştir. Mesut Uçan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu savunma hakkını
kullanmamış, Özel Seyrani Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu’nun hazırladığı ikinci
yazılı savunması ise 25.5.2007 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 180
Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan Ek Yazılı Görüş, Kanun’un 45/2.
maddesi uyarınca 25.5.2007 tarihinde tüm Kurul üyelerine ve taraflara tebliğ
edilmiştir.
07-68/838-309
5
Bu kapsamda, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden Kayseri Özel
Sürücü Kursları Dayanışma Derneği, Özel İlke MTSK, Özel Gülatak MTSK, Özel
Yeni Güven MTSK, Özel Meydanlar MTSK, Özel Afken MTSK, Özel Has Usta
MTSK, Özel Şahingöz MTSK, Özel Öz Güldane MTSK, Özel Yeni Şelale MTSK,
Özel Zamantı MTSK, Özel Bilgin MTSK, Özel Side MTSK, Özel Erciyes Pınar 190
MTSK, Özel Demirhan MTSK, Özel Yeni Çağrı MTSK, Özel Melikgazi Başarı
MTSK, Özel Göçmen MTSK, Özel Final MTSK, Özel Seyfettin Ünalan MTSK,
Özel Talas MTSK ve Özel Kaan MTSK tarafından Kurum kayıtlarına 13.6.2007
tarih ve sırasıyla 4042-4063 sayıyla intikal eden dilekçelerde ek süre talep
edilmiştir.
Söz konusu talep, Rekabet Kurulu’nun 20.6.2007 tarih ve 07-53/611-M sayılı
toplantısında görüşülmüş ve ek savunma sure talebinin reddine karar verilmiştir.
Tarafların üçüncü yazılı savunmaları, süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal 200
etmiştir.
4.7.2007 tarih ve 07-56/671-M sayılı Kurul kararı ile sözlü savunma toplantısının
23.8.2007 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.
23.8.2007 tarihinde yapılan sözlü savunmanın ardından Kurul, 23.8.2007
tarihinde yapılan ilk oylama sonucunda, Özel Hakan Güven MTSK, Özel Murat
Ünal MTSK, Özel Sarız MTSK, Özel Savaş MTSK, Özel Seyrani MTSK ve Özel
Yahyalı MTSK’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine,
hakkında soruşturma yapılan diğer teşebbüsler ve teşebbüs birliği hakkında 4054 210
sayılı Kanun’un 51. maddesinde belirtilen karar yeter sayısının oluşmaması
nedeniyle yine aynı maddede belirtilen yöntemin izlenmek üzere ikinci oylama
yapılmasına karar verilmiştir. Takiben, Kurul 23.8.2007 tarihinde 07-67/838- 309
sayı ile nihai kararını vermiştir. Kurul’un nihai kararı, gerekçeli karar daha sonra
tebliğ edilmek üzere 24.8.2007 tarihinde taraflara tefhim edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Soruşturma Heyetinde yer alan raportörler tarafından;
a) Özel İlke MTSK, Özel Yeni Güven MTSK, Özel Demirhan MTSK, Özel Öz 220
Güldane MTSK, Özel Final MTSK, Özel Side MTSK, Özel Gül Atak MTSK, Özel
Kaan MTSK, Özel Kocasinan MTSK, Özel Yeni Şelale MTSK, Özel Erciyes Pınar
MTSK, Özel Şahingöz MTSK, Özel Türkyar MTSK, Özel Mesut Uçan MTSK, Özel
Bilgin MTSK, Özel Akfen MTSK, Özel Büyükşehir MTSK, Özel Melikgazi Başarı
MTSK, Özel Has Usta MTSK, Özel Yeni Çağrı MTSK, Özel Zamantı MTSK, Özel
Bora MTSK, Özel Talas MTSK, Özel Meydanlar MTSK, Özel Göçmen MTSK,
Özel Mehmet Şafak MTSK ve Özel Seyfettin Ünalan MTSK’nın fiyat tespit etmek
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri tespit edilmiş
olduğundan, ilgili teşebbüslerin her birinin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
(2007/1 no’lu Tebliğ ile değişik) ikinci fıkrası uyarınca 6.864 YTL’den az olmamak 230
07-68/838-309
6
üzere 2005 yılı sonunda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %10’una kadar para
cezası ile cezalandırılmaları gerektiği,
b) Murat Ünal, Seyrani, Savaş, Hakan Güven, Yahyalı ve Sarız MTSK’ları
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal teşkil edecek faaliyetlerinin tespit
edilememesi nedeniyle haklarında açılan soruşturmanın idari para cezası
verilmesine yer olmadığı kararı ile sonuçlandırılması gerektiği,
c) İhlale yol açan eylemlerin, sürücü kurslarının bir araya geldikleri Kayseri Özel
Sürücü Kursları Dayanışma Derneği tarafından sağlanan koordinasyon sonucu
uygulandığı ve bu nedenle söz konusu Dernek’in 4054 sayılı Rekabetin 240
Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesinin (2007/1 no’lu Tebliğ ile değişik)
ikinci fıkrası uyarınca, 6.864 YTL’den az olmamak üzere 2005 yılında oluşan yıllık
gayri safi gelirinin % 10’una kadar para cezası ile cezalandırılması gerektiği,
kanaat ve sonuçlarına ulaşılmıştır.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İLGİLİ MEVZUATA İLİŞKİN BİLGİLER
Motorlu taşıtlar sürücü kursları, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu1
kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenen özel öğretim kurumlarıdır. 250
Ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda da Sürücü Kursları ile ilgili
hükümler bulunmaktadır. Özel Öğretim Kurumları Kanununa dayanılarak
hazırlanan Özel Kurslar Yönetmeliği, Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri
Tesbit ve Tahsil Yönetmeliği ve Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Yönetmeliği söz
konusu sektörü düzenleyen yasal mevzuatı oluşturmaktadır.
- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu
Sürücü adayları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde motorlu taşıt
kullanabilmek için sürücü kurslarında eğitim almak ve eğitimden sonra 260
düzenlenen sınavları başarı ile geçmek durumundadırlar.
“Sürücü belgesi alma zorunluluğu:
Madde 36 – Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler
tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar, bu Kanunda sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler
ile iki veya çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya
geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir…”
“Sürücü belgesi sınıfları:
Madde 38 – Sürücü belgeleri, kullanılacak araçların cinslerine ve gruplarına 270
göre aşağıdaki sınıflara ayrılmıştır.
"A1" Sınıfı Sürücü Belgesi,
1 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu 14.2.2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir. Bu Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu yürürlükten
kalkmıştır. 5580 sayılı Kanun kapsam, kurum açma izni, denetim ve mali hükümler konularında 625 sayılı
Kanuna paralel hükümler içermektedir.
07-68/838-309
7
Motorlu bisiklet kullanacaklara,
"A2" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Motosiklet kullanacaklara,
"B" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Otomobil, minibüs veya kamyonet kullanacaklara,
"C" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Kamyon kullanacaklara,
"D" Sınıfı Sürücü Belgesi, 280
Çekici kullanacaklara,
"E" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Otobüs kullanacaklara,
"F" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Lastik tekerlekli traktör kullanacaklara,
"G" Sınıfı Sürücü Belgesi,
İş makinesi türünden motorlu araçları kullanacaklara,
"H" Sınıfı Sürücü Belgesi,
Özel tertibatlı olarak, imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya
otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara, 290
"K" Sınıfı Sürücü Aday Belgesi,
Yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre, sürmeyi öğrenmek
isteyen sürücü adaylarına,
verilen sürücü belgeleridir.
Sürücü belgelerine ait esaslar :
Madde 39 – Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;
a) Araçları kullanma yetkisi:
1. A 1, F, G ve H sürücü belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar, 300
2. A 2 sınıfı sürücü belgesi ile A 1,
3. B sınıfı sürücü belgesi ile F,
4. C sınıfı sürücü belgesi ile B ve F,
5. D sınıfı sürücü belgesi ile C, B, ve F,
6. (Değişik: 17/10/1996 - 4199/17 md.) E sınıfı sürücü belgesi ile B, C ve
F, Sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel 310
hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler
tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun
nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak mali destek ve bu
kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri
veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim
07-68/838-309
8
kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını
kapsar. 320
Madde 3 – Bir kurumda öğretime başlayabilmek için Milli Eğitim Bakanlığından
kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili milli eğitim
müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun
görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması
uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere
Bakanlığa gönderilir.
…Kurum açma izni almadıkça, kuruma öğrenci kaydı alınamaz.
…Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler 330
dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili
makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz…
Özel öğretim kurumları ücretlerini belirlerken tamamen kendi inisiyatifleriyle değil,
Milli Eğitim Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre belirlerler. 5580 sayılı
Kanun’da bu husus şöyle düzenlenmiştir:
Madde 11- Kurumlar ve bu kurumlarda görevli personel, Bakanlığın denetim ve
gözetimi altındadır. Eğitim-öğretim ve yönetim bakımından yapılan denetimlerde,
kurumun özel yönetmeliği de dikkate alınır. 340
Madde 13 – Öğrenim ücreti ve diğer ücretler, kurumlarca, her yıl tespit edilerek
ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilan edilir.
Ücretlerin hangi esaslara göre tespit, ilan ve tahsil edileceği yönetmelikle
belirlenir.
- Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tesbit ve Tahsilat Yönetmeliği
625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa dayanılarak hazırlanan2 ve 4.6.1988
tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları 350
Öğrenci Ücretleri Tesbit ve Tahsil Yönetmeliğinde hangi esaslara göre ücretlerin
belirleneceği düzenlenmiştir.
“Ücretlerin Tespit ve Tahsiline Ait Esaslar
Ücretlerin Tespit ve Tahsili
Madde 5- (Değişik: 1.5.1990/20505 RG) Ücretler aşağıdaki esaslara göre tespit
edilir.
a) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Özel Öğretim Kurumları öğrenci ücretleri, her
yıl Mayıs ayında, kurum tarafından tespit ve basın yoluyla ilân olunur. Bu 360
2 14.2.2007 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Kanununun Geçici 1.
maddesinde, bu kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin bu
kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirtilmiştir.
07-68/838-309
9
ilânlarda; yıllık ücret tutarıyla birlikte, peşin veya süreli ödemeler ve kurumca
belirlenecek indirimler kıstaslarıyla birlikte belirtilir.
Ayrıca öğrencilerine yemek, beslenme, taşıt, pansiyon ve benzeri hizmetleri
verecek kurumlar, bu hizmetler için alacakları ücretleri de Mayıs ayı içinde tespit
ve ilân ederler.
b) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Bu Yönetmelikte belirtilenler dışında
öğrenciden bağış ve yardım da dahil olmak üzere hiçbir ad altında ücret alınmaz.
c) Süresi içinde ücret ilânı yapmayan kurumlar, bir önceki yılın ücretini alırlar.
d) İlân edilmeden öğrencilerden ücret tahsil edilemez.
e) Okullarda öğrencileri yetiştirmek, geliştirmek ve imtihanlara hazırlamak 370
maksadıyla kurs açılması ve günlük programların bitiminden sonra gündüzlü
öğrenciler için etüd saatleri düzenlenmesi halinde öğrencilerden ayrıca ücret
alınır. Okullar bu kursların ücretlerini resmî okullarda uygulanan ücrete göre
alırlar. Bu hükmün aksine davranan kurucu ve yöneticiler hakkında Kanunun 15
inci ve 47 nci maddeleri uygulanır.
f) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Kurumlarca ilânların örnekleri millî eğitim
müdürlüklerine verilir. İlânların birer örneği ilçe ve il millî eğitim müdürlüklerinde
saklanır. Bir örneği de valiliklerce toplu halde Haziran ayı içerisinde Bakanlığa
gönderilir.
g) Kurumlar ilân ettikleri ücretleri bir sonraki ilân tarihine kadar değiştiremezler. 380
Madde 6- (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Kurumlar öğrenci ücretlerini, 625 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinde ifade edilen hükümlere uygun olarak3;
a) Sağladıkları eğitim ve öğretim imkânlarına,
b) Gelişmelerine de imkân verecek yatırım ve hizmetlere,
c) Personel ve işletme giderlerine,
ç) Devlet İstatistik Enstitüsünün Nisan ayı itibarıyla ilân etmiş olduğu o ildeki yıllık
tüketici fiyat endeksine, göre tespit ve ilân ederler.
Kurumlar yapmış oldukları yatırımlara ilişkin bilgi ve belgelerini engeç nisan ayının
başında valiliğe bildirirler. Yatırımlardan kaynaklanan farklar, Devlet İstatistik 390
Enstitüsünün Nisan ayı itibarıyla ilân etmiş olduğu o ildeki yıllık tüketici fiyat
endeksinin en çok % 10'u kadar, öğrencinin bir yıllık eğitim ücretine yansıtılabilir.
Kurumlar, ücretlerini yukarıdaki esaslara göre tespit ve ilân ettiklerini yetkili
makamlara belgelendirmek zorundadırlar…
Ücretlerin Taksitlendirilmesi
Madde 8- Kurumlar yıllık ücretlerini, en az üç eşit taksitte alırlar. Ancak, isteyen
öğrenci velileri ücretleri defaten veya iki taksitte ödeyebilirler.”
- M.E.B. Özel Kurslar Yönetmeliği 400
3 625 sayılı Kanun 2.maddesi: “Özel öğretim kurumları Milli Eğitim Bakanlığının denetim ve gözetimi
altındadır. (Ek:11/7/1984-3035/2 md.) Bu kurumlar, faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için
düzenleyemezler. Ancak, Türk Milli Eğitiminin amaçları doğrultusunda eğitimin kalitesini yükseltmek,
gelişmelerine fırsat ve imkân verecek yatırımlar ve hizmetler yapmak üzere gelir sağlayabilirler”. şeklindedir.
07-68/838-309
10
22.7.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren MEB Özel Kurslar
Yönetmeliğiyle özel kursların işleyişine ilişkin esaslar düzenlenmektedir.
- Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Yönetmeliği
3.2.1987 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Motorlu Taşıt
Sürücü Kursu Yönetmeliğiyle motorlu taşıt sürücü kurslarının işleyişine ilişkin
esaslar düzenlenmektedir.
410
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41/d maddesi uyarınca sürücü adayları,
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde motorlu taşıt kullanabilmek için sürücü
kurslarında eğitim almak ve eğitimden sonra düzenlenen sınavları başarı ile
geçmek durumundadırlar. Sürücü ehliyeti almak isteyen bir kişi için, söz konusu
sürücü kurslarında eğitim alması kanunen zorunlu olduğundan, kurslar tarafından
verilen bu hizmetin herhangi bir ikamesi bulunmamaktadır. Bu nedenle ilgili ürün
pazarı, "sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri pazarı" olarak tespit
edilmiştir. 420
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Kayseri ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili
coğrafi pazar "Kayseri ili" olarak belirlenmiştir.
I.3. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR
I.3.1 Hakkında Soruşturma Yürütülen Ve Kayseri İlinde Faaliyet Gösteren
Sürücü Kursları 430
Hakkında soruşturma yürütülen ve Kayseri ilinde faaliyet gösteren sürücü kursları
şunlardır:
Özel İlke Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Yeni Güven Motorlu Taşıtlar Sürücü
Kursu, Özel Demirhan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Öz Güldane Motorlu
Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Final Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Side
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Gül Atak Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel
Kaan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Kocasinan Motorlu Taşıtlar Sürücü
Kursu, Özel Yeni Şelale Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Erciyes Pınar 440
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Şahingöz Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu,
Özel Türkyar Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Mesut Uçan Motorlu Taşıtlar
Sürücü Kursu, Özel Bilgin Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Afken Motorlu
Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Büyükşehir Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel
Melikgazi Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Has Usta Motorlu Taşıtlar Sürücü
07-68/838-309
11
Kursu, Özel Yeni Çağrı Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Zamantı Motorlu
Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Bora Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Savaş
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Talas Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel
Sarız Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Yahyalı Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu,
Özel Hakan Güven Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Seyrani Motorlu Taşıtlar 450
Sürücü Kursu, Özel Meydanlar Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Göçmen
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Mehmet Şafak Motorlu Taşıtlar Sürücü
Kursu, Özel Seyfettin Ünalan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu, Özel Murat Ünal
Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu.
I.3.2 Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği
Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği, Kayseri’de faaliyet gösteren
motorlu taşıtlar sürücü kurslarının bir araya gelerek oluşturdukları bir dernektir.
Dernek, 29 adet üyeye sahip bulunmaktadır. Dernek Tüzüğü’nde belirtildiği üzere 460
“Dernek, özel sürücü kurslarının her türlü haklarını aramak, birbirleri ile
yardımlaşmak, birlikte faaliyet yapmak, özel sürücü kurslarının sorunlarını
çözmek, demokratik ilkelerden sapmadan üyelerin sosyal ve kültürel hak ve
menfaatlerini korumak ve geliştirmek için diğer özel öğretim kurumları ile
çalışmak amacıyla kurulmuştur.”
Dernek’in Yönetim Kurulu üyeleri şu kişilerden oluşmaktadır: Ali CENK (Yönetim
Kurulu Başkanı), Ali KÖSEM, Bora DUMAN, Celal ÇAMUR ve Osman TÜLÜ.
Dernek’in Denetim Kurulu ise Münir BORAZAN, Özcan Haliki, Mehmet 470
GÖÇMEN’den oluşmaktadır.
I.4.Yapılan Tespitler ve Deliller
I.4.1 Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
1. Yapılan yerinde incelemeler sırasında Güven, Güldane, Zamantı, İlke, Türkyar,
İlk Final ve Meydanlar Sürücü Kurslarından alınan fatura örneklerinden B sınıfı
ehliyet için uygulanan ücret üzerinde anlaşmanın yapıldığı sırada 440 YTL olarak
anlaşıldığı ve ilerleyen tarihlerde bu fiyatın 650 YTL’de sabitlendiği, aynı husus E
sınıfı ehliyet için değerlendirildiğinde ise ücretin hali hazırda 900 YTL olduğu 480
görülmektedir.
2. Yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen Özel Yahyalı MTSK ve Özel
İlk Final MTSK’ya ait 30.5.2006 tarihli ücret ilan bildirim formlarında B sınıfı ehliyet
için 2006 yılı 1. dönem ücretinin 650 YTL, aynı dönemde E sınıfı ehliyet içinse 900
YTL olarak belirlendiği görülmektedir.
3. Danıştay 9. Dairesi’nin 16.1.1997 tarih, E. 1996/4654, K. 1997/177 sayılı kararı
Kayseri Vergi Mahkemesi’nin Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü lehine verdiği
12.6.1996 tarih, 1996/665 sayılı kararının, bir sürücü kursu sahipleri tarafından 490
temyiz edilmesi ile ilgilidir. Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü sürücü kursunun ilgili
07-68/838-309
12
dönemde beyan ettiği azami hizmet bedeli altında kurs ücreti uyguladığını, buna
göre gelir beyanında bulunduğunu tespit etmiş ve re’sen azami bedeller üzerinden
matrah takdir ederek, mükellef sürücü kursuna vergi borcu çıkarmıştır.
Karar’ın soruşturma konusu açısından önem taşıyan yönü ise özel sürücü
kurslarınca ilan edilen bedellerin azami oldukları, bu bedeller üzerinden indirim
yapılabileceğidir. Danıştay 9. Dairesi’nin mezkur kararında:
“Olayda 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve bu kanun uyarınca 500
yayımlanan Özel Öğretim Kurumları Öğrenci ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliğine göre yükümlü kurs işletmeciliği tarafından önceden tespit ve
ilan edilen kurs ücretleri altında bir ücretle sözleşme yapıldığı ve bu
sözleşmede gösterilen ücret esas alınarak fatura kesilip buna göre hasılat
kaydı yapıldığı,…. anlaşılmıştır.
Gerek 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununda gerekse bu Kanun
uyarınca yayımlanan yönetmelikte, kurs işletmesi tarafından önceden tespit
ve ilan edilen kurs ücreti altında ücret alınamayacağı yolunda herhangi bir
hüküm bulunmadığı …” 510
ifadelerine yer verilmiştir.
4. 18.5.2006 tarihli Dernek Toplantı Tutanağı’nda, söz konusu tarihte toplanıldığı
ve 31.05.2006 tarihinde yayınlanacak ücretlere ilişkin karar alındığı görülmektedir.
Toplantıya katılan üyelerce imza edilen karar metninden B sınıfı için ücretin ilk
dönem için 650 YTL, E sınıfı içinse 900 YTL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu tutanakta Side MTSK, Erciyes Pınar MTSK, Gül Atak MTSK, Zamantı
MTSK, Türkyar MTSK, Mesut Uçan MTSK ve İlke MTSK yetkililerinin imzaları
bulunmaktadır. 520
5. TC. Kayseri Valiliği İl Dernekler Müdürlüğü tarafından Kayseri Sürücü Kursları
Dayanışma Derneği’ne gönderilen yazıda, Dernek’in kuruluş bildirimi ve belgeleri
ile tüzüğünün 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 60. maddesi gereğince
incelendiği ve Dernekler Mevzuatına uygun bulunduğu belirtilmiştir.
Yazının ekinde yer alan ve Dernek yetkilileri tarafından hazırlanmış olan protokol
metninde, Dernek tarafından belirlenen ücretlerin kurslar tarafından mutlaka
uygulanması gerektiği, denetiminin yapılacağı, anlaşmaya uyulmadığının tespiti
halinde her biri 5000 YTL olmak üzere 5 adet senedin Dernek Yönetim Kurulu’na 530
verileceği ve söz konusu anlaşmaya kursların ilçelerdeki şubelerinin de dâhil
olduğu açıkça hükme bağlanmıştır.
6. 11.7.2006 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantısında Dernek Yönetim Kurulu
ve Denetim Kurulu üyeleri seçilmiştir. Aynı toplantıda ayrıca, ilan edilen liste
fiyatlarına uygunluğun devam etmesi ve bu konuda gerekli hassasiyetin
gösterilmesi karara bağlanmıştır.
07-68/838-309
13
7. Kayseri Sürücü Kursları Dayanışma Derneği Başkanı Ali CENK’ ten alınan
listede Dernek’e üye olan 29 adet sürücü kursunun isim ve bilgileri bulunmaktadır. 540
8. Yerinde incelemeler sırasında elde edilen Dernek Yönetim Kurulu tarafından
bastırılmış olan fiyat listesinde, B sınıfı ehliyet ücretinin 650 YTL, E sınıfı ehliyet
ücretinin 900 YTL olduğu belirtilmiş ve ayrıca bu fiyatların altında ücret alan
kurslar hakkında yasal işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
9. Soruşturma safhasında yerinde inceleme yapılan Murat Ünal MTSK’ya ait
fatura örnekleri ile Seyrani, Murat Ünal ve Mehmet Şafak MTSK’lara ait ücret
ilanları elde edilmiştir. Murat Ünal MTSK’ya ait fatura tutarları anlaşma fiyatından
daha düşük miktarda kesilmiştir. Yine Murat Ünal ve Seyrani MTSK’lar tarafından 550
ayrı ayrı verilen gazete ilanlarında ücretler B ve E grubu için anlaşma fiyatından
daha düşük tutarlarda belirlenmiştir. Mehmet Şafak MTSK tarafından verilen ilan
ise anlaşma fiyatı ile uyumludur.
I.4.2. İfade Tutanakları
I.4.2.1 M.E.B. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Raportörlerin Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde Özel Eğitim Kurumları’ndan
Sorumlu Şube Müdürü ile 08.09.2006 tarihinde yaptıkları görüşmede yetkili 560
tarafından Bakanlığın ilgili mevzuatı uyarınca her yılın Mayıs ayı içerisinde özel
sürücü kurslarının uygulayabileceği azami ücretlerin onaylandığı, söz konusu
ücretlerin altında bedeller ile özel sürücü kurslarının birbirlerinden farklı hizmet
vermesinin mümkün olduğu ifade edilmiştir.
Kayseri’de bulunan özel sürücü kurslarının aralarında bir anlaşma yaptıkları ve
kurdukları dernek aracılığıyla bunu devam ettirdikleri bilgisinin kendilerine
ulaştığını belirten yetkili, mevzuata uygun hareket etmeleri konusunda uyarıda
bulunduklarını ifade etmiştir.
570
I.4.2.2 Dernek ve M.T.S.K Yetkilileri ile Yapılan Görüşmeler
1. Raportörlerce Kayseri Sürücü Kursları Dayanışma Derneği (Dernek) Başkanı
ile 7.9.2006 tarihinde yapılan görüşmede hâlihazırda anlaşma fiyatlarına her
sürücü kursunun uymakta olduğu ve bu durumdan memnun olunduğu ifade
edilmiştir. Dernek’e Kayseri merkezdeki bütün sürücü kurslarının üye olduğunu
belirten Dernek Başkanı anlaşmaya uyulması ve devamlılığın sağlanabilmesi için
herkesin sorumluluğunun bilincinde olması gerektiği ve başlangıçta anlaşmaya
uyulması hususunda her sürücü kursu tarafından Dernek’e senetler verildiği dile
getirilmiştir. Denetimlerini kendilerinin yaptıklarını belirten Başkan yaptıkları 580
denetimlerle bu konuda çaba sarf ettiklerini ifade etmiştir.
2. Zamantı Sürücü Kursu Ltd. Şti. Müdürü ile yapılan görüşmede anlaşma
sonrasında B sınıfı için ücretin önce 440 YTL’ye, halihazırda ise 650 YTL’ye
çıktığı; bu fiyatların gazetede ilan edildiği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne
07-68/838-309
14
onaylatıldığı belirtilmiştir. Bazı müşterilerin bu fiyatın yüksek olduğu şeklinde
şikâyette bulunmaları durumunda kendilerine bu fiyatın sabit olduğu ve tüm
sürücü kurslarında aynı ücretin uygulandığının söylendiğini ifade eden yetkili
tarafından halihazırda anlaşma fiyatlarına sürücü kurslarının uymakta olduğunu
ve bu durumdan memnun olduklarını dile getirilmiştir. Denetimi sağlamak için 590
genellikle Dernek’in kurslara adaylar göndermekte ve düşük ücretle pazarlık
yaptırmakta olduğunu belirten kurs müdürü sürücü kursları olarak birbirlerini bu
yolla denetlediklerini ve hali hazırda anlaşmanın başarılı bir şekilde yürütüldüğünü
söylemiştir.
3. Güldane MTSK Müdürü ile 7.9.2006 tarihinde yapılan görüşmede sürücü
kurslarının Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği olarak toplandığı ve
anlaştıkları; halihazırda B sınıfı ehliyet için 650 YTL ücret alındığı ve fiyattaki
yükselmenin yanı sıra taksit sayılarında da artış olduğu ifade edilmiştir. Anlaşma
öncesinde karlarının çok düşük olduğunu belirten yetkili tarafından anlaşma 600
fiyatlarına her sürücü kursunun uyduğu ve bu durumdan memnun olunduğu dile
getirilmiştir. Denetimlerini kendilerinin yaptıklarını ifade eden yetkili fiyat birliği
sağlanması sonrasında kârlar arttığı için hizmetlerinin kalitesinin arttığını
belirtmiştir.
4. Raportörlerin Meydan Sürücü Kursu Ltd. Şti. Müdürü ile yaptıkları görüşmede,
anılan şahıs tarafından geçmiş yıllarda da bazı anlaşmalar yapıldığı ancak bu
anlaşmaların yaklaşık bir ay içerisinde bozulduğu; geçen senelerde sürücü
kurslarının ekonomik durumunun aşırı şekilde bozulması nedeniyle tekrar
anlaşma ihtiyacı duyulduğu belirtilmiş, yapılan yeni anlaşmanın sağlıklı bir şekilde 610
yürütülebilmesinin nedenlerinin ise denetlemenin iyi bir şekilde yapılabilmesinin
yanı sıra sürücü kurslarının içerisinde bulunduğu kötü ekonomik durum olduğu
ifade edilmiştir. Ayrıca, anlaşmadan memnun olunduğu dile getirilmiştir.
5. Türkyar Sürücü Kursu Ltd. Şti. Kurucusu ile 7.9.2006 tarihinde yapılan
görüşmede fiyat birliğinin iyi durumda olan kursların kalitesini artırdığı, bunun
nedeninin müşterilerin fiyat aynı olduğu için daha büyük kapasiteli kurslara
yönelmelerinin olduğu belirtilmiş, bu nedenle standardı düşük olan sürücü
kurslarının anlaşmayı bozma ihtimalinin arttığı ifade edilmiştir. Ancak sürücü
kurslarından Dernek bünyesinde alınan senetlerin anlaşmadan dönülmemesi için 620
önemli bir güvence olduğunu belirten yetkili tarafından halihazırda anlaşma
fiyatlarına her sürücü kursunun uymakta olduğu ve bu durumdan memnun
olunduğu ifade edilmiştir. Görüşmede ayrıca denetimlerin sürücü kurslarının
kendileri tarafından yapıldığı ve fiyat birliği sağlanması sonrasında kalite arttığı
için hizmetin niteliğinin de arttığı dile getirilmiştir.
6. İlk Final Sürücü Kursu Ltd. Şti. Kurucusu ile yapılan görüşmede anlaşma
öncesinde kârların çok düşük olduğu; anlaşma fiyatlarına her sürücü kursunun
uyduğu ve bu durumdan memnun olunduğu dile getirilmiştir. Görüşmede ayrıca,
anlaşmayı sürdürebilmelerinin temelinin güvene dayandığı ve denetimlerin de 630
kendilerince yapıldığı ifade edilmiştir.
07-68/838-309
15
7. Güven Sürücü Kursu Ltd. Şti. Müdürü ile yapılan görüşmede merkezde bulunan
sürücü kursları olarak Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği adı
altında toplanıldığı; Dernek henüz kuruluş aşamasında iken sürücü kursları olarak
daha önceden yaşanan haksız rekabeti ortadan kaldırmak, fiyatları beraberce
yükseltebilmek ve bu şekilde hizmet kalitesini artırmak amacıyla anlaşma yapıldığı
belirtilmiş, anlaşmadan sonra Dernek’in kurulduğu ve Dernek Yönetim Kurulu’nun
anlaşılan fiyatları bütün üyelere yolladığı ifade edilmiştir. Fiyatlarda tabi olarak
anlaşmadan sonra büyük bir yükseliş olduğunu belirten yetkili tarafından sürücü 640
kursları olarak aralarında yapılan konuşmalarda da kurs ücretleri yükselince biraz
müşteri kaybedilebileceği, ancak yükselen fiyatlar sayesinde karların artacağının
anlaşıldığı ifade edilmiştir. Görüşmede ayrıca; önemli olanın anlaşmaya
uyulmasını denetleyebilmek olduğu, bunun için de kendi kendilerini denetleme
yöntemini geliştirdikleri ifade edilmiştir. Bu amaçla örneğin bir öğrenciye nakit para
verilerek başka bir sürücü kursuna gidip pazarlık yaparak ücreti düşürmesini
istendiği ve bu şekilde karşılıklı denetimler sonucunda anlaşmaya şu ana kadar
herkesin uyduğunun bilindiği belirtilmiştir. Yetkili ayrıca bir başka denetim yolu
olarak kursa başlayıp daha sonra kayıt sildiren sürücü adaylarının isimlerinin
Dernek’e bildirildiğini, Dernek’in de bu kişilerin anlaşma fiyatından daha düşük 650
bedellerle başka kurslara kayıt yaptırıp yaptırmadığını takibe aldığını ve
kendilerine gerekli açıklamayı yaptığını ifade etmiştir. Yetkili tarafından son olarak
herkesin anlaşmaya uyması ve yapılan karşılıklı denetimler neticesinde Kayseri
merkezdeki rekabetin tamamen ortadan kaldırıldığı ifade edilmiştir.
8. Murat Ünal MTSK şirket kurucusu ile yapılan görüşmede Dernek’e üye
olunmadığı ve daha düşük ücretten kayıt yapıldığı için Dernek’le aralarının
açıldığı belirtilmiş, Dernek’in kendilerini Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne
şikâyet ettikleri ancak herhangi bir sonuç alamadıkları ifade edilmiştir. Seyrani,
Savaş MTSK’lar ve kendilerinin Kayseri merkezdeki kursların aşağısında fiyat 660
vermekte olduklarını belirten yetkili tarafından gelir seviyesinin Kayseri’den daha
düşük olması nedeniyle Kayseri merkez ile aynı fiyatın uygulanamayacağı dile
getirilmiştir.
9. Seyfettin ÜNALAN MTSK şirket kurucusu ile 18.10.2006 tarihinde yapılan
görüşmede kurslarının 2006 yılı 8. ayında faaliyet göstermeye başladığı, kurs
ücretini belirlerken diğer kursların uyguladığı ücretler üzerinden ilan edildiği ve
onaylatıldığı, bunun nedeninin ise daha düşük ücretlerle kayıt yapılması halinde
sürücü kurslarında kalitenin kalmayacağı ve yetersiz eğitim alan kişilerin trafiğe
çıkacağı düşüncesinin olduğu ifade edilmiştir. Yetkili tarafından ayrıca, aslında bu 670
anlaşılan ücretlerin büyük kapasiteli kursların lehine olduğu belirtilmiş ve kendileri
gibi yeni açılanlar için bir dezavantaj olduğu ifade edilmiştir. Yetkili tarafından,
diğer sürücü kursları gibi Dernek’e herhangi bir senet verilmediği dile getirilmiştir.
10. Mehmet ŞAFAK MTSK Kurucusu ile yapılan görüşmede kurslarının
11.09.2006 tarihinde faaliyet göstermeye başladığı; kurs ücreti belirlenirken diğer
kursların uyguladığı ücretler üzerinden ilan edildiği ve onaylatıldığı belirtilmiştir.
İlan verilirken kendilerinin mevzuata ilişkin bir araştırma yapmadıklarını dile
getiren yetkili tarafından, Dernek yönetiminden kendilerine verilen bilgiler
07-68/838-309
16
doğrultusunda aradaki birliği bozmamak için aynı ücret tarifesini uyguladıkları 680
ifade edilmiştir. Ayrıca farklı kurs ücreti uygulayabileceklerinden haberlerinin
olmadığını belirten yetkili Derneğe üye olduklarını, ancak diğer üyelerin yaptığı
gibi Derneğe senet vermediklerini dile getirmiştir.
I.5 SAVUNMALAR
I.5.1 Dernek Tarafından Yapılan Savunma
Savunmada özetle Derneğin ücretleri birlikte belirleyerek amacının haksız rekabet
etmek ve bu suretle tüketicileri zarara uğratmak olmadığı ifade edilmiş olup
Derneğin böyle bir yetkisinin de bulunmadığı belirtilmiştir. 690
Savunmada belirtilen diğer bir husus da sürücü kursu ücretlerinin 625 sayılı
Kanun ve ilgili Yönetmelik uyarınca belirlendiği ve Derneğin ücretlerin tespit
sürecine hiçbir şekilde katılmadığıdır.
Savunmada, ilan edilen kurs ücretlerinden indirim yapılmasının mevzuatın ihlali
demek olduğu, bu fiyatların üstünde fiyat belirlemenin ise Milli Eğitim
Müdürlüğü’ne bilgi vermek şartı ile serbest olduğu ifade edilmiştir.
I.5.2 İlke, Zamantı, Gül Atak, Bilgin, Şahingöz, Demirhan, Kaan, Yeni Çağrı, 700
Erciyes Pınar, Meydanlar, Final, Kocasinan, Ak-Fen, Seyfettin Ünalan,
Büyükşehir, Öz Güldane, Yeni Güven, Bora, Mesut Uçan, Göçmen, Mehmet
Şafak, Side, Has Usta, Talas, Türkyar Motorlu Taşıtlar Sürücü Kurslarının
Savunmaları
1. Dernek’in Amacının Rekabeti Kısıtlamak Olmadığı
Derneğin kurulma amacının sürücü kurslarının bir araya gelip kurs ücretlerini
birlikte belirleyerek tüketicileri zarara uğratmak olmadığı, esasında derneğin böyle
bir yetkisinin de bulunmadığı ifade edilmiştir. Derneğin kurulma amacının mesleki
dayanışmayı sağlayıp sektör sorunlarını ortak bir şekilde ortaya koymak ve çözüm 710
aramak olduğu ifade edilmiştir.
2. İlgili Mevzuat Uyarınca Ücretlerin Belirlendiği ve Kurs Ücretlerinde İndirim
Yapmanın Mümkün Olmadığı
Sürücü kurslarının ücretlerini, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve bu
Kanun’a dayanılarak çıkarılan Özel Öğretim Kurumlarının Öğrenci Ücretleri Tespit
ve Tahsil Yönetmeliği hükümlerine bağlı olarak belirledikleri ve ilan edilen
ücretlerin altında kursiyer kaydı yapmanın anılan yasa ve yönetmelik gereği yasak
olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı müfettişlerinin yaptıkları 720
denetimlerde ilan edilen ücretlerden daha düşük bir ücretle kayıt yapan sürücü
kurslarını uyardıkları ve ilan edilen ücretle kesilen faturalar arasında fark
olmamasını istedikleri belirtilmiştir.
07-68/838-309
17
3. Sürücü kursları arasında fiyat birliğinin olmadığı ve farklı fiyatlarda
kursiyer kaydı yapıldığı
Bazı sürücü kursları ilan edilen ücretlerden daha düşük bir ücretle kayıt
yaptıklarını belirtip bunlara ilişkin fatura örneklerini yollamışlardır.
730
4. Ücret İlanlarının Maliyetleri Düşürmek İçin Beraber Verildiği
Savunmalarda sürücü kursları ilgili mevzuat gereği bir sonraki yıl uygulayacağı
ücretlerini gazetelerde ilan etmek zorunda olduklarından, bu ilanların büyük mali
külfet getirmesi nedeniyle diğer sürücü kursları ile beraber verildiği hususlarına
yer verilmiştir.
5. Soruşturma tebligatında yer almasına rağmen bazı sürücü kurslarında
öninceleme yapılmadığı iddiası
740
Soruşturma tebligatı gönderilen sürücü kurslarından bazıları kendileri hakkında
herhangi bir ön inceleme yapılmadığından dolayı soruşturma açılamayacağını
belirtmişlerdir.
I.5.3 Hakan Güven Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu Savunması
Tomarza ilçesinde faaliyet gösteren Hakan Güven MTSK, savunmasında özetle
sürücü kurslarının gazete ilanlarını birlikte yapmalarının amacının sadece
maliyetleri düşürmek olduğu ve uygulamada her kursun fiyatlarını kendisinin
belirlediği ifade edilmiştir. Hakan Güven MTSK’nın anılan Dernekle herhangi bir
bağlantısının olmadığı, derneğe üye olmadığı ve toplantılara katılmadığı ifade 750
edilmiştir. Savunmada ayrıca her yıl Kayseri merkezden kendilerine ucuz
fiyatlardan dolayı öğrenci geldiği ve bu durumun defterlerin incelenmesinden
ortaya çıkacağı hususuna yer verilmiştir.
Savunma ekinde Derneğin ilan ettiği anlaşma fiyatından daha düşük bedellerle
kursiyer kabul edildiğini gösteren fatura örnekleri bulunmaktadır.
I.5.4 Seyrani, Savaş ve Murat Ünal MTSK Savunmaları
Develi ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüsler savunmalarında özetle Kayseri
Sürücü Kursları Dayanışma Derneği’ne üye olmadıklarını ve Dernek toplantılarına 760
katılmadıklarını, dolayısıyla açılan soruşturma ile herhangi bir ilgilerinin olmadığını
belirtmişlerdir.
Savunma eklerinde adı geçen MTSK’ların Derneğin ilan ettiği anlaşma fiyatından
daha düşük bedellerle kursiyer kabul ettiklerini gösteren fatura örnekleri
bulunmaktadır.
07-68/838-309
18
I.5.5 Sarız MTSK Savunması 770
Sarız ilçesinde faaliyet gösteren Sarız MTSK savunmasında özetle kurslarının
Kayseri’ye 130 km uzaklıkta olduğu ve anılan Dernek’in üyesi olmadığı, Dernek
tarafından organize edilen hiçbir toplantıya katılmadıkları hususlarına yer
verilmiştir. Kurs ücretlerini 625 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan
Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliği göz önüne
alınarak belirledikleri ifade edilmiştir. Ayrıca Milli Eğitim Müdürlüğü’nün her yıl
toplantı yaparak ücretleri Bankalıkça belirlenen “sürücü adayı eğitim asgari
maliyetleri”nin altına inilmemesi hususunda uyardığı belirtilmiştir.
780
I.6. DEĞERLENDİRME
Şikâyetin konusunu, Kayseri ilinde faaliyet gösteren özel sürücü kurslarının
kurdukları dernek vasıtasıyla kurs ücretlerini birlikte belirleyerek 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiası oluşturmaktadır. Bu
çerçevede önaraştırma sürecinde edinilen bilgi ve belgeler 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesinin: “Belirli bir mal veya hizmet piyasasından doğrudan veya dolaylı
olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır” şeklindeki birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin “Mal veya 790
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile
her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ni yasaklayan (a) bendinde
yer alan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilecektir.
I.6.1. İlgili Mevzuat Uyarınca Motorlu Taşıt Sürücü Kurslarının Fiyat İlanı
Motorlu Taşıt Sürücü Kursları 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenmektedir. Bu Kanun’un 31.
maddesi, özel öğretim kurumlarının ücretlerinin her yıl Mayıs ayında ilan
edileceğini, ücretlerin hangi esaslara göre tespit, tayin ve ilan edileceğinin 800
yönetmelikle belirleneceğini öngörmektedir. 4.6.1988 tarihinde Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve
Tahsil Yönetmeliğinde Özel Öğretim kurumlarında öğrenci ücretlerinin her yıl
Mayıs ayında, kurum tarafından tespit ve basın yoluyla ilan edileceği, süresi
içinde ücret ilanı yapmayan kurumların bir önceki yılın ücretini alacakları, ilan
edilmeden öğrenciden ücret alınamayacağı düzenlenmiştir.
İfade tutanaklarında da yer aldığı üzere, gerek Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileriyle
yapılan görüşmelerde, gerekse sürücü kursları sahipleriyle yapılan görüşmelerde
sürücü kurslarının Mayıs ayında dörder aylık dönemler halinde ilan ettikleri 810
ücretlerin tavan ücretler olduğu, bu fiyatların üzerine çıkılmasının mümkün
olmadığı ancak altına inilmesinin mümkün olduğu ifade edilmiştir.
07-68/838-309
19
Nitekim Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri sürücü kurslarında yaptıkları rutin
denetimlerde kursların işleyişleriyle ilgili denetimlerin yanı sıra, ilan edilen
fiyatların üzerine çıkılıp çıkılmadığını da denetlemektedir.
I.6.2. Teşebbüsler Arasında Bir Anlaşmanın Varlığı
Kararın “Tespitler” kısmında da belirtildiği üzere, Kayseri ilinde sürücü adaylarına 820
yönelik özel öğretim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren sürücü kursları
aralarında anlaşarak verilen hizmetin fiyatını belirlemişlerdir (özellikle I.4.1.4 sıra
sayılı Tespit). Yapılan yerinde incelemeler sırasında tutulan tutanaklarda ilgili kurs
yetkilileri tarafından verilen ifadeler bu durumu açıkça göstermektedir. Anlaşma
yapıldığına ilişkin bazı açıklamalar şunlardır:
“Şu anda anlaşma fiyatlarına sürücü kursları uymaktadır ve bu durumdan
memnunuz. … Hali hazırda anlaşma başarılı bir şekilde yürütülmektedir.”
(I.4.2.2.2 sıra sayılı Tespit)
830
“Geçmiş yıllarda da bazı anlaşmalar yapmıştık ancak bu anlaşmalar yaklaşık bir
ay içerisinde bozulmuştu. Geçen senelerde sürücü kurslarının ekonomik
durumunun aşırı şekilde bozulması nedeniyle tekrar anlaşma ihtiyacı duyduk.
Yedi ay kadar önce yaptığımız bu anlaşmanın sağlıklı bir şekilde
yürütülebilmesinin nedenleri ise denetlemenin iyi bir şekilde yapılabilmesinin yanı
sıra sürücü kurslarının içerisinde bulunduğu kötü ekonomik durumdur. Şu an hem
hizmet kalitesinin artması hem de kârlı bir şekilde çalışabilmemiz nedeniyle
anlaşmadan memnunuz.” (I.4.2.2.4 sıra sayılı Tespit)
“Diyebilirim ki herkesin anlaşmaya uyması ve yaptığımız karşılıklı denetimler 840
neticesinde Kayseri merkezdeki rekabeti tamamen ortadan kaldırdık.” (I.4.2.2.7
sıra sayılı Tespit)
Ayrıca, 18.5.2006 tarihli Dernek Toplantısı Tutanağı’nda, teşebbüs yetkililerinin bu
tarihte toplandığı ve 31.5.2006 tarihinde yayınlanacak ücretlere ilişkin karar aldığı
görülmektedir. Toplantıya katılan üyelerce imza edilen karar metninden B sınıfı
için ücretin ilk dönem için 650 YTL, E sınıfı içinse 900 YTL olarak belirlendiği
anlaşılmaktadır. (I.4.1.4 sıra sayılı Tespit)
Kayseri ilindeki sürücü kurslarının anlaşarak verilen hizmet fiyatını birlikte 850
belirledikleri ve yapılan bu anlaşmayı yürürlüğe koyarak uyguladıkları hususu
herhangi bir şüpheye yer bırakmayacak derecede açıktır.
I.6.3. Derneğin Fiyat Denetim Faaliyetleri
Sürücü kursu yetkilileri ile yapılan görüşmelerde elde edilen bilgilere göre Dernek
ilan edilen fiyatlara uyulmasını sağlamak için üyelerine müşteri göndererek fiyat
sorma yoluna gitmektedir. Yapılan denetimlerde düşük ücretle kayıt yapan kurs
tespit edilirse bu kurs Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ve Emniyet Müdürlüğü’ne şikâyet
edilerek denetlenmesi sağlanmaktadır. 860
07-68/838-309
20
Bu duruma ilişkin açıklamalar “tespitler” bölümünde yer verilen tutanaklarda
bulunmaktadır.
“Denetimi sağlamak için genellikle Dernek kurslara adaylar göndermekte ve
düşük ücretle pazarlık yaptırmaktalar. Biz sürücü kursları da birbirimizi bu yolla
denetliyoruz. Hali hazırda anlaşma başarılı bir şekilde yürütülmektedir.” (I.4.2.2.2
sıra sayılı Tespit)
“Anlaşmaya uyulması ve devamlılığın sağlanabilmesi için herkesin 870
sorumluluğunun bilincinde olması gerekiyor. Başlangıçta anlaşmaya uyulması
hususunda her sürücü kursu tarafından Dernek’e senetler verildi. Denetimimizi
kendimiz yapıyoruz. Anlaşmanın devamlılığın sağlanması güvene dayanmaktadır.
Yaptığımız denetimlerle bu konuda çaba sarf ediyoruz.” (I.4.2.2.1 sıra sayılı
Tespit)
“Esasen önemli olan anlaşmaya uyulmasını denetleyebilmek. Bunun için de kendi
kendimizi denetleme yöntemini geliştirdik. Mesela biz bir öğrenciye nakit para
veriyoruz başka bir sürücü kursuna gidip pazarlık yaparak ücreti düşürmesini
istiyoruz. Bu şekilde karşılıklı denetimler sonucunda anlaşmaya şu ana kadar 880
herkesin uyduğunu biliyoruz. Belirttiğim gibi Dernek yalnızca Kayseri merkezde
faaliyet gösteren sürücü kurslarınca kuruldu. İlçelerdeki sürücü kursları
anlaşmaya katılmadıkları için daha düşük ücret kabul ediyorlar. Ancak Dernek
yönetimi onları da anlaşmaya dâhil etmek için çaba sarf ediyor. Denetim için
yaptığımız başka bir uygulama da şudur. Kursa başlayıp daha sonra kayıt sildiren
sürücü adaylarının isimlerini Dernek’e bildiriyoruz. Dernek de bu kişilerin anlaşma
fiyatından daha düşük bedellerle başka kurslara kayıt yaptırıp yaptırmadığını
takibe alıyor ve bizlere gerekli açıklamayı yapıyor.” (I.4.2.2.7 sıra sayılı Tespit)
Bunun yanı sıra Dernek, anlaşmaya uyulmasının devamlılığını sağlamak 890
amacıyla, üyesi olan teşebbüslerden, anlaşmadan dönülmemesi taahhüdü
karşısında senetler almıştır. Bu durum da ifade tutanaklarından açıkça
anlaşılmaktadır:
“Fiyat birliği iyi durumda olan kursların kalitesini artırdı. Çünkü müşteriler fiyat aynı
olduğu için daha büyük kapasiteli kurslara yöneldiler. Bu nedenle standardı düşük
olan sürücü kurslarının anlaşmayı bozma ihtimali artmaktadır. Ancak sürücü
kurslarından Dernek bünyesinde alınan senetler anlaşmadan dönülmemesi için
önemli bir güvencedir.” (I.4.2.2.5 sıra sayılı Tespit)
900
“Anlaşmaya uyulması ve devamlılığın sağlanabilmesi için herkesin
sorumluluğunun bilincinde olması gerekiyor. Başlangıçta anlaşmaya uyulması
hususunda her sürücü kursu tarafından Dernek’e senetler verildi. Denetimimizi
kendimiz yapıyoruz. Anlaşmanın devamlılığın sağlanması güvene dayanmaktadır.
Yaptığımız denetimlerle bu konuda çaba sarf ediyoruz.” (I.4.2.2.1 sıra sayılı
Tespit)
07-68/838-309
21
Anlaşmaya uyulmasının denetimi amacıyla uygulanan diğer bir yöntem ise
“Tespitler” kısmında yer alan “I.4.2.2.7” sıra sayılı tutanakta ifade edilmiştir:
910
“Denetim için yaptığımız başka bir uygulama da şudur. Kursa başlayıp daha sonra
kayıt sildiren sürücü adaylarının isimlerini Dernek’e bildiriyoruz. Dernek de bu
kişilerin anlaşma fiyatından daha düşük bedellerle başka kurslara kayıt yaptırıp
yaptırmadığını takibe alıyor ve bizlere gerekli açıklamayı yapıyor.”
Yukarıdaki ifadelerden de anlaşılacağı üzere Dernek, üyelerin ilan edilen ücretlere
uymalarını sağlamak adına birçok denetim mekanizmaları oluşturmuş ve
anlaşmaya uyulmasının devamının sağlanması hususunda çok önemli bir rol
oynamıştır.
920
I.6.4. İlan Edilen Fiyatlarda Paralellik
Sürücü kursları her yıl Mayıs ayında gazetelere ilan vermek suretiyle gelecek yıla
kadar uygulayacakları ücretleri belirlemektedirler. Uygulamada kurslar tek tek ilan
vermek yerine maliyet avantajı sağladığı gerekçesi ile ortak ilan vermektedirler.
Bu durum ise teşebbüsler arası koordinasyonu kolaylaştırıcı bir etki
doğurmaktadır. Her ne kadar ücret ilanları zorunlu olduğundan dolayı kurslar
birbirlerinin fiyatları hakkında bilgi sahibi olsalar da maliyet yapıları ve öğrenci
kapasiteleri birbirinden farklı olan teşebbüslerin aynı ücretleri ilan etmesi fiyat
birliğini sağlamaya yönelik uygulamalar olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca göz 930
önüne alınması gereken bir diğer husus da sektördeki şeffaflığın ücret
ilanlarından sonra gerçekleşmesidir. Sürücü kursları ise ücret ilanları henüz
yapılmadan bir araya gelmekte ve birbirlerinin fiyatlarından haberdar
olmaktadırlar. Bu bağlamda şeffaflık sektörün doğası gereği değil, teşebbüsler
tarafından oluşturulan yapay yollarla sağlanmaktadır.
Sürücü Kursları yerel gazetelere ortak ilanlar vererek ücretlerde paralellik
sağlamışlardır. Kayseri’de faaliyet gösteren sürücü kursları 3 grup halinde yerel
gazetelere ücret ilanı vermişlerdir. İlk grup Kocasinan ilçesinde yer alan sürücü
kurslarından, ikinci grup Melikgazi ilçesinde yer alan sürücü kurslarından ve 940
üçüncü grup ise Kayseri ili çevre ilçelerinde yer alan sürücü kurslarından
oluşmaktadır.
Gazetelere verilen ilanlar 1 yıllık bir süreyi kapsamakta olup, 1 yıl üç döneme
ayrılmıştır. Enflasyon oranına bağlı olarak artırılan ikinci ve üçüncü dönem ücret
ilanları da Mayıs ayında yapılmaktadır. “1.4.1.2” sıra saylı tespitte yer verildiği
üzere yerel medyada yer alan ücret ilanlarında ilk dönem ücretleri; B sınıfı ehliyet
için 650 YTL ve E sınıfı ehliyet için 900 YTL olacak şekilde belirlenmiştir.
I.6.5. Fiyat Birliği Kararının Uygulanması ve İlgili Pazardaki Etkisi 950
Rekabet Hukuku açısından fiyat tespitine ve pazar paylaşımına yönelik
anlaşmalar en ciddi rekabete aykırılık halleri arasında değerlendirilmiş ve çok açık
bir biçimde yasaklanmıştır. Bir anlaşmada, rekabeti sınırlama amacı açıksa,
07-68/838-309
22
anlaşmanın kendisi veya en azından rekabeti bozucu hükümleri, “per se” rekabet
ihlali olarak değerlendirilmektedir. Bu durumda anlaşmanın rekabet üzerindeki
etkilerinin incelenmesine gerek yoktur.
Her ne kadar rekabet hukuku bağlamında bir anlaşmanın varlığının ispatlanması
halinde bu anlaşmanın varlığı rekabet ihlali olarak yeterli görülse dahi teşebbüsler 960
arasında geçekleştirilen anlaşmanın uygulanıp uygulanmadığı ve ne kadar süre
ile uygulandığı ihlalin ağırlığını tespit etmek bakımından önem taşımaktadır.
Tespitler bölümünde yer verilen belgelerden de anlaşılacağı gibi Dernek
bünyesinde bir araya gelen teşebbüsler 2006 yılı başında anlaşmaya varmışlardır
ve bu anlaşma Mayıs ayında yeni ücret ilanlarının yapılmasından sonra da devam
etmiştir.
2006 yılı başında yapılan toplantılarda alınan fiyatlarda indirim yapmamaya ilişkin
kararlar doğrultusunda ve Dernek’in denetimleri sonucu istenen fiyat birliğine
ulaşıldığı anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle teşebbüsler arasında yapılan fiyat tespit 970
anlaşması etkin bir şekilde uygulanmış ve ilgili pazarda etkili olmuştur.
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
J.1 Savunmaların Değerlendirilmesi
J.1.1 Sürücü Kursları Savunmalarının Değerlendirilmesi
1. Dernek’in Amacının Rekabeti Kısıtlamak Olmadığı İddiası
Yapılan savunmalarda Dernek’in rekabeti kısıtlama amacıyla kurulmadığı ve
bunun Dernek Tüzüğü incelendiğinde de görüleceği ileri sürülmüştür. Rekabet
Kurumu tarafından yürütülen soruşturmalarda teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin 980
hangi amaçlarla kuruldukları önem taşımamaktadır. Yapılan değerlendirmelerde
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin eylemleri göz önüne alınmakta ve rekabet ihlali
olarak değerlendirilen fiiller hakkında çeşitli yaptırımlar öngörülmektedir. Bu
bağlamda Derneğin rekabeti kısıtlama amacıyla kurulmamış olması, hakkında
soruşturma açılmasına ve çeşitli yaptırımlar öngörülmesine engel değildir. Yapılan
yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelerde açıkça görüldüğü üzere
Dernek, sürücü kurslarının anlaşma fiyatına uymaları konusunda uyarmış ve
denetleme yapmıştır. Bu husus 13, 14 ve 15 sıra sayılı tespitler bölümünde yer
verilen Dernek Toplantısı Tutanağında, TC. Kayseri Valiliği İl Dernekler
Müdürlüğü tarafından Kayseri Sürücü Kursları Dayanışma Derneği’ne gönderilen 990
yazıda ve Dernek Genel Kurulu kararında açıkça görülmektedir. Ayrıca 4, 6, 7, 8
ve 9 sıra sayılı tespitlerde yer verilen ifade tutanaklarında da sürücü kursu
yetkilileri bu hususu açıkça ifade etmişler ve Dernek’in anlaşılan fiyatlara uyulup
uyulmadığını tespit etmek için müşteri gönderdiği ve sürücü kursları ile pazarlık
yaptırdığını belirtmişlerdir.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda, Dernek’in rekabeti
kısıtlamak amacıyla kurulmamışsa da, fiyat birliği kararının alınmasına ilişkin
07-68/838-309
23
süreçte aktif bir şekilde yer almış ve yaptığı denetimlerle anlaşmanın etkin bir
şekilde uygulanmasını sağladığı anlaşılmıştır. 1000
2. Kurs Ücretleri İle İlgili Hususların Mevzuatta Belirlendiği Ve Kurs
Ücretlerinde İndirim Yapmanın Mümkün Olmadığı İddiası
Motorlu taşıtlar sürücü kursları ücretlerini 625 sayılı Özel Öğretim Kanunu’nda ve
bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan Özel Öğretim Kurumlarının Öğrenci Ücretleri
Tespit ve Tahsil Yönetmeliği’nde yer alan kriterlere uyarak her yıl en geç Mayıs
ayında belirlemektedirler. Ancak mevzuatta söz konusu ücretlerin sabit veya
minimum ücret olduğuna dair herhangi bir hüküm yoktur. Aksine anılan
Yönetmeliğin 5. maddesinde “…Bu ilânlarda; yıllık ücret tutarıyla birlikte, peşin 1010
veya süreli ödemeler ve kurumca belirlenecek indirimler kıstaslarıyla birlikte
belirtilir.” hükmüne yer verilerek indirim yapılabileceği belirtilmiştir. Ayrıca 12 sıra
sayılı tespitte yer verilen Danıştay 9. Dairesi’nin 16.1.1997 tarih, E. 1996/4654, K.
1997/177 sayılı kararında da sürücü kurslarının ilan edilen ücretten daha düşük
bir ücretle kursiyer kaydı yapabilecekleri belirtilmiştir.
Teşebbüslerce gönderilen savunma eklerinde, Milli Eğitim Bakanlığı
müfettişlerinin yaptıkları denetimlerde ilan edilen fiyatlardan daha düşük ücretle
kayıt yapılmamasını isteyen raporlar bulunmaktadır. Ancak gerek Danıştay kararı
gerekse de Özel Öğretim Kurumlarının Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil 1020
Yönetmeliği dikkate alındığında Milli Eğitim Bakanlığı müfettişlerinin böyle bir
yetkilerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Müfettişlerin fiyat denetimine ilişkin
yetkileri sadece fiyat tarifelerinin üzerine çıkılıp çıkılmadığının tespitinden ibarettir.
Ayrıca gönderilen savunma eklerinde yer alan teftiş raporları da bir anlaşmanın
varlığını ortaya koymaktadır. Şahingöz MTSK tarafından gönderilen savunma
ekinde yer alan 8.12.2005 tarihli teftiş raporunda “Kursiyer ücretlerinin tarifeye
göre değil de anlaşmaya göre faturalandırıldığı” tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, sürücü
kurslarının mevzuat gereği indirim yapamayacakları şeklindeki savunmalar 1030
muteber kabul edilmemiştir.
3. Sürücü Kursları Arasında Fiyat Birliğinin Olmadığı Ve Farklı Fiyatlarda
Kursiyer Kaydı Yapıldığı İddiası
Rekabet Hukuku açısından fiyat tespitine ve pazar paylaşımına yönelik
anlaşmalar en ciddi rekabete aykırılık halleri arasında değerlendirilmiş ve çok açık
bir biçimde yasaklanmıştır. Bir anlaşmada, rekabeti sınırlama amacı açıksa,
anlaşmanın kendisi veya en azından rekabeti bozucu hükümleri, rekabet ihlali
olarak değerlendirilmektedir. Bu durumda anlaşmanın rekabet üzerindeki 1040
etkilerinin incelenmesine gerek yoktur. Yerinde incelemeler sırasında elde edilen
bilgi ve belgelerden de anlaşılacağı üzere Kayseri ilinde faaliyet gösteren sürücü
kursları fiyat anlaşmasına katılmışlardır. “1.4.1.6” sıra sayılı tespitte yer verilen
Dernek Genel Kurul kararında “ilan edilen liste fiyatlarına uygunluğun devam
etmesi ve bu konuda gerekli hassasiyetlerin gösterilmesi” karara bağlanmıştır.
07-68/838-309
24
Ayrıca “1.4.2.2.1” sıra sayılı tespitte yer verilen Dernek Başkanı Ali CENK’e ait
olan “Şu anda anlaşma fiyatlarına her sürücü kursu uymaktadır ve bu durumdan
memnunuz. Dernek’e Kayseri merkezdeki bütün sürücü kursları üyedir. Merkez
ilçeler dışındaki ilçeler arasında Develi’de üç adet sürücü kursu bulunmaktadır.
Diğer ilçelerde ise tek sürücü kursu vardır. Tek sürücü kursu bulunan ilçelerin 1050
anlaşmaya uyulması hususunda herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Develi’deki
anlaşmaya uymama sorununu çözmek için çalışmalarımız devam etmektedir”
ifadeleri de il merkezindeki tüm sürücü kurslarının anlaşmaya katıldıklarını ortaya
koymaktadır. Ayrıca Dernek’e üye olmayan çevre ilçelerdeki (Develi hariç) sürücü
kurslarının anlaşmaya uyarak belirlenen fiyattan kursiyer kaydı yaptığı bu
ifadelerden anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve tespitler ışığında, Kayseri ilinde faaliyet
gösteren sürücü kurslarının Dernek bünyesinde yapılan anlaşmaya katıldıkları
tespit edildiğinden ve mevzuatın çeşitli kesimlere indirimler yapılmasını 1060
öngördüğünden, farklı fiyatlarda kursiyer kaydı yapıldığı şeklindeki savunmalar
anlaşmanın varlığını ortadan kaldırmamaktadır.
4. Ücret İlanlarının Maliyetleri Düşürmek İçin Beraber Verildiği İddiası
Ücret ilanlarının beraber verilmesi tek başına 4054 sayılı Kanun’a aykırı hareket
edilmesi anlamına gelmemektedir. Ancak ücret ilanlarının beraber verilmesi,
sürücü kursları arasında fiyatlar henüz oluşmadan iletişim ortamı sağlamaktadır.
Kurslar fiyatlarını ilan etmeden birbirleri ile haberleşmekte ve birbirlerinin
fiyatlarından haberdar olmaktadırlar. Her ne kadar ortak ilan vermek maliyetleri 1070
azaltsa da bu husus fiyat birliğinin sağlanmasını kolaylaştırmakta ve sektörde suni
bir şeffaflık yaratmaktadır. Ayrıca ne ilgili Kanunda ne de yönetmeliklerde bu
yönde emredici bir hüküm bulunmamaktadır.
5. Soruşturma Tebligatında Yer Almasına Rağmen Bazı Sürücü Kurslarında
Öninceleme Yapılmadığı İddiası
Rekabet Kurumu tarafından yürütülen soruşturmalarda bir ihlalin varlığının tespiti
ve bu ihlale kimlerin katıldığının belirlendiği durumlarda hakkında ihlal iddiasında
bulunulan her teşebbüste inceleme yapmaya gerek bulunmamaktadır. 1080
Soruşturma konusu olayda Dernek tarafından oluşturulan protokol ve Dernek
Genel Kurul kararı açıkça ortada iken üyesi oldukları Dernek tarafından alınan
kararlara katılmadığını veya alınan kararlara karşı çıktığını iddia eden
teşebbüslerin bu iddialarını ispat etmeleri gerekmektedir.
6. Hakan Güven ve Sarız MTSK Savunmalarına İlişkin Değerlendirme
Tomarza ilçesinde faaliyet gösteren Hakan Güven MTSK ve Sarız ilçesinde
faaliyet gösteren Sarız MTSK tarafından yapılan savunmalarda Dernek üyesi
olmadıkları ve düşük ücretle kayıt yaptıklarından dolayı Kayseri merkezden 1090
kendilerine öğrenci geldiği ifade edilmiştir. Önaraştırma ve soruşturma
safhasında elde edilen bilgi ve belgelerden fiyat anlaşmasının teşebbüs birliği
07-68/838-309
25
kararı olmadığı, teşebbüsler arası akdedilen bir anlaşma olduğu kanaatine
varılmıştır. Dolayısıyla Derneğe üye olmamak anlaşmaya uyulmadığını
kanıtlamamaktadır. Aksine Dernek Başkanı Ali CENK’e ait 7 sıra sayılı bilgi
tutanağında yer alan “Merkez ilçeler dışındaki ilçeler arasında Develi’de üç adet
sürücü kursu bulunmaktadır. Diğer ilçelerde ise tek sürücü kursu vardır. Tek
sürücü kursu bulunan ilçelerin anlaşmaya uyulması hususunda herhangi bir sorun
bulunmamaktadır. Develi’deki anlaşmaya uymama sorununu çözmek için
çalışmalarımız devam etmektedir” ifadeleri ve Dernek tarafından bastırılan ve tüm 1100
sürücü kurslarında bulunan fiyat tarifeleri anlaşmaya uyulduğunu göstermektedir.
7. Seyrani, Savaş ve Murat Ünal MTSK Savunmalarına İlişkin Değerlendirme
Seyrani, Savaş ve Murat Ünal MTSK’ları Develi ilçesinde faaliyet gösterdiklerini ve
Dernek üyesi olmadıklarını belirtmişlerdir. Yapılan yerinde incelemelerde yukarıda
yer verilen teşebbüslerin anlaşma fiyatından daha düşük ücretle kayıt yaptıkları ve
ücret ilanlarının da anlaşma fiyatından daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Dernek
Başkanı Ali CENK’e ait 7 sıra sayılı bilgi tutanağında yer alan “Merkez ilçeler
dışındaki ilçeler arasında Develi’de üç adet sürücü kursu bulunmaktadır. Diğer 1110
ilçelerde ise tek sürücü kursu vardır. Tek sürücü kursu bulunan ilçelerin
anlaşmaya uyulması hususunda herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Develi’deki
anlaşmaya uymama sorununu çözmek için çalışmalarımız devam etmektedir”
ifadeleri de bu teşebbüslerin anlaşmaya uymadıklarının açık bir kanıtıdır. Ayrıca
anılan teşebbüsler daha düşük ücretle kursiyer kaydı yapıldığını gösteren
faturaları savunmalarla beraber göndermişlerdir.
J.1.2 Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği’nin “Anlaşma”nın
Akdedilmesi ve Uygulanmasındaki İşlevinin Değerlendirilmesi
1120
4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “Tesebbüslerin belirli amaçlara ulaşmak için
oluşturduğu tüzel kişiliği haiz ya da tüzel kişiliği olmayan her türlü birlik” tesebbüs
birliği olarak tanımlanmış, 4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasından
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemleri” yasaklanmıştır.
Kayseri Sürücü Kursları Dayanışma Derneği, Kayseri il merkezinde faaliyet
gösteren sürücü kurslarının oluşturduğu tüzel kişiliği haiz bir dernektir. Sürücü 1130
kurslarının üyesi olmaları zorunlu olan meslek birlikleri veya odaları olmayıp, ilgili
mevzuatta da bu yönde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla Dernek
tamamen teşebbüsler tarafından bir araya gelinerek Dernek tüzüğünde yer verilen
amaçlara ulaşmak maksadıyla kurulmuştur. Bu bağlamda Derneğin üyeleri
üzerinde mevzuattan kaynaklanan herhangi bir yaptırım gücü (meslekten men
cezası, para cezası gibi) bulunmamaktadır. Üyeler tamamen kendi istekleri ile
Derneğe üye olmakta veya üyelikten çıkmaktadırlar.
07-68/838-309
26
Dernek Genel Kurulu tarafından çeşitli toplantılar yapılmış ve kurs ücretlerinde
birliğin sağlanması için tek fiyat uygulama kararı alınmıştır. Ayrıca bu kararı etkin 1140
bir şekilde uygulamak için sürücü kurslarında fiyat denetim faaliyetleri yapmış ve
kurs sahiplerinden senetler alınmıştır. “Tespitler” bölümünde yer verilen ifade
tutanaklarından ve elde edilen belgelerden anlaşıldığı üzere sürücü kursları alınan
kararlara uymuş ve ücretlerini anlaşma fiyatı üzerinden belirlemişlerdir. Bu
anlamda, sözü edilen hususların hepsi teşebbüslerin ortak iradeleri ile mümkün
olmuştur. Derneğe üye olmayan (Develi ilçesinde faaliyet gösteren sürücü kursları
gibi) veya alınan kararlara açıkça karşı çıkan teşebbüsler herhangi bir yaptırımla
karşı karşıya kalmamışlardır. Çünkü tarafların savunmalarında da ifade ettikleri
gibi Derneğin böyle bir yetkisi veya yaptırım gücü bulunmamaktadır. Dolayısıyla
Dernek tarafından fiyat birliği kararı alınmasının ve bunu sağlamak için senet 1150
alınmasının teşebbüsler arasında yapılan anlaşmanın uygulanmasını
kolaylaştırmak ve etkinliğini artırmak için yapıldığı düşünülmektedir.
Ayrıca göz önüne alınması gereken bir nokta da Dernek üyesi olmayan sürücü
kurslarının yapılan anlaşmaya uygun hareket etmeleridir. Dernek Başkanı Ali
CENK’in ifadelerinde yer alan “Tek sürücü kursu bulunan ilçelerin anlaşmaya
uyulması hususunda herhangi bir sorun bulunmamaktadır” cümleleri de Dernek
üyesi olmayan teşebbüslerin anlaşmaya uyduğunu göstermektedir.
J.2 Genel Değerlendirme 1160
Kanun’un 4. maddesinin genel hükmü belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemlerini yasaklamaktadır. Aynı maddenin (a) bendi ise Mal veya hizmetlerin
alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü
alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi halini, kısıtlayıcı hallerden biri olarak
ifade etmektedir.
Yukarıda ayrıntılı olarak değerlendirilen tespitler, Kayseri Özel Sürücü Kursları 1170
Dayanışma Derneği bünyesinde bir araya gelen sürücü kurslarının, Kanun’un 4.
maddesinde belirtildiği şekilde hizmetlerin satım fiyatının tespiti amacıyla ortak
karar aldıklarını göstermektedir. Söz konusu karara ilişkin tespitler, Kayseri Özel
Sürücü Kursları Dayanışma Derneği Tüzüğü’ne, derneğin toplantı tutanaklarına,
derneğin dokümanlarında bulunan ifadelere ve önaraştırma ile soruşturma
safhalarında gerçekleştirilen yerinde incelemeler sırasında elde edilen belgeler ile
sürücü kursu yetkililerinin ifadelerine dayanmaktadır. Belgelerin incelenmesinden
söz konusu anlaşmanın bir teşebbüs birliği kararı olmadığı, teşebbüslerin bir
araya gelerek oluşturdukları ortak irade sonucu ortaya çıktığı kanaatine
varılmıştır. Fiyat birliği kararının alınmasında Kayseri Özel Sürücü Kursları 1180
Dayanışma Derneğinin sadece koordinasyon sağlayıcı ve anlaşmanın
uygulanmasını kolaylaştırıcı etkisinin olduğu anlaşılmaktadır.
07-68/838-309
27
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda Kayseri ilinde faaliyet
gösteren sürücü kursları tarafından alınan kararların Kanun’un 4. maddesinin (a)
bendine uygunluk gösterdiği ve ihlal teşkil ettiği düşünülmektedir.
Ancak, konuya ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı uygulamaları ve mahkeme kararlarının
sürücü kurslarını ilan edilen fiyatların altına inilmemesi hususunda yönlendirdiği
tespit edilmiştir. 1190
Danıştay 8. Dairesinin E.2002/3240 ve K.2003/1692 sayılı kararında, bir sürücü
kursunun düşük ücretle kursiyer kaydı yaptığının ve 625 sayılı Kanun’a aykırı
olarak el ilanı basıp dağıttığının tespit edilmesi üzerine sürücü kursu yetkilisine
verilen ceza onanmaktadır. Ayrıca, mahkemelerce alınmış benzer kararlar da
bulunmaktadır.
Konu hakkındaki yargı kararlarının yanısıra, ilgili Bakanlık müfettişlerinin yaptıkları
denetimler kapsamında düzenledikleri, kayıtlarda ilan edilen fiyatlardan daha
düşük fiyat uygulanmaması gerektiğine yönelik raporlar da pazardaki fiyatların 1200
tespitinde teşebbüslerin yönlendirildiğini, açıkça göstermektedir.
Tüm bu bilgilerin ışığında, rekabet ihlalinin ortaya çıkmasında teşebbüslerin
yanısıra düzenleyici kurumun yaptığı düzenleme ve uygulamalardaki belirsizlikler
ve yargı organlarının tereddüte yol açan kararlarının da etkili olduğu
görüldüğünden, mezkur Dernek ve teşebbüslere ceza verilmesine yer olmadığı
kanaati oluşmuştur.
Diğer taraftan hakkında soruşturma açılan teşebbüslerden Murat Ünal, Seyrani ve
Savaş MTSK’ların anlaşmaya uymadıkları yönünde yeterli kanıt mevcut 1210
olduğundan bu teşebbüslerce 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği neticesine
varılmıştır.
K. SONUÇ
12.10.2006 tarih, 06-74/957-M sayılı Kurul kararı uyarınca Kayseri ilinde faaliyet
gösteren motorlu taşıt sürücü kursları ve Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma
Derneği hakkında yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen rapora,
toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre, 23.8.2007 tarihinde yapılan
ilk ve ikinci oylamalar sonucunda;
1220
1- Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği ile Özel Akfen MTSK, Özel
Bilgin MTSK, Özel Bora MTSK, Özel Büyükşehir MTSK, Özel Demirhan MTSK,
Özel Erciyes Pınar MTSK, Özel Göçmen MTSK, Özel Gül Atak MTSK, Özel
Has Usta MTSK, Özel İlk Final MTSK, Özel İlke MTSK, Özel Kaan MTSK, Özel
Kocasinan MTSK, Özel Mehmet Şafak MTSK, Özel Melikgazi Başarı MTSK,
Özel Mesut Uçan MTSK, Özel Meydanlar MTSK, Özel Öz Güldane MTSK,
Özel Seyfettin Ünalan MTSK, Özel Side MTSK, Özel Şahingöz MTSK, Özel
Talas MTSK, Özel Türkyar MTSK, Özel Yeni Çağrı MTSK, Özel Yeni Güven
07-68/838-309
28
MTSK, Özel Yeni Şelale MTSK ve Özel Zamantı MTSK’nın fiyat tespit etmek
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile 1230
2- Ancak Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği ile adı geçen 27
teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca cezalandırılmasına
gerek olmadığına Kurul Üyeleri M. Sıraç ASLAN ve Süreyya ÇAKIN’ın farklı
gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile
3- Özel Hakan Güven MTSK, Özel Murat Ünal MTSK, Özel Sarız MTSK, Özel
Savaş MTSK, Özel Seyrani MTSK ve Özel Yahyalı MTSK’nın 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine OYBİRLİĞİ ile
1240
karar verilmiştir.
07-68/838-309
29
Rekabet Kurulu’nun 23.8.2007 günlü ve 07-68/838-309 Sayılı Kararına
KARŞI OY
14.2.2007 Tarih ve 26 434 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren ( böylece 625 sayılı yasayı yürürlükten kaldıran) 5580 sayılı
Özel Öğretim Kanunu’nun 3 üncü maddesinde bir kurumda öğretime
başlayabilmek için Milli Eğitim Bakanlığı’ndan kurum açma izni alınmadan
kuruma öğrenci kaydı yapılamayacağı, 11 inci maddesinde Kurumların Milli
Eğitim Bakanlığı’nın denetim ve gözetimi altında olduğu belirlenmiş, 13
üncü maddesinde ise; öğrenim ücreti ve diğer ücretlerin kurumlarca her yıl
tespit edilerek Ocak ayından itibaren en geç Mayıs ayında ilan edileceği,
ücretlerin hangi esaslara göre tespit, ilan ve tahsil edileceğinin yönetmelikle
belirleneceği kurala bağlanmıştır.
Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliği’nin 2 inci maddesindeki “bu yönetmelik ücretlerin tespit ve
tahsili bakımından bütün öğretim kurumlarını kapsar” ifadesi sürücü
kurslarının da bu yönetmelik kapsamında olduğunu göstermektedir.
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kurs ücretleri belirlenirken hangi
faktörlerin gözönünde bulundurulacağını belirlemiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunu ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (625 sayılı Kanuna
dayanılarak hazırlanan yönetmeliklerin 5580 sayılı Kanuna aykırı olmayan
hükümlerinin 5580 sayılı Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe
girinceye kadar uygulanmaya devam edeceği geçici hükümde belirlenmiştir.)
hükümlerine dayanılarak hazırlanan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Yönetmeliği ile kursların açılış ve işleyişleri ile ilgili esaslar kurala
bağlanmıştır.
Özel sürücü kursları kurs maliyetlerini belirlerken ( özellikle her sınıf
sürücü belgesi için gerekli olan ders süreleri yönünden) bu yönetmelik
hükümlerini dikkate almak zorundadırlar.
Milli Eğitim Bakanlığı ile sürücü kursları temsilcileri arasında yapılan
çalışmalar sonucunda “ücret tespitine ilişkin katsayı” belirlendiği, akaryakıt
07-68/838-309
30
fiyatlarında yıl içinde meydana gelen artışlar nedeniyle teşebbüslerce ileriye
yönelik sağlıklı bir öngörüde bulunulamaması nedeniyle katsayı tespitine
gidildiği, Milli Eğitim Bakanlığı’nca yapılan denetimlerde de ilan edilen
ücretlerden daha düşük bir ücretle kayıt yapan sürücü kurslarının uyarıldığı
ve ilan edilen ücretle kesilen faturalar arasında fark olmamasının istendiği,
Danıştay 8. Dairesi’nin de E:2002/3240 ve K:2003/1692 sayılı kararıyla
Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Merkez Sürücü Kursu’nun düşük
ücretle kursiyer kaydı yaptığının ve 625 sayılı Kanun’a aykırı olarak el ilanı
basıp dağıttığının tespiti üzerine sürücü kursu yetkilisine uyguladığı cezanın
yerinde görüldüğü dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
Dolayısıyla sürücü adaylarına yönelik özel öğrenim hizmetleri
pazarında Milli Eğitim Bakanlığı’nca eğitimin kalitesine yönelik denetim ve
gözetim faaliyetleri henüz sağlıklı bir sisteme kavuşturulamayıp kurs
ücretlerinin denetimiyle dolaylı olarak sağlanmaya çalışıldığı anlaşıldığından
sürücü eğitiminin taşıdığı önem ve 5580 sayılı Yasa ve Yönetmelik
hükümleri karşısında olayda 4054 sayılı Kanunun ihlal edildiğinden söz
edilemez.
Bu nedenlerle rekabet ihlali bulunmadığı görüşüyle kararın birinci ve
ikinci hüküm maddelerine katılmıyoruz.
Süreyya ÇAKIN M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy